I SA/Ol 46/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że sprzedaż rozpoczętej inwestycji budowlanej (stacji kontroli pojazdów w budowie) przez dzierżawcę gruntu, który nie był jej właścicielem, była czynnością prawnie nieskuteczną i nie podlegała opodatkowaniu VAT.
Spółka "A" Sp. z o.o. odliczyła podatek VAT od faktury za nabycie stacji kontroli pojazdów w budowie. Organy podatkowe uznały transakcję za prawnie nieskuteczną, ponieważ sprzedający (dzierżawca gruntu) nie był właścicielem inwestycji, a właścicielką gruntu była inna osoba. W związku z tym odliczono podatek naliczony i nałożono dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że transakcja dotyczyła sprzedaży usługi budowlanej, a nie nieruchomości, i powinna być opodatkowana VAT. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych, że sprzedaż rozpoczętej inwestycji przez osobę niebędącą jej właścicielem jest czynnością prawnie nieskuteczną i wyłączoną z opodatkowania VAT.
Sprawa dotyczyła rozliczenia podatku od towarów i usług przez spółkę "A" Sp. z o.o., która w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2003 roku wykazała do przeniesienia kwotę 71.448 zł podatku naliczonego VAT. Kwota ta pochodziła z faktury VAT nr "[...]" z dnia 4.04.2003 r. wystawionej przez Firmę "B" B. J. w L., za nabycie "środków trwałych w budowie – stacji kontroli pojazdów". Organy podatkowe, po przeprowadzonej kontroli, stwierdziły, że spółka nieprawidłowo przyjęła do rozliczenia podatek naliczony w kwocie 72.600 zł. Ustalono, że J. B., dzierżawiąc grunt od E. G., rozpoczął budowę stacji diagnostycznej. Następnie spółka "A" wydzierżawiła ten sam grunt i zawarła z J. B. umowę sprzedaży rozpoczętej inwestycji budowlanej. Organy podatkowe uznały tę transakcję za prawnie nieskuteczną na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 47 § 1 i § 2, art. 48) oraz ustawy o VAT (art. 4 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 3). Argumentowano, że budynki i budowle mogą być przedmiotem obrotu tylko wtedy, gdy sprzedaży dokonuje właściciel nieruchomości gruntowej, a w tym przypadku właścicielem gruntu była E. G. W związku z tym, dzierżawca J. B. nie mógł sprzedać rozpoczętej inwestycji, a spółka "A" nie mogła jej nabyć jako czynności prawnie skutecznej. W konsekwencji, faktura VAT nie uprawniała do odliczenia podatku naliczonego, a spółka zawyżyła kwotę podatku naliczonego do przeniesienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił zobowiązanie podatkowe oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 30% kwoty zawyżenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Spółka "A" zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Skarżąca argumentowała, że transakcja dotyczyła sprzedaży usługi budowlanej, a nie nieruchomości, i powinna być opodatkowana VAT, powołując się na klasyfikację PKWiU. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych. Sąd uznał, że kluczowe znaczenie ma art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy VAT, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Sąd podkreślił, że nie może być autonomii podatku VAT, a czynności uregulowane tą ustawą muszą być oceniane w świetle prawa cywilnego. W tej sprawie, skoro ani spółka, ani J. B. nie byli właścicielami stacji kontroli pojazdów w budowie, nie doszło do sprzedaży opisanej w fakturze, gdyż była to czynność prawnie nieskuteczna. Sąd uznał, że stanowisko organów podatkowych było zgodne z prawem, a faktura nie uprawniała do odliczenia podatku naliczonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż taka jest czynnością prawnie nieskuteczną i nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że dla skuteczności sprzedaży budynku lub budowli konieczne jest przeniesienie własności gruntu, na którym są posadowione. Dzierżawca gruntu nie będący właścicielem inwestycji nie może jej sprzedać jako odrębnego przedmiotu obrotu. Transakcja taka, z perspektywy prawa cywilnego, jest nieskuteczna, co wyłącza ją z opodatkowania VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.t.u. art. 3 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 47 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane należą do części składowych gruntu. Nie mogą być przedmiotem odrębnej własności.
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane należą do części składowych gruntu.
u.p.t.u. art. 4 § pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Definicja towaru.
u.p.t.u. art. 19 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 27 § ust. 5 i 6
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Określenie dodatkowego zobowiązania podatkowego w przypadku zaniżenia zobowiązania lub zawyżenia zwrotu podatku.
u.p.t.u. art. 2 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Definicja sprzedaży jako czynności podlegającej opodatkowaniu.
u.p.t.u. art. 5
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Zakres opodatkowania podatkiem VAT.
u.p.t.u. art. 32 § ust.1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Faktura stwierdza sprzedaż towarów.
u.p.t.u. art. 32 § ust. 5 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Rozporządzenie wykonawcze do dokumentowania sprzedaży.
o.p. art. 120
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada praworządności.
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
o.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 124
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada przekonywania.
o.p. art. 125
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zasada szybkości postępowania.
o.p. art. 180 § § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Dowody w postępowaniu podatkowym.
o.p. art. 187
Ustawa Ordynacja podatkowa
Zakres dowodów.
o.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
Ocena dowodów.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż rozpoczętej inwestycji budowlanej przez dzierżawcę gruntu, który nie jest jej właścicielem, jest czynnością prawnie nieskuteczną i nie podlega opodatkowaniu VAT. Ocena czynności pod kątem VAT musi uwzględniać przepisy prawa cywilnego dotyczące własności i obrotu nieruchomościami.
Odrzucone argumenty
Transakcja sprzedaży rozpoczętej inwestycji budowlanej była sprzedażą usługi budowlanej, a nie nieruchomości, i podlegała opodatkowaniu VAT. Klasyfikacja statystyczna PKWiU kwalifikująca transakcję jako sprzedaż usług budowlanych powinna być decydująca dla celów VAT. Organy podatkowe naruszyły przepisy procesowe, nie uwzględniając dowodów i dokonując błędnej oceny stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
nie może być autonomii w podatku VAT, a czynności uregulowane tej ustawie muszą być ocenia w świetle prawa cywilnego czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy
Skład orzekający
Tadeusz Piskozub
sprawozdawca
Wojciech Czajkowski
członek
Zofia Skrzynecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w kontekście sprzedaży inwestycji budowlanych przez podmioty niebędące właścicielami gruntu i inwestycji. Podkreślenie prymatu prawa cywilnego nad prawem podatkowym w ocenie skuteczności czynności prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia rozpoczętej inwestycji budowlanej od podmiotu, który nie posiadał do niej tytułu prawnego (własności gruntu i inwestycji).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii opodatkowania VAT transakcji związanych z nieruchomościami w budowie, gdzie kluczowe jest rozróżnienie między prawem cywilnym a podatkowym. Jest to istotne dla firm działających w branży budowlanej i nieruchomości.
“Czy można odliczyć VAT od zakupu budowy, której sprzedający nie dokończył i nie był jej właścicielem?”
Dane finansowe
WPS: 71 448 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 46/05 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2005-04-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Tadeusz Piskozub /sprawozdawca/ Wojciech Czajkowski Zofia Skrzynecka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 747/05 - Wyrok NSA z 2006-04-11 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub (spr.) Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003 roku oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 22 grudnia 2004 roku , nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 kwietnia 2004 roku, w sprawie określenia podatku do towarów i usług za miesiąc kwiecień 2003 roku, należnego od "A" sp. z oo. w L.. Z akt sprawy i uzasadnienia decyzji odwoławczej, wynika co następuje: W deklaracji VAT-7, za miesiąc kwiecień 2003 roku skarżąca wykazała do przeniesienia na następny okres kwotę 71.448 zł podatku naliczonego VAT. Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku VAT za miesiąc kwiecień 2003 roku i stwierdził, iż skarżąca spółka nieprawidłowo przyjęła do rozliczenia podatku naliczonego kwotę 72.600 zł z faktury VAT z dnia 4.04.2003 r., nr "[...]" wystawionej przez Firmę "B" B. J. w L., za nabycie "środków trwałych w budowie – stacji kontroli pojazdów", wartość brutto 402.600 zł, nett 330.000 zł, podatek VAT – 72.600 zł. Z protokołu kontroli wynika, że J. B. na gruncie wydzierżawionym od właściciela E. G., rozpoczął budowę Stacji Diagnostycznej Kontroli Pojazdów w L., przy ulicy J., na działce nr "[...]", na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 22.03.2002 roku. J. B. w okresie od 3.06.2003 r. do 3.10.03 r. wykonał prace ziemne , stropy i ławy fundamentowe oraz rozpoczął wykonywanie słupów żelbetowych. Skarżąca spółka w dniu 22 marca 2003 roku zawarła umowę dzierżawy działki o pow.2000 m2, nr "[...]" położonej w L., przy ul. J., na okres 25 lat, od właściciela E. G.. W dniu 27 marca 2003 roku Starostwo Powiatowe, przeniosło pozwolenie na budowę Stacji Diagnostycznej Kontroli Pojazdów w L., przy ul. J., na działce nr "[...]", udzielone J. B., na rzecz "A" sp. z oo. w L. ul. J. W dniu 4.04.2003 r. została zawarta umowa sprzedaży rozpoczętej inwestycji budowlanej w toku realizacji zlokalizowanej w L. przy ul. J., pomiędzy sprzedawcą J. B., a "A", za kwotę 330.000 zł i podatek 22% VAT, sporządzając w tym dniu protokół zdawczo-odbiorczy, a następnie fakturę VAT nr "[...]" z dnia 4.04.2003 r., w której jako przedmiot sprzedaży wymieniono, cyt." środek trwały Stacja Kontroli Pojazdów w budowie". W oparciu o wyniki kontroli, Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął, że umowa nabycia środków trwałych w budowie – stacji kontroli pojazdów przez spółkę "A" od Firmy "B" J. B., była prawnie nieskuteczna, na podstawie przepisów art.47§1 i § 2 oraz art.48 Kodeksu Cywilnego, a także art.4 pkt 1, art.3 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 i zm.). W ocenie organu I instancji budynki i budowle mogą być przedmiotem obrotu, w rozumieniu przepisów prawa cywilnego tylko wtedy, kiedy sprzedaży dokonuje właściciel nieruchomości gruntowej. Z uwagi na to, że właścicielem nieruchomości gruntowej nr "[...]" o obszarze 7,9816 ha, położonej w L. przy ul. J., jest E. G., to również jest ona właścicielem Stacji Kontroli Pojazdów, wybudowanej na jej gruncie przez pierwszego dzierżawcę J. B. i następnego spółkę "A". W tym stanie faktycznym dzierżawca nie mógł dokonać sprzedaży rozpoczętej inwestycji budowlanej w toku realizacji, a spółka "A" nie mogła nabyć tej inwestycji, w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego i ustawy VAT, jako czynność które nie mogły być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. W ocenie organów podatkowych możliwe było poniesienie nakładów na budynek wzniesiony na cudzym gruncie, które są prawem majątkowym i jako takie mogą być przedmiotem obrotu gospodarczego, nie są jednak objęte przepisami ustawy o podatku VAT. Dlatego też skarżąca uwzględniając kwotę podatku naliczonego w deklaracji VAT 7, za miesiąc kwiecień 2003 roku, z faktury VAT nr "[...]" z dnia 4.04.2003 r., naruszyła przepisy art.19 ust.1 w związku z art.3 ust.1 pkt 3 ustawy o VAT, zawyżając kwotę podatku naliczonego do przeniesienia na następne okres o kwotę 72.600 zł. Taka sytuacja wypełniała normę określoną w art. 27 ust. 5 i 6 ustawy VAT, obligując organ do naliczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30% kwoty zawyżenia zwrotu i kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego. Wskazane nieprawidłowości stały się podstawą do wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji z dnia 15 kwietnia 2004 roku określającej zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za miesiąc kwiecień 2003 r. w wysokości 1152 zł, a także ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 21.780 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej spółki, Dyrektor Izby Skarbowej, wydał decyzję z dnia 22grudnia 2004 roku, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając że: Dla powstania obowiązku w podatku od towarów i usług niezbędne jest ustalenie czy dokonana czynność sprzedaży w dniu 4.04.2003 roku jest czynnością opodatkowaną , zgodnie z art.2 ust.1 ustawy VAT, jako sprzedaż towarów. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, stwierdził co następuje: W ustawie o podatku od towarów i usług ustawodawca nie sformułował specjalnej definicji sprzedaży, co nakazuje przyjąć, iż pod pojęciem sprzedaży z art. 2 w/w ustawy rozumie się sprzedaż w ujęciu cywilistycznym. Przepis art. 535 Kc stanowi, iż przez sprzedaż sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. W opinii Urzędu Statystycznego L Ośrodek Interpretacji Standardów Klasyfikacyjnych (pismo z dnia 19.10.2004r. Nr "[...]") przedmiotem transakcji udokumentowanej sporną fakturą jest budynek niemieszkalny (nieruchomość). Zgodnie z art. 46 Kc, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntami związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny przedmiot własności. Ponadto art. 48 Kc zawiera zasadę, stosownie do której budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane należą do części składowych gruntu. W świetle powyższego, budynek z gruntem związany, jako część składowa gruntu, nie. może być przedmiotem odrębnej własności. W takim przypadku nie ma możliwości przeniesienia własności budynku bez przeniesienia własności gruntu, gdyż sam budynek nie może być przedmiotem odrębnej od gruntu własności. Jak zatem wynika z przepisów Kc, nie można przenieść własności samego budynku bez względu na to, czy stanowi on przedmiot odrębnej od gruntu własności, czy też jest częścią składową gruntu. W rozpatrywanej sprawie, uwzględniając powyższe okoliczności faktyczne i prawne, należy stwierdzić, iż dzierżawca gruntu J. B. nie mógł przenieść własności budynku niemieszkalnego, wg opinii statystycznej, posadowionego na tym gruncie. Otrzymanie zapłaty przez dzierżawcę J. B. nie oznacza, iż przeniesiono własność nieruchomości. Z powołanych powodów nie jest możliwe zakwalifikowanie transakcji udokumentowanej fakturą VAT nr "[...]" z dnia 4 kwietnia 2003r. jako sprzedaży w rozumieniu art. 535 Kc i konsekwentnie czynności podlegającej opodatkowaniu z art. 2 w/w ustawy. Również przyjęcie, prawdopodobnie ze względu na okoliczności sprawy, iż w sprawie za wynagrodzeniem, za zgodą właściciela gruntu, przeniesiono prawo do zwrotu poniesionych przez dzierżawcę nakładów, w związku z zakończeniem dzierżawy gruntu (art. 676 Kc) na kolejnego dzierżawcę gruntu kontynuującego budowę Stacji Diagnostycznej Kontroli Pojazdów, nie pozwala to uznać, iż doszło do transakcji sprzedaży towarów w znaczeniu nadanym art. 2 i art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu Strony, iż przedmiotem sprzedaży była usługa budowlana, biorąc pod uwagę, iż przedmiotem czynności udokumentowanej fakturą VAT jak wynika z opinii statystycznej była nieruchomość. W ocenie organu II instancji akceptacja stwierdzenia Strony oznaczałaby jednocześnie, iż wystawca spornej faktury świadczył usługę budowlaną za pomocą osoby trzeciej na rzecz kolejnego dzierżawcy. Okoliczności sprawy dowodzą, iż fakt ten w sprawie nie miał miejsca. Zdaniem organu II instancji skoro sporna faktura nie dokumentuje czynności, o której mowa w art. 2 ustawy o VAT, to żaden z przepisów ustawy i przepisów wykonawczych nie może mieć w sprawie zastosowanie. Nie można bowiem rozstrzygając o uprawnieniu podatnika z art. 19 ust. 1 ustawy pomijać konstrukcji przepisów art. 2 i art. 6 ustawy o podatku VAT. W konsekwencji, kwota podatku wykazana na fakturze dla sprzedawcy nie stanowi podatku należnego z tytułu wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu, a dla otrzymującego kwoty podatku naliczonego obniżającego kwotę podatku należnego, o którym mowa w art. 19 ustawy. W tych okolicznościach, kwestionowanie przez skarżącą wykładni art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, poprzez jej niewłaściwą interpretację i zastosowanie jest chybione. Zdaniem organu odwoławczego za zgodne z prawem należało uznać działanie organu podatkowego I instancji w zakresie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT. Zastosowany w sprawie przepis art. 27 ust. 5 ustawy o VAT stanowi, że w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa wysokość tego zobowiązania w prawidłowej wysokości oraz ustała dodatkowe zobowiązanie podatkowe odpowiadające 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania. Natomiast art. 27 ust. 6 ustawy o VAT brzmi, iż w razie stwierdzenia, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku łub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określa kwotę zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe odpowiadające 30% kwoty zawyżenia. Dotyczy to również różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1. Sankcje przewidziane w tych przepisach związane są z wykryciem nieprawidłowości w sporządzonej przez podatnika deklaracji. Ustalono, że w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2003r. Podatnik wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym i zadeklarował kwotę do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości 71.448 zł. W opinii organu podatkowego I instancji obowiązkiem Podatnika było wykazanie i wpłata kwoty 1.152 zł do urzędu skarbowego, ponieważ nie było podstaw do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktury VAT Nr "[...]" z dnia 4 kwietnia 2003r. Przedstawiona sytuacja, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wypełnia normę art. 27 ust. 5 i 6 ustawy. Kwota dodatkowego zobowiązania podatkowego ustalona została prawidłowo, tj. 30% kwoty (1.152 zł + 71.448 zł) = 21.780 zł. W sprawie zarzutu skarżącej spółki dotyczącej przekroczenia kompetencji przez organ podatkowy I instancji w kwestii oceny nieskuteczności umowy sprzedaży zawartej pomiędzy stronami, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził. iż organ podatkowy ocenił jedynie umowę z punktu widzenia ustawy o podatku VAT w kontekście zaistnienia obowiązku podatkowego i uprawnień określonych ustawą. Odnośnie zarzutu pominięcia przez organ podatkowy I instancji szeregu dowodów w sprawie, w szczególności nie uwzględnienia uchwał nr "[...]" i nr "[...]" z dnia 22.03.2003r., treści §11 i §12 umowy zakupu działki Nr "[...]" z dnia 31.07.2001r., czy §29 pkt 2 aktu notarialnego - Rep. A Nr "[...]", należy podnieść, iż jest on bezzasadny, ponieważ wymienione dowody zostały przedłożone, po wydaniu rozstrzygnięcia przez ten organ podatkowy i instancji (zostały złożone wraz z odwołaniem w dniu 11.05.2004r., nie mniej jednak, oceniając treść w/w dokumentów organ odwoławczy stwierdził, że pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie organu orzekającego II instancji nie nastąpiło naruszenie zasad prowadzenia postępowania podatkowego, określonych w art.120, art.121, art. 122, art.124 i art.125 ustawy Ordynacja podatkowa, w zakresie zebrania i rozpatrzenia dowodów w sprawie (art.180, art.187 ustawy), dlatego zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji, utrzymano w mocy. Pismem z dnia 17.01.2005r.podatnik zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił: – naruszenie prawa materialnego określonego w art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 pkt 1 i pkt 2, art. 19 ust. 1 i ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług, – naruszenie prawa procesowego określonego wart. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie Skarżącego, naruszenie prawa materialnego polegało na bezpodstawnym zakwestionowaniu przez organy podatkowe podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną (sprzedaż usług), wbrew stanowi faktycznemu oraz opinii Urzędu Statystycznego, poprzez uznanie, iż przedmiotem transakcji była sprzedaż nieruchomości, nie będącej jednak towarem czy usługą w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, z racji potraktowania przez organy podatkowe tej transakcji za czynność bezskutecznie prawną. Naruszenie prawa procesowego polegało na wydaniu decyzji wbrew istniejącemu i stwierdzonemu stanowi faktycznemu oraz bez umocowania w przepisach prawa materialnego. Na poparcie swoich zarzutów Skarżący zwraca uwagę na zapisy w dzienniku budowy i opinię wydaną przez Urząd Statystyczny. Z dziennika budowy wynika, iż na dzień sprzedaży rozpoczętej inwestycji budowlanej wykonane zostały roboty ziemne, stropy i ławy fundamentowe oraz rozpoczęto wykonywanie słupów żelbetowych. Skarżący podkreślił, iż transakcja sprzedaży takiego stanu zaawansowania robót została przez Urząd Statystyczny zakwalifikowana jako sprzedaż usługi, związanej z cyt. "kupnem i sprzedażą niemieszkalnych budynków i terenów" określonej w grupowaniu PKWiU 70.12.12-00.00. Zdaniem skarżącego, skoro niniejsza klasyfikacja nie wymienia jako wyrobów (towarów) - budynków, gdyż są one wymienione PKOB, to należy przyjąć, że przedmiotem transakcji była sprzedaż usługi – robót budowlanych, podlegająca opodatkowaniu według zasad określonych w przepisach o podatku od towarów i usług (art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 2, art. 18 ust. 1). W tych okolicznościach, zajęcie odmiennego stanowiska przez organ odwoławczy (przedmiotem transakcji był budynek) pozostaje w rażącej sprzeczności z w/w wymienionymi dowodami w sprawie i wskazuje, na nie odróżnienie usługi od towaru oraz budynku, sklasyfikowanego w PKOB. Klasyfikacjami wykorzystywanymi dla potrzeb VAT są wyłącznie klasyfikacje statystyczne PKOB, PKWiU), które nie kwalifikują w ogóle inwestycji rozpoczętych, a poszczególne usługi i towary inwestycyjne, składające się na inwestycję rozpoczętą — PKWiU. Takie stanowisko potwierdza treść pism urzędowych: GUS Nr "[...]" z dnia 1.09.1998r. i Nr "[...]" z dnia 19.04.1999r. oraz Ministerstwa Finansów Nr "[...]"z dnia 13.12.1994r. i "[...]" z dnia 19.04.1999r. W opinii skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, na które powołały się organy podatkowe. Przepisy kodeksu cywilnego, jako odrębne i autonomiczne dziedziny prawa, nie stanowią podstawy do klasyfikacji dla potrzeb VAT - nie precyzują kwestii rozpoczętych inwestycji, która dopóki nie zostanie zakończona w formie budynku oddanego do użytkowania - nie może być uznana za element (składnik) gruntu. Strona podniosła, iż w odwołaniu zwróciła uwagę na bezzasadne zastosowanie przez organ podatkowy I instancji art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał na art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT, co doprowadziło do ustalenia sankcji stanowiącej 1891% kwoty zobowiązania podatkowego. Strona uważa, że skoro organ podatkowy I instancji określił w decyzji wyłącznie zobowiązanie podatkowe w kwocie 1.152 zł, to zasadna jest sankcja z art. 27 ust. 5 ustawy o VAT. Zastosowanie trybu określonego w art. 27 ust. 6 jest bezpodstawne. Strona, powołując się na aktualną linię orzecznictwa sądowego, wskazała na treść wyroku NSA z dnia 17.01 .2003r. o sygn. akt I SA/Gd. 456/00). Dyrektor Izby Skarbowej, po zapoznaniu się z zarzutami skargi, podtrzymuje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji Nr "[...]" z dnia 22 grudnia 2004r., wnosząc o jej oddalenie. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze, stanowią powtórzenie zarzutów, które Strona wniosła w odwołaniu od decyzji organu podatkowego I instancji, poszerzone o zarzuty dotyczące rozstrzygnięcia podjętego przez organ podatkowy II instancji, nie zasługując na uwzględnienie, ponieważ między dzierżawcami nieruchomości doszło do zawarcia umowy prawnie nieskutecznej, wobec sprzedaży nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrując sprawę, zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej, poprzez orzekanie o zgodności z prawem decyzji administracyjnych. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Spór między stronami sprowadza się do prawnej oceny tegoż stanu faktycznego. W szczególności czy czynność sprzedaży środka trwałego w postaci Stacji Kontroli Pojazdów w budowie, udokumentowana fakturą VAT z dnia 4 kwietnia 2003 roku, była czynnością prawnie skuteczną, czy też nie. Organy podatkowe twierdzą, że nie można przenieść własności budynku, bez przeniesienia własności nieruchomości, dlatego J. B., jako dzierżawca nieruchomości gruntowej nie mógł sprzedać Stacji Kontroli Pojazdów w budowie, kolejnemu dzierżawcy tej samej działki gruntowej, sp. z o.o. "A", w dniu 4 kwietnia 2003 r., przedmiotowej Stacji w budowie. Skarżący twierdzi, że ustawa VAT w zakresie sprzedaży odrywa się od przepisów Kodeksu cywilnego, dopuszczając sprzedaż Stacji Kontroli Pojazdów w budowie, bez przeniesienia własności nieruchomości, na której ta Stacja jest posadowiona. W ocenie skarżącej doszło do czynności sprzedaży towaru, podlegającej podatkowi od towaru i usług wymienionej w art. 2 ustawy VAT. W ocenie Sądu podstawowe znaczenie ma przepis art.3 ust. 1 pkt 3 ustawy VAT, zgodnie z którym przepisów ustawy VAT nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. W doktrynie prawniczej, szczególnie wśród komentatorów ustawy VAT, wyraża się pogląd, cyt, "przesłanką wyłączenie stosowania przepisów ustawy jest- zgodnie z art.3 ust.1 pkt 3 ustawy o VAT – fakt, iż czynność nie może być przedmiotem prawnie skutecznej umowy, a nie fakt dokonania czynności prawnej (zawarcie umowy), która na podstawie prawa cywilnego jest czynnością jest czynnością nieskuteczną. Należy zatem odróżnić fakt wykonania Czynności wymienionej w art.2 ustawy o VAT, od umowy, której czynność ta jest przedmiotem, a która to umowa może być z mocy prawa nieważna. Innymi słowy, np. fakt zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości (budynku) bez zachowania formy aktu notarialnego powoduje, że z punktu widzenia prawa cywilnego nie dochodzi do umowy sprzedaży, a tym samym nie mamy do czynienia czynnością sprzedaży towaru, o której mowa w art.2 ust.1 ustawy o VAT." Z. Modzelewski i G. Mularczyk Ustawa o VAT Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, 2003, str. 64. Skład orzekając tut. Sądu, w całości podziela pogląd doktryny, że nie może być autonomii w podatku VAT, a czynności uregulowane tej ustawie muszą być ocenia w świetle prawa cywilnego, zwłaszcza przy przenoszeniu własności towaru. W niniejszej sprawie bezsporne jest, to że ani spółka skarżąca, ani J. B. nie byli właścicielami Stacji Kontroli Pojazdów w budowie, wzniesionej na gruncie stanowiącym własność E. G., która stała się właścicielem tej Stacji od dnia jej wzniesienia. W ocenie Sądu, skoro tak, to nie doszło do sprzedaży, opisanej w fakturze z dnia 4 kwietnia 2003 roku, Stacji Kontroli Pojazdów w budowie, gdyż była to czynność prawnie nieskuteczna, a do tej sprzedaży nie mogło dojść w dniu 4.04.2003 r., ponieważ dzierżawcy gruntu sprzedawali nieruchomość, której nie byli właścicielami. Sąd miał na uwadze relacje jakie zachodzą między treścią art.3 ust.1 pkt 3 ustawy VAT, a przepisami prawa cywilnego. Niezachowanie warunków oraz form określonych przepisami prawa nie może dotyczyć sytuacji kiedy określona czynność jest nieskuteczna np. jest nieważna z powodu niezachowania formy aktu notarialnego przy sprzedaży nieruchomości. Zdaniem Sądu, istota przepisu art.3 ust.1 pkt 3 ustawy VAT wskazuje, że opodatkowanie podatkiem VAT wymaga oceny ważności i skuteczności obrotu towarami, w relacji z obowiązującym prawem cywilnym, dlatego stanowisko organów podatkowych prezentowane w zaskarżonej decyzji, odpowiada prawu. Tym samym Sąd nie uwzględnił stanowiska Skarżącej, jakoby przedmiotem transakcji nie był budynek, lecz sprzedaż usług. W uzasadnieniu skargi, skarżąca w stosunku do wystawionej faktury o treści "środek trwały w budowie- stacja kontroli pojazdów" bezpodstawnie stwierdza, że sprzedaje rozpoczętą inwestycję nieposiadającą znamion budynku - jako usługę, nie kwalifikując tej usługi zgodnie z art. 32 ustawy VAT. Zgodnie z treścią art. 32 ust.1 ustawy VAT, faktura stwierdza sprzedaż towarów, datę, cenę jednostkową, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności i dane podatnika oraz nabywcy. Stosownie do art. 32 ust. 5 pkt 1 ustawy VAT, Minister Finansów wydał rozporządzenie wykonawcze z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 27, poz. 268 ze zm.), uwzględniające konieczność odpowiedniego dokumentowania sprzedaży towarów i identyfikacji czynności dokonanych przez poszczególnych podatników. Natomiast przepisy art. 4 pkt 1 i pkt 2 ustawy VAT zawierają definicję towarów i usług, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej. Należy zauważyć, iż kiedy sprzedawca J. B. zakwalifikował sprzedaż jako "środek trwały w budowie - Stacja Kontroli Pojazdów" zaliczoną przez Urząd Statystyczny w L. do "sprzedaży budynków niemieszkalnych" wg PKWiU o symbolu 70.12.13.-00.00 to organy podatkowe nie zmieniały przedmiotu sprzedaży lecz dokonały jej prawidłowej klasyfikacji statystycznej i oceny prawnej, zgodnie z ustawą VAT. Zdaniem Sądu, bez dokonania korekty faktury, które to uprawnienie należało do kompetencji stron, inna ocena faktury z dnia 04.04.2003r. przez organy podatkowe byłaby działaniem contra legem. Przyjmując nawet za prawidłową tezę o sprzedaży usług- rozpoczętej inwestycji budowlanej- należy zauważyć, że usługę tą w danym stanie faktycznym i prawnym nie mógł sprzedać dzierżawca - J. B. a spółka "A" nabyć w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. W związku z powyższym, faktura VAT z dnia 04.04.2003r. nie uprawniała do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ zdarzenie opisane w fakturze nie zaistniało, wobec tego, nie istniała obiektywna możliwość przeniesienia własności cudzej rzeczy, gdyż stronami umowy nie byli jej właściciele, zgodnie z treścią przepisu art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. W konsekwencji, organ odwoławczy prawidłowo nałożył na Spółkę "A" sankcję w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego, w wysokości przewidzianej w art. 27 ust. 5 i 6 ustawy o VAT. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego oraz przepisów postępowania podatkowego, to skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z 2002r.) należało oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI