Orzeczenie · 2025-12-11

I SA/Ol 451/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-12-11
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ZUSskładkiumorzenieprzedawnienieegzekucjaniepełnosprawnośćsytuacja materialnaprawo ubezpieczeń społecznych

Sprawa dotyczyła skargi W. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wraz z odsetkami za okres od maja 2013 r. do marca 2014 r., w łącznej kwocie 9 575,45 zł. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia należności, argumentując, że powstały one prawie trzynaście lat temu. Kwestionował również ocenę swojej sytuacji materialnej i zdrowotnej przez ZUS. Sąd administracyjny w Olsztynie, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu przedawnienia. Analiza przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) wykazała, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego (15 stycznia 2015 r.) do dnia jego zakończenia. Ponieważ postępowanie egzekucyjne było w toku, należności nie uległy przedawnieniu. Sąd następnie rozpoznał sprawę merytorycznie, analizując przesłanki umorzenia składek określone w art. 28 u.s.u.s. oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Stwierdzono, że nie zachodziły przesłanki całkowitej nieściągalności należności, ponieważ postępowanie egzekucyjne było skuteczne (wyegzekwowano kwotę ok. 439 zł miesięcznie z wynagrodzenia). Analiza sytuacji materialnej skarżącego wykazała, że jego dochody netto (ok. 3 772 zł) przekraczały znacznie minimum socjalne (1 896,57 zł), a koszty utrzymania (ok. 2 196 zł) wraz z potrąceniami egzekucyjnymi (ok. 439 zł) nie pozbawiały go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Sąd uznał również, że chociaż skarżący posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności, to jego stan zdrowia nie pozbawiał go możliwości uzyskiwania dochodu. Wobec braku spełnienia przesłanek umorzenia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek ZUS w kontekście trwającego postępowania egzekucyjnego oraz kryteriów umorzenia należności ze względu na sytuację materialną i zdrowotną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne uległy przedawnieniu, jeśli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i jest w toku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia wszczęcia postępowania egzekucyjnego do dnia jego zakończenia, zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uzasadnienie

Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w 2015 r. i jego nieprzerwane prowadzenie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych.

Czy sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uzasadnia umorzenie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ dochody skarżącego przekraczają minimum socjalne, a jego stan zdrowia nie pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Uzasadnienie

Dochody skarżącego netto (ok. 3 772 zł) znacznie przewyższają minimum socjalne (ok. 1 896,57 zł), a koszty utrzymania nie są na tyle wysokie, by uznać, że opłacenie składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Stan zdrowia nie uniemożliwia uzyskiwania dochodu.

Czy brak majątku lub całkowita nieściągalność należności uzasadnia umorzenie składek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ postępowanie egzekucyjne jest skuteczne i pozwala na wyegzekwowanie części należności, co wyklucza stwierdzenie całkowitej nieściągalności.

Uzasadnienie

Skuteczne prowadzenie egzekucji z wynagrodzenia skarżącego (ok. 439 zł miesięcznie) dowodzi, że należności nie są całkowicie nieściągalne, a zatem nie zachodzą przesłanki umorzenia określone w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek.

Przepisy (6)

Główne

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4 i 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek ulega zawieszeniu od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

u.s.u.s. art. 28 § ust. 1 i 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

Pomocnicze

u.s.u.s. art. 28 § ust. 3 pkt 1-6

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa sytuacje, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności.

u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a i 3b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Określa przesłanki umorzenia należności ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną zobowiązanego, gdy opłacenie należności pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne art. § 3 § ust. 1 pkt 1 i 3

Określa przypadki, gdy umorzenie jest możliwe ze względu na pozbawienie możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych lub przewlekłą chorobę pozbawiającą możliwości uzyskiwania dochodu.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Należności nie uległy przedawnieniu z uwagi na trwające postępowanie egzekucyjne. • Sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia umorzenia, gdyż jego dochody przekraczają minimum socjalne. • Stan zdrowia skarżącego nie pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu. • Postępowanie egzekucyjne jest skuteczne, co wyklucza całkowitą nieściągalność należności.

Odrzucone argumenty

Należności składkowe uległy przedawnieniu, ponieważ powstały w latach 2013-2014. • ZUS niezasadnie ocenił sytuację materialną i zdrowotną skarżącego. • Odmowa umorzenia stanowiłaby zagrożenie dla zabezpieczenia niezbędnego poziomu życia skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony • całkowita nieściągalność zachodzi w sytuacjach wskazanych w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. • opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych • stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu z powodu przewlekłych schorzeń nie stanowi samoistnej przesłanki do umorzenia należności • nie ma podstaw, aby skutecznie podważać z tego powodu zasadność decyzji ZUS

Skład orzekający

Katarzyna Górska

przewodniczący

Andrzej Brzuzy

członek

Jolanta Strumiłło

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek ZUS w kontekście trwającego postępowania egzekucyjnego oraz kryteriów umorzenia należności ze względu na sytuację materialną i zdrowotną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Ocena sytuacji materialnej i zdrowotnej jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zadłużenia wobec ZUS i możliwości jego umorzenia, co jest istotne dla wielu osób prowadzących działalność gospodarczą lub będących ubezpieczonymi.

Czy ZUS może umorzyć Twoje długi? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady przedawnienia i kryteria umorzenia składek.

Dane finansowe

WPS: 9575,45 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst