I SA/Ol 425/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi R.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odmawiające podatnikowi wglądu do akt postępowania podatkowego. Dokumenty te zostały częściowo wyłączone z akt ze względu na interes publiczny, w tym informacje objęte tajemnicą skarbową, dotyczące osób trzecich i podmiotów gospodarczych niebędących stronami postępowania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym konstytucyjnych praw do obrony i dostępu do informacji. Podkreślał, że postanowienie zostało wydane po zakończeniu postępowania podatkowego i że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie został skutecznie zawieszony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 179 Ordynacji podatkowej, wyłączając z akt dokumenty zawierające informacje objęte tajemnicą skarbową i chroniące interesy osób trzecich. Sąd podkreślił, że prawo do wglądu w akta (art. 178 O.p.) może być ograniczone w przypadkach określonych w art. 179 O.p., a pojęcie "interesu publicznego" obejmuje ochronę tajemnicy handlowej i dóbr osobistych osób trzecich. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wyczerpująco uzasadnił powody wyłączenia dokumentów, wskazując konkretne dane i powody ich anonimizacji. Zanonimizowane kopie dokumentów pozostały w aktach, co pozwalało na ocenę ich znaczenia dla sprawy. Sąd oddalił skargę, uznając, że rozstrzygnięcie organu nie narusza obowiązującego prawa i że zarzuty skarżącego są bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prawa do wglądu w akta sprawy, wyłączania dokumentów ze względu na interes publiczny i tajemnicę skarbową oraz zasad anonimizacji.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z postępowania podatkowego; ogólne zasady dotyczące dostępu do informacji mogą być szersze w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ podatkowy może odmówić stronie wglądu do akt postępowania, jeśli dokumenty zawierają informacje objęte tajemnicą skarbową lub chronione interesem publicznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może wyłączyć z akt sprawy dokumenty zawierające informacje niejawne lub inne dokumenty ze względu na interes publiczny, zgodnie z art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że "interes publiczny" obejmuje ochronę tajemnicy skarbowej, dóbr osobistych osób trzecich oraz tajemnicy handlowej kontrahentów. Organ prawidłowo wyłączył dokumenty zawierające takie informacje, pozostawiając w aktach ich zanonimizowane kopie, co nie narusza zasady jawności postępowania ani prawa strony do obrony.
Czy postanowienie odmawiające wglądu do akt, wydane po zakończeniu postępowania podatkowego, jest wadliwe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyłączenie dokumentów z akt nie pozbawia ich waloru dowodowego i nie wpływa na możliwość ustalenia stanu faktycznego w wydanym rozstrzygnięciu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wyłączenie dokumentów z akt ze względu na interes publiczny, z jednoczesnym pozostawieniem ich zanonimizowanych kopii, nie pozbawia ich waloru dowodowego i nie uniemożliwia ustalenia stanu faktycznego. Postanowienie odmawiające wglądu do wyłączonych akt może być wydane nawet po zakończeniu postępowania podatkowego, jeśli dotyczy kwestii związanych z tym postępowaniem.
Czy anonimizacja dokumentów w aktach sprawy narusza prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu i dostępu do informacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli anonimizacja dotyczy tylko tych części dokumentów, które zawierają informacje uzasadniające ich wyłączenie, a strona nadal ma dostęp do pozostałej treści.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że anonimizacja jest dopuszczalna w zakresie, w jakim chroni informacje objęte tajemnicą lub interesem publicznym. Strona ma prawo do dostępu do tej części dokumentu, która nie zawiera takich informacji. W tej sprawie skarżący nie wykazał, w jaki sposób zanonimizowane dane uniemożliwiły mu realizację praw.
Przepisy (33)
Główne
O.p. art. 178 § 1
Ordynacja podatkowa
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń, które to prawo przysługuje również po zakończeniu postępowania.
O.p. art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
Art. 178 O.p. nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
O.p. art. 179 § 2
Ordynacja podatkowa
Daje podstawę do wyłączenia z akt sprawy tylko części dokumentu (np. poprzez jego anonimizację), jeżeli tylko ona zawiera w swej treści przesłankę wyłączenia, zaś pozostawienie tak zmodyfikowanego dokumentu w aktach sprawy jest niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 178 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 179
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
O.p. art. 293 § 1
Ordynacja podatkowa
Tajemnicę skarbową stanowi wyłączenie jawności indywidualnych danych zawartych we wszelkich dokumentach, jakie podatnik, płatnik, inkasent składa organowi podatkowemu, a także, jakie znajdują się w dokumentach tego organu lub pozyskanych przez organ.
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 293
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 51 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24 § 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30 § c
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 70 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 70 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 70 § c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 217 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 217 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 210 § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 219
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Dz.U. 2021 poz 1540 art. 239
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 42 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ podatkowy prawidłowo wyłączył z akt dokumenty zawierające informacje objęte tajemnicą skarbową i chroniące interes publiczny (osoby trzecie, tajemnica handlowa). • Anonimizacja dokumentów jest dopuszczalna i nie narusza praw strony, jeśli chroni uzasadnione interesy. • Postanowienie odmawiające wglądu do wyłączonych akt może być wydane nawet po zakończeniu postępowania podatkowego, jeśli dotyczy kwestii z nim związanych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie zasady jawności postępowania, prawa do obrony i dostępu do informacji poprzez odmowę wglądu do akt. • Postanowienie odmawiające wglądu wydane po zakończeniu postępowania podatkowego jest wadliwe. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Brak wyczerpującego uzasadnienia odmowy wglądu.
Godne uwagi sformułowania
interes publiczny obejmuje ochronę tajemnicy skarbowej, dóbr osobistych osób trzecich oraz tajemnicy handlowej kontrahentów • wyłączenie jawności miało ograniczony charakter • strona mogła bowiem w dalszym ciągu zapoznać się z ich treścią w celu dokonania oceny czy zanonimizowanie dokumentów mogło mieć wpływ na wynik sprawy
Skład orzekający
Przemysław Krzykowski
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Brzuzy
sędzia
Anna Janowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących prawa do wglądu w akta sprawy, wyłączania dokumentów ze względu na interes publiczny i tajemnicę skarbową oraz zasad anonimizacji."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z postępowania podatkowego; ogólne zasady dotyczące dostępu do informacji mogą być szersze w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa podatników do dostępu do akt sprawy, ale rozstrzygnięcie opiera się na standardowej interpretacji przepisów dotyczących tajemnicy skarbowej i interesu publicznego.
“Czy możesz zobaczyć wszystko w aktach swojej sprawy podatkowej? Sąd wyjaśnia granice dostępu do informacji chronionych tajemnicą.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.