I SA/OL 429/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2006-10-26
NSApodatkoweŚredniawsa
zaświadczeniekapitał zakładowyujawnione źródła przychodówOrdynacja podatkowagry i zakłady wzajemneorgan podatkowypostępowanie administracyjnelicencja

WSA w Olsztynie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające wydania zaświadczenia o pokryciu kapitału zakładowego z ujawnionych źródeł przychodów, uznając, że organ podatkowy nie dysponuje danymi pozwalającymi na wydanie takiego zaświadczenia.

Skarżący S. J. domagał się od organu podatkowego wydania zaświadczenia potwierdzającego pokrycie kapitału zakładowego spółki z ujawnionych źródeł przychodów, co było wymagane do uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych. Organy podatkowe odmówiły wydania zaświadczenia, argumentując brak posiadanych danych pozwalających na jego wystawienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo postąpiły, odmawiając wydania zaświadczenia, którego treść wykracza poza zakres posiadanych przez nie informacji.

Sprawa dotyczyła skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zaświadczenia o pokryciu kapitału zakładowego spółki z ujawnionych źródeł przychodów. Wniosek o wydanie takiego zaświadczenia był podyktowany wymogiem ustawy o grach i zakładach wzajemnych, która nakłada obowiązek przedłożenia dokumentu potwierdzającego legalność źródeł pochodzenia kapitału przy ubieganiu się o zezwolenie na prowadzenie działalności w tym zakresie. Organy podatkowe uznały, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące wydawania zaświadczeń ograniczają się do potwierdzania faktów wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych. W ocenie organów, nie posiadały one danych pozwalających na stwierdzenie, czy kapitał zakładowy został pokryty z ujawnionych źródeł przychodów, a jedynie mogły potwierdzić uiszczenie podatku od darowizny, co nie było równoznaczne z potwierdzeniem pochodzenia środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd wskazał, że choć ustawa o grach i zakładach wzajemnych wymaga takiego zaświadczenia, to organy podatkowe nie są zobowiązane do jego wydania, jeśli nie dysponują odpowiednimi danymi. Sąd zasugerował, że organ koncesyjny powinien rozstrzygać o tym, czy przedłożone przez stronę dokumenty (np. zaświadczenie o wysokości zadeklarowanego dochodu i brak postępowania w sprawie dochodów z nieujawnionych źródeł) spełniają wymogi ustawy. Dodatkowo, sąd zauważył, że skarżący nabył udziały w spółce w drodze darowizny, co czyni bezprzedmiotowym badanie, czy on sam pokrył udziały z ujawnionych źródeł; kluczowe jest pochodzenie kapitału darczyńcy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli nie dysponuje danymi wynikającymi z posiadanych ewidencji, rejestrów lub innych informacji, które pozwoliłyby na potwierdzenie faktu.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące wydawania zaświadczeń ograniczają obowiązek organu do potwierdzania faktów lub stanu prawnego wynikających z posiadanych przez niego danych. W przypadku braku takich danych, organ nie może wydać zaświadczenia, nawet jeśli przepis prawa (np. ustawa o grach i zakładach wzajemnych) wymaga jego przedstawienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

u.g.i.z.w. art. 32 § 1

Ustawa o grach i zakładach wzajemnych

u.g.i.z.w. art. 32 § 1

Ustawa o grach i zakładach wzajemnych

lit. a - zaświadczenie z urzędu skarbowego o pokryciu udziałów lub akcji z ujawnionych źródeł przychodów, w przypadku wspólnika będącego osobą fizyczną reprezentującego co najmniej jedną setną wartości kapitału spółki.

Pomocnicze

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 217 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 219

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 306a § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 306a § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 306b § 1

Ordynacja podatkowa

k.h. art. 158-306

Kodeks handlowy

k.h. art. 491-497

Kodeks handlowy

k.h. art. 162

Kodeks handlowy

k.h. art. 256

Kodeks handlowy

k.h. art. 180

Kodeks handlowy

k.h. art. 185

Kodeks handlowy

k.h. art. 281

Kodeks handlowy

k.h. art. 187

Kodeks handlowy

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy nie dysponuje danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia o pokryciu kapitału zakładowego z ujawnionych źródeł przychodów. Nabycie udziałów w drodze darowizny czyni bezprzedmiotowym badanie przez nabywcę pochodzenia kapitału, którym udziały zostały pokryte przez darczyńcę.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli nie posiada danych świadczących o tym, że kapitał pochodzi z nieujawnionych źródeł. Odmowa wydania zaświadczenia jest możliwa tylko w ściśle określonych przypadkach, które nie zachodziły w niniejszej sprawie. Uzasadnienie postanowienia było lakoniczne i nie zawierało analizy wzajemnych relacji między przepisami Ordynacji podatkowej a ustawą o grach i zakładach wzajemnych.

Godne uwagi sformułowania

zaświadczenie musi odzwierciedlać rzeczywiście istniejące fakty lub stan prawny, w innym bowiem przypadku byłoby nierzetelne organ podatkowy nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do istoty, potwierdza jedynie stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jego wydania zaświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust.1 pkt 16 lit.a jest przykładem dokumentu, jakim można się posłużyć organ podatkowy przy wydawaniu zaświadczeń nie pełni funkcji stosującego prawo materialne lecz funkcji dysponenta bazy danych organ decydujący o przyznaniu licencji będzie stosował prawo materialne jakim jest ustawa o grach i zakładach wzajemnych

Skład orzekający

Wiesława Pierechod

przewodniczący

Zofia Skrzynecka

sprawozdawca

Wojciech Czajkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń przez organy podatkowe, zwłaszcza w kontekście wymogów innych ustaw (np. o grach i zakładach wzajemnych) oraz sytuacji, gdy organ nie dysponuje wystarczającymi danymi."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego wymogu ustawy o grach i zakładach wzajemnych oraz sytuacji faktycznej związanej z nabyciem udziałów w drodze darowizny. Interpretacja może być mniej uniwersalna dla innych rodzajów zaświadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między wymogami formalnymi jednej ustawy (o grach i zakładach) a możliwościami proceduralnymi organów podatkowych wynikającymi z innej ustawy (Ordynacja podatkowa). Pokazuje też, jak sąd próbuje pogodzić te przepisy.

Czy organ podatkowy musi wydać zaświadczenie, jeśli nie ma danych? Sąd wyjaśnia granice jego możliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 429/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-10-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Wiesława Pierechod /przewodniczący/
Wojciech Czajkowski
Zofia Skrzynecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II FSK 342/07 - Wyrok NSA z 2008-04-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 121 par. 1, art. 124, art. 217 par. 2, art. 210 par. 4, art. 219, art. 306a par. 1 i 2, art. 306b par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
art. 32 ust. 1 pkt 16 lit. a
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 grudnia 2003 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o grach i zakładach wzajemnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.) Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Lidia Wachowska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 26 października 2006r. sprawy ze skargi S. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pokryciu kapitału zakładowego z ujawnionych źródeł przychodów oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia "[...]"lipca 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy, na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm., cytowanej dalej jako Ordynacja podatkowa) po rozpatrzeniu zażalenia S. J. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego M. J. (matkę), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]"04.2006r., nr "[...]" w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o pokryciu kapitału zakładowego z ujawnionych źródeł przychodów w Spółce z o.o. "A" z siedzibą w O., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej były następujące ustalenia i wnioski:
Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2006r. S. J. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pokrycie kapitału zakładowego z ujawnionych źródeł przychodów w Spółce "A" z siedzibą w O. Naczelnik Urzędu Skarbowego, odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że przepisy prawa nie przewidują wydania zaświadczenia stanowiącego, iż kapitał zakładowy spółki został pokryty z ujawnionych źródeł przychodów. W zażaleniu na rozstrzygnięcie organu I instancji S. J. zarzucił naruszenie art. 306a §1 i 2 oraz 306b §1 Ordynacji podatkowej – poprzez bezpodstawną odmowę wydania zaświadczenia. W ocenie strony, organ posiada dane umożliwiające stwierdzenie, iż pokrycie kapitału zakładowego nastąpiło z ujawnionych źródeł przychodów w Spółce z o.o. "A" z siedzibą w O.
Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Wskazał, iż przepisy art.306a §2 Ordynacji podatkowej nakładają na organy administracji obowiązek wydania zaświadczenia, jeżeli przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, albo gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast zgodnie z przepisem art. 306b §1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach, o których mowa w art. 306a§2, organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W szczególności organ podatkowy może potwierdzić dane wynikające ze złożonych przez stronę zeznań bądź zaświadczyć o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzić stan zaległości. Uznał, iż organ podatkowy I instancji, nie miał możliwości wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem strony. Przepisy art. 32 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 29 lipca 1997 roku o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27) nakładają obowiązek przedłożenia dokumentu potwierdzającego legalność źródeł pochodzenia kapitału, jednakże Naczelnik Urzędu Skarbowego wydaje zaświadczenie w trybie Ordynacji podatkowej. Postępowanie dotyczące wydania zaświadczeń jest rodzajem uproszczonego postępowania o charakterze administracyjnym i obowiązuje organy podatkowe przy podejmowaniu czynności polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Drogą zaświadczenia można potwierdzić w formie urzędowej tylko to, co aktualnie wynika z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ podatkowy nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do istoty, potwierdza jedynie stan faktyczny i prawny istniejący w dniu jego wydania. Zaświadczenie musi odzwierciedlać rzeczywiście istniejące fakty lub stan prawny, w innym bowiem przypadku byłoby nierzetelne.
