I SA/Ol 462/24

I SA/Ol 462/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Janowska /przewodniczący/
Katarzyna Górska
Przemysław Krzykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 153
par.4 ust.1 i 2, par. 13 ust. 6
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
Dz.U. 2024 poz 572
art.6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art.60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. a
Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Janowska Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 23 września 2024r., nr 254/OR14/2024 w przedmiocie wypłaty pomocy na zalesianie w ramach działań Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne (PROW 2007-2013) na rok 2019 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 23 września 2024 r. znak: 254/OR14/2024 Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Olsztynie (dalej jako: organ odwoławczy, Dyrektor) po rozpatrzeniu odwołania M. B. (dalej jako: strona, skarżący) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. ( dalej jako: organ I instancji, Kierownik BP) z dnia 16 czerwca 2023 r. w sprawie odmowy wypłaty pomocy na zalesianie w ramach działania: Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego (PROW 2007-2013) na rok 2019. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 30 maja 2019 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: BP) w B. wpłynął wniosek skarżącego o wypłatę pomocy na zalesianie w ramach działania: Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW 2007-2013 na rok 2019. W dniu 20 stycznia 2022 r. do BP wpłynął prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w O. II Wydział Karny z dnia [...] października 2021 r. [...] dotyczący skarżącego (dalej: wyrok). Postanowieniem z 16 czerwca 2023 r. Kierownik BP dopuścił na okoliczność prowadzenia postępowań administracyjnych w sprawie skarżącego dowód w postaci prawomocnego wyroku, w którym sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów w postaci udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, której celem było popełnienie przestępstw polegających na przedkładaniu w instytucjach dysponujących środkami publicznymi tj. w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności i wprowadzenia Agencji w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej co do przysługiwania prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik a w konsekwencji do doprowadzenia Skarbu Państwa do niekorzystnego rozporządzania mieniem. Kierownik BP decyzją z dnia 16 czerwca 2023 r. odmówił wypłaty pomocy na zalesianie w ramach działania: Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego (PROW 2007-2013) na rok 2019. Po rozpatrzeniu odwołania, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że obowiązkiem organu jest m.in. sprawdzenie w trakcie postępowania wyjaśniającego, czy strona spełnia warunki do przyznania płatności zawarte w § 4 ust. 1, ust. 2 , § 13 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działaniu Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2016 r.. poz. 153 ze zm.). Dopiero bowiem łączne spełnienie wszystkich warunków daje legitymację do występowania w charakterze rolnika uprawnionego do przyznania płatności. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( UE) 2021 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2021.435.187 z dnia 2021.12.06), bez uszczerbku dla szczególnych przepisów prawa Unii, państwa członkowskie podejmują skuteczne i proporcjonalne kroki w celu unikania obchodzenia przepisów prawa Unii i zapewniają, w szczególności, aby osobom fizycznym ani prawnym nie przyznawano żadnych korzyści wynikających z prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. W ocenie organu odwoławczego, stworzenie sztucznych warunków gospodarowania w celu osiągniecia dodatkowych korzyści może być uznane za nadużycie prawa. Następnie Dyrektor przytoczył treść art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 258 z 28.01.2011), że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Stosownie zaś do art. 4 ust 3 rozporządzenia Rady (WE EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 roku w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. L 312 z 23.12.1995): Działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków u celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Zatem fakt kreowania sztucznych warunków w celu samego otrzymania bądź otrzymania większych niż bez ich wykreowania korzyści wiąże się z odmową przyznania jakichkolwiek płatności. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy podkreślił, że nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnych ustaleń co do popełnienia przestępstwa lub sfałszowania dokumentu. Zadaniem organu jest jedynie sprawdzenie, czy istnieją orzeczenia potwierdzające popełnienie czynu karalnego. Kreowanie zaś sytuacji w postaci stworzenia sztucznych warunków w celu otrzymania płatności wiąże się z sankcją odmowy wszystkich wnioskowanych płatności. W przedmiotowym wyroku karnym skarżącego uznano za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, tj. udział w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przez A. B. wraz z innymi osobami w latach 2010-2017 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, czyniąc sobie z tego stale źródło dochodu po uprzednim przedłożeniu w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., B. nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności wprowadzili Agencję w błąd, a w konsekwencji doprowadzili do niekorzystnego rozporządzania mieniem na szkodę ARiMR. Powołując się na treść art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 r.. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) organ wskazał, że istnienie takiego wyroku, musi być odczytywane jako ograniczające także i same organy podatkowe w zakresie możliwego prowadzenia przez nie postępowania dowodowego oraz wywodzonych na jego podstawie ustaleń faktycznych. To co przesądził w sposób prawomocny skazujący wyrok kamy w zakresie między innymi strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz czasu jego popełnienia nie może być już odmiennie dowodzone w toku prowadzonego postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego. W konsekwencji, organ odwoławczy dysponując wyrokiem karnym potwierdzającym popełnienie przestępstwa zobowiązany był do wykorzystania powyższych ustaleń w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Kreowanie zaś sytuacji w postaci stworzenia sztucznych warunków w celu otrzymania płatności wiąże się z sankcją odmowy wszystkich wnioskowanych płatności. Organ odwoławczy odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu wyjaśnił również, że organ I instancji odmówił przyznania pomocy na zalesianie na rok 2019 w oparciu o prawomocny wyrok sądu, jednoznacznie potwierdzający, że doszło do popełnienia przestępstwa. Popełnienie przestępstwa i jego okoliczności miały bezpośredni wpływ na treść wydawanej decyzji. Fakt wyłudzenia dopłat unijnych na skutek przestępstwa potwierdzony w postępowaniu karmin jest bezwzględną przesłanką odmowy przyznania płatności. Uwzględniając powyższe organ odwoławczy uznał, że obecny materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013) na rok 2019. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego w całości i wniósł o: - uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy, - orzeczenie o kosztach postępowania sądowo-administracyjnego, w tym o kosztach zastępstwa procesowego wg. przepisanych norm. W uzasadnieniu skargi, skarżący zarzucił całkowity brak uzasadnienia w zakresie podnoszonej przez stronę w jej odwołaniu kwestii dlaczego treść wyroku stwierdzającego udział skarżącego w zorganizowanej grupie przestępczej w okresie od 2005 do roku 2018 przesądzać ma odmowie wypłaty wnioskowanej przez niego płatności. Skarżący nie zna przepisów unijnych lub polskiego prawa materialnego, które przewidywałyby, że przesłanką odmowy wnioskowanej płatności może być ustalenie faktu, iż wnioskujący podmiot w przeszłości skazany został za przestępstwa na szkodę agencji płatniczej, jaką jest ARIMR. Według niego, żaden przepis zawierający normę o takiej treści nie obowiązuje, dlatego też decyzji organu zarzucił także rażące naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto decyzji zarzucił całkowicie nieuzasadnione nieustalenie stanu faktycznego w zakresie zaistnienia w odniesieniu do sprawy wniosku z roku 2019 przesłanek do zastosowania, jako podstawy prawnej przyjętego rozstrzygnięcia, klauzuli sztucznych warunków, zawartej w:
- art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr .352/78. (WE) nr 165/94. (WE) nr 2799/98. (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. L 347 z 20.12.2013, s. 549) - art. 4 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euroatom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. W konsekwencji, skarżący wniósł również zarzut naruszenia ww. norm unijnego prawa materialnego, z uwagi na uczynienie z nich w sposób dorozumiany, podstawy odmowy wypłacenia stronie wnioskowanych środków. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zarzuty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 23 września 2024 r. znak: 254/OR14/2024 utrzymująca decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. w sprawie odmowy wypłaty pomocy na zalesienie w ramach działania: Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego (PROW 2007-2013) na rok 2019.
Zasadniczą kwestią sporną podnoszoną w skardze jest odpowiedź na pytanie czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy organy ARiMR dysponując prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O. II Wydział Karny z [...] października 2021 r., sygn. akt [...] potwierdzającym popełnienie przestępstw przez skarżącego polegających na przedkładaniu w ARiMR w B., W. i B. nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności i wprowadzenia Agencji w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej co do przysługiwania prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik a w konsekwencji do doprowadzenia Skarbu Państwa do niekorzystnego rozporządzania mieniem - były zobowiązane do wykorzystania powyższych ustaleń w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Przypomnieć należy, że w przywołanym prawomocnym wyroku Sąd karny uznał oskarżonego M. B. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów w postaci udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, której celem było popełnianie przestępstw polegających na przedkładaniu w instytucjach dysponujących środkami publicznymi, tj. w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności i wprowadzenia Agencji w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej co do przysługiwania prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik, a w konsekwencji do doprowadzenia Skarbu Państwa do niekorzystnego rozporządzania mieniem.
Zdaniem Dyrektora organy w świetle przywołanego wyroku karnego zobligowane były do odmowy wypłaty pomocy na zalesianie w kolejnych latach zobowiązania 15 letniego, które rozpoczęło się w roku 2011 w ramach działania: Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego (PROW 2007-2013). Stanowisko strony skarżącej jest odmienne. W skardze do WSA w Olsztynie jak również na etapie postępowania administracyjnego skarżący prezentuje stanowisko, że przywołany wyrok nie ma wpływu na obowiązek wypłaty pomocy przez organy ARiMR. Zdaniem skarżącego odmowa wypłaty pomocy narusza art. 6 k.p.a.
Odnosząc się do zasadniczej kwestii spornej w ocenie Sądu stanowisko organów jest zgodne z prawem. Nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy podkreślić należy, że art. 6 k.p.a. zawiera zasadę praworządności, która jest podstawową zasadą państwa prawnego, zapisaną w art. 7 Konstytucji RP. Działanie "na podstawie przepisów prawa" oznacza działanie w ramach zakreślonych przez wymienione w art. 87 Konstytucji źródła powszechnie obowiązującego prawa, a mianowicie: Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego (te ostatnie tylko na obszarze działania organów, które je ustanowiły). Art. 6 k.p.a. otwiera rozdział zawierający katalog zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Zasady ogólne to najważniejsze reguły, które z jednej strony przesądzają o modelu postępowania, z drugiej - stanowią wytyczne działania dla organów administracji publicznej. Działanie zaś na podstawie przepisów prawa to z jednej strony działanie przez organ właściwy, a z drugiej - przestrzeganie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Należy zauważyć, że jakkolwiek art. 6 nakłada obowiązki wyłącznie na organ, to i zainteresowana strona obowiązana jest do działania zgodnego z prawem.
Zasady i tryb przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych (PROW 2007-2013) reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173) oraz wydane na jej podstawie (art. [...] ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3) rozporządzenie z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1565 – zwanym dalej rozporządzeniem zalesieniowym).
Zakres pomocy na zalesianie w badanym okresie wyznaczał również art. 36 lit. b rozporządzenia 1698/2005. W myśl tego przepisu wsparcie, dotyczy środków ukierunkowanych na zrównoważone użytkowanie gruntów leśnych poprzez:
I. pierwsze zalesianie gruntów rolnych;
II. pierwsze zakładanie systemów rolnoleśnych na gruntach rolnych;
III. pierwsze zalesianie gruntów nierolniczych.
Wsparcie przewidziane w art. 36 lit. b obejmuje tylko jeden lub więcej elementów, i tak:
- Według art. 43 wsparcie przewidziane w art. 36 lit. b ppkt I) obejmuje:
a) koszty założenia;
b) roczną premię na zalesiony hektar w celu przyczynienia się do pokrycia kosztów utrzymania przez maksymalny okres 5 lat;
c) roczną premię na hektar w celu przyczynienia się do pokrycia straty dochodu wynikającej z zalesiania przez maksymalny okres 15 lat dla rolników lub ich stowarzyszeń, uprawiających dane grunty przed ich zalesieniem, lub dla jakiejkolwiek innej osoby fizycznej lub podmiotu prawa prywatnego.
- Według art. 44 wsparcie przewidziane w art. 36 lit. b ppkt II) jest udzielane rolnikom w celu stworzenia systemów rolnoleśnych łączących w sobie systemy ekstensywnego rolnictwa i leśnictwa. Uprawa gruntów jest połączona z uprawą drzew. Wsparcie obejmuje koszty założenia.
- Według art. 45 wsparcie przewidziane w art. 36 lit. b ppkt III) na zalesienie gruntów, które nie kwalifikują się zgodnie z art. 36 lit. b) ppkt I), obejmuje koszty założenia. W przypadku gruntów rolnych, na których zaprzestano działalności rolniczej, wsparcie obejmuje również roczne premie, o których mowa w art. 43 ust. 1 lit. b.
Podobnie kwestię tę reguluje § 8 ust. 1 rozporządzenia zalesieniowego.
Przepis ten stanowi, że "Pomoc na zalesianie obejmuje:
1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;
2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;
3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia."
Spór w sprawie dotyczy wysokości premii zalesieniowej przysługującej skarżącemu na podstawie § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacanej corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia, w formie zryczałtowanej płatności.
Premia zalesieniowa jest jedną z form pomocy na zalesianie wskazaną w § 8 ust. 1 pkt 3. Zgodnie z powołanym przepisem premia zalesieniowa stanowi zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.
Jak już wskazano w świetle przepisów prawa unijnego jak i krajowego jednym z kluczowych warunków przyznania pomocy na zalesianie jest prowadzenie założonej uprawy leśnej przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, co wynika z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia zalesieniowego.
Należy nadto pamiętać, że postępowanie w sprawie przyznania płatności ma charakter procedury wnioskowej, co oznacza, że za ostateczny kształt deklaracji odpowiada producent rolny i to jego obarcza powinność zgłoszenia do płatności jedynie tych gruntów, które kwalifikują się do płatności. Gdyby przyjąć odmienną koncepcję, zbędnym stałoby się składanie wniosków o płatności, bowiem wtedy organy Agencji musiałyby niejako "automatycznie" dokonać naliczenia płatności. Na tym tle należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy, skarżący ubiegając się o przyznanie płatności w pierwotnym wniosku na rok 2011 r. złożył oświadczenie, że znane są mu zasady przyznawania płatności na zalesianie gruntów rolnych.
Jednocześnie w części XII wniosku - "Oświadczenia i zobowiązania" skarżący potwierdził, że znane mu są zasady przyznawania pomocy na zalesianie, a także, iż jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" oraz zobowiązał się między innymi do prowadzenia uprawy leśnej na gruntach rolnych objętych wnioskiem przez okres 15 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie pomocy na zalesianie gruntów rolnych, o każdej zmianie stanu faktycznego bądź prawnego powstałych w okresie trwania zobowiązań, a w szczególności jeśli zmiana ta dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni, przeniesienia własności na rzecz innego producenta.
Zważyć trzeba, że obowiązki prawne wnioskodawcy zostały wprost wyartykułowane w treści formularza wniosku. Są wyrażone jasno, w sposób nie budzący wątpliwości co do ich zakresu nawet dla osoby nie posiadającej doświadczenia, w tym rolnika nieobeznanego z prawem, a ich znajomość skarżący poświadczył własnoręcznym podpisem. Udział w programach rolnych jest fakultatywny. Zatem skarżący, jak każdy beneficjent występując o przyznanie wsparcia finansowego ze środków publicznych, jednocześnie nałożył na siebie obowiązki, których niedochowanie obwarowane jest negatywnymi konsekwencjami.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu okolicznością bezsporną jest to, że wyżej wymienione warunki nie zostały wypełnione przez skarżącego.
Na wstępie należy zauważyć, że organy ARiMR dysponowały w przedmiotowej sprawie prawomocnym wyrokiem karnym z [...] października 2021 r., który uprawomocnił się 9 listopada 2021 r., m.in. dotyczącym M. B. (strony), oskarżonego o to, że w okresie od stycznia 2010 r. do końca września 2017 r. brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przez A. B., który potwierdza popełnienie, m.in. przestępstwa polegającego na przedkładaniu w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B., W. i B. nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności i wprowadzenia Agencji w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej co do przysługiwania prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik w konsekwencji do doprowadzenia Skarbu Państwa do niekorzystnego rozporządzania mieniem.
Zgodnie z art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. To powoduje, że jest on związany treścią sentencji takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 25 marca 2024 r., sygn. akt I FSK 67/20). Jak zauważył też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt I FSK 2211/19 wynikające z art. 11 p.p.s.a. związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami wyroku skazującego. Istnienie nadto takiego wyroku musi być odczytywane jako ograniczające (pośrednio) także i same organy administracyjne w zakresie możliwego prowadzenia przez nie postępowania dowodowego oraz wywodzonych na jego podstawie ustaleń faktycznych (por. wyrok. WSA w Kielcach z 21 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 400/23). Słusznie również podniósł organ odwoławczy, że pod pojęciem ustalenia prawomocnego wyroku w rozumieniu tego przepisu należy przyjąć te z nich, które wynikają z jego sentencji i dotyczą osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia, czyli ogólnie faktu popełnienia czynu stanowiącego określone przestępstwo (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2023 r., sygn. akt I FSK 1979/18).
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skarżącego nie ma wątpliwości, że prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w O. II Wydział Karny z [...] października 2021 r. ma związek również z płatnościami wieloletnimi wypłacanymi od 2011 r. w ramach działania: Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego (PROW 2007-2013). Przemawiają za tym następujące argumenty:
I. Po pierwsze, raz jeszcze zwrócić należy uwagę, że wniosek o zalesianie został złożony w 2011 r., w aktach sprawy jest decyzja przyznająca wieloletnią płatność na zalesienie, która została wydana w okresie kiedy ustalono, że skarżący brał udział w zorganizowanej grupie przestępczej kierowanej przez Pana A. B.. Zdaniem Sądu trafnie zwrócił uwagę Dyrektor w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w przypadku zobowiązania wieloletniego - obowiązkiem organu jest każdorazowo sprawdzenie w trakcie postępowania wyjaśniającego (przy ocenie wniosków za lata 2019-2022), czy strona spełnia warunki do przyznania płatności zawarte w § 4 ust. 1, ust. 2 , § 13 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działaniu Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz. U. z 2016 r.. poz. 153 ze zm.). Dopiero bowiem łączne spełnienie wszystkich warunków daje legitymację do występowania w charakterze rolnika uprawnionego do przyznania płatności.
II. Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005; (WE) nr 247/2006; (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31.01.2009, str. 16, z późn. zm.), jest osoba fizyczna lub prawna lub grupa osób fizycznych lub prawnych, która prowadzi działalność rolniczą. Niewątpliwie prowadzenie działalności rolniczej, które może korzystać ze wsparcia ze środków Unii Europejskiej musi być zbieżne z zasadniczymi celami wspólnej polityki rolnej. W artykule 39(1) traktatu rzymskiego sformułowano pięć celów wspólnej polityki rolnej. Są to: zwiększenie wydajności produkcji rolnej w drodze rozwoju postępu technicznego; zapewnienia racjonalnego rozwoju produkcji rolnej oraz pełniejszego wykorzystania czynników produkcji, a w szczególności pracy, zapewnienie w ten sposób należytego standardu życia ludności rolniczej przede wszystkim przez podniesienie dochodów osób zatrudnionych w rolnictwie; stabilizacja rynków; zagwarantowanie bezpieczeństwa zaopatrzenia; zapewnienie odpowiednich (rozsądnych) cen dla konsumentów. W ocenie Sądu, nie można uznać aby środki unijne mogły być wydatkowane dla rolnika, który prowadzi działalność przestępczą co potwierdza przywołany prawomocny wyrok karny z [...] października 2021 r. Podmiotem uprawnionym do uczestniczenia w systemie płatności jest ten kto faktycznie użytkuje rolniczo grunty rolne w celu osiągania dochodów z prowadzenia działalność rolniczej a nie z działalności przestępczej. Z systemu płatności należy wykluczyć producenta rolnego, który dąży do pozyskania dofinansowania niezgodnego z celami rolnego prawodawstwa sektorowego.
III. W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego Kierownik BP w uzasadnieniu decyzji dokonał analizy przedmiotowego wyroku karnego w świetle art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 wskazując zgodnie z wymogami podnoszonymi w orzecznictwie TSUE, na istnienie w przedmiotowej sprawie elementu obiektywnego i elementu subiektywnego (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencija (opubl. http://eur-lex.europa.eu). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przytoczone wcześniej przepisy (art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95) mają chronić wydatkowanie środków unijnych na rzecz podmiotów dopuszczających się obejścia prawa w ramach procedur przyznawania płatności (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 736/18). W orzecznictwie TSUE oraz NSA jednolicie wskazuje się, że przez korzyści sprzeczne z celami danego wsparcia należy rozumieć nie tylko korzyści wynikające z podziału gospodarstwa lub stada zwierząt dokonany wyłącznie w celu uniknięcia zastosowania stawek degresywnych czy też uniknięcia limitów powierzchniowych itp. ale także stworzenie pozorów prowadzenia działalności rolniczej dla uzyskania pomocy (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 614/18, wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 982/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 217/21). Celem wprowadzenia dopłat jest dofinansowanie do produkcji rolnej i pomoc rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne (zob. np. wyroki NSA: z 13 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 260/07; z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 258/06; z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11). Wymaga również zauważenia, że zwrot: "warunki zostały sztucznie stworzone" jest zwrotem niedookreślonym. Ustalenie znaczenia tego pojęcia może mieć miejsce wyłącznie w ściśle określonym stanie faktycznym, przy czym ustawodawca określił kierunek: "sztucznego stworzenia warunków", którym jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami prawa wspólnotowego. W ocenie Sądu sztuczny charakter czynności prawnych można przypisać takim działaniom, których sens sprowadza się do wywołania określonego skutku, który nie wystąpiłby, gdyby obrót gospodarczy toczył się uczciwie (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 812/20, por. wyrok NSA z 8 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 1621/18; wyrok NSA z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt I GSK 917/18, por. wyrok NSA z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 563/19). W ocenie Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy aktywny udział skarżącego w zorganizowanej grupie przestępczej której celem było wyłudzanie środków publicznych od ARiMR poprzez przedkładanie nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności i wprowadzenia Agencji w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej co do przysługiwania prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik w konsekwencji do doprowadzenia Skarbu Państwa do niekorzystnego rozporządzania mieniem – należy ocenić jako działanie które w sposób oczywisty sprzeczne jest z celami wsparcia rolniczego. Działanie to obejmuje dyspozycja art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 zawiera tzw. klauzulę generalną pozwalającą organom administracyjnym na podejmowanie działań mających na celu zapobieżenie obejścia prawa przez podmioty ubiegające się o przyznanie płatności i ich otrzymanie wbrew intencjom prawodawcy unijnego (zob. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., I GSK 736/18). W doktrynie zaś przyjęto, że posługiwanie się klauzulami generalnymi służy uelastycznieniu tekstu aktu prawnego. Klauzule generalne zawierają w swojej konstrukcji odesłania do jakichś ocen. Odesłania te powodują swoiste "otwarcie" tekstu aktu prawnego na normy pozaprawne. Ponadto często konstrukcja klauzuli generalnej korzysta z pojęć niedookreślonych (A. Choduń (w:) A. Choduń, A. Gomułowicz, A. Skoczylas, Klauzule generalne i zwroty niedookreślone w prawie podatkowym i administracyjnym, Warszawa 2013, s. 26 - 32). W świetle powyższego zdaniem Sądu, podnoszona przez skarżącego argumentacja, że szefem zorganizowanej grupie przestępczej był A. B. a skarżący tylko pomagał w popełnianiu przestępstw poprzez przedkładanie nierzetelnych pisemnych oświadczeń - w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie skarżący wspólnie z A. B stworzył zorganizowany mechanizm, który w konsekwencji doprowadził Skarb Państwa do niekorzystnego rozporządzania mieniem. Podkreślić należy, że przestępstwo oszustwa jest przestępstwem kierunkowym ("w celu osiągnięcia korzyści majątkowej"). Stroną podmiotową tego czynu zabronionego jest zamiar bezpośredni (por. szerzej: M. Kulik [w:] M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Mozgawa, M. Kulik, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 286). Zgodzić się należy również z podniesionym w odpowiedzi na skargę twierdzeniem, że dyspozycję art. 4 ust 3 rozporządzenia nr 2988/95 należy rozumieć jako działanie w celu pozyskania korzyści nie tylko przez samego beneficjenta, ale również szerzej, jako udział w grupie osób, które pozyskały nienależne płatności a z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w tym przypadku. W konsekwencji oznacza to, że pomimo twierdzeń strony przywołanych wcześniej (zważywszy na prawomocny wyrok skazujący stronę z [...] października 2021 r.), to z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 wyraźnie wynika, że wobec faktu kreowania (współkreowania) sztucznych warunków, jakiekolwiek korzyści (w niniejszej sprawie płatność na zalesienie) nie może zostać przyznana.
IV. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym okoliczności spraw dotyczących wniosków o przyznanie płatności są badane w każdym roku odrębnie. Ponadto podkreślić należy, że zasadniczo okoliczności o których mowa art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 wymagają porównania sposobu działania, powiązań osobowych, wychwycenia mechanizmów działania i treści składanych wniosków. Ustalenia mechanizmów działania mogło nastąpić dopiero po pewnym czasie, po analizie wniosków składanych przez inne osoby na przestrzeni kilku lat, gdy pewien schemat działania nabrał cech powtarzalności. Fakt przyznania płatności w poprzednich latach nie ma znaczenia dla oceny przesłanek przyznania płatności w kolejnych latach. W stanie faktycznym tej sprawy prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w O. II Wydział Karny z dnia [...] października 2021 r. [...] wpłynął na biuro podawcze Kierownika BP w dniu 20 stycznia 2022 r. Od tego momentu organy ARiMR miały już w pełni wiedzę o działalności przestępczej skarżącego i były związane ustaleniami przedmiotowego prawomocnego wyroku karnego.
V. Należy także zauważyć (okoliczność ta znana jest Sądowi z urzędu), że w sprawie osoby kierującej zorganizowaną grupą przestępczą (A. B. – ojca skarżącego) WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2807/23 zaakceptował stanowisko organu (przywołując ten sam wyrok karny z [...] października 2021 r., z którego jasno wynika, że nawet w sytuacji, gdyby rolnik faktycznie uprawiał deklarowane przez siebie grunty i spełniał wymogi obowiązujące w ramach danego programu (a tak twierdzi strona w tej sprawie), a jednocześnie stworzył sztuczne warunki do uzyskania korzyści sprzecznych z celami prawodawstwa (co miało miejsce wespół ze skarżącym), to żadna pomoc w takiej sytuacji, z przywołanymi wcześniej przepisami unijnymi nie może zostać takiej osobie przyznana. WSA w Warszawie wskazał ponadto, że okoliczności uwidocznione w tym wyroku świadczą właśnie o stworzeniu takich warunków (poprzez sztuczny podział gospodarstwa) w celu uniknięcia degresywności dopłat. Wykorzystał bowiem przedkładanie wniosków przez znane mu osoby, które faktycznie nie prowadziły gospodarstw rolnych, zaś pozyskiwane z kręgu rodziny i znajomych dopłaty, były przekazywane wyżej wskazanemu A. B.. Sąd ten uznał zatem (a tut. Sąd w pełni to akceptuje), że nawet w sytuacji spełnienia warunków formalnych do otrzymania płatności we wnioskowanym roku, to jeśli dana osoba stworzyła (współtworzyła) sztuczne warunki płatność taka się nie należy. Na marginesie Sąd pragnie również zauważyć, że WSA w Olsztynie wyrokiem z 11 września 2024 r. sygn. akt I SA/Ol 244/24 również oceniał ten sam wyrok karny z [...] października 2021 r. w stosunku do skarżącego. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela argumentację zawartą w uzasadnieniu przywołanego orzeczenia.
VI. W ocenie Sądu nie można też zgodzić się z twierdzeniem, że skoro wyrok karny dotyczył przestępczej działalności skarżącego prowadzonej od stycznia 2010 r. do końca września 2017 r. to Dyrektor nie ma podstaw prawnych do omowy przyznani płatności w latach 2019-2022. Jak już wskazano wniosek o zalesianie został złożony w 2011 r. w przypadku zobowiązań wieloletnich, np. rolno środowiskowo-klimatycznych, ekologicznych, czy też zalesieniowych, prawidłowa i zgodna z prawem ich realizacja wymaga spełnienia wszystkich warunków i wymogów wynikających z rodzaju podjętego zobowiązania w każdym roku jego realizacji. Stąd też stwierdzenie stworzenia sztucznych warunków do otrzymania płatności w ramach podjętego zobowiązania wieloletniego oznacza naruszenie warunków jego realizacji i w konsekwencji skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności przyznanych w ramach tego zobowiązania w latach poprzednich. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym względzie jest jednolite (por. wyroki NSA z 11 marca 2020 r., sygn. akt: I GSK 1707/19, z 10 marca 2019 r., sygn. akt: I GSK 1701/19, z 5 lipca 2022r. sygn. akt: I GSK 651/22, z 3 grudnia 2019 r., sygn. akt: I GSK 1409/19).
VII. Dodatkowo wskazać należy, że fakt kreowania sztucznych warunków w celu otrzymania korzyści wiąże się z odmową przyznania jakichkolwiek płatności (por. wyroki NSA z 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2146/17 i z 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2949/15). I jak słusznie podniósł Dyrektor nie ma znaczenia, czy rolnik faktycznie uprawiał deklarowane przez siebie grunty i spełniał wymogi obowiązujące w ramach danego programu. Jeśli stworzył sztuczne warunki do uzyskania korzyści sprzecznych z celami prawodawstwa – to żadna pomoc nie może zostać takiej osobie przyznana. Taki sposób postępowania znajduje potwierdzenie w licznym orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki WSA w Bydgoszczy z dnia 27 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 955/18 oraz z dnia 22 stycznia 2019 r, sygn. akt II SA/Bd 1028/18, wyroki NSA z dnia 19 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1567/18, z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 1368/20, z dnia 8 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 816/2020, z dnia 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt I GSK 187/24, z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt I GSK 1120/20, z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt. I GSK 966/23, z dnia 18 listopada 2022 r., sygn. akt I GSK 2149/18 i in.).
VIII. Zgodnie z orzecznictwem TSUE odmowa przyznania prawa lub korzyści ze względu na okoliczności stanowiące nadużycie lub oszustwo jest jedynie konsekwencją stwierdzenia, że w wypadku oszustwa lub nadużycia prawa w rzeczywistości nie zostają spełnione obiektywne przesłanki wymagane w celu uzyskania pożądanej korzyści (por. wyrok TSUE z 22 listopada 2017 r., C-251/16, pkt 33, 32, 42). W judykaturze od dawna podnosi się, że obejście prawa czy też jego nadużycie nie może skutkować ochroną prawną podmiotu, który sztucznie kreuje okoliczności uzasadniające stosowanie danej normy przyznającej określoną korzyść finansową i wiąże się to z sankcją wykluczenia możliwości skorzystania z tego prawa przez ten podmiot (pkt 52-53 wyroku ETS z 16 marca 2006 r. sygn. C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover).
Końcowo, odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organy art. 6 k.p.a. raz należy uwypuklić kwestię tego, za sprawą aktywności Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyinterpretowano jedną z najważniejszych norm kolizyjnych, zwaną zasadą pierwszeństwa lub supremacji prawa unijnego względem prawa krajowego, uznając ją jednocześnie za jeden z głównych filarów funkcjonowania Unii Europejskiej. Oznacza to, że sprawujące w Polsce wymiar sprawiedliwości sądy administracyjne, kontrolując legalność działania organów administracji publicznej w sprawach skarg na decyzje administracyjne, w których zastosowanie mają wiążące regulacje prawa unijnego, zobligowane są do rozstrzygania o skutkach obowiązywania abstrakcyjnej i generalnej normy prawnej wobec określonego działania lub zaniechania indywidualnie oznaczonego adresata z uwzględnieniem zarówno "«tradycyjnych» norm prawa krajowego", jak też źródeł pierwotnego i pochodnego prawa unijnego, w tym honorowania zasady bezpośredniej skuteczności, zasady efektywności oraz zasady pierwszeństwa. W judykaturze, jak również w piśmiennictwie zgodnie podnosi się, że z zasady pierwszeństwa wynika, że unijny porządek prawny powinien mieć zagwarantowaną pełną skuteczność w porządkach prawnych państw członkowskich (por. m.in. wyroki NSA z 11 czerwca 2019 r. o sygn. akt I GSK I GSK 1439/18, I GSK 1451/18, I GSK 1664/18, I GSK 1465/18 oraz I GSK 1466/18).
W świetle przywołanej argumentacji podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 6 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia. W ocenie Sądu w świetle prawomocnego wyroku sądu karnego z [...] października 2021 r., Dyrektor miał nie tylko prawo ale i obowiązek odmówić udzielenia wsparcia. Środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach wspólnej polityki rolnej pochodzą z budżetu Linii Europejskiej, w związku z powyższym środki te podlegają ochronie zgodnie z ogólnymi zasadami ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ustanowionymi w Rozporządzeniu Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zgodnie z przepisami przedmiotowego rozporządzenia środki te musza być wydatkowane zgodnie z zasadami rzetelnego zarządzania finansami, ogólną zasadą słuszności i proporcjonalności. Prawo wspólnotowe nakłada bowiem na Komisję Europejską i Kraje Członkowskie obowiązek badania czy środki z budżetu Wspólnoty są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem.
O prawie do płatności nie przesądza jedynie deklaracja o posiadaniu gruntów rolnych, czy wpis do ewidencji gospodarstw rolnych. Podmiotem uprawnionym do uczestniczenia w systemie płatności jest ten kto faktycznie użytkuje rolniczo grunt rolne dla siebie, czyli w celu osiągania dochodów z prowadzenia działalność rolniczej. Z systemu płatności należy wykluczyć producenta rolnego, który tworzy sztuczne warunki w celu pozyskania dofinansowania niezgodnego z celami rolnego prawodawstwa sektorowego. Zatem organ w powyższej sprawie dysponując wyrokiem karnym potwierdzającym popełnienie przestępstwa polegającym na przedkładaniu w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nierzetelnych pisemnych oświadczeń dotyczących okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia finansowego w postaci przyznania płatności i wprowadzenia Agencji w błąd w celu osiągnięcia korzyści majątkowej co do przysługiwania prawa do uzyskania dopłat z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jako rolnik a w konsekwencji do doprowadzenia Agencji do niekorzystnego rozporządzania mieniem - zobowiązany był do wykorzystania powyższych ustaleń w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Co więcej, to co przesądził w sposób prawomocny skazujący wyrok karny w zakresie miedzy innymi strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa oraz czasu jego popełnienia, nie może być już odmiennie dowodzone w toku prowadzonego postępowania podatkowego i sądowo - administracyjnego.
Niewątpliwie prowadzenie działalności przestępczej sprzeczne jest z celami wspólnej polityki rolnej. Dlatego organy obu instancji powołując się na przywołane w uzasadnieniu przepisy prawa unijnego oraz krajowego zasadnie dokonały odmowy wypłaty pomocy na zalesienie w ramach działania: Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego (PROW 2007-2013)
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.