Orzeczenie · 2019-12-05

I SA/Ol 429/19

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie

Miejsce

Olsztyn

Data

2019-12-05

NSApodatkoweWysokawsa

VATodliczenie podatku naliczonegofakturyoszustwo podatkowenależyta starannośćdobra wiarapostępowanie podatkowekontrola podatkowaOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrzył skargę K. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS), która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług (VAT) za październik, listopad i grudzień 2013 r. w łącznej wysokości "[...]". Sprawa dotyczyła zakwestionowania przez NUS prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółkę N, dokumentujących sprzedaż towarów i usług związanych z wykonaniem formy kadłuba łodzi motorowej P. NUS uznał, że faktury te nie potwierdzają faktycznych zdarzeń gospodarczych i pozbawił podatnika prawa do odliczenia VAT w kwocie "[...]". W odwołaniu podatnik zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (Op) oraz prawa materialnego, w tym art. 86 i 88 ustawy VAT, kwestionując ustalenia organów dotyczące przedwczesnego wystawienia faktury, nieuznania not korygujących oraz podważając ustalenia organu pierwszej instancji oparte na decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej (UKS) wobec N. Podatnik argumentował, że działał w dobrej wierze, a jego kontrahenci byli wiarygodni, co potwierdzały m.in. dotacje z PARP. Wniósł o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, w tym przesłuchania świadków i wystąpienie do prokuratury. DIAS utrzymał w mocy decyzję NUS, wskazując, że materiał dowodowy, w tym ostateczna decyzja UKS w S wobec N, potwierdza, iż transakcje między N a podatnikiem nie miały miejsca. Organ odwoławczy uznał, że podatnik pełnił rolę ogniwa w przepływie środków pieniężnych między powiązanymi spółkami, a jego działania odbiegały od standardów handlowych, co świadczyło o jego świadomości udziału w nadużyciu podatkowym. Podkreślono, że N nie mogła wykonać wyfakturowanych usług, a podatnik powinien był wiedzieć o nierzetelności kontrahenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Ordynacji podatkowej, a zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający. Sąd podzielił ustalenia organów, że faktury wystawione przez N nie potwierdzały rzeczywistych transakcji, a podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie podatkowym. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, w tym art. 86 i 88 ustawy VAT. Stwierdzono, że prawo do odliczenia podatku naliczonego nie jest bezwarunkowe i wymaga, aby faktury odzwierciedlały rzeczywiste transakcje. Sąd uznał, że podatnik nie dochował należytej staranności, a jego działania były nieracjonalne i świadczyły o udziale w obrocie "pustymi" fakturami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie podatkowym, skutkuje pozbawieniem prawa do odliczenia VAT, nawet jeśli formalnie posiadał faktury. Podkreślenie znaczenia należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów i analizie racjonalności transakcji.

Ograniczenia stosowania

Ocena dochowania należytej staranności jest indywidualna dla każdej sprawy i zależy od całokształtu okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie potwierdzają rzeczywistych transakcji gospodarczych, a podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie podatkowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie potwierdzają rzeczywistych transakcji, jeśli wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w oszustwie podatkowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym decyzja UKS w S wobec N, potwierdza brak rzeczywistego charakteru transakcji udokumentowanych fakturami. Działania podatnika, takie jak nieracjonalne koszty, współpraca z osobą nieumocowaną i narzucona współpraca z N, świadczą o jego świadomości udziału w oszustwie podatkowym. Prawo do odliczenia VAT nie jest bezwarunkowe i wymaga dochowania należytej staranności.

Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, uznając, że okoliczności, na które miały one wskazywać, zostały już wystarczająco udowodnione innymi środkami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów za zasadną, ponieważ okoliczności, na które miały one wskazywać, zostały już wystarczająco udowodnione innymi dowodami lub nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że sprawdzenie wiarygodności kontrahenta przez inne instytucje nie gwarantuje jego rzetelności podatkowej. Ponadto, zeznania podatnika i świadków w innych postępowaniach dotyczyły tych samych okoliczności, co czyniło powtarzanie przesłuchań zbędnym. Wnioski dowodowe dotyczące dokumentów z prokuratury uznano za bezcelowe, gdyż organy wykazały brak możliwości wykonania dostaw przez N.

Czy ostateczna decyzja administracyjna wydana wobec kontrahenta podatnika ma moc wiążącą dla organów podatkowych prowadzących postępowanie wobec podatnika?

Odpowiedź sądu

Nie, ostateczna decyzja administracyjna wydana wobec kontrahenta nie ma mocy wiążącej dla organów podatkowych prowadzących postępowanie wobec podatnika, jednak może stanowić istotny dowód, który organy mogą ocenić i podzielić jego ustalenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ podatkowy błędnie przypisał decyzji UKS w S moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Op w odniesieniu do innego podmiotu. Niemniej jednak, decyzja ta stanowiła istotny dowód, a jej ustalenia zostały podzielone przez organ podatkowy w ramach własnej oceny materiału dowodowego, co nie wpłynęło na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług.

Przepisy (16)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika.

u.p.t.u. art. 88 § 3a pkt 4 lit. a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury, gdy stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.

Pomocnicze

Op art. 120