Orzeczenie · 2025-07-02

I SA/Ol 458/24

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-07-02
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyfakturyfikcyjne transakcjeprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karne skarboweodliczenie podatku

Sprawa dotyczyła skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r. na kwotę 24.399,00 zł. Podatnikowi odmówiono prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z trzech faktur wystawionych przez L. na łączną kwotę netto 100.000 zł, ponieważ organy ustaliły, że transakcje te nie zostały faktycznie przeprowadzone, a faktury dokumentowały fikcyjne zdarzenia gospodarcze. Kluczowym zarzutem skargi było przedawnienie zobowiązania podatkowego. Sąd analizował kwestię zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w G. oraz późniejszym dochodzeniem Prokuratury Rejonowej w N. Po szczegółowej analizie orzecznictwa NSA, w tym wyroku składu siedmiu sędziów, sąd uznał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia było skuteczne. Wskazano, że wszczęcie postępowania prokuratorskiego nastąpiło na 119 dni przed pierwotnym terminem przedawnienia, a zawiadomienie podatnika zostało doręczone przed upływem tego terminu. Sąd podkreślił, że postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego, co potwierdziły dalsze czynności procesowe, w tym przedstawienie zarzutów i skierowanie aktu oskarżenia. W kwestii meritum, sąd potwierdził ustalenia organów podatkowych, że faktury dokumentowały fikcyjne transakcje, a podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, w tym zasady domniemania niewinności, wskazując, że w prawie podatkowym kluczowe jest ustalenie stanu faktycznego, a nie kwestia winy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zasady odliczania podatku naliczonego od faktur dokumentujących fikcyjne transakcje.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z postępowaniem prokuratorskim i fikcyjnymi fakturami VAT.

Zagadnienia prawne (2)

Czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r., pomimo wszczęcia postępowania karnego skarbowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony w związku z prowadzonym postępowaniem prokuratorskim, które nie miało charakteru instrumentalnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70c Ordynacji podatkowej było skuteczne. Wszczęcie postępowania prokuratorskiego nastąpiło na 119 dni przed upływem terminu przedawnienia, a podatnik został o tym skutecznie zawiadomiony przed upływem terminu. Postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego, co potwierdziły dalsze czynności procesowe.

Czy podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ faktury te dokumentowały czynności, które nie zostały dokonane.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Sąd potwierdził ustalenia organów, że faktury wystawione przez L. dokumentowały fikcyjne transakcje, a podatnik świadomie je wykorzystał do nieuprawnionego odliczenia podatku naliczonego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatnika, uznając, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu i że odliczony podatek naliczony wynikał z fikcyjnych transakcji.

Przepisy (32)

Główne

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane.

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § 3a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

o.p. art. 70 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

o.p. art. 70 § c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

o.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 70 § 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 126

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 128 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 8

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 113 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 271 § 1

Kodeks karny

Konstytucja RP art. 42 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 83

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z prowadzonym postępowaniem prokuratorskim. • Faktury dokumentujące fikcyjne transakcje nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego. • Postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Naruszenie przepisów procesowych, w tym zasady domniemania niewinności. • Błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy podatkowe.

Godne uwagi sformułowania

nie można polepszać swojej sytuacji w wyniku niewykonywania spoczywających na nim obowiązków • faktura nie jest dowodem na zaistnienie danego zdarzenia gospodarczego • firmę A. B. została zarejestrowana w istocie dla pozoru

Skład orzekający

Przemysław Krzykowski

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Górska

sędzia

Jolanta Strumiłło

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego oraz zasady odliczania podatku naliczonego od faktur dokumentujących fikcyjne transakcje."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z postępowaniem prokuratorskim i fikcyjnymi fakturami VAT.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kluczowych dla podatników kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych i odliczania VAT od fikcyjnych faktur, z uwzględnieniem najnowszego orzecznictwa NSA w zakresie instrumentalnego wszczęcia postępowań karnych skarbowych.

Przedawnienie VAT-u wstrzymane przez prokuraturę? Kluczowe orzeczenie NSA w sprawie fikcyjnych faktur.

Dane finansowe

WPS: 24 399 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst