I SA/OL 441/22

I SA/Ol 441/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy
Anna Janowska /sprawozdawca/
Katarzyna Górska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Oświata
Sygn. powiązane
I GSK 257/23 - Wyrok NSA z 2025-12-16
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 16 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1327
art. 7 ust. 3 pkt 6
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) Protokolant referent Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2022r. sprawy ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 30 czerwca 2022r., nr SKO.53.1140.2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej, po wznowieniu postępowania, w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę.
Uzasadnienie
P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji z siedzibą w L. (następca prawny C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 30 czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania administracyjnego, decyzji ostatecznej w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Z przedstawionych wraz ze skargą akt administracyjnych wynikał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z 28 czerwca
2017 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Olsztyna z 1 września 2016 r.
w sprawie określenia Spółce C. do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie
z przeznaczeniem za 2011 r. w kwocie 1.466.897,91 zł wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w wyniku kontroli zakwestionowano wydatki na usługi edukacyjne zrealizowane przez organ prowadzący szkoły, które nie dotyczyły bezpośrednio zadań poszczególnych szkół. Organ odwoławczy wskazał, że wydatki zostały poniesione na podstawie umów z 1 marca 2009 r. zawartych pomiędzy zleceniodawcą - Spółką C. reprezentowaną przez prokurenta J. P., a zleceniobiorcą – C. J. L., prowadzącym działalność gospodarczą w L. pod tym samym adresem co Spółka C. i będącym jednocześnie Prezesem Zarządu Spółki C. Przedmiotem umów były usługi edukacyjno-pedagogiczne polegające na prowadzeniu nauczania w objętych kontrolą szkołach, w ramach odrębnie zawartych umów. Umowy zostały zawarte na czas nieokreślony. Do umów zawarto 3 aneksy: z 20 grudnia 2010 r., z 25 marca 2011 r. i z 30 września 2011 r. zmieniające zasady ustalania wynagrodzenia. W toku kontroli stwierdzono, że oświadczenie o przestrzeganiu wymagań określonych w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1915 ze zm.), dalej jako: "ustawa o systemie oświaty", niezbędne przy ubieganiu się o wpis szkoły do ewidencji, złożyła Spółka C, a nie J. L., pomimo że nauczycieli zatrudniał J. L. Zdaniem organu, dotacje winny być przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia wychowania i opieki, a nie na opłacanie pośredników. Dodatkowo to organ prowadzący szkołę powinien sprawować kontrolę, aby nauczyciele posiadali odpowiednie kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych, zapewniające należyty poziom nauczania. W ocenie organu, wydatków na usługi edukacyjne świadczone przez firmę C. J. L. nie można zaliczyć do wydatków bieżących, które w sposób bezpośredni służyły realizacji celów i zadań w zakresie kształcenia wychowania i opieki. Działanie organu prowadzącego było niecelowe i nie przyczyniało się do lepszej realizacji procesu kształcenia, a wręcz narażało organ prowadzący szkoły na koszty pośrednictwa, niestanowiące kosztów realizacji procesu kształcenia i edukacji. Zdaniem organu, aby spełnić wymogi określone w art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie oświaty, organ prowadzący szkołę winien bezpośrednio zatrudniać nauczycieli.
Ponadto SKO stwierdziło, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, aby J. P., który jako prokurent Spółki C. podpisał w imieniu tej Spółki umowy o usługi edukacyjne, został umocowany przez zgromadzenie wspólników do zawierania umów z członkami zarządu Spółki, co oznacza bezwzględną nieważność zawartych umów o usługi edukacyjne stosownie do art. 210 kodeksu spółek handlowych. Podniesiono również, że faktury wystawione przez firmę C. J. L. nie zostały sprawdzone pod kątem rachunkowym oraz nie zostały zatwierdzone do wypłaty przez osobę upoważnioną. Z wystawionych 58 faktur sprawdzono pod względem merytorycznym i formalnym 8 faktur, pod względem merytorycznym - 21 faktur, a 29 faktur nie poddano żadnej kontroli. Kwoty na fakturach nie pokrywały się z kwotami miesięcznego wynagrodzenia ustalonego w umowach. Zgodnie z umowami, wynagrodzenie mogło zostać zwiększone o kwotę kosztów poniesionych przez zleceniobiorcę oraz o kwotę dodatkowego wynagrodzenia, po zaakceptowaniu przez zleceniodawcę, jednak z badanych faktur nie wynikało, że wynagrodzenie zostało zwiększone w stosunku do ustalonego w umowach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 3 września 2018 r., sygn. akt I SA/Ol 670/17, na skutek skargi Spółki C. na opisaną powyżej decyzję SKO, zniósł postępowanie w części, w jakiej toczyło się ono po utracie przez stronę zdolności procesowej, tj. od 20 grudnia 2017 r., i umorzył postępowanie sądowe.
Pismem z 6 grudnia 2021 r. P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735
ze zm.), dalej: "k.p.a.". W uzasadnieniu wskazała, że dokumentacja zgromadzona przez Urząd Kontroli Skarbowej w Olsztynie w zakresie zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za lata 2012-2013 liczy co najmniej 2.727 kart, podczas gdy organowi dotującemu przy piśmie z 5 kwietnia 2016 r. przesłano kopię dokumentacji liczącej 448 kart. Organ dotujący nie otrzymał m.in. następujących dowodów zebranych przez UKS w Olsztynie:
- protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Kuratorium Oświaty w Olsztynie nr [...];
- pisma z 18 października 2013 r., nr [...], skierowanego przez Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty do Departamentu Prawnego Ministerstwa Edukacji Narodowej;
- pisma z 6 października 2014 r., nr [...], skierowanego przez Departament Prawny Ministerstwa Edukacji Narodowej do Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty;
- pisma z 12 października 2015 r. przesłanego przez UKS w Olsztynie do Kuratorium Oświaty w Olsztynie.
Zdaniem strony, powyższa dokumentacja potwierdziła, że nauczyciele zostali zatrudnieni zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie oświaty oraz przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych dla nauczycieli oraz określenia szkół
i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2009 r.
Nr 50 poz. 400 ze zm.). Powyższe ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, gdyż organ dotujący nie miał wiedzy, jaka wynika z tych dokumentów, świadczącej o prawidłowości działania podmiotu.
Postanowieniem z 18 lutego 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Olsztynie wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną
z 28 czerwca 2017 r. Następnie w wyniku wznowienia wydało decyzję, którą odmówiło uchylenia decyzji ostatecznej. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że nowe dowody przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania nie prowadziły do zmiany ustaleń postępowania, a tym samym do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Z protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Kuratorium Oświaty w Olsztynie w dniach 10-11 czerwca 2013 r. wynika, że jej tematem było przestrzeganie przepisów prawa w zakresie spełniania warunków z art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy
o systemie oświaty. W trakcie kontroli została przeprowadzona rozmowa
z dyrektorami szkół i przedstawicielem organu prowadzącego szkoły. Przeanalizowano następujące dokumenty: wykazy kadry pedagogicznej realizującej zajęcia edukacyjne w 2011 r., dokumentację potwierdzającą kwalifikacje nauczycieli zatrudnionych w 2011 r., dzienniki lekcyjne z lat szkolnych 2010/2011 i 2011/2012 oraz szkolne plany nauczania. Zdaniem organu, fakt, że kontrolujący stwierdzili,
że nauczyciele byli zatrudnieni zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie oświaty nie wpływa na ocenę sposobu zatrudnienia nauczycieli. W ramach nadzoru pedagogicznego przedstawiciele kuratorium oświaty kontrolowali bowiem kwalifikacje nauczycieli, a nie prawidłowość ich zatrudnienia w aspekcie wydatkowanej dotacji. Ponadto kolejne powołane we wniosku o wznowienie pisma z 18 października
2013 r. i 6 października 2014 r. dotyczą badania zgodności zatrudnienia nauczycieli
z wymaganymi kwalifikacjami w ramach nadzoru pedagogicznego, a tym samym nie dotyczą prawidłowości wydatkowania dotacji oświatowej. Zdaniem organu, również pismo UKS w Olsztynie z 12 października 2015 r. nie miało charakteru merytorycznego, a stanowiło jedynie prośbę o informację skierowaną do organu, który nie ma kompetencji do badania prawidłowości wykorzystania środków publicznych pochodzących z dotacji oświatowej. Jego zadaniem jest bowiem sprawowanie nadzoru pedagogicznego (art. 33 ust. 1 ustawy o systemie oświaty), którego przedmiotem jest działalność dydaktyczna, opiekuńcza i wychowawcza.
W konsekwencji SKO stwierdziło, że w sprawie nie zaistniała podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wskazało ponadto, że w stanie sprawy wydanie nowej decyzji co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu przedawnienia zobowiązania do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie
z przeznaczeniem dotyczącej wydatków na usługi edukacyjne za rok 2011.
W skardze na powyższą decyzję Spółka wniosła o jej zmianę i uchylenie
w całości decyzji ostatecznej wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące odmową uchylenia decyzji ostatecznej wobec uznania,
że nie zaistniała podstawa wznowieniowa, w sytuacji gdy przedstawione okoliczności faktyczne lub dowody były nowe i miały istotne znaczenie dla sprawy, jako przeciwstawne do twierdzeń organu zawartych w decyzjach w postępowaniu pierwotnym oraz istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej;
2) art. 80 oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli oraz świadomość prawną, niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie kompletu materiału dowodowego, niedokonanie wszechstronnej oceny materiału oraz jego dowolną ocenę, i w rezultacie dokonanie błędnych ustaleń skutkujących przyjęciem, że dokumenty przedłożone do wniosku nie są istotne z punktu widzenia wydatkowania dotacji oświatowej, gdy tymczasem potwierdzają one jednoznacznie prawidłowość wydatkowania środków z dotacji;
3) art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne, z uwagi na brak rozważenia w sposób kompleksowy i wszechstronny okoliczności podnoszonych przez stronę, w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn,
z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
co uniemożliwia kontrolę decyzji i tym samym ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto Spółka wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z pisma
z 17 sierpnia 2016 r. wraz z uchwałą Zgromadzenia Wspólników z 23 grudnia
2008 r., mocą której wyznaczono J. P. pełnomocnikiem do zawierania, zmiany i rozwiązywania umów pomiędzy Spółką C. a J. L. w zakresie umowy o świadczenie usług edukacyjnych.
W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację, że w toku kontroli w zakresie zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za lata 2011-2013 Urząd Kontroli Skarbowej w Olsztynie zgromadził materiał dowodowy liczący co najmniej 2.727 stron, przy czym organowi dotującemu przesłano kopię dokumentacji liczącą 448 kart. W ocenie Spółki, przedstawiona wraz z wnioskiem o wznowienie dokumentacja miała zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Z analizy protokołu kontroli doraźnej prowadzonej przez Kuratorium Oświaty w Olsztynie wynika, że jedyny upoważniony do badania prawidłowości zatrudnienia nauczycieli organ stwierdził, że w latach 2010-2012 nauczyciele byli zatrudnieni zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt. 6 ustawy o systemie oświaty. Zawarte w ostatecznej decyzji stwierdzenie, że pomiot kontrolowany nie spełnia wymagań określonych w art. 7 ust. 3 pkt. 6 ustawy o systemie oświaty, jest sprzeczne z powyższym stanowiskiem Kuratorium Oświaty w Olsztynie. Skoro przesłanką dla uznania przez organ, że wydatki na usługi edukacyjne nie powinny być pokryte z dotacji, była wykładnia art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie oświaty, zaś z dokumentów zgromadzonych w toku kontroli UKS w Olsztynie, jednakże nieprzekazanych do Urzędu Miasta Olsztyna, wynika wprost, że Spółka działała
w zgodzie z treścią art. 7 ust. 3 pkt 6 ww. ustawy, to wnioskowanie przez organ,
że dokumenty te nie są istotne, jest jawnym nadużyciem. Ponadto organ przeczy sobie, wskazując, że kolejne dokumenty przedłożone do wniosku o wznowienie postępowania dotyczą badania przez kuratora oświaty zgodności zatrudnienia nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami, a więc nie dotyczą prawidłowości wydatkowania dotacji oświatowej. Nieprawidłowością skutkującą decyzją o zwrocie dotacji, na którą powołał się organ, była bowiem kontrola zatrudnienia nauczycieli
w kontekście ich kwalifikacji. Skoro zatem dokumenty przedłożone do wniosku
o wznowienie postępowania potwierdzają zgodność zatrudnienia nauczycieli
z wymaganymi kwalifikacjami, nie sposób twierdzić, że dokumenty te nie dotyczą prawidłowości wydatkowania dotacji oświatowej.
Ponadto, w ocenie strony, w zakresie materiału dowodowego nie może być wątpliwości, że do akt sprawy przedłożono uchwałę Zgromadzenia Wspólników
z 23 grudnia 2018 r. o nr 1/12/2008, mocą której wyznaczono J. P. pełnomocnikiem do zawierania, zmiany i rozwiązywania umów pomiędzy Spółką C. a J. L. Przyjęcie w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, że zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, aby J. P. był umocowany przez Zgromadzenie Wspólników jest niezgodne z prawdą. Pismem z 17 sierpnia 2016 r. strona dołączyła do akt sprawy ww. uchwalę i organ pierwszej instancji opisał ją w uzasadnieniu decyzji. Oznacza to, że organ nie tylko nieprawidłowo rozpatrzył materiał dowodowy, ale też nieprawidłowo go zebrał,
co powinno zostać uwzględnione w niniejszym postępowaniu. Postępowanie
w sprawie było też obarczone uchybieniami poprzez pominięcie części materiału zgromadzonego przez UKS w Olsztynie, wskazującego na prawidłowość wydatkowania dotacji, co powinno skutkować uchyleniem decyzji ostatecznej wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz umorzeniem postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższego kryterium, stwierdzić należało, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało bowiem prawidłowo ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy oraz zastosowało prawidłowo przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, ostatecznej decyzji w przedmiocie określenia do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie
z przeznaczeniem za 2011 r. w kwocie 1.466.897,91 zł wraz z odsetkami za zwłokę.
Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie
w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych
w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Instytucję wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną, regulują przepisy art. 145 i nast. k.p.a. W razie braku stwierdzenia przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a., właściwy organ wydaje decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.) i żadne inne względy,
z woli ustawodawcy nie mogą mieć tu znaczenia; w szczególności organ nie rozpoznaje już wtedy ponownie sprawy co do istoty w jej całokształcie. Wznowienie postępowania jest bowiem instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. (wyrok NSA z 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 555/12; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia sądowe powołane poniżej). Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Postępowanie wznowione toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a.
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie m.in. wówczas, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Odnosząc się do pojęcia "nowości" dowodu lub okoliczności, zauważyć należy, że brzmienie przepisu jasno wskazuje, że warunek ten dotyczy wiedzy organu, jaką posiadał na czas wydawania decyzji ostatecznej. Jeśli zaś chodzi
o dowody, to zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., w postępowaniu administracyjnym jest nimi wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W przypadku dowodu
z dokumentu, będzie to zawsze dokument sporządzony przed datą wydania decyzji ostatecznej. Natomiast "okolicznościami" są wydarzenia bądź fakty towarzyszące jakiejś sytuacji lub zdarzeniu. Przez okoliczności faktyczne należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej wykładni prawa
(M. Pułło, Nowe okoliczności i nowe dowody jako podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, PiP 2004/8, s. 52). Ponadto w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów stanowi przesłankę wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy są istotne dla sprawy tak dalece, że mogłyby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie (wyrok NSA 7 lutego 2019 r., sygn. akt I GSK 1217/16).
W uzasadnieniu złożonego w niniejszej sprawie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego opartego na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. strona powołała dokumenty zgromadzone w toku kontroli prowadzonej przez UKS
w Olsztynie w zakresie zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi za lata 2012-2013.
Sąd przyznał rację SKO, że nie mają cechy istotności w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazane przez stronę w postępowaniu wznowieniowym dowody i okoliczności faktyczne wywodzone z protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej przez Kuratorium Oświaty w Olsztynie oraz pism: Warmińsko-Mazurskiego Kuratora Oświaty z 18 października 2013 r., Departamentu Prawnego Ministerstwa Edukacji Narodowej z 6 października 2014 r. i UKS w Olsztynie
z 12 października 2015 r. Przedstawione przez stronę dowody pozostawały bez wpływu na wynik sprawy, gdyż ocena stwierdzonego stanu faktycznego w niniejszej sprawie nie była w żaden sposób uzależniona od tego, jaką decyzję w zakresie realizowanej w ramach nadzoru pedagogicznego kontroli doraźnej podjął organ właściwy w przedmiocie spełnienia warunków określonych w art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie oświaty, tj. kwalifikacji stawianych nauczycielom jak dla nauczycieli szkół publicznych. Z całą stanowczością trzeba podkreślić, że wynik kontroli w zakresie kwalifikacji nauczycieli, przeprowadzonej przez kuratora oświaty na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, nie stanowi prejudykatu
w sprawie zwrotu dotacji pobranej niezgodnie z przeznaczeniem, w której organ dotujący jest obowiązany do przeprowadzenia własnych i samodzielnych ustaleń.
Zdaniem Sądu, wnioski w zakresie protokołu kontroli doraźnej przeprowadzonej wobec strony skarżącej w ramach nadzoru pedagogicznego same w sobie nie uzasadniają wniosków o istnieniu jakiejkolwiek zależności z decyzją
w przedmiocie zwrotu dotacji, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy strony. Idąc dalej, wskazać należy, że przedmiotem kontroli kuratorium oświaty było wyłącznie posiadanie kwalifikacji przez nauczycieli, którzy w 2011 r. prowadzili obowiązkowe zajęcia edukacyjne. Natomiast podstawą do orzeczenia o zwrocie dotacji były ustalenia organu dotującego, że faktury wystawione przez J.L.
z tytułu świadczonych usług edukacyjnych nie zostały zweryfikowane pod względem rachunkowym, część z nich nie została zweryfikowana pod względem merytorycznym, przy czym część z nich (29 faktur) nie poddano żadnej kontroli. Organ dotujący nie był w stanie stwierdzić, czy zostały one wystawione na podstawie przedłożonych umów z 1 marca 2009 r., a kwoty na tych fakturach nie pokrywały się z kwotami wynagrodzenia ustalonego w umowach. Pomimo kilkukrotnych wezwań Spółka nie przedłożyła w toku postępowania ani harmonogramów zajęć prowadzonych w szkołach w 2011 r., ani też wykazu nauczycieli prowadzących zajęcia wraz z danymi dotyczącymi ich kwalifikacji, ani też umów zawieranych przez J.L. z nauczycielami. Nie złożyła również oświadczenia w kwestii zmian warunków umów o świadczenie edukacyjne i nie wyjaśniła, na jakiej podstawie faktycznej w poszczególnych miesiącach 2011 r. uległa zmianie wysokość wynagrodzenia wypłacanego J.L. z tytułu świadczonych usług edukacyjnych. Dokonane w sprawie skarżącej Spółki ustalenia i podjęte przez organ dotujący rozstrzygnięcie zostały oparte na materiale dowodowym, w którego zebranie została zaangażowana strona skarżąca, lecz pomimo wielokrotnych wezwań nie przedstawiła ona żądanych dokumentów i informacji.
Skarżąca Spółka próbuje odnieść wynik kontroli przeprowadzonej przez kuratorium oświaty w zakresie kontroli przestrzegania przepisów prawa w zakresie spełniania warunków z art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie oświaty do postępowania prowadzonego wobec niej przez organ dotujący w zakresie przesłanek zwrotu dotacji pobranej niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy były to odrębne postępowania, w ramach których strona mogła w różny sposób realizować swoją inicjatywę dowodową, a zatem zakres ustaleń faktycznych dokonanych w odrębnych postępowaniach mógł być też różny. Zgromadzenie w materiale dowodowym sprawy prowadzonej przez kuratorium oświaty dodatkowych dowodów (m.in. wykaz kadry pedagogicznej realizującej zajęcia edukacyjne w 2011 r., dokumentacja potwierdzająca kwalifikacje nauczycieli zatrudnionych w 2011 r.) nie świadczy,
że materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie był niekompletny w sytuacji, gdy Spółka była wzywana do przedłożenia dowodów w postaci harmonogramów zajęć prowadzonych w szkołach w 2011 r., wykazu nauczycieli prowadzących zajęcia wraz z danymi dotyczącymi ich kwalifikacji oraz umów zawieranych przez J.L.
z nauczycielami, lecz pomimo wezwań ich nie przedłożyła. W ocenie Sądu, ewentualne braki w materiale dowodowym sprawy strona powinna kwestionować
w toku postępowania zwykłego, z czego jednak strona sama zrezygnowała, po pierwsze nie przedkładając stosownych dokumentów na wezwanie organu, po drugie – wnosząc skargę na decyzję ostateczną, która jednak nie uruchomiła skutecznej kontroli sądowej. Oparcie zaś rozstrzygnięcia sprawy na niepełnym materiale dowodowym nie stanowi podstawy wznowieniowej i nie uzasadnia uchylenia decyzji ostatecznej w tym trybie, nawet jeśli zarzuty w tym zakresie okazałyby się słuszne. Szczególny tryb wznowienia postępowania administracyjnego nie służy bowiem zwalczaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zwykłym. Postępowanie nadzwyczajne dotyczy tylko najpoważniejszych wad postępowania; nie może zastępować kontroli instancyjnej i prowadzić do ponownego rozpatrzenia sprawy (wyrok WSA w Gdańsku z 11 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 930/18).
W stanie sprawy wyraźnego podkreślenia wymaga, że pewne kategorie wad postępowania zwykłego zakończonego decyzją mogą być zwalczane przez stronę wyłącznie w ramach przysługujących jej w tej kategorii postępowań środków zaskarżenia, tj.: odwołania od decyzji organu I instancji, a następnie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu odwoławczego. W postępowaniu zwykłym strona nie doznaje ograniczeń w zakresie formułowania zarzutów, które mogą dotyczyć zarówno naruszeń przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Odmiennie natomiast kształtuje się sytuacja strony w postępowaniach nadzwyczajnych, gdyż są one z woli ustawodawcy ograniczone do oceny zaistnienia w sprawie określonych przesłanek ustawowych bądź ich braku. Wystąpienie przesłanki nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych nie stanowi "wytrycha" do otwarcia na nowo postępowania dowodowego w sprawie. Starania skarżącej w tym względzie należy uznać za wykraczające poza ramy postępowania wznowieniowego i - jako takie - niedopuszczalne i niemogące doprowadzić do oczekiwanych skutków (wyrok NSA z 9 maja 2018 r., sygn. akt I FSK 1932/17).
Zdaniem Sądu, organ trafnie dokonał oceny w kwestii powołanych we wniosku poszczególnych dowodów i okoliczności faktycznych, które – w ocenie strony – miały potwierdzać spełnienie przez nią przesłanek z art. 7 ust. 3 pkt 6 ustawy o systemie oświaty. Z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dowodem lub okolicznością faktyczną, która miałaby w tym postępowaniu charakter istotny byłby tylko taki dowód lub taka okoliczność, który potwierdziłyby zgodnie z dyspozycją
ww. przepisu, że szkoła niepubliczna zatrudniała nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych. Takimi dowodami istotnymi dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mogły być dowody, których dotyczyły wezwania kierowane do Spółki w toku kontroli prowadzonej przez organ dotujący, tj. harmonogramy zajęć prowadzonych
w szkołach w 2011 r., wykaz nauczycieli prowadzących zajęcia wraz z danymi dotyczącymi ich kwalifikacji oraz umowy zawierane przez J.L. z nauczycielami. Jednakże takich dowodów i okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie strona nie wskazała. Dowody i okoliczności, na które powołała się Spółka we wniosku o wznowienie, dotyczą natomiast czynności realizowanych w ramach nadzoru pedagogicznego i oceny dowodów przedłożonych wizytatorom w toku kontroli doraźnej. Przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania dowody nie przeczą dotychczasowym ustaleniom organu dotującego i nie są
w stanie skutecznie podważyć ostatecznej decyzji, a zatem uznać należało,
że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W przedmiocie zaś argumentacji skargi dotyczącej przedłożonej do akt sprawy uchwały Zgromadzenia Wspólników z 23 grudnia 2018 r. o nr 1/12/2008, wskazania wymaga, że zakres postępowania w niniejszej sprawie zakreśla wniosek
o wznowienie postępowania oraz postanowienie o wznowieniu postępowania (wyrok NSA z 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 617/09). W orzecznictwie sądowym wskazuje się wręcz, że organ administracji działający na wniosek podmiotu żądającego wznowienia postępowania jest bezwzględnie związany zakresem rozpoznania sprawy wskazanym we wniosku i w postanowieniu o wznowieniu postępowania (wyrok WSA w Warszawie z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt. I SA/Wa 1347/14). Jak już wyżej wskazano, wznowienie postępowania ma swój odrębny przedmiot od postępowania zwykłego, w ramach którego zapadła decyzja ostateczna będąca przedmiotem wniosku o wznowienie. Istotą postępowania wznowionego nie jest ponowne, pełne rozstrzygnięcie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz odniesienie się do wad, tkwiących w samej decyzji lub postępowaniu, którego była ona efektem, ujętych w zamkniętym katalogu z art. 145 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie granice sprawy zakreślił wniosek o wznowienie postępowania, w którym Spółka powołała się na istnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów wskazanych przez nią enumeratywnie we wniosku. W ten sposób strona wyznaczyła granice niniejszej sprawy. Wobec tego inne kwestie podniesione dopiero w skardze, w tym w zakresie nieprawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, gdyż z pominięciem ww. uchwały Zgromadzenia Wspólników z 23 grudnia 2018 r.
o nr 1/12/2008, nie mogły odnieść spodziewanego przez skarżącą skutku. Rozszerzenie dopiero w skardze argumentacji nie mogło mieć bowiem wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Wskazania przy tym wymaga, że z treści zaskarżonej decyzji wynika, że przedstawione przez organ skutki prawne wywodzone z treści uchwały Zgromadzenia Wspólników z 23 grudnia 2018 r.
o nr 1/12/2008 zostały przytoczone jedynie w ramach referowania treści decyzji ostatecznej, nie były zaś przedmiotem oceny organu w aspekcie analizowanej przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów Sąd oddalił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosek dowodowy strony o przeprowadzenie dowodu z pisma z 17 sierpnia 2016 r. wraz z uchwałą Zgromadzenia Wspólników z 23 grudnia 2008 r. Dodatkowo wskazania wymaga, że wniosek dowodowy dotyczył dokumentów, które znajdują się już w aktach administracyjnych przekazanych do Sądu przez organ w sprawie
o sygn. akt I SA/Ol 8/22, w związku z tym przeprowadzanie dowodu w tym zakresie było całkowicie zbędne.
Podsumowując, postępowanie wznowieniowe nie stanowi kontynuacji postępowania wymiarowego, a w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. W postępowaniu wznowieniowym należało ocenić decyzję wymiarową przez pryzmat przesłanek z art. 145 k.p.a. W tym zaś zakresie Sąd uchybień nie stwierdził. Z uwagi na powyższe niezasadne są zarzuty skargi dotyczące dokonania błędnych ustaleń
i oceny materiału dowodowego. Prowadzone postępowanie nie narusza przyjętych
w procedurze administracyjnej standardów postępowania. Wbrew zarzutom skargi organ właściwie zastosował przepisy w niniejszej sprawie. Dokonał oceny wniosku strony w sposób wszechstronny, zaś rozstrzygnięcie sprawy zostało
w sposób logiczny i przekonujący uzasadnione. To zaś, że strona nie zgadza się
z oceną i argumentacją organu, nie uzasadnia zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził też naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z urzędu.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.