I SA/Ol 457/25

I SA/Ol 457/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /przewodniczący/
Jolanta Strumiłło /sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Minister Rozwoju Regionalnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
art. 45, art. 78 ust. 8 pkt 2
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski, sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Weronika Ćwiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w W. na informację Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego Spółka Akcyjna z siedzibą w Olsztynie z dnia 29 września 2025 r., nr WPU-FEWM.01.09-IP.02-0303/24.2025 (5199) w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskodawca M. Spółka jawna z siedzibą w W. (dalej jako Spółka, wnioskodawca, skarżąca) w dniu 30.08.2024 r. złożył wniosek o dofinansowanie projektu pt. "[...]" w ramach naboru nr [...] Programu Regionalnego Fundusze Europejskie Dla Warmii I Mazur 2021-2027, Priorytet 01 Gospodarka, Działanie FEWM.01.09 Konkurencyjne i innowacyjne MSP, Schemat B (typ 2 wsparcie firm w początkowej fazie rozwoju), który został zarejestrowany pod numerem [...].
Projekt przewidywał uruchomienie innowacyjnej mobilnej wypożyczalni i szkółki SUP oraz wingfoil działającej z jachtu na północnej części [...] (powiat [...]). Jak wskazano w projekcie jachty będące główną bazą operacyjną, będą przemieszczać się po jeziorach, oferując swoje usługi w różnych lokalizacjach, w zależności od warunków pogodowych i potrzeb klientów. Jacht będzie wyposażony w nowoczesny sprzęt SUP i wingfoil, umożliwiając klientom korzystanie z najlepszych dostępnych rozwiązań technologicznych.
Komisja Oceny Projektów (dalej: KOP) pismami z 26.06.2025 r. i z 15.07.2025 r. zwróciła się do wnioskodawcy z prośbą o przedłożenie uzupełnienia/poprawy wniosku o dofinansowanie. W odpowiedzi wnioskodawca odpowiednio 07.07.2025 r. oraz 24.07.2025 r. przedłożył poprawioną dokumentację/wyjaśnienia.
Po analizie wniosku wraz z jego uzupełnieniami Warmińsko-Mazurska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w Olsztynie (dalej jako organ, Instytucja Pośrednicząca, IP) pismem z 5 sierpnia 2025 r. poinformowała wnioskodawcę o negatywnej ocenie projektu z powodu niespełnienia kryteriów zerojedynkowych tj. Kryterium nr 4: Wykonalność finansowa.
Organ wskazał, że uzyskana liczba punktów z kryteriów branych pod uwagę przy wyliczeniu minimum punktowego 50% dla projektu wynosi 31 pkt na 36 pkt możliwych do uzyskania, co stanowi 86,11% maksymalnej liczby punktów. Łącznie w ramach oceny kryteriów wyboru projekt otrzymał 54 punktów. Jednak na podstawie dołączonych dokumentów finansowych wspólników (jedynie PIT za rok 2024), nie można jednoznacznie stwierdzić, że odpowiednio przeprowadzono kalkulację kosztów operacyjnych, a założenia prognozy kosztów są wiarygodne, realistyczne i mają uzasadnienie w opisie założeń projektu. Do tego udział % przychodów w ostatnim roku obrotowym w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży wynosił 0. Wobec braku danych potwierdzających poprawność sporządzonej analizy kryterium nie jest spełnione. Saldo niezdyskontowanych skumulowanych przepływów pieniężnych generowanych przez projekt jest większe bądź równe zeru we wszystkich latach objętych analizą, jednakże z uwagi na brak wiarygodności w kalkulacji kosztów operacyjnych, trudno jest pozytywnie ocenić dane kryterium. Jako źródła finansowania własnego wnioskodawca wskazał środki własne wspólników (nie przewidziano kredytu ani pożyczek), które zostały potwierdzone wyciągiem bankowym na dzień 30.06.2025 r. Organ zaznaczył, że tym samym wyciągiem potwierdzono utrzymanie tego, jak również innego projektu do roku 2028 (do tego okresu występuje strata z działalności obu firm). W związku z powstałymi wątpliwościami, czy dane środki wystarczą na utrzymanie trwałości obu działalności, brak jest możliwości pozytywnej oceny danego kryterium.
Po rozpatrzeniu protestu, zaskarżoną do tut. Sądu informacją z 29 września 2025 r. Instytucja Pośrednicząca, działając na podstawie art. 66 pkt 2, art. 68, art. 69 ust. 1 ustawy z 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. z 2022 r., poz. 1079 ze zm.), dalej jako ustawa wdrożeniowa, poinformowała wnioskodawcę o jego nieuwzględnieniu.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w proteście organ stwierdził, że:
- przedstawione dokumenty PIT każdego wspólnika z lat 2021, 2022, 2023 i 2024 nie są dokumentami finansowymi Spółki, dlatego nie mogą być wzięte pod uwagę przy ocenie projektu. Przedstawione przez wspólników Spółki zestawienia dochodów z dokumentów PIT nie są rachunkiem zysków i strat z prowadzonej działalności gospodarczej przez wspólników w innych działalnościach;
- w ramach posiadania środków własnych Spółka nie przedstawiła wyciągu ze swojego konta bankowego, ale z osobistego konta E. R. Świadczy to o braku środków własnych na realizację projektu. Wskazano w tym zakresie, że okresie realizacji projektu i w okresie jego trwałości wnioskodawcą jest Spółka i tylko ona jest odpowiedzialna za realizację i rozliczenia projektu z IP;
- kalkulacja przychodów ze sprzedaży nie została sporządzona rzetelnie, co podważa jej wiarygodność. Każdy nowo tworzony podmiot gospodarczy (w tym przypadku wnioskodawca) jest nastawiony na osiąganie przychodów ze sprzedaży już w pierwszym roku działalności i osiągniecie dodatniego wyniku finansowego w postaci masy zysku. W latach 2025, 2026, 2027 wnioskodawca założył, że nie osiągnie żadnych przychodów ze sprzedaży;
- w kwestii wiarygodności kalkulacji kosztów Spółka potwierdziła, że kalkulacja została opracowana na podstawie własnych szacunków z działalności w tej samej branży, tj. na podstawie danych w firmie [...] T. R., M. R., E. R. Spółka Cywilna. Zdaniem organu kalkulacja kosztów w przypadku wnioskodawcy nie jest wiarygodna. Przedstawione wyniki finansowe i obliczenia w tabelach F1, F2, F3, F4 (wersja opisowa Biznesplanu i wersja Excel) są niespójne, ponadto brakuje obliczeń w analizie wskaźnikowej (tabela F4).
Instytucja Pośrednicząca następnie wskazała, że:
- w Biznesplanie na stronie 29 w sekcji C.6. "Źródła finansowania" projektu podano środki prywatne w wysokości razem 266 711,99 zł. Na posiadanie środków własnych (prywatnych) nie przedłożono żadnych wiarygodnych dokumentów finansowych. Z uwagi, że wnioskodawca nie przedstawił wiarygodnych źródeł posiadania środków własnych w postaci np. wyciągu rachunku bankowego na kwotę 266 711,99 zł, ani nie przedłożył np. promesy bankowej lub ubezpieczeniowej na wyżej wymienioną kwotę, KOP stwierdziła brak środków na pokrycie wkładu własnego;
- wnioskodawca w tabeli rachunku zysków i strat za rok 2025-2027 (okres realizacji projektu) nie wykazał żadnych przychodów ze sprzedaży z projektowanej działalności;
- wnioskodawca w prognozie na 2025 r. określił wynik finansowy z projektowanej działalności na minus 8,35 tys. zł; na 2026 r.: 0,00 tys. zł; na 2027 r.: minus 7,81 tys. zł i na 2028 r.: minus 90,19 tys. zł. Organ negatywnie ocenił projekt wobec braku środków finansowych w wysokości 53 328,90 zł (minimalna wartość 10% środków własnych z dotacji) na pokrycie kosztów realizacji projektu oraz strat finansowych z tytułu projektowanej działalności gospodarczej;
- wnioskodawca nie wskazał legalnych źródeł finansowych na pokrycie kosztów projektu w wysokości 53 328,90 zł, tj. kosztów refundacja przed dokonaniem wypłaty z konta IP, a po dokonaniu zakupu środków trwałych przez wnioskodawcę. Dokumentacja wnioskodawcy nie została wypełniona zgodnie z wymaganiami konkursowymi (z dokumentami) do naboru nr [...]. Organ wskazał, że obliczenia i informacje w dokumentacji konkursowej (kryterium nr 4) powinny być wypełnione zgodnie z instrukcją zawartą w Biznesplanie na stronie 53 sekcja F: "Sytuacja finansowa wnioskodawcy oraz jej prognoza";
- kalkulacja kosztów operacyjnych nie została odpowiednio przeprowadzona – nie opisano jej poprawnie w Biznesplanie (strona 54-58) w sekcji "Sytuacja finansowa wnioskodawcy oraz jej prognoza" w punkcie: "Założenia, czy prognozy kosztów, w tym amortyzacji są wiarygodne, realistyczne i mają uzasadnienie";
- kalkulację przychodów oparto na niepoprawnej, niezrozumiałej, nierzetelnej i niewiarygodnej kalkulacji cen za oferowane w wyniku realizacji projektu produkty lub usługi. Wszystkie obliczenia w sekcji F Biznesplanu nie zostały obliczone zgodnie z instrukcją z dwoma miejscami po przecinku;
- z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów nie można zbadać czy przedsiębiorstwo nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu pkt 24 Wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw niefinansowych znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz. Urz. UE C 2014/C 249/01) z uwagi na brak wiarygodnych danych w dokumentacji;
- wnioskodawca nie przedłożył obliczeń w arkuszu kalkulacyjnym EXCEL, wobec czego nie było możliwe dokonanie ich weryfikacji; arkusz kalkulacyjny stanowi integralną część Biznesplanu i który jest wymieniony na stronie 63 jako Załącznik nr 1 do Biznesplanu: Prognoza finansowa sekcji F (tabela F1, F2, F3, F4) w formie Excel wraz z formułami, zgodnym z treściami w biznesplanie oraz spójności z Załącznikiem nr 2: "Dodatkowe informacje niezbędne do oceny projektu". Pozycje w tabeli F.4: "Analiza wskaźnikowa" została przedstawiona z błędami, zabrakło obliczeń w poszczególnych latach prognozy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie Spółka reprezentowana przez adwokata zarzuciła organowi naruszenie:
- art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie zapewniający standardów przejrzystości, rzetelności i bezstronności, co skutkowało nieprzyznaniem skarżącej dofinansowania z przyczyn, które w świetle informacji o nieuwzględnieniu protestu, a także w negatywnej ocenie wniosku o dofinansowanie są niejasne i wskazują na dowolność podejmowanych rozstrzygnięć;
- art. 54 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie negatywnej oceny projektu w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw, gdyż spełniał on wszystkie kryteria;
- art. 69 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nieuwzględnienie protestu w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do jego uwzględnienia.
W związku z powyższym Spółka wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy organowi w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu. Spółka wniosła ponadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przy ocenie kryterium nr 4: Wykonalność finansowa, wystąpiła rozbieżność powodów odmowy udzielenia dofinansowania pomiędzy tymi, które zostały wskazane w informacji o negatywnej ocenie projektu a zawartymi w informacji o nieuwzględnieniu protestu. W informacji o nieuwzględnieniu protestu jako powód negatywnej oceny projektu w zakresie tego kryterium podano, że środki własne wspólników nie wystarczą na zapewnienie funkcjonowania dwóch równoległych projektów, natomiast w informacji o nieuwzględnieniu protestu wskazano, że są to środki wspólników, a nie skarżącej Spółki. Poza tym IP oceniając projekt nie uwzględniła zeznań podatkowych wspólników za okres wcześniejszy niż 2024 r.
Skarżąca zarzuciła IP, że dokonała negatywnej oceny projektu w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw, gdyż spełniał on wszystkie kryteria. Według strony zachodziły przesłanki do uwzględnienia przez IP protestu złożonego przez skarżącą.
Skarżąca podniosła, że IP nie ma racji twierdząc, że dokumenty finansowe wspólników Spółki, a także posiadane przez nich środki finansowe są nieistotne z punktu widzenia oceny jej sytuacji finansowej. Pozyskiwanie przez spółki osobowe środków z majątków swoich wspólników nie jest bowiem niczym nadzwyczajnym i stanowi normalną formę finansowania ich działalności.
Spółka zarzuciła organowi, że w sposób nieprawidłowy oceniła wiarygodność kalkulacji przychodów w okresie realizacji i trwałości projektu. Według skarżącej działalność objęta projektem wymaga najpierw dokonania nakładów inwestycyjnych, a dopiero później zyskują możliwość prowadzenia sprzedaży swoich usług. Skarżąca zarzuciła, że IP preferuje podmioty, które prowadzą aktywną działalność gospodarczą, co stoi w sprzeczności z zasadami prowadzenia działalności gospodarczej, doświadczenia życiowego i świadczy o niegospodarnym dysponowaniu środkami z funduszy europejskich.
Zdaniem skarżącej nieprawidłowa była ocena wiarygodności kalkulacji kosztów ponoszonych przez Spółkę w ramach prowadzonej przez nią działalności w okresie realizacji i trwałości projektu. Spółka kwestionuje wymóg szacowania kosztów w oparciu o źródła informacji o kosztach pozyskanych od osób trzecich, a nie wyłącznie o doświadczenia wspólników.
Skarżąca nie zgodziła się z ustaleniami IP, że Spółka nie posiada środków w kwocie 53 328,90 zł. Przedstawiła już bowiem źródła finansowania na kwotę wielokrotnie wyższą. Bezpodstawne i niewyjaśnione są także zarzuty co do uzupełnienia dokumentacji niezgodnie z instrukcją. W rzeczywistości wszystkie informacje zostały podane prawidłowo, a ujawnione nieścisłości wyjaśnione w odpowiedzi na wezwania organu.
Twierdzenia organu co do nierzetelności, niezrozumiałości, niepoprawności, czy niewiarygodności przekazywanych informacji i kalkulacji strona uznała za całkowicie dowolne. Zabrakło szczegółowego wyjaśnienia na czym te wady mają polegać. Nie sposób też przyjąć, że organ dokonał rzetelnej oceny wniosku i protestu skarżącej, skoro w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia odwoływał się do sytuacji innego podmiotu. Nie wiadomo czy w ogóle analizowano wniosek i dokumenty złożone przez skarżącą.
W odpowiedzi na skargę Instytucja Pośrednicząca wniosła o oddalenie skargi jako w całości bezpodstawnej. Organ m.in. wyjaśnił, że wskazanie w informacji o nieuwzględnieniu protestu innego podmiotu zamiast skarżącej Spółki było wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej i nie miało wpływu na zakres i jakość dokonanej oceny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", określa katalog spraw, w których działalność administracji publicznej poddana została kontroli sądowej, przy czym zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takim przepisem szczególnym jest art. 73 ust. 1 powoływanej już wyżej ustawy wdrożeniowej.
Wobec zarzutów naruszenia przepisów wymienionych w petitum skargi Sąd wyjaśnia, że ustawa wdrożeniowa obok sposobu wyboru projektów do dofinansowania oraz procedury odwoławczej w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego, reguluje również postępowanie sądowoadministracyjne i to pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w p.p.s.a., która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 76 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a., przez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów p.p.s.a.
Stosowanie do art. 73 ust. 8 pkt 1-3 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2;
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych. Przepisem zakreślającym granice sprawy i kontroli sądowej, w razie złożenia skargi od nieuwzględnienia protestu (negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia) jest art. 73 ust. 5 w zw. z art. 75 ust. 1 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Według podstawowej zasady określonej przepisem art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (art. 45 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).
Stosownie do art. 43 ustawy wdrożeniowej wybrany do dofinansowania może zostać wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Według natomiast art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. W myśl art. 45 ust. 2 ustawy właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.
Należy zaznaczyć, że art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że w celu dokonania oceny projektów właściwa instytucja powołuje komisję oceny projektów oraz określa regulamin jej pracy. W skład takiej komisji wchodzą osoby posiadający odpowiednią wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub wymagane uprawnienia w dziedzinie objętej programem, w ramach której jest dokonywany wybór projektów. W skład komisji oceny projektów w świetle art. 53 ust. 3 ustawy wdrożeniowej mogą wchodzić eksperci, o których mowa w art. 80.
Podkreślenia wymaga, że znaczenie i rola ekspertów przy wyłanianiu w ramach konkursu najlepszych projektów, spełniających określone kryteria, jest taka, że Sąd nie jest de facto władny kontrolować warstwy merytorycznej ich oceny. Kontrola Sądu powinna zmierzać jedynie do oceny, czy argumentacja oceniających oraz organu w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca (kompletna), odpowiada generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami prezentując przesłanki dokonanej oceny w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Sąd kontroluje jedynie ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego.
W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, że zarzut naruszenia art. 45 ustawy wdrożeniowej uzasadniony jest w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru, jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia.
Zaznaczyć należy, że przystąpienie do naboru jest równoznaczne z akceptacją przez wnioskodawców przede wszystkim postanowień Regulaminu wyboru, w oparciu o które wyłania się podmioty spełniające kryteria przyjęte w danym naborze, w trybie konkurencyjnym. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokonania wstępnej oceny czy wpisuje się w zasady danego naboru, a następnie skonstruowania wniosku w taki sposób, aby spełniał wymagania określone przez organizatora przede wszystkim w zakresie kryteriów wyboru. W związku z tym, to w interesie wnioskodawcy jest szczegółowe zaznajomienie się z zasadami i warunkami danego konkursu, a w razie jakichkolwiek wątpliwości uzyskać wyjaśnienia właściwej Instytucji Zarządzającej. Natomiast sformalizowana procedura określona w dokumentacji konkursowej, w szczególności w Regulaminie wyboru projektów, ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców i wymuszenie zachowania wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegała zaskarżona informacja o nieuwzględnieniu protestu skarżącego na negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie projektu nr [...] pt. "[...]".
Kluczową kwestią sporną pomiędzy stronami postepowania jest zagadnienie zdolności finansowej wnioskodawcy, która jest brana pod uwagę przy spełnieniu Kryterium nr 4: Wykonalność finansowa. Mając na względzie przybliżone w części stanu faktycznego sprawy uchybienia organ uznał, że projekt wnioskodawcy nie spełnia wymaganego kryterium zerojedynkowego, tj. kryterium nr 4, którego spełnienie jest konieczne do przyznania dofinansowania, nie mógł uzyskać pozytywnej oceny Komisji Oceny Projektów.
Wobec zarzutów i argumentacji skargi w pierwszej kolejności wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie podmiotem ubiegającym się o dofinansowanie jest wnioskodawca M. Spółka jawna. Podkreślić należy, że spółka jawna może posiadać majątek, który obejmuje wkłady wniesione przez wspólników oraz dobra nabyte w trakcie działalności. Spółka jawna może samodzielnie nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Spółka jawna nie posiada osobowości prawnej, ale posiada zdolność prawną, co pozwala jej mieć majątek i zaciągać zobowiązania we własnym imieniu. Zgodnie z art. 28 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2024 r., poz. 18 ze zm.), dalej jako k.s.h., majątek spółki jawnej stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. Majątek spółki jawnej stanowią zatem:
1. mienie wniesione jako wkład przez wspólników. Zgodnie z ustawą każdy wspólnik ma obowiązek wniesienia wkładu. Wkłady te mogą być wnoszone na własność lub do używania przez spółkę. Mogą to być zarówno rzeczy – ruchomości i nieruchomości, jak i prawa. Wkładem mogą być także usługi lub praca świadczona na rzecz spółki jawnej. Aportem, czyli świadczeniem niematerialnym na rzecz spółki, mogą być w szczególności: majątkowe prawa autorskie, prawo z patentu, prawo do wzoru użytkowego, prawo do wzoru przemysłowego, prawo do znaku towarowego, prawo użytkowania wieczystego;
2. mienie nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia, co oznacza, że w trakcie działania, spółka jako podmiot prawa posiadający zdolność prawną może nabywać majątek w swoim imieniu.
Podkreślić należy, że wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia jest majątkiem spółki a nie wspólników (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2007 r., II FSK 1138/06, dostępny w bazie orzeczeń NSA na internetowej stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wszelkie nabywane przez spółkę jawną prawa stają się składnikami jej majątku, będącego masą odrębną od majątku poszczególnych wspólników. Pojęcie mienia, o którym mowa w art. 28 k.s.h., należy rozumieć zgodnie z art. 44 ustawy Kodeks cywilny, tj. jako własność i inne prawa majątkowe. W piśmiennictwie naukowym jednolicie podnosi się, że regulacja zawarta w art. 28 k.s.h. jest konsekwencją przyznania spółkom osobowym podmiotowości prawnej (art. 8 k.s.h.). Wspólnicy spółki osobowej nie są współwłaścicielami majątku spółki (por. M. Dumkiewicz [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2024, art. 28.)
W świetle powyższego Sądu podzielił ocenę organu, że na podstawie dołączonych dokumentów finansowych wspólników organ nie mógł jednoznacznie stwierdzić, że odpowiednio przeprowadzono kalkulację kosztów operacyjnych, a założenia prognozy kosztów są wiarygodne, realistyczne i mają uzasadnienie w opisie założeń projektu. Zdaniem Sądu Instytucja Pośrednicząca miała podstawy do twierdzenia, że przedstawione dokumenty PIT każdego wspólnika firmy skarżącej Spółki z lat 2021-2024 nie są dokumentami finansowymi wnioskodawcy. Wspólnicy spółki osobowej nie są bowiem współwłaścicielami majątku spółki.
W kontrolowanej sprawie Spółka nie przedstawiła wyciągu ze swojego konta bankowego. Jako źródła finansowania własnego wnioskodawca wskazał jedynie środki własne wspólników (nie przewidziano kredytu ani pożyczek), które zostały potwierdzone wyciągiem bankowym na dzień 30.06.2025 r. Jednakże tym samym wyciągiem – na co w ocenie Sądu trafnie zwrócił uwagę organ – wspólnicy skarżącej Spółki jawnej potwierdzają utrzymanie tego projektu do roku 2028 r., jak również innego projektu.
Podkreślić należy, że z akt kontrolowanej sprawy wynika, że M. Spółka jawna została zarejestrowana 27.08.2024 r. natomiast wiosek o dofinansowanie złożyła 30.08.2024 r. ubiegając się dofinansowanie w wysokości 533 287,99 zł. Spółka została więc założona na 3 dni przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W tej sprawie ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej opierała się wyłącznie na prognozach. W świetle powyższego Sąd podzielił ocenę organu, że środki finansowe powinny być realne i nie budzić żadnych wątpliwości. Wiarygodność finansowa jest kluczowym elementem każdego wniosku o dofinansowanie. Obowiązkiem wnioskodawcy ubiegającego się o środki publiczne jest wykazanie skąd pochodzą pieniądze na realizację projektu. Jeśli środki pochodzą od inwestorów, partnerów lub z kredytu, wymagane są dokumenty potwierdzające ich zaangażowanie (np. promesy kredytowe czy umowy).
Zdaniem Sądu ocena organu, że skarżąca Spółka nie ma zapewnionych środków własnych prywatnych na prowadzenie działalności gospodarczej w okresie realizacji i trwałości projektu, w realiach niniejszej sprawy nie jest oceną dowolną. Za takie środki nie można uznać środków prywatnych wspólnika Spółki jawnej w sytuacji, w której nie ma żadnego dokumentu, który wskazywałby, że Spółce jawnej przysługuje do nich jakiekolwiek prawo. Spółka nie przedstawiła również na etapie oceny wniosku, jak również w trakcie rozpoznawania protestu, jakichkolwiek dokumentów umożliwiających sfinansowanie jej działalności ze źródeł zewnętrznych.
Sąd podzielił również ocenę organu, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej środki dofinansowania powinny trafić do podmiotów, których sytuacja finansowo-ekonomiczna nie budzi wątpliwości, czego dowodem jest konieczność zbadania, czy przedsiębiorstwo nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu pkt 24 Wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących pomocy państwa na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz. Urz. UE C 2014/C 249/01) [Dz.U.UE.C.2014.249.1 z 31 lipca 2014 r.].
Zdaniem Sądu skarżąca Spółka na etapie postępowania konkursowego nie przedłożyła dokumentów potwierdzających zdolność finansową tego podmiotu. Zgodnie też z prognozą skarżącej, w latach 2025-2027 Spółka nie będzie osiągała żadnych przychodów, lecz będzie ponosiła wyłącznie starty finansowe, co wskazuje na brak środków niezbędnych na realizację projektu, a także zapewnienia prawidłowej działalności gospodarczej Spółki w okresie gwarantującym utrzymanie trwałości projektu. Skarżąca nie wykazała bowiem środków finansowych w wysokości co najmniej 53 328,90 zł (stanowiącą minimalną wartość 10% środków własnych z dotacji) na pokrycie kosztów realizacji projektu oraz strat finansowych z tytułu projektowanej działalności gospodarczej. Ocena IP w tym zakresie jawi się zatem jako zasadna.
Odnosząc się do oceny ekspertów w zakresie spełnienia kryterium nr 4 wskazać należy, że w ramach oceny spełnienia kryterium nr 4 weryfikowane są aspekty finansowe projektu, przyjęte założenia analiz finansowych, trwałość finansowa projektu, źródła finansowania wkładu własnego, finansowe utrzymanie projektu. Na podstawie Karty oceny projektu (01 09 Schemat B typ2 Załącznik nr 05 Karta oceny spełnienia kryteriów) eksperci odpowiadają m.in. na następujące pytania:
a) Czy w analizie finansowej wykorzystano podejście rachunku wartości pieniądza w czasie (metoda DCF), tj. uwzględniono jedynie przepływ środków pieniężnych, a wszystkie przyszłe przepływy pieniężne są dyskontowane w celu określenia ich wartości bieżącej?
b) Czy analiza finansowa przeprowadzona jest z punktu widzenia każdego podmiotu zaangażowanego w realizację projektu (analiza skonsolidowana), w przypadku projektów realizowanych w systemie kilku podmiotów, w których występuje wiele podmiotów (system wielu podmiotów) lub obok wnioskodawcy występuje operator (system wnioskodawca – operator, przy czym operator to podmiot odpowiedzialny za eksploatację majątku powstałego lub zmodernizowanego w wyniku zrealizowanych przez wnioskodawcę umów związanych z przeprowadzanym projektem inwestycyjnym)?
c) Czy w analizie finansowej zastosowano odpowiedni rodzaj cen (netto/brutto). tj. ceny netto w przypadku, gdy podatek VAT jest niekwalifikowalny lub ceny brutto, gdy VAT jest kwalifikowalny?
d) Czy prawidłowo ustalono rok bazowy, tj. pierwszy rok okresu odniesienia oraz zastosowano właściwy okres odniesienia zgodny z wytycznymi Instytucji Zarządzającej?
e) Czy odpowiednio przeprowadzono kalkulację kosztów operacyjnych? Czy założenia prognozy kosztów, w tym amortyzacji są wiarygodne, realistyczne i mają uzasadnienie w opisie założeń projektu tzn. czy wielkość kosztów przyjęto na podstawie danych historycznych lub innych źródeł?
f) Czy zapewniona jest stabilność finansowa projektu, tj saldo niezdyskontowanych skumulowanych przepływów pieniężnych generowanych przez projekt, z uwzględnieniem dofinansowania projektu z funduszy UE, jest większe bądź równe zeru we wszystkich latach objętych analizą?
g) Czy wskazano źródła finansowania własnego oraz czy są one wystarczające do sfinansowania kosztów projektu podczas jego realizacji, a następnie eksploatacji w odniesieniu do operacji obejmujących inwestycje w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne? Jeżeli me, czy podano źródła pokrycia deficytu?
h) Czy przeprowadzono odpowiednią analizę ryzyka, tj. wskazano listę ryzyk, na które narażony jest projekt I przypisano poszczególnym ryzykom jednej z pięciu kategorii prawdopodobieństwa wystąpienia (bardzo duże, duże, średnie, małe, bardzo małe) oraz wskazano skutek wystąpienia i mechanizm zapobiegania?
W ramach oceny omawianego kryterium nr 4, jednym z kluczowych zagadnień podlegających weryfikacji jest zatem to, "czy zapewniona jest stabilność finansowa projektu, tj. saldo niezdyskontowanych skumulowanych przepływów pieniężnych generowanych przez projekt, z uwzględnieniem dofinansowania projektu z funduszy UE, jest większe bądź równe zeru we wszystkich latach objętych analizą?" (ww. pytanie f). Aby projekt mógł zostać uznany za finansowo stabilny w kontekście analizy finansowej, saldo niezdyskontowanych skumulowanych przepływów pieniężnych (czyli suma wszystkich wpływów i wydatków do danego momentu, włącznie z dotacją) musi być większe bądź równe zeru w każdym roku trwania projektu. W przeciwnym razie projekt może zostać uznany za niemożliwy do zrealizowania lub wymagający dodatkowych źródeł finansowania. W świetle powyższego stanowisko organu wyrażone w oparciu o dane przedstawione przez wnioskodawcę nie narusza obowiązującego prawa w tym względzie. Przepisy Regulaminu do naboru nr [...] dotyczące wymogu zabezpieczenia minimalnego wkładu własnego są jasne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych.
Zdaniem Sądu nie sposób również podzielić twierdzeń pełnomocnika skarżącej Spółki, że organ nie wyjaśnił w zaskarżonej informacji na czym polegają popełnione błędy w złożonej dokumentacji i czego dokładnie dotyczą. W kontrolowanej sprawie organ w uzasadnieniu zaskarżonej informacji zgodnie z kartą oceny kryterium nr 4: Wykonalność finansowa wyjaśnił powody niespełnienia tego kryterium.
W uzasadnieniu zaskarżonej informacji, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ precyzyjnie wskazał na szereg błędów i niespójności w złożonej dokumentacji które uniemożliwiły uznanie, że kryterium nr 4 jest spełnione. Wywody i argumentacja organu ściśle związana jest z kryteriami podlegającymi ocenie w przedmiotowego kryterium.
Należy w tym miejscu wskazać, że ocenę w zakresie kryterium nr 4 przeprowadziło dwóch niezależnych ekspertów z dziedziny analizy finansowo-ekonomicznej (ocena wniosku o dofinansowanie oraz ocena protestu) wpisanych na listę ekspertów programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur 2021-2027, którzy zgodnie uznali, że projekt nie spełnia tego kryterium.
W ocenie Sądu wnikliwa lektura zaskarżonej informacji prowadzi do wniosku, że organ w niniejszej sprawie nie uchybił wynikającym z treści art. 45 § 1 ustawy wdrożeniowej zasadom przejrzystości, rzetelności i bezstronności, a przede wszystkim pod tym kątem odbywa się kontrola sądowa trybu konkursowego. Ocena ta oparta na jasnej i logicznej opinii eksperckiej, zawiera szczegółowe, przekonywujące wyjaśnienie zasad jej przeprowadzenia oraz wskazuje powody uznania spornego kryterium za niespełnione. Podkreślić należy, że to wnioskodawca sporządza wniosek i odpowiada za jego treść. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek sporządzenia wniosku o dofinansowanie w sposób staranny, kompletny, odpowiadający założeniom danego programu operacyjnego i uwzględniający kryteria oceny. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę. Nie ma podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających i pośredniczących, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. To wnioskodawca musi zadbać o to, aby przekonać instytucje rozdysponowujące pomoc, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania.
W przedmiotowej sprawie w § 8 pkt 1 Regulaminu do naboru nr [...] precyzyjnie wskazano sposób sporządzenia wniosku o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami. Regulamin w § 8 pkt 5 dopuszcza również sytuację aby wnioskodawca mógł dołączyć własne analizy w przypadku stwierdzenia, że Biznesplan/Studium wykonalności oraz dołączona do nich analiza finansowa nie jest możliwa do przygotowania z wykorzystaniem arkuszy będących załącznikami do dokumentu załączniki do wniosku i umowy o dofinansowanie projektu stanowiącego załącznik do Regulaminu. Powinny one być sporządzone zgodnie z wytycznymi opracowania ww. dokumentu, które zostały udostępnione przez IP wraz z niniejszym Regulaminem.
Zaakcentować także należy, że przystąpienie do naboru jest równoznaczne z akceptacją przez wnioskodawców przede wszystkim postanowień Regulaminu wyboru, w oparciu o które wyłania się podmioty spełniające kryteria przyjęte w danym naborze, w trybie konkurencyjnym. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokonania wstępnej oceny czy wpisuje się w zasady danego naboru, a następnie skonstruowania wniosku w taki sposób, aby spełniał on wymagania określone przez organizatora przede wszystkim w zakresie kryteriów wyboru. W związku z tym w interesie wnioskodawcy jest szczegółowe zaznajomienie się z zasadami i warunkami danego konkursu, a w razie jakichkolwiek wątpliwości uzyskanie wyjaśnienia od organu organizującego konkurs. Sąd podkreśla, że zgodnie z § 9 pkt 2 Regulaminu do naboru nr [...] Kryteria wyboru projektów (definicje, opis sposobu oceny, wskazanie kryteriów rozstrzygających) zostały wykazane w Karcie z definicjami kryteriów wyboru projektów, która stanowi załącznik do Regulaminu. Czyli wnioskodawca ma pełną wiedzę o tym w jaki sposób będzie oceniany projekt. Sformalizowana procedura określona w dokumentacji konkursowej, w szczególności w Regulaminie wyboru projektów ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców i wymuszenie zachowania wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie organ przeprowadził postępowanie w sposób przewidziany w danej procedurze, przedstawił poczynione ustalenia i szczegółową analizę zastosowanych regulacji, a w końcu szczegółowo ustosunkował się do zarzutów skarżącego. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do zakwestionowania wyrażonego tam stanowiska i poglądów.
W kontrolowanej sprawie wszystkim wnioskodawcom zapewniono równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców. Pełna dokumentacja konkursowa była dostępna dla potencjalnych beneficjentów w dacie ogłoszenia naboru. Wszyscy aplikujący mieli więc jednakową możliwość zapoznania się z zasadami przeprowadzania naboru, zgodnie z zasadą równego dostępu do pomocy oraz zasadą przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Projekt wnioskodawcy uczestniczył w postępowaniu konkursowym o określonych regułach, jednakowych dla wszystkich uczestników. Projekty weryfikowano zgodnie z kryteriami oceny zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący Program. Kryteria zostały sformułowane w sposób precyzyjny, a ich treść oraz sposób oceny nie budzą wątpliwości.
Wskazać również należy, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się nie do weryfikacji merytorycznej wniosku, a do zbadania, czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. W przedmiotowej sprawie, jak już wskazano, istota zagadnienia spornego sprowadzała się do tego, czy zgodnie ze wskazanymi w ustawie wdrożeniowej zasadami oceniono spełnienie kryterium nr 4: Wykonalność finansowa. W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie organ w sposób obszerny i wyczerpujący wyjaśnił w oparciu o zasady oceny przedmiotowego kryterium, dlaczego w stanie faktycznym tej sprawy projekt Spółki tego kryterium nie spełnił. Tym samym zarzuty podniesione przez stronę skarżącą w sposób skuteczny nie podważyły prawidłowości prowadzonego postępowania z sposób zgodny z tymi przepisami.
Nie zmienia tej oceny podnoszone w skardze wskazanie w informacji o nieuwzględnieniu protestu innego podmiotu zamiast skarżącej Spółki. Taka sytuacja nie powinna mieć miejsca. Niemniej powyższe dotyczy wyłącznie części zaskarżonej informacji wyodrębnionej przez organ jako uzasadnienie, gdyż na tle wielokrotnego wskazywania prawidłowej firmy Spółki organ tylko dwukrotnie na str. 1 i 3 informacji podał inny podmiot zamiast skarżącej. Mając to na uwadze, jak też prawidłowe skierowanie zaskarżonej informacji do skarżącej Spółki, a także wyjaśnienia IP w odpowiedzi na skargę o wystąpieniu oczywistej omyłki Sąd nie ma wątpliwości, że organ odwoływał się w zaskarżonej informacji do sytuacji skarżącej Spółki a nie innego podmiotu. Nie ma zatem podstaw do uwzględnienia skargi z tego powodu.
Sąd, nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, skargę oddalił.