I SA/Ol 451/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2022-11-03
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dotacjeoświatazwrot dotacjipostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaWSAkontrolawydatki bieżącekwalifikacje nauczycieli

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o zwrocie dotacji, uznając, że nowe dowody nie podważyły ustaleń organu.

Spółka złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła uchylenia decyzji o zwrocie dotacji oświatowej z 2013 roku, mimo wniosku o wznowienie postępowania. Spółka argumentowała, że nowe dowody, w tym protokół kontroli kuratorium, potwierdzają prawidłowość wydatkowania środków. Sąd uznał jednak, że przedstawione dowody nie miały istotnego znaczenia dla sprawy zwrotu dotacji, ponieważ dotyczyły nadzoru pedagogicznego, a nie bezpośrednio wydatkowania środków publicznych. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny i nie służy ponownemu badaniu materiału dowodowego.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie odmawiająca uchylenia decyzji o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za rok 2013, wydanej w trybie wznowienia postępowania. Spółka, następca prawny podmiotu, który otrzymał dotację, wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody zebrane w toku kontroli skarbowej i kuratoryjnej, które miały potwierdzać prawidłowość wydatkowania środków. Organ odwoławczy odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nowe dowody nie miały istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż dotyczyły kwalifikacji nauczycieli w ramach nadzoru pedagogicznego, a nie bezpośrednio zgodności wydatkowania dotacji z przeznaczeniem. Sąd administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe jest instytucją nadzwyczajną, ograniczoną do badania przesłanek określonych w art. 145 Kpa. Dowody przedstawione przez skarżącą, dotyczące kwalifikacji nauczycieli, nie stanowiły nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia o zwrocie dotacji, które mogłyby wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie. Sąd zaznaczył, że kontrola kuratorium oświaty w zakresie kwalifikacji nauczycieli nie stanowi prejudykatu w sprawie zwrotu dotacji, a organ dotujący jest zobowiązany do samodzielnych ustaleń. Sąd uznał również, że błędna wykładnia przepisów w decyzji ostatecznej nie jest podstawą do wznowienia postępowania. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nowe dowody nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania, jeśli nie dotyczą bezpośrednio kwestii wydatkowania dotacji i nie wpływają na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dowody dotyczące kwalifikacji nauczycieli w ramach nadzoru pedagogicznego nie są istotne dla sprawy zwrotu dotacji, która dotyczy zgodności wydatków z przeznaczeniem. Kontrola kuratorium nie jest prejudykatem dla organu dotującego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.s.o. art. 90 § ust. 3d

Ustawa o systemie oświaty

Dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących służących tym zadaniom. Wydatki na usługi edukacyjne świadczone przez pośrednika nie spełniają wymogu bezpośredniego związku z realizacją zadań szkoły.

Kpa art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wniosku o wznowienie postępowania – wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi.

Pomocnicze

u.s.o. art. 7 § ust. 3 pkt 6

Ustawa o systemie oświaty

Dotyczy kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, które były przedmiotem kontroli doraźnej kuratorium oświaty.

Kpa art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej w przypadku braku podstaw do wznowienia postępowania.

Kpa art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja dowodu w postępowaniu administracyjnym.

Kpa art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie.

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Kpa art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Kpa art. 107 § § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

ppsa art. 111 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość połączenia spraw do wspólnego rozpoznania.

ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nowe dowody (protokół kontroli kuratorium, pisma) stanowią podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji o zwrocie dotacji. Organ wadliwie zinterpretował art. 7 ust. 3 pkt 6 u.s.o. i art. 90 ust. 3d u.s.o. Organ nie zebrał wszechstronnie materiału dowodowego i dokonał jego dowolnej oceny. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie wznowieniowe jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 Kpa. Wynik kontroli w zakresie kwalifikacji nauczycieli, przeprowadzonej przez kuratora oświaty na podstawie art. 33 ust. 1 ww. ustawy, nie stanowi prejudykatu w sprawie zwrotu dotacji pobranej niezgodnie z przeznaczeniem, w której organ dotujący jest obowiązany do przeprowadzenia własnych i samodzielnych ustaleń. Przedmiotem kontroli kuratorium oświaty było wyłącznie posiadanie kwalifikacji przez nauczycieli, którzy w 2013 r. prowadzili obowiązkowe zajęcia edukacyjne. Natomiast podstawą do orzeczenia o zwrocie dotacji były ustalenia organu dotującego, że wydatki poniesione przez skarżącego na opłacenie faktur wystawionych przez J.L., dokumentujących świadczenie usług edukacyjnych, nie mogą zostać uznane za wydatki bieżące skarżącego, służące bezpośrednio realizacji celów i zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji postępowania wymiarowego, a w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym.

Skład orzekający

Katarzyna Górska

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Brzuzy

sędzia

Anna Janowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności w kontekście nowych dowodów i okoliczności, a także zasady wydatkowania dotacji oświatowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania w sprawie zwrotu dotacji. Interpretacja przepisów o wydatkach bieżących może mieć szersze zastosowanie, ale wymaga analizy kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – wznowienia postępowania administracyjnego – oraz interpretacji przepisów dotyczących wydatkowania dotacji oświatowych, co jest istotne dla podmiotów działających w sektorze edukacji.

Nowe dowody nie zawsze wystarczą do wznowienia postępowania. WSA w Olsztynie wyjaśnia granice nadzwyczajnych trybów kontroli decyzji administracyjnych.

Dane finansowe

WPS: 685 268,07 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 451/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy
Anna Janowska
Katarzyna Górska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I GSK 259/23 - Wyrok NSA z 2025-12-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 90 ust. 3d
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy asesor WSA Anna Janowska Protokolant referent Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022r. sprawy ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2022r., nr SKO.53.1139.2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej, po wznowieniu postępowania, w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za rok 2013 oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w L. (dalej: "Spółka", "strona" lub "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej: "organ odwoławczy". "Kolegium" lub "SKO")
z 30 czerwca 2022 r. nr SKO.53.1139.2021 wydana w trybie nadzwyczajnym – wznowienia postępowania.
Z przekazanych Sądowi wraz z tą skargą akt sprawy wynika, że wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziła następująca sekwencja zdarzeń:
Decyzją z 27 czerwca 2017 r. nr 8/2017, Prezydent Olsztyna (dalej: "Prezydent Miasta", "organ I instancji") określił w stosunku do poprzedniczki prawnej Spółki (C. Sp. z o.o.) wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, dotyczącej wydatków na usługi "edukacyjno-pedagogiczne", za 2013 r. w wysokości 685.268,07 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Decyzja ta, na skutek odwołania poprzedniczki prawnej strony, została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z 23 października 2017 r. nr SKO.53.952.2017 (dalej: "decyzja Kolegium w sprawie zwrotu dotacji oświatowej", "decyzja ostateczna"). Postanowieniem z 9 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Ol 14/18, tutejszy Sąd odrzucił skargę C. Sp. z o.o. na decyzję Kolegium w sprawie zwrotu dotacji oświatowej; orzeczenie Sądu jest prawomocne.
Wnioskiem z 6 grudnia 2021 r. Spółka (następca prawny C. Sp. z o.o.), powołując art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: "Kpa"), zwróciła się do Kolegium o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Prezydenta Miasta z 27 czerwca 2017 r. nr 8/2017. We wniosku tym podano, że pełnomocnik Spółki, zapoznając się w dniu 9 listopada 2021 r. z dokumentacją Urzędu Kontroli Skarbowej w Olsztynie, który przeprowadził kontrolę w szkołach C. w zakresie zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za lata 2012-2013, stwierdził, że organ I instancji nie otrzymał m. in. następujących dowodów zebranych
w toku kontroli skarbowej:
1. protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Kuratorium Oświaty w Olsztynie nr WEiK.5533.30.2013.LŁ.AK.PK:
2. pisma z 18 października 2013 r. nr WAP.021.11.2013.IR, skierowanego przez Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty do Departamentu Prawnego Ministerstwa Edukacji Narodowej;
3. pisma z 6 października 2014 r. nr DWST.WPZN.420.2014, stanowiącego odpowiedź na ww. pismo z 18 października 2013 r.;
4. pisma z 12 października 2015 r. przesłanego przez UKS w Olsztynie do Kuratorium Oświaty w Olsztynie.
Zdaniem Spółki, powyższa dokumentacja ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją Prezydenta Miasta z 27 czerwca 2017 r. nr 8/2017, gdyż organ ten nie miał wiedzy wynikającej z tych dokumentów, świadczących o prawidłowości działania przez kontrolowany podmiot. Podkreślono, że z ww. protokołu kontroli doraźnej wynika, że w latach 2010 – 2012 w szkołach C. wszyscy nauczyciele byli zatrudnieni zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.; dalej: "u.s.o."). Jest to sprzeczne z treścią decyzji ostatecznej. Spółka wniosła zatem, po wznowieniu postępowania, o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta oraz umorzenie postępowania.
Postanowieniem z 17 lutego 2022 r. Kolegium wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Kolegium w sprawie zwrotu dotacji oświatowej, a następnie zaskarżoną decyzją odmówiło uchylenia tej decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium podało, że decyzja Prezydenta Miasta z 27 czerwca 2017 r. nr 8/2017, wydana została w następstwie kontroli skarbowej przeprowadzonej w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi przelewanymi w formie dotacji przez Urząd Miasta między innymi w 2013 r. dla szkół prowadzonych przez poprzedniczkę prawną Spółki. Wskazało, że protokół z tej kontroli został włączony do materiału dowodowego prowadzonego postępowania, zaś organ badał sprawę na podstawie przedłożonych do kontroli umów i aneksów o świadczenie usług edukacyjnych. Zrelacjonowało, że na podstawie tych dokumentów ujawniono nieprawidłowości w wydatkowaniu dotacji, która w części została przeznaczona na usługi edukacyjno-pedagogiczne świadczone przez firmę [...], będącą pośrednikiem. Uznano, że wydatków poniesionych na usługi świadczone przez tą firmę nie można było zaliczyć do wydatków bieżących, które w sposób bezpośredni służyły realizacji celów i zadań konkretnej szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Stwierdzono, że działanie organu prowadzącego w tym wypadku było niecelowe, nieuzasadnione, nie przyczyniało się do lepszej realizacji procesu kształcenia, a wręcz narażało organ prowadzący szkoły na ponoszenie kosztów pośrednictwa, niestanowiących kosztów realizacji procesu kształcenia i edukacji ze środków otrzymanej dotacji. Aby spełnić wymogi określone w art. 7 ust. 3 pkt 6 u.s.o., organ prowadzący szkołę winien bezpośrednio sam zatrudniać nauczyciela.
Zdaniem Kolegium, nowe dowody przedstawione przez pełnomocnika Spółki we wniosku o wznowienie postępowania nie prowadzą do zmiany ww. ustaleń, a tym samym do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Kolegium oceniło bowiem, że żaden
z tych dokumentów nie odnosi się do prawidłowości wydatkowania dotacji oświatowej. Zauważyło, że w opisanym powyżej protokole kontroli doraźnej oraz w pismach
z 18 października 2013 r. i z 6 października 2014 r. odnoszono się jedynie do kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, w ramach nadzoru pedagogicznego, a nie do prawidłowości ich zatrudnienia w aspekcie wydatkowanej dotacji. Natomiast pismo
z 12 października 2015 r., przesłane przez UKS w Olsztynie do Kuratorium Oświaty w Olsztynie, nie ma charakteru merytorycznego, lecz stanowi jedynie prośbę o informację skierowaną wobec organu, który nie ma kompetencji do badania prawidłowość wykorzystania środków publicznych pochodzących z dotacji oświatowej, gdyż zgodnie
z art. 33 ust. 1 u.s.o., jego zadaniem jest sprawowanie nadzoru pedagogicznego, którego przedmiotem jest działalność dydaktyczna, opiekuńcza i wychowawcza.
W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie zaistniała podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, jak również żadna inna przesłanka określona w art. 145 § 1 Kpa i dlatego nie znalazło podstaw do uchylenia własnej decyzji w sprawie zwrotu dotacji oświatowej. Dodało, że w niniejszej sprawie, wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy, nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, dotyczącej wydatków na usługi edukacyjne za rok 2013.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do tutejszego Sądu, Spółka zarzuciła Kolegium naruszenie:
1. art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa poprzez nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące odmową uchylenia decyzji dotychczasowej wobec uznania, że nie zaistniała podstawa wznowieniowa, w sytuacji gdy przedstawione okoliczności faktyczne lub dowody były okolicznościami nowymi, miały istotne znaczenie dla sprawy, jako przeciwstawne do twierdzeń organu zawartych w decyzjach wydanych w trybie zwykłym oraz istniały w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia;
2. art. 80 Kpa, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa i w zw. z art. 140 Kpa poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli oraz świadomość prawną, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie kompletu materiału dowodowego, niedokonanie wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę i w rezultacie dokonanie błędnych ustaleń skutkujących przyjęciem, że dokumenty przedłożone przez skarżącego do wniosku o wznowienie postępowania nie są istotne z punktu widzenia oceny prawidłowości wydatkowania dotacji oświatowej, podczas gdy potwierdzają one jednoznacznie prawidłowość wydatkowania przez skarżącego środków uzyskanych z dotacji oświatowej;
3. art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 Kpa poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia, z uwagi na brak rozważenia przez organ w sposób kompleksowy i wszechstronny wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącego, w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji i tym samymi ma istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wydatki bieżące służące do realizacji celów i zadań szkoły w zakresie kształcenia i opieki muszą mieć bezpośredni związek z realizacją zadań placówki oświatowej, a w zakres takich wydatków nie wchodzą zawarte przez skarżącego umowy na usługi edukacyjne, gdy tymczasem były to usługi, których celem było wykształcenie słuchaczy, czyli przeprowadzenie zajęć edukacyjnych, zatem wydatki te winny zostać uznane za służące realizacji celów i zadań szkoły w zakresie kształcenia.
W oparciu o te zarzuty Spółka wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie w całości decyzji organów obu instancji dotyczących zwrotu dotacji oświatowej oraz umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Kolegium. Ponadto Spółka wniosła
o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Spółka uznała, że Kolegium, w sposób całkowicie nieuzasadniony pozbawiło waloru istotności dokumenty przedłożone przez Spółkę
w postępowaniu wznowionym. Stwierdziła bowiem, że z dokumentów tych wynika, że w ocenie organu merytorycznego tj. Kuratorium Oświaty w Olsztynie, skarżący działał
w zgodzie z treścią art. 7 ust. 3 pkt 6 u.s.o., a zatem treść tych dokumentów stoi w sprzeczności z opinią organów wydających decyzje o zwrocie dotacji oświatowej, z których wynika, że podstawową przesłanką dla uznania, że wydatki na usługi edukacyjne zrealizowane przez organ prowadzący szkoły nie powinny być pokryte z otrzymanej dotacji, była wykładnia przepisu art. 7 ust. 3 pkt 6 u.s.o. Spółka oceniła, że skoro dokumenty przedłożone do wniosku o wznowienie postępowania, zgromadzone w toku kontroli prowadzonej przez UKS w Olsztynie - zatem istniejące w momencie wydania decyzji, a nieznane organowi tę decyzję wydającemu wskutek ich nieprzekazania do Urzędu Miasta - potwierdzają zgodność zatrudnienia nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami, to nie sposób twierdzić, że dokumenty przedłożone przez skarżącego nie dotyczą prawidłowości wydatkowania dotacji oświatowej.
Następnie Spółka przedstawiła obszerny wywód na temat prawidłowej wykładni przesłanek wydatkowania dotacji określonych w art. art. 90 ust. 3d u.s.o., przyjmując ostatecznie, że do wydatków bieżących w zakresie działalności dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej zaliczyć należy wydatki związane z ponoszeniem kosztów osobowych i materiałowych, a także kosztów utrzymania (eksploatacji) obiektów własnych i korzystania z obiektów obcych. Oceniła, że zakwestionowane przez organy wynagrodzenie na usługi edukacyjne, których celem było wykształcenie słuchaczy, czyli przeprowadzenie zajęć edukacyjnych, mieści się w kategorii bieżących wydatków majątkowych. Uznała, że usługa edukacyjna, podobnie jak inne usługi np. najem, czy sprzedaż towarów, które zwierają w sobie różne koszty pośrednie, nie może zostać skutecznie zakwestionowana w świetle konstrukcji normy art. 90 ust. 3d u.s.o.
Końcowo Spółka wskazała na naruszenie w niniejszej sprawie przepisów postępowania, czego wyrazem jest pominięcie przez organy obu instancji pełnego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organ kontroli, tj. części materiału wskazującej na prawidłowość wydatkowania dotacji na usługi edukacyjne, co – zdaniem skarżącego - powinno skutkować uchyleniem decyzji organów o zwrocie dotacji oświatowej i umorzeniem postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd na rozprawie w dniu 3 listopada 2022 r. na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "ppsa") połączył sprawy I SA/Ol 450/22 i SA/Ol 451/22 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, ostatecznej decyzji w przedmiocie określenia do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za 2013 r.
Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 Kpa zasada trwałości decyzji ostatecznych, czyli takich, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Przepisy Kpa przewidują możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w drodze wznowienia postępowania, co wynika z art. 145 § 1 Kpa. Na podstawie tego przepisu możliwe jest wzruszenie decyzji ostatecznej, lecz jedynie w wyjątkowych okolicznościach, po spełnieniu jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 Kpa. W razie ich braku właściwy organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 Kpa) i żadne inne względy, z woli ustawodawcy nie mogą mieć tu znaczenia; w szczególności organ nie rozpoznaje już wtedy ponownie sprawy co do istoty w jej całokształcie. Wznowienie postępowania jest bowiem instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 Kpa bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145 b § 1 Kpa (por. wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 555/12; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia sądowe powołane poniżej). Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie wznowione toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 145 § 1 Kpa.
Jako podstawę prawną wniosku o wznowienie skarżący wskazał pkt 5 art. 145 § 1 Kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. wówczas, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Odnosząc się do pojęcia "nowości" dowodu lub okoliczności, zauważyć należy, że brzmienie przepisu jasno wskazuje, że warunek ten dotyczy wiedzy organu, jaką posiadał na czas wydawania decyzji ostatecznej. Jeśli zaś chodzi o dowody, to zgodnie z art. 75 § 1 Kpa, w postępowaniu administracyjnym jest nimi wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W przypadku dowodu z dokumentu, będzie to zawsze dokument sporządzony przed datą wydania decyzji ostatecznej. Natomiast "okolicznościami" są wydarzenia bądź fakty towarzyszące jakiejś sytuacji lub zdarzeniu. Przez okoliczność faktyczną należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa (M. Pułło, Nowe okoliczności i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 2004/8, s. 52). Ponadto w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów stanowi przesłankę wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy są istotne dla sprawy tak dalece, że mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie (wyrok NSA 7 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 1217/16).
W uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego skarżący powołał dokumenty zgromadzone w toku kontroli prowadzonej przez UKS w Olsztynie w zakresie zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za lata 2012-2013. Sąd przyznał rację Kolegium, które twierdzi, że nie mają cechy istotności w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wskazane przez skarżącego w postępowaniu wznowieniowym dowody i okoliczności faktyczne wywodzone z protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Kuratorium Oświaty w Olsztynie oraz pism: Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty z 18 października 2013 r., Departamentu Prawnego Ministerstwa Edukacji Narodowej z 6 października 2014 r. i UKS w Olsztynie z 12 października 2015 r. Przedstawione przez skarżącego dowody pozostawały bez wpływu na wynik sprawy, gdyż ocena stwierdzonego stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie była w żaden sposób uzależniona od tego, jaką decyzję w zakresie realizowanej w ramach nadzoru pedagogicznego kontroli doraźnej podjął organ właściwy w przedmiocie spełnienia warunków określonych w art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy u.s.o., tj. kwalifikacji stawianych nauczycielom jak dla nauczycieli szkół publicznych.
Z całą stanowczością trzeba podkreślić, że wynik kontroli w zakresie kwalifikacji nauczycieli, przeprowadzonej przez kuratora oświaty na podstawie art. 33 ust. 1
ww. ustawy, nie stanowi prejudykatu w sprawie zwrotu dotacji pobranej niezgodnie z przeznaczeniem, w której organ dotujący jest obowiązany do przeprowadzenia własnych i samodzielnych ustaleń.
Zdaniem Sądu, wnioski w zakresie protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej wobec skarżącego w ramach nadzoru pedagogicznego same w sobie nie uzasadniają twierdzeń o istnieniu jakiejkolwiek zależności z decyzją w przedmiocie zwrotu dotacji, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy skarżącego. Idąc dalej, wskazać należy, że przedmiotem kontroli kuratorium oświaty było wyłącznie posiadanie kwalifikacji przez nauczycieli, którzy w 2013 r. prowadzili obowiązkowe zajęcia edukacyjne. Natomiast podstawą do orzeczenia o zwrocie dotacji były ustalenia organu dotującego, że wydatki poniesione przez skarżącego na opłacenie faktur wystawionych przez J.L., dokumentujących świadczenie usług edukacyjnych, nie mogą zostać uznane za wydatki bieżące skarżącego, służące bezpośrednio realizacji celów
i zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Istotnym elementem oceny prawnej zawartej w decyzji o zwrocie dotacji było ustalenie, że skarżący zatrudniał nauczycieli nie bezpośrednio, lecz z udziałem innej osoby, tj. ww. J.L. jako pośrednika, który otrzymywał od skarżącego wynagrodzenie procentowe – od kwoty przyznanej dotacji. W ocenie Sądu, dowody zaoferowane we wniosku o wznowienie, nie podważają oceny zawartej w decyzji o zwrocie dotacji.
Skarżący próbuje odnieść wynik kontroli przeprowadzonej przez kuratorium oświaty w zakresie kontroli przestrzegania przepisów prawa w zakresie spełniania warunków z art. 7 ust. 3 pkt 6 u.s.o. do postępowania prowadzonego wobec niego przez organ dotujący w zakresie przesłanek zwrotu dotacji pobranej niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy były to odrębne postępowania, w ramach których skarżący mógł w różny sposób realizować swoją inicjatywę dowodową, a zatem zakres ustaleń faktycznych dokonanych w odrębnych postępowaniach mógł być też różny. Zgromadzenie w materiale dowodowym sprawy prowadzonej przez kuratorium oświaty dodatkowych dowodów (m.in. wykaz kadry pedagogicznej realizującej zajęcia edukacyjne w 2013 r., dokumentacja potwierdzająca kwalifikacje nauczycieli zatrudnionych w 2013 r.) nie świadczy o tym, że materiał dowodowy zebrany
w niniejszej sprawie był niekompletny w sytuacji, gdy skarżący był wzywany do przedłożenia dowodów w postaci harmonogramów zajęć prowadzonych w szkołach w 2013 r., wykazu nauczycieli prowadzących zajęcia wraz z danymi dotyczącymi ich kwalifikacji oraz umów zawieranych przez J.L. z nauczycielami, lecz pomimo wezwań ich nie przedłożył. W ocenie Sądu, ewentualne braki w materiale dowodowym sprawy skarżący mógł kwestionować w toku postępowania zwykłego, zaś obecnie,
w trybie wznowienia, jest to niedopuszczalne. Oparcie rozstrzygnięcia sprawy na niepełnym materiale dowodowym nie stanowi podstawy wznowieniowej i nie uzasadnia uchylenia decyzji ostatecznej w tym trybie, nawet gdyby zarzuty w tym zakresie okazały się słuszne. Szczególny tryb wznowienia postępowania administracyjnego nie służy bowiem zwalczaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zwykłym. Postępowanie nadzwyczajne dotyczy tylko najpoważniejszych wad postępowania; nie może zastępować kontroli instancyjnej i prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy (wyrok WSA w Gdańsku z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 930/18).
W stanie sprawy podkreślenia wymaga, że pewne kategorie wad postępowania zwykłego zakończonego decyzją mogą być zwalczane przez stronę wyłącznie
w ramach przysługujących jej w tej kategorii postępowań środków zaskarżenia, tj. odwołania od decyzji organu I instancji, a następnie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu odwoławczego. W postępowaniu zwykłym strona nie doznaje ograniczeń w zakresie formułowania zarzutów, które mogą dotyczyć zarówno naruszeń przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Odmiennie natomiast kształtuje się sytuacja strony w postępowaniach nadzwyczajnych, gdyż są one z woli ustawodawcy ograniczone do oceny zaistnienia w sprawie określonych przesłanek ustawowych bądź ich braku. Wystąpienie przesłanki nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych nie stanowi "wytrycha" do otwarcia na nowo postępowania dowodowego w sprawie. Starania skarżącego w tym względzie należy uznać za wykraczające poza ramy postępowania wznowieniowego i - jako takie - niedopuszczalne i niemogące doprowadzić do oczekiwanych skutków (wyrok NSA z 9 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 1932/17).
Zdaniem Sądu, organ trafnie dokonał oceny w kwestii powołanych we wniosku poszczególnych dowodów i okoliczności faktycznych, które – w ocenie skarżącego – miały potwierdzać spełnienie przez nią przesłanek z art. 7 ust. 3 pkt 6 u.s.o. Z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dowodem lub okolicznością faktyczną, która miałaby w tym postępowaniu charakter istotny, byłby tylko taki dowód lub taka okoliczność, który potwierdziłyby zgodnie z dyspozycją ww. przepisu, że szkoła niepubliczna zatrudniała nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych. Takich dowodów i okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie skarżący nie wskazał. Dowody i okoliczności powołane we wniosku o wznowienie dotyczą czynności realizowanych w ramach nadzoru pedagogicznego i oceny dowodów przedłożonych wizytatorom w toku kontroli doraźnej. Przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania dowody nie przeczą dotychczasowym ustaleniom organu dotującego i nie są w stanie skutecznie podważyć ostatecznej decyzji, a zatem uznać należało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W przedmiocie zaś argumentacji skargi dotyczącej błędnej wykładni art. 90 ust. 3d u.s.o. zauważenia wymaga, że błędna wykładnia przepisu, dokonana w decyzji ostatecznej, nie mieści się wśród przesłanek wznowienia postępowania, a więc nie może być okolicznością uzasadniającą żądanie zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej (w której oceniono, że nie posiadają wymaganego na podstawie ww. przepisu waloru bezpośredniości zakwestionowane wydatki, pokrywane z dotacji oświatowej). Niemniej jednak Sąd podziela stanowisko Kolegium co do wymogu bezpośredniego związku pomiędzy wydatkami finansowanymi z dotacji a zadaniami realizowanymi przez szkołę. Omawiany przepis mówi, że "dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki." Zatem, aby dotację można było uznać za wydatkowaną zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o. wymagane jest spełnienie dwóch warunków: dotacja powinna zostać wydatkowana na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i powinna dotyczyć wydatków bieżących, tj. służących realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. W tak ściśle określonych ramach nie mieści się wydatkowanie środków na wynagrodzenie dla pośrednika pomiędzy szkołą i nauczycielami.
Końcowo podkreślić należy, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji postępowania wymiarowego, a w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. W postępowaniu wznowieniowym należało ocenić decyzję wymiarową przez pryzmat przesłanek z art. 145 Kpa. W tym zaś zakresie Sąd uchybień nie stwierdził. Z uwagi na powyższe niezasadne są zarzuty skargi dotyczące dokonania błędnych ustaleń i oceny materiału dowodowego. Prowadzone postępowanie nie narusza przyjętych w procedurze administracyjnej standardów postępowania. Wbrew zarzutom skargi organ właściwie zastosował przepisy w niniejszej sprawie. Dokonał oceny wniosku skarżącego w sposób wszechstronny, zaś rozstrzygnięcie sprawy zostało w sposób logiczny i przekonujący uzasadnione. To zaś, że skarżący nie zgadza się z oceną i argumentacją organu, nie uzasadnia zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ppsa nie stwierdził też naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z urzędu.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI