I SA/OL 433/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-01-27
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowynadpłatazwrot kosztów dojazdupolicjantstosunek służbowyprzychódzwolnienie podatkoweOrdynacja podatkowaustawa o PolicjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych po tym, jak organ odwoławczy uwzględnił skargę i stwierdził nadpłatę.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Skarżący kwestionowali opodatkowanie zwrotu kosztów dojazdu do pracy dla policjantów, powołując się na uchwałę NSA FPS 3/99. Dyrektor Izby Skarbowej początkowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając zwrot za przychód. Jednakże, po złożeniu skargi do WSA, Dyrektor Izby Skarbowej wydał nową decyzję, w której uwzględnił skargę, uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził nadpłatę. W związku z tym WSA umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprawę ze skargi M. S. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Spór dotyczył opodatkowania zwrotu kosztów dojazdu do pracy dla policjantów. Organ I instancji oraz Dyrektor Izby Skarbowej (w pierwotnej decyzji) uznali, że zwrot ten stanowi przychód ze stosunku służbowego, niekorzystający ze zwolnienia podatkowego, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a także wyroki NSA. Podkreślano, że zwolnienia podatkowe są wyjątkiem i wymagają ścisłej wykładni, a nowelizacja ustawy o PIT z 2003 r. wprowadziła zwolnienie dla takich kosztów dopiero od tego momentu. Skarżący argumentowali, że koszty te obciążają pracodawcę, a wypłata jest jedynie zwrotem, powołując się na uchwałę NSA FPS 3/99 dotyczącą sędziów oraz analogiczne przepisy dla prokuratorów. W toku postępowania sądowego, Dyrektor Izby Skarbowej wydał nową decyzję, w której uwzględnił skargę w całości, uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził nadpłatę w podatku dochodowym. W związku z tym, Dyrektor Izby Skarbowej złożył wniosek o umorzenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli obowiązek ponoszenia tych kosztów przez pracodawcę wynika wprost z przepisów innych ustaw (co zostało potwierdzone przez organ odwoławczy w toku postępowania).

Uzasadnienie

Sąd umorzył postępowanie, ponieważ organ odwoławczy uwzględnił skargę i stwierdził nadpłatę. Wcześniej organy podatkowe uznawały zwrot kosztów dojazdu za przychód, jednakże nowelizacja ustawy o PIT z 2003 r. wprowadziła zwolnienie, a organ odwoławczy ostatecznie przychylił się do stanowiska skarżących.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 161 § par. 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ord.pod. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 220 § § 2

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 21

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 52

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 52a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.P. art. 93 § ust. 1

Ustawa o Policji

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 112

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Zwolnienie kosztów dojazdu pracownika do pracy, w tym funkcjonariuszy Policji, gdy obowiązek ponoszenia tych świadczeń przez pracodawcę wynika wprost z przepisów innych ustaw, obowiązuje od 1 stycznia 2003 r.

P.p.s.a. art. 201 § par. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zwrot kosztów dojazdu do pracy policjantowi stanowi świadczenie, którego obowiązek ponoszenia przez pracodawcę wynika wprost z przepisów innych ustaw, co po nowelizacji ustawy o PIT z 2003 r. kwalifikuje go do zwolnienia podatkowego.

Odrzucone argumenty

Zwrot kosztów dojazdu do pracy policjantowi stanowi przychód ze stosunku służbowego, niekorzystający ze zwolnienia podatkowego w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r.

Godne uwagi sformułowania

Regułą jest zasada sprawiedliwości podatkowej, a wszelkie zwolnienia podatkowe są wyjątkiem od tejże zasady. Wykładnia przepisów ustanawiających zwolnienia, jako wyjątki od reguły powszechności opodatkowania, musi być wykładnią ścisłą, a nie rozszerzającą.

Skład orzekający

Andrzej Błesiński

przewodniczący

Ryszard Maliszewski

sprawozdawca

Wojciech Czajkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania zwrotu kosztów dojazdu do pracy dla funkcjonariuszy przed nowelizacją ustawy o PIT z 2003 r., a także kwestia bezprzedmiotowości postępowania sądowego w przypadku uwzględnienia skargi przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed 2003 r. i specyficznej sytuacji policjantów. Kluczowe znaczenie ma późniejsza zmiana przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ewolucję przepisów podatkowych i sposób, w jaki późniejsze nowelizacje mogą wpływać na interpretację wcześniejszych stanów prawnych. Pokazuje również dynamikę postępowania, gdzie organ odwoławczy koryguje własne stanowisko.

Zwrot kosztów dojazdu do pracy policjanta – czy to przychód? Ewolucja przepisów podatkowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 433/04 - Postanowienie WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Błesiński /przewodniczący/
Ryszard Maliszewski /sprawozdawca/
Wojciech Czajkowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. postanawia: 1. umorzyć postępowanie, 2. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących 100 (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 X 2004 r., Nr "[...]", Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późno zm.) po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiających stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z pobraniem podatku od dochodów z tytułu zwrotu kosztów przejazdu do pracy za 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnienia Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił, iż organ podatkowy I instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uzasadniając zaskarżone decyzje wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21,52,52a. Naczelnik stwierdził, że wypłacone przez Komendę Miejską Policji świadczenie z tytułu zwrotu kosztów dojazdu stanowi przychód ze stosunku służbowego nie korzystający ze zwolnienia. Dlatego też zasadnie płatnik naliczył i pobrał zaliczkę na podatek dochodowy stosownie do art. 31 i 38 ustawy. W złożonym odwołaniu podatnicy wnosili o uchylenie zaskarżonych decyzji i stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym. Wskazali, iż koszty związane z przejazdami policjantów do pracy obciążają pracodawcę, a późniejsza wypłata stanowi jedynie rozliczenie, mające na celu zwrot tych kosztów. Powołując się na stanowisko zawarte w uchwale NSA FPS 3/99 z dnia 17 maja 1999 r. podtrzymali pogląd, iż zwrot kosztów przejazdu nie stanowi przychodu policjanta, przez co nie może podlegać opodatkowaniu. Nie zgodzili się oni z poglądem Naczelnika Urzędu Skarbowego zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, iż wykładnia NSA zawarta w w/w uchwale dotycząca zwrotu kosztów przejazdu do miejsca pracy należnych sędziemu, dotyczy indywidualnych spraw, innej grupy podatników i nie może mieć wpływu na wynik postępowania. Ich zdaniem Państwa tezą potwierdzającą wywody zawarte w odwołaniu jest fakt, iż ustawodawca nowelizując ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie wskazał, iż wolne od podatku dochodowego są koszty dojazdu pracownika do pracy (w tym funkcjonariuszy Policji), jeżeli obowiązek ponoszenia tych kosztów przez pracodawcę wynika wprost z przepisów innych ustaw. Rozpatrując przedmiotowe odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, co następuje. W świetle art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych wart. 21, 52 i 52a ( ... ).W przedmiotowej sprawie, źródłem przychodu z którego dochód podlega opodatkowaniu jest stosunek służbowy. Stosownie do postanowień art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, w tym również świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika. Wskazać należy, iż NSA w wyroku z dnia 25 maja 1995 r. SA/Łd 1950/94 stwierdził, iż "Art. 12 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera przykładowe wyliczenie świadczeń stanowiących przychody ze stosunku pracy i stosunku służbowego. Świadczy o tym zwrot: "i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego (...)". Z art. 12 nie wynika, by świadczony przez pracodawcę zwrot kosztów dojazdu pracownika do pracy nie wliczał się do przychodu (...)."Regułą jest zasada sprawiedliwości podatkowej, a wszelkie zwolnienia podatkowe są wyjątkiem od tejże zasady. Wykładnia przepisów ustanawiających zwolnienia, jako wyjątki od reguły powszechności opodatkowania, musi być wykładnią ścisłą, a nie rozszerzającą. W przedmiotowej sprawie zarówno w art. 21 jaki art. 52 ustawodawca nie przewidział zwolnienia od podatku dochodowego kwot wypłaconych policjantom na podstawie art. 93 ustawy o Policji. W myśl tego przepisu policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd kolejką lub autobusem. Podobny pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 24 czerwca 2003 r. sygn. akt III SA 2630/01 w sprawie dotyczącej kwestii opodatkowania zwrotu kosztów dojazdów do pracy przysługujących policjantom. Biorąc pod uwagę powyższe Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, iż wypłacone policjantowi świadczenie z tytułu zwrotu kosztów dojazdu do pracy stanowi przychód nie korzystający w analizowanym stanie prawnym ze zwolnienia. Wydatki związane z kosztem dojazdu należy rozpatrywać w kategorii kosztów uzyskania przychodu, a nie zwolnień podatkowych. Bez znaczenia w stanie faktycznym sprawy jest fakt, iż pracodawca dokonywał pracownikowi zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do pracy na podstawie postanowień zawartych w odrębnych ustawach, tj. w niniejszej sprawie na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 z późn. zm.). Wskazać należy, iż dopiero z dniem 1 stycznia 2003 r. z mocy art. 21 ust. 1 pkt 112 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 1182) zwolnieniem objęte są koszty dojazdu pracownika do pracy, w tym funkcjonariuszy Policji wówczas, gdy obowiązek ponoszenia tych świadczeń przez pracodawcę wynika wprost z przepisów innych ustaw. W ocenie organu odwoławczego dopiero takie uregulowanie powyższej kwestii daje podstawę do zwolnienia od podatku. Brak ustawowego zwolnienia w latach poprzednich wskazuje, iż intencją ustawodawcy nie było stosowanie tych zwolnień. Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że powołana przez podatników w odwołaniu uchwała NSA dotyczy zwrotu kosztów dojazdu sędziego, a więc innego stanu faktycznego. Inaczej niż w przypadku sędziego, z żadnego przepisu prawa, a w szczególności powołanego przez Państwa art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji nie wynika, iż służba policjanta powinna być pełniona w miejscowości, w której on zamieszkuje i żaden organ nie musi wyrażać zgody na jego zamieszkiwanie w innej miejscowości niż siedziba zakładu pracy. Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego, że wykładnia NSA zawarta w uchwale z dnia 17 maja 1999 r. dot. zwrotu kosztów przejazdu sędziego nr FPS 3/99 ONSA 1999/4/115 i dot. indywidualnej sprawy i innej grupy podatników. W świetle powyższego odwoływanie się przez podatników do uchwały FPS 3/99 jest nietrafne i wywody odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Na wynik sprawy nie mają również wpływu inne powoływane wyroki, a dotyczące zwrotu kosztów przejazdu prokuratora do pracy.
Dyrektor Izby Skarbowej, mając powyższe na uwadze, nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu podatkowego I instancji.
W złożonej skardze skierowanej do Sądu skarżący M. i M. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonych decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący powołując uchwałę siedmiu sędziów NSA z 17 maja 1999 r., sygn. FPS 3/99, wskazali, iż nie jest ona orzeczeniem wydanym w konkretnej sprawie, a stanowi wykładnię dotyczącą istotnych wątpliwości prawnych. Argumentem przemawiającym za tym, iż uchwała nie wiąże w konkretnej sprawie są wyroki NSA np.: I SA/Gd 1053/00 z 14 marca 2001 r., I SA/Wr 104/98 z 3 grudnia 1999 r., I SA/Kr 2433/99 z 25 lutego 2000 r., i I SA/Łd 251/98 dotyczące zwrotu kosztów dojazdu prokuratora do pracy. W powyższych wyrokach Sąd każdorazowo stwierdzał, że jeżeli prokurator poniósł wydatki związane z przejazdami do pracy, poczynił to za swego pracodawcę. Późniejsza wypłata dokonana przez Prokuraturę stanowi jedynie rozliczenie mające na celu zwrot tych kwot, jakie obciążały pracodawcę, a nie jest przychodem ze stosunku służbowego. Skarżący stwierdzili, iż kwestię zwrotu kosztów dojazdu do pracy analogicznie regulują pragmatyki zawodowe prokuratorów i policjantów, tj. ustawa o prokuraturze i ustawa o Policji. W obu przypadkach koszty związane z przejazdami do pracy obciążają pracodawcę, a późniejsza wypłata stanowi jedynie rozliczenie, mające na celu zwrot tych kwot. Skarżący wskazali, iż wywody skarg potwierdziła nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która objęła zwolnieniem koszty dojazdu pracownika do pracy, wówczas gdy obowiązek ponoszenia świadczeń przez pracodawcę wynika wprost z przepisów innych ustaw.
Dnia 21 I 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję, Nr "[...]", w której uwzględnił skargę w całości i w tym zakresie zmienił własną decyzję z dnia 5 X 2004 r., Nr "[...]", w ten sposób, uchylił w/w decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w całość i stwierdził nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie 951,00 zł.
Jednocześnie Dyrektor Izby skarbowej złożył wniosek o umorzenie postępowania w związku z wydaną na podstawie art. 54 par 3 P.p.s.a. decyzją, Nr. "[...]", w której uwzględnił skargę w całości.
Po myśli art. 161 par. 1 pkt 3 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie umorzył postępowanie, gdyż postępowanie stało się bezprzedmiotowe. ( pkt I postanowienia ). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 201 par. 1 w zw. art. 209 P.p.s.a. (pkt II postanowienia).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI