I SA/Ol 451/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wraz z odsetkami za okres od maja 2013 r. do marca 2014 r., w łącznej kwocie 9 575,45 zł. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia należności, argumentując, że powstały one prawie trzynaście lat temu. Kwestionował również ocenę swojej sytuacji materialnej i zdrowotnej przez ZUS. Sąd administracyjny w Olsztynie, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu przedawnienia. Analiza przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) wykazała, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego (15 stycznia 2015 r.) do dnia jego zakończenia. Ponieważ postępowanie egzekucyjne było w toku, należności nie uległy przedawnieniu. Sąd następnie rozpoznał sprawę merytorycznie, analizując przesłanki umorzenia składek określone w art. 28 u.s.u.s. oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Stwierdzono, że nie zachodziły przesłanki całkowitej nieściągalności należności, ponieważ postępowanie egzekucyjne było skuteczne (wyegzekwowano kwotę ok. 439 zł miesięcznie z wynagrodzenia). Analiza sytuacji materialnej skarżącego wykazała, że jego dochody netto (ok. 3 772 zł) przekraczały znacznie minimum socjalne (1 896,57 zł), a koszty utrzymania (ok. 2 196 zł) wraz z potrąceniami egzekucyjnymi (ok. 439 zł) nie pozbawiały go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Sąd uznał również, że chociaż skarżący posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, to jego stan zdrowia nie pozbawiał go możliwości uzyskiwania dochodu. Wobec braku spełnienia przesłanek umorzenia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek ZUS w kontekście trwającego postępowania egzekucyjnego oraz kryteriów umorzenia należności ze względu na sytuację materialną i zdrowotną.
Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne uległy przedawnieniu, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i jest w toku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego do dnia jego zakończenia, zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w 2015 r. i jego nieprzerwane prowadzenie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych.
Czy sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uzasadnia umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ dochody skarżącego przekraczają minimum socjalne, a jego stan zdrowia nie pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Uzasadnienie
Dochody skarżącego netto (ok. 3 772 zł) znacznie przewyższają minimum socjalne (ok. 1 896,57 zł), a koszty utrzymania nie są na tyle wysokie, by uznać, że opłacenie składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Stan zdrowia nie uniemożliwia uzyskiwania dochodu.
Czy brak majątku lub całkowita nieściągalność należności uzasadnia umorzenie składek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ postępowanie egzekucyjne jest skuteczne i pozwala na wyegzekwowanie części należności, co wyklucza stwierdzenie całkowitej nieściągalności.
Uzasadnienie
Skuteczne prowadzenie egzekucji z wynagrodzenia skarżącego (ok. 439 zł miesięcznie) dowodzi, że należności nie są całkowicie nieściągalne, a zatem nie zachodzą przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.
Przepisy (6)
Główne
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4 i 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek ulega zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
u.s.u.s. art. 28 § ust. 1 i 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3 pkt 1-6
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa sytuacje, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności.
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a i 3b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa przesłanki umorzenia należności ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną zobowiązanego, gdy opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. § 3 § ust. 1 pkt 1 i 3
Określa przypadki, gdy umorzenie jest możliwe ze względu na pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub przewlekłą chorobę pozbawiającą możliwości uzyskiwania dochodu.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Należności nie uległy przedawnieniu z uwagi na trwające postępowanie egzekucyjne. • Sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia umorzenia, gdyż jego dochody przekraczają minimum socjalne. • Stan zdrowia skarżącego nie pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu. • Postępowanie egzekucyjne jest skuteczne, co wyklucza całkowitą nieściągalność należności.
Odrzucone argumenty
Należności składkowe uległy przedawnieniu, ponieważ powstały w latach 2013-2014. • ZUS niezasadnie ocenił sytuację materialną i zdrowotną skarżącego. • Odmowa umorzenia stanowiłaby zagrożenie dla zabezpieczenia niezbędnego poziomu życia skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony • całkowita nieściągalność zachodzi w sytuacjach wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. • opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych • stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu z powodu przewlekłych schorzeń nie stanowi samoistnej przesłanki do umorzenia należności • nie ma podstaw, aby skutecznie podważać z tego powodu zasadność decyzji ZUS
Skład orzekający
Katarzyna Górska
przewodniczący
Andrzej Brzuzy
członek
Jolanta Strumiłło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek ZUS w kontekście trwającego postępowania egzekucyjnego oraz kryteriów umorzenia należności ze względu na sytuację materialną i zdrowotną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zadłużenia wobec ZUS i możliwości jego umorzenia, co jest istotne dla wielu osób prowadzących działalność gospodarczą lub będących ubezpieczonymi.
“Czy ZUS może umorzyć Twoje długi? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady przedawnienia i kryteria umorzenia składek.”
Dane finansowe
WPS: 9575,45 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.