I SA/OL 431/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (DIAS), które utrzymało w mocy decyzję odmawiającą wglądu do akt postępowania podatkowego. Dokumenty te zostały wyłączone przez DIAS ze względu na interes publiczny, w tym ochronę tajemnicy skarbowej i danych osób trzecich, które nie były stronami postępowania. Skarżąca zarzucała naruszenie zasady jawności postępowania, prawa do czynnego udziału oraz prawa do obrony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że DIAS prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji podatkowej (art. 179 O.p.). Sąd wyjaśnił, że pojęcie 'interesu publicznego' obejmuje ochronę dóbr osób trzecich i tajemnicy skarbowej, a ograniczenie wglądu do akt jest dopuszczalne, o ile jest proporcjonalne i uzasadnione. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił powody wyłączenia dokumentów i anonimizacji danych, a skarżąca nie wykazała, w jaki sposób zanonimizowane dokumenty uniemożliwiły jej realizację praw. Sąd podkreślił, że prawo do wglądu w akta nie jest nieograniczone i musi być równoważone z innymi chronionymi wartościami, takimi jak ochrona danych osobowych i tajemnica handlowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prawa strony do wglądu w akta sprawy, wyłączania dokumentów ze względu na interes publiczny, tajemnicę skarbową oraz ochronę danych osób trzecich.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wyłączeniem dokumentów z postępowania karnego skarbowego do postępowania podatkowego. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej jest ugruntowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy może odmówić stronie wglądu do akt postępowania, wyłączając z nich dokumenty ze względu na interes publiczny, w tym tajemnicę skarbową i ochronę danych osób trzecich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może odmówić wglądu do akt postępowania, wyłączając z nich dokumenty ze względu na interes publiczny, zgodnie z art. 179 §1 Ordynacji podatkowej, pod warunkiem, że wyłączenie to jest proporcjonalne i uzasadnione, a w aktach pozostają zanonimizowane kopie dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'interesu publicznego' obejmuje ochronę dóbr osób trzecich i tajemnicy skarbowej. Ograniczenie wglądu do akt jest dopuszczalne, jeśli jest proporcjonalne i uzasadnione, a organ szczegółowo wyjaśnił powody wyłączenia i anonimizacji danych. Skarżąca nie wykazała, aby zanonimizowanie dokumentów uniemożliwiło jej realizację praw.
Czy wyłączenie dokumentów z akt postępowania podatkowego ze względu na interes publiczny narusza zasadę jawności postępowania i prawo do czynnego udziału strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skorzystanie przez organ z możliwości wyłączenia dokumentów z akt ze względu na interes publiczny, zgodnie z art. 179 §1 Ordynacji podatkowej, nie narusza zasady jawności postępowania ani prawa do czynnego udziału strony, o ile ograniczenie jest proporcjonalne i uzasadnione, a strona ma dostęp do zanonimizowanych wersji dokumentów.
Uzasadnienie
Ustawodawca dopuścił możliwość ograniczenia wglądu w akta w określonych sytuacjach, co nie jest sprzeczne z prawem. Ograniczenie to musi być jednak proporcjonalne i uzasadnione, a organ musi wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko.
Czy postanowienie odmawiające wglądu do akt postępowania podatkowego jest wadliwe, jeśli zostało wydane po zakończeniu postępowania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyłączenie dokumentów z akt sprawy ze względu na interes publiczny, nawet jeśli nastąpiło po zakończeniu postępowania podatkowego, nie czyni postanowienia wadliwym, o ile dokumenty te nadal stanowią podstawę do ustalenia stanu faktycznego w wydanym rozstrzygnięciu.
Uzasadnienie
Wyłączenie dokumentów z akt sprawy nie odbiera im waloru dowodów i mogą one nadal stanowić podstawę faktyczną orzeczenia. Strona nie wykazała, że anonimizacja spowodowała nieczytelność lub zniekształcenie dokumentów.
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 178 § 1
Ordynacja podatkowa
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz kopii.
O.p. art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
Art. 178 O.p. nie stosuje się do dokumentów zawierających informacje niejawne oraz innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
Pomocnicze
O.p. art. 179 § 2
Ordynacja podatkowa
Możliwość wyłączenia z akt sprawy tylko części dokumentu, jeżeli tylko ona zawiera przesłankę wyłączenia.
O.p. art. 293 § 1
Ordynacja podatkowa
Tajemnica skarbowa obejmuje wyłączenie jawności indywidualnych danych zawartych we wszelkich dokumentach.
Dz.U. 2021 poz. 1540
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Podstawa prawna Ordynacji podatkowej.
Konstytucja RP art. 51 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przewiduje możliwość ograniczenia wglądu do akt sprawy.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Kontrola sądowa zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do wyeliminowania aktu z obrotu prawnego.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 179 Ordynacji podatkowej, wyłączając z akt dokumenty zawierające informacje objęte tajemnicą skarbową i chroniące interes publiczny (dane osób trzecich). • Anonimizacja dokumentów i pozostawienie ich w aktach w tej formie jest dopuszczalne i nie narusza praw strony, jeśli skarżąca nie wykazała, że uniemożliwia to realizację jej praw. • Ograniczenie wglądu do akt jest proporcjonalne i uzasadnione ochroną dóbr osób trzecich oraz tajemnicy skarbowej. • Postanowienie odmawiające wglądu nie jest wadliwe, nawet jeśli zostało wydane po zakończeniu postępowania podatkowego, o ile dokumenty te nadal stanowią podstawę dowodową.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady jawności postępowania, prawa do czynnego udziału, prawa wglądu do akt, konstytucyjnego prawa do obrony oraz dostępu do urzędowych dokumentów i zbiorów danych poprzez odmowę wglądu do całości dokumentów. • Postanowienie jest nieprawidłowe i spóźnione, ponieważ zostało wydane po zakończeniu postępowania podatkowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 70 §1, §4, §6 pkt 1 w związku z art. 70c O.p. poprzez bezzasadne uznanie, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony. • Błędne uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia.
Godne uwagi sformułowania
interes publiczny w rozumieniu art. 179 O.p. dotyczył informacji objętych tajemnicą skarbową, gdyż chronione było dobro osób trzecich • Samo skorzystanie przez organ z rozwiązania przewidzianego w art. 179 §1 O.p. narusza prawo. • Oczywistym jest, że pojęcie interesu publicznego wymaga, żeby kontrahent podatnika [...] nie został narażony na ujawnienie informacji stanowiących jego tajemnicę handlową • Czynny udział strony w postępowaniu podatkowym nie może naruszać prawa do ochrony innych podatników. • Ukształtowanie instytucji wyłączenia jawności materiałów zgromadzonych w postępowaniu rodzi po stronie organu odmawiającego dostępu do dokumentacji obowiązek wyczerpującego uzasadnienia powodów sięgnięcia do art. 179 §1 O.p.
Skład orzekający
Przemysław Krzykowski
przewodniczący
Andrzej Brzuzy
sprawozdawca
Anna Janowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prawa strony do wglądu w akta sprawy, wyłączania dokumentów ze względu na interes publiczny, tajemnicę skarbową oraz ochronę danych osób trzecich."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wyłączeniem dokumentów z postępowania karnego skarbowego do postępowania podatkowego. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – prawa strony do dostępu do akt sprawy i ograniczeń tego prawa. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego, ale mniej interesujące dla szerokiej publiczności.
“Czy zawsze masz prawo wglądu do akt sprawy podatkowej? Sąd wyjaśnia granice tajemnicy skarbowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.