Organ odwoławczy stwierdził, iż dowodem świadczącym o pokryciu udziałów z ujawnionych źródeł przychodów nie może być wskazywanie nabycia darowizny. Organ podatkowy może poświadczyć jedynie uiszczenie podatku od darowizny, co nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, iż darowizna pochodzi z ujawnionych źródeł przychodu. Uznał, iż żądanie strony wykraczało poza zakres tego, co organ podatkowy może zaświadczyć na podstawie posiadanych danych, a zatem nie było podstaw do zmiany postanowienia organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniósł S. J. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 121§1, art. 124, art. 217§2 oraz 210§4 w związku z art. 219, art. 306a§2 ust.1, art. 306b§1 Ordynacji podatkowej
- art. 32 ust. 1 pkt 16 lit a) ustawy o grach i zakładach wzajemnych
W uzasadnieniu skargi S. J. podniósł, iż organ dokonał wadliwej interpretacji przepisów prawa normujących wydawanie zaświadczeń. Zdaniem skarżącego z przepisów art. 306a§2 ust. 1 oraz art. 306b§1 Ordynacji podatkowej expressis verbis wynika, że zaświadczenie wydaje się jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, a także iż organ podatkowy jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Podkreślił, że nie jest spornym, to iż potwierdzenia faktu pokrycia udziałów lub akcji z ujawnionych źródeł przychodów wymaga przepis art. 32 ust.1 pkt 16 lit a ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Spór istnieje co do drugiej przesłanki, a mianowicie czy dane na podstawie których ma być wydane zaświadczenie były w posiadaniu Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zdaniem skarżącego organ nie wykazał, że dane posiadane przez Naczelnika przesądzają o tym, że udziały objęte w spółce z o.o. "A" zostały pokryte z nie ujawnionych źródeł przychodów. Organ podał jedynie, że charakter posiadanych ewidencji i rejestrów nie pozwala na rozstrzygnięcie kwestii pokrycia kapitału zakładowego, co automatycznie uniemożliwia wydanie zaświadczenia. W ocenie strony wydanie żądanego zaświadczenia przez organ było możliwe. Natomiast odmowa wydania takiego zaświadczenia możliwa jest jedynie w dwóch przypadkach: gdy strona ubiega się o wydanie zaświadczenia nieprzewidzianego w przepisach prawa oraz gdy z danych posiadanych przez organ podatkowy wynika, że wobec podatnika wydana została decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego tytułu nie ujawnionych źródeł przychodów. W stanie faktycznym występującym w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych przesłanek. Na potwierdzenie skarżący powołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004r., sygn. akt III SA 2260/02. Nie zgodził się również ze stwierdzeniem, że "zaświadczenie musi odzwierciedlać rzeczywiście istniejące fakty lub stan prawny, w innym bowiem wypadku byłoby nierzetelne". Zdaniem S. J. rola i charakter prawny zaświadczeń wskazują, że odzwierciedlają one stan prawny i faktyczny wynikający z danych posiadanych przez organ podatkowy, który może – ale nie musi – pokrywać się ze stanem rzeczywistym. W przeciwnym razie, wydanie większości zaświadczeń przewidzianych w przepisach prawa nie byłoby możliwe (np. o braku zaległości podatkowej bez uprzedniej kontroli podatkowej). Ponadto nie zgodził się również z tezą, że Naczelnik nie dysponuje dostatecznymi dowodami, w oparciu o które może ocenić, czy majątek S. J. znajduje pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów. Zdaniem skarżącego zeznania podatkowe złożone przez niego oraz ewentualnie innych podatników dokonujących transakcji z S. J. w oparciu o które można było ustalić, że majątek strony, z którego pokryte zostały udziały w kapitale zakładowym znajdował pokrycie w deklarowanych dochodach, jak również pochodził z ujawnionych źródeł opodatkowania- ujawnionych czynności cywilnoprawnych (umów darowizny). A zatem organ dokonał błędnej wykładni przepisów art. 306a§2 ust. 1 oraz 306b§1 Ordynacji podatkowej. Reasumując skarżący wskazał, iż stosując wykładnię dokonaną przez organ należałoby uznać, że przepis art. 32 ust. 1 pkt 16 lit a) ustawy o grach i zakładach wzajemnych, konstytuujący instytucję zaświadczenia o pokryciu kapitału z ujawnionych źródeł przychodów byłby przepisem martwym i zbędnym. Nie istnieją bowiem stany faktyczne, w świetle których możliwe byłoby jednoznaczne stwierdzenie, że kapitał zakładowy został pokryty z ujawnionych źródeł przychodów.
Podniósł również, iż zaskarżone postanowienie narusza zasadę zaufania wyrażoną w art. 121§1 Ordynacji podatkowej oraz zasadę przekonywania wyrażoną w art. 124 Ordynacji podatkowej. Ponadto, zdaniem skarżącego, postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 217§2 oraz 210§4 w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej, gdyż nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, ponieważ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy wynikający z art. 32 ust.1pkt 16 lit. a ustawy o grach i zakładach wzajemnych obowiązek przedstawienia Izbie Skarbowej przez ubiegającego się o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów opisanego w tym przepisie zaświadczenia, rodzi po stronie organu podatkowego bezwzględny obowiązek wydania zaświadczenia o treści odpowiadającej zapisowi w/w przepisu.
Aby ocenić czy działania organów podatkowych, które odmówiły wydania żądanego zaświadczenia pozostają w zgodzie z prawem konieczne jest poddanie analizie przepisów Rozdziału VIIIA Ordynacji podatkowej noszącego tytuł "Zaświadczenia". Przepisy te bowiem kompleksowo regulują kwestię wydawania zaświadczeń to znaczy normują przesłanki, tryb postępowania organu podatkowego, treść zaświadczenia oraz rodzaje zaświadczeń. Na tle rozpoznawanej skargi istotny jest zapis art.306a§2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga ustawa. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca zamierzająca ubiegać się o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych musi przedstawić organowi upoważnionemu do wydawania zezwoleń między innymi zaświadczenie, o którym mowa w art.32 ust.1 pkt.16 lit.a ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Spełnienia przez stronę tej przesłanki organ nie kwestionuje. Zwrócić należy szczególną uwagę na w/w przepis, z którego wynika, że wniosek udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier w karty, gier w kości, gry bingo pieniężne, zakładów wzajemnych, gier na automatach o niskich wygranych powinien zawierać (pkt 16) dokumenty potwierdzające legalność źródeł pochodzenia kapitału, a w szczególności: (pkt.16 lit.a) w przypadku wspólnika będącego osobą fizyczną przedstawiającą sobą co najmniej jedną setną wartości kapitału spółki - zaświadczenie z urzędu skarbowego o pokryciu udziałów lub akcji z ujawnionych źródeł przychodów.
Aby więc organ podatkowy mógł wydać zaświadczenie, o którym mowa w art.32 ust.1 pkt16 lit.a musiałoby być prowadzone postępowanie w celu wyjaśnienia źródeł pochodzenia środków, które udziałowiec będący osobą fizyczną, przeznaczył na pokrycie udziałów. Jedynie więc wówczas gdyby było prowadzone postępowanie dotyczące tej ściśle określonej kwestii i w wyniku przeprowadzenia tego postępowania stwierdzono by, że kapitał przeznaczony na pokrycie udziałów pochodził z ujawnionych źródeł przychodu możliwe byłoby wydanie zaświadczenia ściśle odpowiadającego treści zaświadczenia określonego w art. 32 ust.1 pkt 16 lit a ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że odmowa wydania zaświadczenia mogłaby nastąpić wyłącznie w przypadku, gdyby z danych posiadanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wynikało, że udziały w spółce A zostały pokryte kapitałem pochodzącym z nieujawnionych źródeł przychodu (np. gdyby wydane zostały decyzje o ustaleniu zobowiązania podatkowego z tytułu dochodu nieujawnionego). Według strony w każdej innej sytuacji Naczelnik był zobligowany wydać zaświadczenie o treści wnioskowanej przez skarżącą. Nie wydanie zaświadczenia byłoby więc wyjątkiem od reguły.
Jak już wyżej wskazano jest wręcz odwrotnie - tylko wówczas gdyby było przeprowadzone postępowanie dotyczące źródeł pochodzenia kapitału, którym pokryto udziały, pozwoliło stwierdzić, że podatnik (udziałowiec) posiadał ujawnione źródła przychodów pozwalających pokryć udziały byłby zobligowany do wydania spornego zezwolenia. Odmowa wydania zaświadczenia jest w analizowanej sytuacji regułą , a jego wydanie wyjątkiem. Oczywiście inaczej byłoby gdyby przepisy ustawy nakazywały prowadzić postępowania mające na celu zbadanie źródeł i legalności pochodzenia kapitałów, którymi pokryto udziały w spółkach ubiegających się o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów. Na marginesie zauważyć należy, że nawet w sytuacji gdy dana osoba osiągała dochody pozwalające na pokrycie udziałów w spółce i udokumentowała to odpowiednimi dowodami, nie można mieć całkowitej pewności, że właśnie te (a nie inne- nieujawnione dochody) przeznaczyła na ten cel. Zdecydowanie bardziej racjonalne byłoby więc posłużenie się przez z ustawodawcę w ustawie o grach i zakładach wzajemnych określeniem "zaświadczenie, że udziały lub akcje w spółce mogły być pokryte z ujawnionych źródeł przychodów", a nawet bardziej precyzyjnie ,"że ujawnione źródła przychodów pozwalały na pokrycie udziałów".
Badanie legalności źródeł pochodzenia a tym bardziej poświadczanie legalności pochodzenia określonego rodzaju kapitału niewątpliwie należy do bardziej skomplikowanych zagadnień.
Na tle powyższych rozważań całkowicie bezzasadne są argumenty strony zawarte w skardze, że skoro organ podatkowy nie dysponował danymi, iż udziały objęte przez skarżącą w Spółce A zostały pokryte z nieujawnionych źródeł, to nie zachodziła żadna przeszkoda do wydania żądanego przez stronę zaświadczenia. Na poparcie swych twierdzeń strona skarżąca odwołała się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r.( sygn. akt III SA 2260/)2), który stwierdził, że w sytuacji nieposiadania przez organ podatkowy wymiernych danych co do wysokości zaległości podatkowych podatnika, nie istnieje podstawa do odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego brak zaległości podatkowych a możliwość wydania zaświadczenia o istnieniu zaległości powstaje dopiero w momencie wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (tym samym zaległości). Wyrok ten dotyczył zupełnie innej sytuacji, gdy dla wydania zaświadczenia wystarczające były proste czynności sprawdzające czy istnieje stwierdzona przez organ zaległość podatkowa czy nie. W odniesieniu do zdecydowanie bardziej złożonego zagadnienia jakim jest kwestia pokrycia udziałów kapitałem z ujawnionych źródeł oczywiste jest, że dla wydania zaświadczenia nie może być wystarczające tylko sprawdzenie czy było prowadzone postępowanie dotyczące przychodów z nieujawnionych źródeł, skoro wymagane przez ustawę zaświadczenie wymaga potwierdzenia także tego, że dochody z ujawnionych źródeł zostały przeznaczone na pokrycie udziałów.
W tej sytuacji stanowisko organów podatkowych motywowane brakiem stosownej ewidencji dotyczącej źródeł pokrycia kapitałów w spółkach oraz innych danych pozwalających wydać żądane zaświadczenie jest słuszne. Nie można wprawdzie zgodzić się, że wydawane zaświadczenia muszą odzwierciedlać stan rzeczywisty, gdyż mają one odzwierciedlać stan wiedzy organów wynikający z posiadanych przez nie danych, a nie stan rzeczywisty, jakkolwiek niewątpliwie optymalną sytuacją byłaby taka, gdy zaświadczenie odzwierciedla stan zgodny z rzeczywistością. Ten argument organów podatkowych nie był traktowany przez nie jako przesądzający o odmowie, zatem jego wadliwość nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie.
Zdaniem sądu, organ odwoławczy (jak również organ pierwszej instancji) faktycznie nie poddał gruntownej analizie wszystkich aspektów związanych z wydaniem, a raczej z odmową wydania zaświadczenia, na co trafnie zwrócono uwagę w skardze. Zabrakło bowiem szczególności rozważenia wzajemnych relacji między przepisami Ordynacji podatkowej a przepisami ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Pośrednio jednak organy wskazując jakiego rodzaju zaświadczenia mogły być wydane, aby podatnik mógł uczynić zadość wymogowi wynikającemu z art. 32 ust.1 pkt 16 lit. a ustawy o grach i zakładach wzajemnych, a nadto stwierdzając, że rozstrzygnięcie czy możliwe do wydania zaświadczenie będzie spełniało wymogi określone w art. 32 ust.1 pkt 16 lit.a ustawy o grach i zakładach wzajemnych będzie należało wyłącznie do organu rozpatrującego wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności na automatach o niskich wygranych - wypowiedział się co do tych wzajemnych relacji. Nie można więc mówić o naruszeniu zasad postępowania wymienionych w skardze.
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, jakkolwiek lakoniczne, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej niezbędne wyjaśnienie w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy, zatem zarzut naruszenia art.217§2 i 210§4 w związku z art.219, art.306a§2 ust.1, art.306b§1 Ordynacji podatkowej nie jest trafny.
Na tle rozpatrywanej sprawy nie sposób nie dostrzec, że omawiany wyżej przepis ustawy o grach i zakładach wzajemnych nie w pełni koreluje z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa o wydawaniu zaświadczeń.
Zgodnie z art.2 Konstytucji Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Warto w tym miejscu odwołać się do wyroku WSA w Gdańsku z 21 lipca 2004 r., (I SA/Gd 457/0), w którym stwierdzono, że gdy przepis prawny wprowadzający w życie ulgę wprowadza jednocześnie warunek niemożliwy do spełnienia, wykładnia przepisów prawa podatkowego "z brzmienia słów ustawy" powinna przejść do "możliwego sensu słów ustawy. Teza ta sformułowana została wprawdzie na tle innego zagadnienia, ale ma walor ogólniejszy. Kiedy bowiem uprawnieniu do uzyskania zaświadczenia o określonej treści wynikającemu z ustawy nie odpowiada możliwość wydania takiego zaświadczenia tak właśnie należy interpretować omawiany zapis ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów objęte jest ścisłą reglamentacja i nadzorem. Uzyskanie zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju działalności uwarunkowane jest złożeniem wniosku spełniającego wiele wymogów, wśród nich jest wymóg dołączenia dokumentów potwierdzających legalność źródeł pochodzenia kapitału. Oznacza to, że legalność owa może być dowodzona różnego rodzaju dokumentami, natomiast użycie sformułowania "a w szczególności" w odniesieniu do dokumentowania legalności pochodzenia dochodów wspólnika reprezentującego nie mniej niż jedną setną udziałów w kapitale zakładowym oznacza, że wymienione w art.32 ust.1 pkt 16 lit.a zaświadczenie jest przykładem dokumentu, jakim można się posłużyć. Gdyby jednak przyjmować, że zaświadczenie to jest jedynym (wyłącznym ) dokumentem, gdyż i taka interpretacja tego przepisu mogłaby mieć swe uzasadnienie, należałoby stwierdzić, że przepisy ustawy o grach i zakładach wzajemnych wprowadzają warunek niemożliwy (lub prawie niemożliwy) do spełnienia z punktu widzenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wydawania zaświadczeń. Niewątpliwie ma rację skarżący, że musi istnieć rozwiązanie problemu dające się pogodzić z brzmieniem obu ustaw.
Sąd upatruje takiego rozwiązania na gruncie ustawy o grach losowych. Skoro ustawa ta odsyła do zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe na podstawie Ordynacji podatkowej (gdyż innej podstawy wydawania zaświadczeń nie ma) to należy to odesłanie potraktować w ten sposób, że to organ decydujący o przyznaniu licencji będzie rozstrzygał czy przedłożone zaświadczenia dokumentują stan "pokrycia udziałów z dochodów pochodzących z ujawnionych źródeł".
Innymi słowy rozstrzygający jest w tej sytuacji podział kompetencji. Organ podatkowy ma, stosownie do przepisów Ordynacji o wydawaniu zaświadczeń, obowiązek ich wydawania na podstawie tych danych jakimi dysponuje, natomiast organ rozstrzygający o tym czy spełnione zostały warunki wymagane dla przyznania licencji będzie musiał zdecydować o tym, czy możliwe do uzyskania zaświadczenia wypełniają warunek wykazania, iż udziały pokryte zostały z dochodów pochodzących z ujawnionych źródeł.
Organ decydujący o przyznaniu licencji będzie stosował prawo materialne jakim jest ustawa o grach i zakładach wzajemnych, natomiast organ podatkowy przy wydawaniu zaświadczeń nie pełni funkcji stosującego prawo materialne lecz funkcję dysponenta bazy danych, na podstawie których przepisy procesowe Ordynacji nakazują mu wydawanie zaświadczeń. Organ podatkowy, bez naruszania prawa może wydać zaświadczenia różnego rodzaju np. o wysokości osiągniętych dochodów w poszczególnych latach podatkowych, o tym, że było lub nie było prowadzone postępowanie dotyczące dochodów z nieujawnionych źródeł. Zaświadczenia takie, chociaż nie odpowiadające literalnie zapisowi art.32 ust.1 pkt 16 lit.a mogą się złożyć na treść jaka wynika z tego zapisu.
W ocenie sądu organ decydujący o przyznaniu licencji, aby pozostać w zgodzie z wymogiem ustanowionym w art.32 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, bynajmniej nie musi dysponować zaświadczeniem literalnie odpowiadającym zapisowi ustawy. Uzyskanie przez stronę zaświadczenia o wysokości zadeklarowanego dochodu oraz zaświadczenia, iż nie było prowadzone postępowanie w sprawie dochodów z nieujawnionych źródeł stanowić może w istocie odpowiednik wymaganego ustawa o grach losowych i zakładach wzajemnych zaświadczenia. Skoro bowiem strona wykaże, ze osiągała na tyle wysokie dochody, że pozwalały pokryć udział w spółce, a nadto, że brak dowodu na istnienie dochodów pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodów (przy czym nie ulega wątpliwości, że jedynym dowodem pewnym stwierdzającym wystąpienie dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu może być decyzja ostateczna stwierdzająca ten fakt), to ocena czy to wykazanie jest wystarczające należy do organu przyznającego licencje.
Gdyby w postępowaniu przed organem koncesyjnym okazało się jednak, że organ ten wymaga złożenia zaświadczenia o treści ściśle wymaganej przez art.32 ust.1 pkt 16 lit.a, nie dopuszczając innej interpretacji, i z brakiem zaświadczenia o ściśle określonej treści wiązać się będzie odmowa przyznania zezwolenia, zaistnieć może potrzeba rozważenia konstytucyjności tego przepisu. Na gruncie rozważanej sprawy wprawdzie zarysowuje się pytanie o zgodność z Konstytucją (art.2) analizowanego przepisu ustawy o grach i zakładach wzajemnych, tym niemniej dla rozstrzygnięcia czy postanowienie organu odwoławczego w niniejszej sprawie odpowiada prawu, odpowiedź na to pytanie nie jest niezbędna. Organ ten bowiem nie zakwestionował co do zasady prawa strony do uzyskania zaświadczenia o określonej treści a jedynie wykazał, że na podstawie posiadanych danych zaświadczenia takiego wydać nie może.
Niezależnie od powyższych stwierdzeń sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu także z innych względów, chociaż nie wziętych przez organ odwoławczy pod uwagę. Mianowicie S. J. stał się udziałowcem Spółki A na skutek przyjęcia darowizny większości udziałów w tej Spółce.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, uregulowana w przepisach art. 158-306 i częściowo art. 491-497 k.h. stanowi wspólnotę kapitałów, a nie tylko zrzeszenie wspólników, skupionych wokół obranego celu gospodarczego. Jest więc spółką kapitałową, z pozostającym na drugim planie elementem osobowym (korporacyjnym). Atrybutem członkostwa w spółce z o.o. jest przysługujący wspólnikowi udział, nabywany w sposób pierwotny w stadium zawiązywania spółki albo przy podwyższaniu kapitału zakładowego (art. 162 i 256 k.h.), lub w sposób pochodny, w drodze czynności inter vivos albo mortis causa (np. art. 180, 185 lub 281 k.h.).W niniejszej sprawie mamy do czynienia z nabyciem pochodnym
Swoboda obrotu kapitałem w spółce z o.o. oznacza również to, że nabywca udziału - pod jakimkolwiek tytułem - wstępuje do spółki na miejsce zbywcy (poprzednika), bez potrzeby dokonywania dodatkowych aktów ze strony spółki, czy samego nabywcy, jeżeli spełnione zostało wymaganie zawiadomienia spółki przewidziane w art. 187 k.h. oraz jeżeli nie zachodzą ograniczenia dozwolone przepisami kodeksu handlowego i zastrzeżone w umowie spółki. Oznacza to więc, że nabywca nie pokrywa udziałów w kapitale zakładowym lecz wstępuje w miejsce zbywcy.
Skoro S. J. nabył udziały w Spółce, które zostały objęte przez darczyńcę (M. J.) przez wniesienie aportu, to w jego przypadku analizowanie czy pokrył udziały z majątku pochodzącego z ujawnionych źródeł jest bezprzedmiotowe. Inną kwestią (pierwotną) jest czy przedmiot darowizny pochodził z ujawnionych źródeł przychodu. Skoro więc zaświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust.1 pkt 16 lit.a potwierdzać ma pokrycie udziałów z ujawnionych źródeł, to należy przyjąć, że nabycie udziałów wcześniej objętych przez inną osobę nie wymaga spornego zaświadczenia a wymagać można dołączenia do wniosku o zezwolenie jedynie dokumentów potwierdzających legalność źródeł pochodzenia kapitału (art.32 ust.1 pkt.16 zd.pierwsze).
Z wyżej wskazanych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI