I SA/Ol 420/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-12-18
NSApodatkoweWysokawsa
interpretacje podatkoweVATdotacjeNCBiRprawa własności intelektualnejbadania naukoweprace rozwojowekonsorcjumświadczenie usługpodstawa opodatkowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy, nie wyjaśniając wątpliwości dotyczących opodatkowania VAT dotacji z NCBiR i przeniesienia praw własności intelektualnej.

Skarżąca uczelnia zakwestionowała interpretację indywidualną Dyrektora KIS dotyczącą opodatkowania VAT dotacji z NCBiR na realizację projektu badawczego oraz przeniesienia praw własności intelektualnej. Uczelnia argumentowała, że dotacja stanowi refundację kosztów, a nie wynagrodzenie za usługi, a przeniesienie praw własności intelektualnej następuje bez dodatkowego wynagrodzenia. Dyrektor KIS uznał stanowisko uczelni za prawidłowe, ale jego uzasadnienie było sprzeczne z rozstrzygnięciem. WSA uchylił interpretację, stwierdzając, że organ nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy, nie wyjaśniając wątpliwości i nie przeprowadzając czynności wyjaśniających.

Sprawa dotyczyła skargi uczelni na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) w przedmiocie podatku od towarów i usług. Uczelnia, jako lider konsorcjum realizującego projekt na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, finansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), zwróciła się o interpretację dotyczącą opodatkowania VAT przeniesienia praw własności intelektualnej (PWI) na rzecz Skarbu Państwa oraz dotacji otrzymanej z NCBiR. Uczelnia stała na stanowisku, że dotacja stanowi refundację poniesionych kosztów, a nie wynagrodzenie za świadczone usługi, a przeniesienie PWI następuje bez dodatkowego wynagrodzenia, w ramach otrzymanego finansowania, co nie powinno podlegać opodatkowaniu VAT. DKIS początkowo uznał stanowisko uczelni za prawidłowe, jednak jego uzasadnienie było wewnętrznie sprzeczne, wskazując na opodatkowanie VAT otrzymanej dotacji jako wynagrodzenia za świadczone usługi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając, że organ interpretacyjny naruszył przepisy postępowania. Sąd uznał, że DKIS nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy, nie wyjaśniając wątpliwości dotyczących opisu zdarzenia przyszłego, pytania podatnika i jego własnego stanowiska. Organ powinien był wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, zamiast wydawać interpretację opartą na niejasnych twierdzeniach i wewnętrznie sprzeczną. Sąd podkreślił, że nawet jeśli stanowisko wnioskodawcy było niedoskonałe, organ miał obowiązek wyjaśnienia wątpliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uchylił interpretację, wskazując na błędy proceduralne organu, który nie wyjaśnił wątpliwości wnioskodawcy. Nie rozstrzygnięto merytorycznie kwestii opodatkowania dotacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ interpretacyjny naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając wątpliwości wnioskodawcy dotyczących charakteru dotacji i jej wpływu na podstawę opodatkowania VAT. Organ powinien był wezwać do uzupełnienia wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

ustawa o VAT art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja czynności podlegających opodatkowaniu VAT.

ustawa o VAT art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja dostawy towarów.

ustawa o VAT art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja świadczenia usług.

ustawa o VAT art. 29a § ust. 1, 6 i 7

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania.

Pomocnicze

o.p. art. 14b § §1, §2, §3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, obowiązku przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego oraz własnego stanowiska.

o.p. art. 14c § §1, §2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące treści interpretacji indywidualnej, w tym oceny stanowiska wnioskodawcy i uzasadnienia.

o.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepisy dotyczące stosowania przepisów Ordynacji podatkowej do interpretacji indywidualnych.

o.p. art. 169 § §1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący wezwania do uzupełnienia braków wniosku.

ustawa o VAT art. 15 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definicja podatnika VAT.

ustawa o NCBiR art. 32 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju

Własność praw do wynalazków, wzorów itp. finansowanych przez NCBiR.

k.c. art. 353¹

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Swoboda umów.

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia interpretacji indywidualnej.

p.p.s.a. art. 146 § §1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zwrot kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § §2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając wątpliwości wnioskodawcy i wydając wewnętrznie sprzeczną interpretację. Organ powinien był wezwać do uzupełnienia wniosku zamiast wydawać interpretację opartą na niejasnych twierdzeniach.

Godne uwagi sformułowania

organ nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy nie wyjaśniając wątpliwości nie przeprowadził czynności wyjaśniających interpretacja wewnętrznie sprzeczna organ zobowiązany był do podjęcia czynności wyjaśniających

Skład orzekający

Anna Janowska

przewodniczący

Andrzej Brzuzy

sprawozdawca

Przemysław Krzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wydawania interpretacji indywidualnych, obowiązek wyjaśniania wątpliwości przez organy podatkowe, zasada zaufania do organów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i interpretacji przepisów VAT w kontekście dotacji z NCBiR. Rozstrzygnięcie ma charakter proceduralny, nie merytoryczny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – obowiązku organów interpretacyjnych do wyjaśniania wątpliwości podatników. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia interpretacji, nawet jeśli strona ma rację co do meritum.

Błąd organu podatkowego uchyla interpretację – lekcja o wyjaśnianiu wątpliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 420/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /sprawozdawca/
Anna Janowska /przewodniczący/
Przemysław Krzykowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 401/25 - Wyrok NSA z 2025-12-09
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14b §3, art. 14c §1 i §2, art. 14h, art. 169 §1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Janowska, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca), sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Protokolant sekretarz sądowy Weronika Ćwiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 września 2024 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.372.2024.1.RK w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej A. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
A. (dalej jako: "wnioskodawca", "strona", "skarżąca", "uczelnia") zwróciła się o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług.
We wniosku przedstawiono zdarzenie przyszłe, z którego wynikało, że wnioskodawca zrealizował projekt na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa w ramach konkursu nr [...] pn. "[...]" nr [...]. W tym celu w 2018 r. zawarta została z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (dalej jako: "NCBiR") umowa o wykonanie i finansowanie tego projektu z wnioskodawcą, jako liderem konsorcjum realizującego projekt (pozostali konsorcjanci to Instytuty Badawcze). Na mocy umowy NCBiR zobowiązuje się do wsparcia finansowego prowadzonych przez wnioskodawcę badań naukowych i prac rozwojowych poprzez pokrycie wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę i partnerów konsorcjum. Badania naukowe oraz prace rozwojowe, do wykonania, których zobowiązuje się wnioskodawca, mają być wykonywane w ramach następujących po sobie etapów, zgodnie z ustalonym harmonogramem. Każde zadanie jest wykonywane przez jeden lub kilka różnych podmiotów uczestniczących w projekcie. Po otrzymaniu zaliczek lider, który otrzymuje wskazane finansowanie oraz finansowanie przeznaczone na pokrycie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług wystawia faktury zaliczkowe. Lider niezwłocznie przekazuje też współwykonawcom środki finansowe zgodne z kosztorysem, harmonogramem płatności oraz harmonogramem wykonania projektu.
Zgodnie z zapisem umowy o finansowanie, koszty ponoszone w danym projekcie kwalifikują się do objęcia wsparciem finansowym przez NCBiR pod warunkiem łącznego spełnienia następujących warunków: (1) są niezbędne do zrealizowania celów projektu, (2) są zgodne z kosztorysem projektu; (3) są zaksięgowane i udokumentowane zgodnie z przepisami o rachunkowości oraz przyjętą polityką rachunkowości u wykonawcy lub współwykonawcy; (4) zostały poniesione w okresie realizacji projektu wskazanym w umowie; (5) zostały poniesione zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki finansowej, w szczególności najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów. Naliczony podatek od towarów i usług może być kosztem kwalifikowalnym, jeśli zgodnie z odrębnymi przepisami liderowi konsorcjum lub pozostałym członkom konsorcjum nie przysługuje prawo do jego zwrotu lub odliczenia oraz jeśli podatek ten został naliczony w związku z poniesionymi kosztami kwalifikowalnymi. Kosztami kwalifikowanymi, poza wskazanymi w regulaminie elementami takimi jak wynagrodzenia osób zatrudnionych przy projekcie (dla zespołu naukowców konsorcjum na wsparcie badań naukowych i prac rozwojowych zmierzających do wytworzenia przedmiotów zadeklarowanych w celach projektu), koszty aparatury naukowo badawczej czy pozostałe koszty operacyjne związane z realizacją projektu (np. koszty delegacji, materiały promocyjne, koszty uczestnictwa w seminariach i konferencjach), itp., są również ustalane ryczałtowo (jako procent od wskazanych kosztów kwalifikowanych), koszty ogólne ponoszone w związku z realizacją projektu (np. koszty adaptacji pomieszczeń dla celów realizacji projektu, koszty materiałów biurowych, koszty wynagrodzeń personelu zarządzającego itp.). Koszty ogólne rozliczone ryczałtem traktowane są jako wydatki poniesione.
Wykonawca nie ma obowiązku zbierania ani opisywania dokumentów księgowych w ramach projektu na potwierdzenie poniesienia wydatków, które zostały wskazane jako koszty ogólne. W zależności od okoliczności, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT, refundacji podlega kwota odpowiednio brutto albo netto wydatków kwalifikowanych. Jeżeli okaże się, że sfinansowana została kwota brutto wydatków podmiotowi, któremu przysługuje prawo do odliczenia VAT, niezbędne jest dokonanie stosownej korekty.
Przyznana kwota zgodnie z umową z NCBiR przeznaczona była wyłącznie na pokrycie kosztów lidera oraz partnerów konsorcjum w związku z realizowanym projektem. Realizacja projektu była ściśle uzależniona od przyznanej dotacji przez NCBiR. W przypadku nieprzyznania dotacji, przedmiotowy projekt nie byłby realizowany. W projekcie nie przewidziano wkładu własnego.
W umowie o sfinansowanie projektu określono również prawo własności intelektualnej (zwanej dalej: "PWI"). Przedmioty PWI to utwory w rozumieniu ustawy z 4 lutego 1994 r. o Prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2509 ze zm.) oraz wynalazki, wzory użytkowe i wzory przemysłowe, o których mowa w ustawie z 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170) oraz wyhodowana albo odkryta i wyprowadzona odmiana rośliny powstałej w wyniku wykonania projektu. Natomiast prawa związane to prawa wyłączne i uprawnienia związane z PWI (przedmiotami PWI), bez których nie jest możliwe korzystanie z przedmiotów PWI, a które zostały wniesione do projektu przez wykonawcę/współwykonawców lub nabyte/uzyskane od podmiotów trzecich. Prawa związane obejmują m.in. prawa z rejestracji topografii układu scalonego, prawa do korzystania i rozporządzania projektami racjonalizatorskimi, prawa do pobierania danych i wtórnego ich wykorzystania w całości lub w istotnej części co do jakości lub ilości zgromadzonych w bazach danych, prawa do odmiany wszelkich rodzajów i gatunków roślin, prawa do korzystania i rozporządzania know-how rozumianego jako informacje techniczne, technologiczne, praktyczne, handlowe, organizacyjne, koncepcje, pomysły, idee, założenia, wytyczne, ramy ogólne, struktury, metody, techniki, nazwy, wzory, znaki, treści, nieujawnione do wiadomości publicznej, bez względu na to, czy mogą być przedmiotem praw wyłącznych, w szczególności takich jak m.in. patenty, wzory użytkowe lub przemysłowe.
Zgodnie z umową, właścicielem wynalazków, wzorów użytkowych i wzorów przemysłowych lub topografii układu scalonego, wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny oraz autorskich praw majątkowych powstałych w wyniku projektu jest Skarb Państwa reprezentowany przez: [...]. W przypadku, gdy przedmioty PWI zostaną przekazane Skarbowi Państwa na nośnikach, na których je utrwalono, w szczególności nośnikach elektronicznych (płyta CD, DVD, tzw. pendrive itp.), wraz z przekazaniem Skarbowi Państwa danego nośnika, przechodzi na Skarb Państwa bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia (tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy przez wykonawcę oraz współwykonawców finansowania) prawo własności tego nośnika. Wykonawca oraz współwykonawcy przeniosą na Skarb Państwa własność prototypów oraz demonstratorów powstałych w wyniku wykonania projektu, bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia (tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy przez wykonawcę oraz współwykonawców finansowania), wyłącznie na wyraźne żądanie Skarbu Państwa zgłoszone w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia Skarbowi Państwa wykazu. Wykonawca oraz współwykonawcy zobowiązują się udzielić Skarbowi Państwa licencji na korzystanie z przedmiotów praw związanych.
Umowa nie przewiduje żadnego wynagrodzenia poza finansowaniem kosztów kwalifikowalnych z tytułu realizacji projektu i przeniesienia praw do rezultatów wykonanej pracy. Wszystkie nabywane przez wnioskodawcę na potrzeby realizacji projektu towary i usługi są wykorzystywane wyłącznie do realizacji projektu (z zastrzeżeniem wskazanych wyżej kwalifikowanych kosztów ogólnych). Po zrealizowaniu projektu, wnioskodawca zobowiązany jest na podstawie umowy do przekazania efektów prac na rzecz ich właściciela (Skarbu Państwa), na żądanie jego reprezentantów.
Wobec powyższego wnioskodawca zadał pytanie: Czy przeniesienie przez wnioskodawcę PWI, przedmiotów PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa, bez dodatkowego wynagrodzenia będzie podlegać opodatkowaniu VAT?
Zdaniem wnioskodawcy, skoro wnioskodawca zobowiązał się do przeniesienia PWI, przedmiotów PWI i praw z nimi związanych, które będzie miał m.in. postać demonstratora specjalistycznego zestawu [...], postać wartości niematerialnych i prawnych, należy uznać, iż jego przekazanie na rzecz Centrum będzie stanowiło świadczenie usług.
Ponadto zdaniem wnioskodawcy finansowanie mające na celu wytworzenie demonstratora specjalistycznego zestawu [...] wraz ze specyfikacją techniczną, należy uznać za podstawę wynagrodzenia stanowiące opodatkowanie VAT z tytułu świadczenia usług. Z uwagi zaś na fakt, że NCBiR jest czynnym podatnikiem VAT, transakcja ta powinna zostać udokumentowana fakturą VAT. Zgodnie z zawartą umową faktura VAT jest wystawiana na NCBiR, który przekazuje zaliczki na rachunek bankowy uczelni, następnie po otrzymaniu zaliczki uczelnia wystawia faktury VAT zaliczkowe. Na zakończenie realizacji projektu uczelnia wystawia fakturę VAT końcową (rozliczeniową) na NCBiR. Skoro PWI, przedmioty PWI oraz prawa związane mają zostać przeniesione wyłącznie na rzecz Skarbu Państwa bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia (tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy finansowania), czynność taka nie będzie po raz kolejny opodatkowana, bowiem była opodatkowana w ramach otrzymanej kwoty finansowania badań naukowych oraz prac rozwojowych przez NCBiR.
W ramach konsorcjum uczelnia nie uzyskuje bezpośrednio korzyści, ale udział w pracach może podnieść jej prestiż w środowisku naukowym i przyczynić się do zawiązania długofalowych relacji z partnerami konsorcjum oraz poprawić pozycję względem innych uczelni. Pracownicy biorący udział w realizacji projektu otrzymują z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie finansowane ze środków otrzymanych z NCBiR. Ponadto uczelnia otrzymuje środki naliczone ryczałtowo w wysokości 25% poniesionych kosztów bezpośrednich (kwalifikowalnych), które stanowią w budżecie projektu koszty ogólne (pośrednie). W ramach tej kategorii mieszczą się koszty ponoszone przez wykonawcę takie jak m.in.: koszty wynajmu lub utrzymania budynków, w tym: koszty wynajmu, czynszu, sprzątania i ochrony pomieszczeń, koszty adaptacji i pomieszczeń do celów realizacji projektu, koszty utrzymania infrastruktury - koszty mediów (elektryczności, gazu ogrzewania, wody), utylizacji odpadów, okresowej konserwacji i przeglądu urządzeń, koszty wynagrodzeń personelu zarządzającego, administracyjnego, technicznego i pomocniczego związanego z działalnością jednostki w pośredni sposób związanego z realizacją projektu (kierownicy jednostki, księgowość, kadry BHP), usługi pocztowe, telefoniczne, kurierskie, internetowe, koszty materiałów biurowych i piśmienniczych, usług drukarskich i ksero, koszty urządzeń i sprzętu biurowego, koszty ubezpieczeń majątkowych.
Podniesiono też, że efekty badań uzyskane przez wnioskodawcę po zakończeniu realizacji projektu nie będą służyły wykonywaniu działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, ponieważ zgodnie z umową wykonawca jest zobowiązany do przeniesienia PWI, przedmiotów PWI lub praw z nimi związanych na rzecz Skarbu Państwa. Uczelnia za przeniesienie PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa, nie otrzymuje żadnych świadczeń i wynagrodzenia. Wykonawcy oraz współwykonawcom może zostać udzielona licencja na korzystanie z PWI na mocy odrębnej umowy zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a wykonawcą oraz współwykonawcami.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej również: "organ", "organ interpretacyjny", "Dyrektor KIS") w interpretacji indywidualnej z 10 września 2024 r. uznał stanowisko uczelni za prawidłowe.
Powołując w uzasadnieniu treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 29a ust. 1, 6 i 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361, ze zm.), dalej jako: "ustawa o VAT", organ wskazał, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy towaru lub świadczenia usługi.
Zdaniem organu włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to celowa dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Dla określenia, czy dane dotacje mają czy też nie bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a co za tym idzie – czy podlegają opodatkowaniu, istotne są zatem szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. Tym samym, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian 19/25 State) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Limited v. Commissioners of Customs and Excise, w skrócie KNW).
Organ wskazał ponadto, że jakkolwiek ani w prawie cywilnym ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 353¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061), w ramach tzw. swobody umów. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Przechodząc na grunt prawa podatkowego, Dyrektor KIS stosownie do art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT stwierdził, że konsorcjum nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Podmioty działające w ramach konsorcjum są zatem odrębnymi podatnikami VAT, a zatem do powinny stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane czynności.
W ocenie organu analiza przedstawionego opisu sprawy, treści przepisów prawa podatkowego oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do stwierdzenia, że przekazywane wnioskodawcy przez NCBiR środki finansowe na realizację opisanego projektu należy uznać za otrzymane od osoby trzeciej środki (dotacje, subwencje lub dopłaty o podobnym charakterze) mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez wnioskodawcę usług. Środki te nie zostaną przeznaczone na ogólną działalność uczelni, lecz mogą zostać wykorzystane tylko i wyłącznie na działanie określone i wskazane w umowie. Zdaniem organu środki finansowe otrzymane na realizację ww. projektu stanowią należności za świadczone usługi. Tym samym, realizację powierzonych zadań i w efekcie przekazanie wszelkich praw własności przemysłowej i intelektualnej będących wynikiem realizowanego projektu na rzecz Skarbu Państwa należy uznać za podlegające opodatkowaniu świadczenie usług. W analizowanym przypadku istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym od osoby trzeciej wynagrodzeniem. Przedstawiony opis sprawy wskazuje, że właścicielem efektów zrealizowanego projektu – powstałych w jego wyniku PWI – będzie Skarb Państwa reprezentowany przez [...]. W niniejszej sprawie mamy zatem beneficjenta świadczenia, tj. Skarb Państwa, reprezentowany przez [...], który po zakończeniu projektu uzyskuje prawo do własności intelektualnej w postaci demonstratora specjalistycznego zestawu [...] wraz ze specyfikacją techniczną oraz autorskich praw majątkowych do dokumentacji w przedmiocie PWI. Jednocześnie świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne, tj. wynagrodzenie otrzymane przez konsorcjum od NCBiR. Zatem przekazanie PWI na rzecz Skarbu Państwa nastąpi odpłatnie i będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Fakt, że wnioskodawca wykonał określone czynności na rzecz beneficjenta projektu (Skarbu Państwa, reprezentowanego przez [...]), nie pobierając od niego odpłatności (PWI, przedmioty PWI oraz prawa związane przeniesione na rzecz Skarbu Państwa bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia) oznacza, że zapłatą za te świadczenia są otrzymane przez wnioskodawcę środki zwane dotacją (dofinansowaniem otrzymanym z NCBiR).
W konsekwencji Dyrektor KIS stwierdził, że dotacja otrzymana od NCBiR przez uczelnię, jako lidera konsorcjum, na realizację badań naukowych oraz prac rozwojowych w ramach projektu będzie dotacją bezpośrednio wpływającą na wartość świadczeń i stanowić będzie wynagrodzenie za świadczone usługi oraz będzie zwiększać podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym świadczenia wykonywane w ramach projektu sfinansowane dotacją, będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Powyższą interpretację zaskarżyła uczelnia wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa według norm przepisanych.
Zaskarżonej interpretacji zarzucono:
1) błąd wykładni oraz niewłaściwą ocenę, co do zastosowania przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1-2, art. 29a ust. 1 i ust. 6-7, art. 15 ustawy o VAT poprzez uznanie, że w stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) opisanym we wniosku o wydanie interpretacji, dofinansowanie (dotacja) otrzymane przez lidera i członków konsorcjum z NCBiR na realizację projektów w zakresie prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa stanowi wynagrodzenie za świadczone przez lidera i pozostałych członków konsorcjum usługi lub dostawy i tym samym wchodzi do podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i rodzi po stronie lidera i pozostałych członków konsorcjum obowiązek wystawienia faktury oraz poprzez uznanie, że otrzymane z NCBiR dofinansowanie jest dotacją, subwencją lub inną dopłatą o podobnym charakterze mającą bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, oraz poprzez uznanie, że nieodpłatne przeniesienie PWI, przedmiotów PWI i praw związanych (definicje PWI, przedmiotów PWI i praw związanych zostały zawarte we wniosku o wydanie interpretacji) na rzecz Skarbu Państwa powstałych w związku z realizacją projektu jest odpłatnym świadczeniem usług lub dostawą i jest opodatkowane z tytułu VAT (błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT) oraz poprzez uznanie, że kwota otrzymanego z NCBiR dofinansowania stanowi podstawę opodatkowania w przypadku nieodpłatnego przeniesienia PWI, przedmiotów PWI i praw związanych na rzecz Skarbu Państwa oraz poprzez uznanie, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) wnioskodawcę należy uznać za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w postaci świadczenia usług lub dostawy towarów; podczas gdy prawidłowa wykładnia winna doprowadzić organ do odmiennych wniosków, w szczególności takich, że: otrzymane środki finansowe nie mają bezpośredniego wpływu na cenę i nie stanowią wynagrodzenia za świadczone przez lidera i pozostałych członków konsorcjum usługi i nie stanowią elementu podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, zaś nieodpłatne przeniesienie PWI, przedmiotów PWI i praw związanych na rzecz Skarbu Państwa powstałych w związku z realizacją projektu nie jest odpłatnym świadczeniem usług ani dostawą towarów, natomiast otrzymywane z NCBiR kwoty stanowią jedynie refundację poniesionych kosztów (a nie wynagrodzenie), a zatem nie stanowią podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług,
b) art. 32 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (Dz. U. z 2022 r. poz. 2279, ze zm.), dalej jako: "ustawa o NCBiR", poprzez pominięcie w ocenie prawnej opisanego zdarzenia przyszłego, że właścicielem wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego lub topografii układu scalonego, wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny oraz autorskich praw majątkowych powstałych w wyniku realizacji projektu dotyczącego badań naukowych lub prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, finansowanych przez NCBiR, jest Skarb Państwa z mocy samego prawa i nie dochodzi do ich przeniesienia przez lidera i innych członków konsorcjum na Skarb Państwa w drodze jakiejkolwiek czynności prawnej;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 14b §2 w zw. z art. 14b §1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej jako "o.p.", poprzez przyjęcie założeń niezgodnych ze stanem faktycznym, tj. uznanie, że dotacja z NCBiR stanowi wynagrodzenie za usługi lub dostawy, podczas gdy w rzeczywistości otrzymywane z NCBiR kwoty stanowią jedynie refundację poniesionych kosztów (a nie wynagrodzenie), a zatem nie stanowią podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz poprzez sformułowanie interpretacji w sposób wewnętrznie sprzeczny, gdyż z uzasadnienia interpretacji wynika wprost, że należy zapłacić podatek VAT, zaś z oceny stanowiska zawartej w interpretacji wynika, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe,
b) art. 121 §1 w zw. z art. 14h o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób pobieżny, niepoprzedzony analizą ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tego typu sprawach oraz nieuwzględnienie tego orzecznictwa przy wydaniu interpretacji, co świadczy o prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego, a także poprzez nieodniesienie się w pełni do argumentów skarżącej, niepoddanie analizie lub poddanie niepełnej analizie wszystkich przepisów mających wpływ na ocenę zaprezentowanego we wniosku zdarzenia przyszłego, jak również poprzez nieuzasadnienie w wyczerpujący sposób swojego stanowiska co do oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego oraz poprzez sformułowanie interpretacji w sposób wewnętrznie sprzeczny, gdyż z uzasadnienia interpretacji wynika wprost, że należy zapłacić podatek VAT, zaś z oceny stanowiska zawartej w interpretacji wynika, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe,
c) art. 14c, art. 14k-14nb o.p. poprzez sformułowanie interpretacji w sposób wewnętrznie sprzeczny, gdyż z uzasadnienia interpretacji wynika wprost, że należy zapłacić podatek VAT, zaś z oceny stanowiska zawartej w interpretacji wynika, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe, co tym samym pozbawia interpretację waloru ochronnego względem wnioskodawcy, pozbawia wnioskodawcę możliwości skorzystania z przepisów statuujących funkcję ochronną interpretacji indywidualnej.
W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżona interpretacja została sformułowana w sposób wewnętrznie sprzeczny. Z uzasadnienia interpretacji wynika wprost, że należy zapłacić podatek VAT (z uzasadnienia wynika, że nieodpłatne przeniesienie PWI, przedmiotów PWI i praw związanych na rzecz Skarbu Państwa podlega według organu opodatkowaniu VAT), zaś z części interpretacji zatytułowanej "Ocena stanowiska" i wstępnej części interpretacji wynika, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe. Wnioskodawca, prezentując swoje stanowisko w sprawie, wyraźnie natomiast napisał, że według niego skoro PWI, przedmioty PWI oraz prawa związane mają zostać przeniesione wyłącznie na rzecz Skarbu Państwa bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia (tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy finansowania), czynność taka nie będzie po raz kolejny opodatkowana, bowiem była opodatkowana w ramach otrzymanej kwoty finansowania badań naukowych oraz prac rozwojowych przez Centrum.
W ocenie skarżącej zaskarżona interpretacja jest całkowicie sprzeczna z wykładnią przepisów ustawy o VAT. W niniejszej sprawie dofinansowanie przekazane przez NCBiR nie może stanowić wynagrodzenia za świadczoną usługę, gdyż projekt nie jest do niego skierowany, zaś sam projekt może nie przynieść żadnych efektów, co w przypadku badań naukowych i prac rozwojowych nie jest niczym nadzwyczajnym. Brak jest ponadto, w świetle opisu zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, jakiegokolwiek związku pomiędzy kwotą dofinansowania z NCBiR a konkretnym wynikiem badań naukowych lub prac rozwojowych, który wskazywałby w jakikolwiek sposób na dopłatę do ceny, pokrycie jej części lub rekompensatę z powodu obniżenia ceny.
Zdaniem skarżącej organ całkowicie pominął brzmienie art. 32 ust. 3 ustawy o NCBiR oraz brzmienie postanowień umowy z NCBiR dotyczących PWI, które zostały dokładnie opisane we wniosku o wydanie interpretacji. Skoro zatem w odniesieniu do elementów wymienionych w art. 32 ust. 3 ustawy o NCBiR właścicielem prawa do wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, topografii układu scalonego, wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny oraz autorskie prawa majątkowe to PWI, co skarżąca wyraźnie wskazała we wniosku o wydanie interpretacji jest w niniejszej sprawie z mocy prawa Skarb Państwa i nie dokonuje się ich przeniesienia w drodze jakiejkolwiek czynności prawnej, to nie można mówić o jakiejkolwiek usłudze lub bezpośrednim związku dofinansowania z ceną świadczeń.
Na poparcie swoje stanowiska skarżąca wskazała na liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Jednocześnie na rozprawie w dniu 18 grudnia 2024 r. strona w uzupełniniu zarzutów skargi podniosła, że jeżeli organ miał jakiekolwiek wątpliwości co do stanowiska wnioskodawcy w części dotyczącej opisu zdarzenia przyszłego to mógł dopytać stronę jakie jest jej stanowisko (k. 60 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga była zasadna, choć sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wszystkich jej zarzutów.
Stosownie do art. 57a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Należy zaznaczyć, że tożsama sprawa była już przedmiotem analizy tut. sądu (wyrok z 3 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 392/24). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni utożsamia się z poglądami zawartymi w przytoczonym wyżej rozstrzygnięciu i uznając je za swoje posłuży się zaprezentowaną w nim argumentacją.
Na wstępie wskazania wymaga, że zaskarżoną w niniejszej sprawie interpretacją indywidualną organ interpretacyjny uznał stanowisko skarżącej za prawidłowe. Wnioskodawca zaskarżył jednak interpretację indywidualną, albowiem uważa, że między jego stanowiskiem a stanowiskiem organu interpretacyjnego zachodzi rozdźwięk, jak również rozdźwięk taki zachodzi pomiędzy rozstrzygnięciem interpretacji indywidualnej a jej uzasadnieniem, co strona podniosła w warstwie proceduralnej zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 14b §2 w zw. z art. 14b §1 i §3, art. 121 §1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c, art. 14k-14nb o.p. Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, choć z innym nieco uzasadnieniem aniżeli wskazała skarżąca, co jest możliwe, gdyż związanie sądu administracyjnego zarzutami skargi nie obejmuje już związania uzasadnieniem tych zarzutów (por. wyroki NSA: z 8 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 2671/15; z 7 października 2014 r., sygn. akt II OSK 760/13; z 23 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 210/12).
Uwzględniając powyższe, zasadniczym problemem w sprawie determinującym rozstrzygnięcie była przede wszystkim kwestia, czy Dyrektor KIS właściwie odczytał przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe, pytanie podatnika oraz przede wszystkim wyrażone na gruncie tego zdarzenia stanowisko skarżącej.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 14b §3 o.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Interpretacja indywidualna zawiera, stosownie do art. 14c §1 i §2 o.p. ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym (§1), a w przypadku uznania jego stanowiska za nieprawidłowe zawiera wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym (§2).
Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że ocenie w ramach postępowania zmierzającego do uzyskania indywidualnej interpretacji podlega własne stanowisko wnioskodawcy. Własne stanowisko w sprawie to nic innego jak określenie konsekwencji prawnopodatkowych opisanego we wniosku o wydanie interpretacji stanu faktycznego sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3382/14). To jego zatem prawidłowość bądź nieprawidłowość jest badana przez organ interpretacyjny. W związku z tym wskazuje się, że w kontekście wzoru wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nie są najistotniejsze ani pytania zadane przez wnioskodawcę, ani przepisy prawa wskazane przez niego jako mające zastosowanie w sprawie. Najistotniejsza dla wnioskodawcy pozostaje ta część wniosku, która zawiera jego własną ocenę skutków podatkowych stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego w nim przedstawionego. W przypadku pełnej zgodności poglądów wnioskodawcy i organu interpretacyjnego, ustawodawca pozwala pominąć konieczność sporządzania oceny stanowiska wnioskodawcy i potwierdzić je bez zastrzeżeń w trybie art. 14c §2 o.p. Realizując zasadę przekonywania i funkcję informacyjną, organ skonfrontowany z poglądami zainteresowanego i ich uzasadnieniem jest w stanie pełniej się do nich odnieść i wyjaśnić wnioskodawcy, dlaczego jego stanowisko pozostaje prawidłowe bądź nieprawidłowe. W modelowym postępowaniu wnioskodawca powinien czuć się bowiem poinformowany i przekonany, że poglądy przez niego przedstawione pozostają adekwatne bądź nieadekwatne w sprawie, a także wiedzieć czemu tak jest (K. F. Turzyński, 2.4. Własne stanowisko wnioskodawcy [w:] Interpretacje przepisów prawa podatkowego w praktyce i orzecznictwie, Warszawa 2015; Lex/el.).
W piśmiennictwie podkreśla się również, że obowiązek przedstawienia stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego nie powinien być pojmowany zbyt rygorystycznie. Za wystarczające można by uznać, że będzie on spełniony, jeżeli zainteresowany w jasny sposób wskaże przedmiot swoich wątpliwości. Należy przyjąć, że nie chodzi tu o pełną ocenę prawną przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, lecz o zrozumiałe przedstawienie zagadnienia, które w ocenie wnioskodawcy wymaga wyjaśnienia (A. Kabat, Wiążące interpretacje przepisów prawa podatkowego - korzyści po zmianach?, cz. I., P. i Pr. 2007, Lex/el., por też wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2518/18).
W orzecznictwie sądowym wskazuje się natomiast, że wyczerpująco przedstawione stanowisko wnioskodawcy powinno wskazywać przepisy prawa mogące stanowić postawę dochodzonej interpretacji oraz ocenę ich znaczenia dla wyczerpująco przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Co istotne, zarówno opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), jak i ocena prawna, odwołująca się do konkretnych przepisów prawa podatkowego, muszą być ze sobą spójne (patrz wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2130/17). Pomiędzy wszystkimi elementami wniosku musi istnieć związek sprowadzający się do tego, że własne stanowisko wnioskodawcy powinno stanowić odpowiedź na pytanie interpretacyjne na gruncie stanu faktycznego (lub zdarzenia przyszłego) i przepisów prawa podatkowego (wyrok WSA w Łodzi z 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1310/13). Równocześnie, w wyroku z 3 października 2017 r., sygn. akt I FSK 61/16, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił rozumienie pojęcia "stanowiska własnego wnioskodawcy" jako prawną kwalifikację przedstawionego stanu faktycznego, w którego obszarze będzie się toczyć postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej, wskazując jednocześnie na merytoryczne związanie organu wydającego interpretację zakresem problemu prawnego przedłożonego przez stronę we wniosku.
Wynika zatem z powyższego, że ujęcie we wniosku przez zainteresowanego własnego stanowiska dotyczy jego osobistej oceny zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego z powołaniem się na konkretne przepisy prawa. Brak tego stanowiska jest traktowany jako niedopełnienie wymogów formalnych wniosku i skutkuje wezwaniem do jego uzupełnienia w trybie art. 169 §1 o.p., pod rygorem jego pozostawienia bez rozpatrzenia.
Działając w trybie art. 169 §1 o.p. w zw. z art. 14h o.p. organ interpretacyjny może żądać uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe, czy też błędne. Elementy, które podlegałyby uzupełnieniu przez wnioskodawcę organ wydający interpretację indywidualną winien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia jej wydanie. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie, na podstawie art. 169 §1 o.p. w zw. z art. 14h o.p. organ podatkowy jest obowiązany do podjęcia czynności wyjaśniających, w sytuacji gdy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej jest sformułowany w sposób niewystarczający do jednoznacznej i wyczerpującej oceny prawnej (a z taką sytuacją zdaniem sądu mamy do czynienia w tej sprawie) przedstawionego w nim zagadnienia (zob. wyroki NSA z 10 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 1143/21 oraz z 9 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 532/17).
W ocenie sądu, w stanie rozpoznawanej sprawy nie można było uznać (jak zrobił to organ), że nie powstały żadne wątpliwości co do przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opisu zdarzenia przyszłego, pytania podatnika, jak i jego własnego stanowiska w sprawie oceny tego zdarzenia, i że wszystkie te elementy wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zostały przedstawione w sposób jasny, jednoznaczny i oczywisty, umożliwiający wydanie interpretacji indywidualnej (mającej wartość i znaczenie nadane przez ustawodawcę).
Co istotne więc, sformułowane we wniosku zdarzenie przyszłe, pytanie podatnika i jego własne stanowisko w sprawie oceny tego zdarzenia powinny pozostawać ze sobą w związku. W niniejszej sprawie pytanie to dotyczyło kwestii, czy przeniesienie przez wnioskodawcę PWI, przedmiotów PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa bez dodatkowego wynagrodzenia będzie podlegać opodatkowaniu VAT. W zakresie związanego z tym pytaniem własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego strona, odwołując się do brzmienia przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, wskazała że przeniesienie PWI, przedmiotów PWI i praw z nimi związanych, które będą miały postać demonstratora specjalistycznego zestawu [...] bądź postać wartości niematerialnych i prawnych, będą stanowiły świadczenie usług. Odwołując się z kolei do przepisu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT skarżąca stwierdziła, że finansowanie uzyskane od NCBiR należy uznać za wchodzące do podstawy opodatkowania z tytułu świadczenia usług. Skoro zaś PWI, jak i przedmioty PWI oraz prawa związane, mają zostać przeniesione na rzecz Skarbu Państwa bez dodatkowego wynagrodzenia, tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy finansowania, czynność taka nie będzie po raz kolejny opodatkowana, bowiem była opodatkowana w ramach otrzymanej kwoty finansowania.
Zdaniem sądu, o ile powyższe twierdzenia zawarte w części wniosku dotyczącej przedstawienia przez zainteresowanego własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego mogłyby zostać uznane za tożsame z argumentacją organu, który oceniając to stanowisko jako prawidłowe, stwierdził, że przekazanie wszelkich praw własności przemysłowej i intelektualnej będących wynikiem realizowanego projektu na rzecz Skarbu Państwa należy uznać za podlegające opodatkowaniu świadczenie usług, którym odpowiada świadczenie wzajemne, tj. dofinansowanie otrzymane od NCBiR - to jednak stanowisko to zostało wyrażone z pominięciem dalszej części stanowiska zaprezentowanego przez wnioskodawcę (co nie powinno mieć miejsca). A stanowisko Dyrektora KIS powinno być jasne i pełne.
Na uwadze należy mieć bowiem, że w ramach innych elementów zdarzenia przyszłego i argumentów własnej oceny prawnej sprawy strona wskazywała również, że w ramach umowy konsorcjum nie uzyskuje bezpośrednio korzyści, lecz udział w pracach może podnieść jej prestiż w środowisku naukowym i przyczynić się do zawiązania długofalowych relacji z partnerami konsorcjum oraz poprawić pozycję względem innych uczelni. Wskazano również na rodzaj kosztów poniesionych w projekcie, które nie wykazywały związku z ceną konkretnych dostaw lub towarów, a także, że efekty badań po zakończeniu realizacji projektu nie będą służyły wykonywaniu działalności opodatkowanej. Podniesiono, że w przypadku nieprzyznania dotacji, projekty w ogóle nie byłby realizowany. Wskazano, że wszystkie nabywane na potrzeby realizacji projektu towary i usługi są wykorzystywane wyłącznie do realizacji projektu nie mają związku z czynnościami opodatkowanymi. Podniesiono też, że demonstrator specjalistyczny zestawu [...] będzie mógł być wykorzystywany przez inne podmioty. Wskazano ponadto, że skarżąca za przeniesienie na rzecz Skarbu Państwa PWI lub praw związanych nie otrzymuje żadnych świadczeń i wynagrodzenia.
W ocenie sądu, powyższe twierdzenia zawarte we wniosku zarówno w części dotyczącej przedstawienia przez zainteresowanego zdarzenia przyszłego, jak i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia wyraźnie pokazują, że były one niejasne, zwłaszcza w kontekście tego, czy przeniesienie na rzecz Skarbu Państwa PWI lub praw związanych będzie wiązało się z otrzymaniem przez skarżącą wynagrodzenia, czy też nie. A jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II FSK 42/23 wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny (zaistniały bądź przewidywany), to taki, na podstawie którego można w sposób pewny udzielić informacji (co zdaniem sądu, uwzględniając wcześniejszą arguemntację nie miało miejsca w tej sprawie) w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Powstałe wątpliwości powinny zatem spowodować po stronie organu interpretacyjnego reakcję w postaci wezwania do uzupełnienia wniosku na podstawie art. art. 169 §1 o.p. w zw. z art. 14h o.p. W konsekwencji niepodjęcia w tym zakresie obligatoryjnych czynności organ wydał interpretację indywidualną, którą potwierdził prawidłowość (potraktowanego jedynie wyrywkowo i fragmentarycznie) stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do sformułowanego pytania, co pomimo pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia – spotkało się z jej sprzeciwem i decyzją o zaskarżeniu takiej interpretacji indywidualnej do tut. sądu. W ocenie sądu, w tej sprawie zaistniała zatem sytuacja, w której organ zobowiązany był do podjęcia czynności wyjaśniających celem ustalenia, jakie jest rzeczywiste stanowisko podatnika w sprawie, skutkiem zaś nieprzeprowadzenia tych czynności było to, że dopiero w skardze (oraz na rozprawie) podatnik przedstawił swoją argumentację, zarzucając organowi jednocześnie, że uznał stanowisko podatnika za prawidłowe, choć jednocześnie ocenił, że należy zapłacić podatek VAT z tytułu dofinansowania otrzymanego z NCBiR.
Zdaniem sądu, nie ulega wątpliwości, że podatnik powinien z rozwagą formułować oceną zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego z powołaniem się na konkretne przepisy prawa, bowiem dokonywana w wyniku postępowania ocena organu interpretacyjnego odnosi właśnie do tej oceny prawnej wyrażonej przez podatnika. Przedstawiona w niniejszej sprawie ocena prawna wyrażona przez skarżącą, dodatkowo reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, była dalece niedoskonała, przede wszystkim zawierała niejednoznaczne i budzące wątpliwości, w aspekcie oceny całego wniosku, stwierdzenia w kwestii skutków prawno-podatkowych otrzymania dofinansowania z NCBR i czynności przeniesienia PWI na rzecz Skarbu Państwa. Niemniej jednak, to na organie interpretacyjnym spoczywał obowiązek wyjaśnienia tych wątpliwości przy udziale strony. Tymczasem organ nieprawidłowo, gdyż bez wyjaśnienia z udziałem wnioskodawcy zasadniczych wątpliwości co do jego stanowiska, wziął pod uwagę (uwzględnił) z rozpatrywanego wniosku tylko te twierdzenia, które z punktu realizacji przez organ polityki fiskalnej Państwa były korzystne i wskazywały na to, że intencją strony jest prezentowanie stanowiska o opodatkowaniu VAT zarówno samego dofinansowania, jak i czynności przekazania PWI. Tym samym organ dokonał oceny stanowiska wnioskodawcy (w oparciu jedynie o część jego argumentów) jednostronnie, z ukierunkowaniem na uznanie, że do podstawy opodatkowania VAT wchodzi analizowane dofinansowanie, z jednoczesnym pominięciem pozostałych twierdzeń wniosku wskazujących na brak bezpośrednich korzyści po stronie skarżącej w związku z uzyskaniem dofinansowania, charakter kosztów ponoszonych w toku realizacji projektu, które będą służyć wyłącznie pokryciu kosztów, czy też stwierdzenie, że w przypadku nieprzyznania dotacji, przedmiotowy projekt nie byłby realizowany oraz że efekty badań nie będą służyły do czynności opodatkowanych.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w niniejszej sprawie stanowisko podatnika nie zostało sformułowane w sposób zrozumiały. W tej sytuacji właściwym sposobem postępowania w świetle przepisu art. 14c §1 o.p. nie było jego potwierdzanie przez organ z przytoczeniem jedynie części argumentacji powołanej w uzasadnieniu tego stanowiska, ale domaganie się od wnioskodawcy jego wyjaśnienia. Zwłaszcza, że kwestia zaliczenia do podstawy opodatkowania VAT dofinansowania otrzymanego przez różnego rodzaju instytucje z NCBiR (o czym organ interpretacyjny ma pełną świadomość) jest przedmiotem licznych (i w zasadzie zbliżonych, jeśli nie w znacznej części jednolitych, w aspekcie istoty spornego zagadnienia prawnego) postępowań przed Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej, również sporów prowadzonych przez samą skarżącą, na co wskazują powołane w skardze wyroki tut. sądu z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 332/22 oraz z 6 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 46/24, w których przedmiotem sporu była właśnie kwestia wpływu otrzymania dofinansowania na realizację projektu na podstawę opodatkowania VAT w kontekście treści art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Zauważenia przy tym wymaga, że Dyrektor KIS w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej zasadniczo skupił się na analizie tej właśnie kwestii, tj. czy dofinansowanie z NCBiR wchodzi do podstawy opodatkowania VAT i to w tym zakresie wyraził reasumpcję swego stanowiska w zaskarżonej interpretacji (s. 23), choć przedmiotem pytania strony była wyłącznie kwestia, czy przeniesienie przez wnioskodawcę PWI, przedmiotów PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa bez dodatkowego wynagrodzenia będzie podlegać opodatkowaniu VAT. Z powyższego wyraźnie zatem wynika, że złożona w niniejszej sprawie skarga na interpretację indywidualną, uznająca stanowisko strony za prawidłowe jest rzeczywistym efektem niepodjęcia przez organ interpretacyjny obligatoryjnych czynności w zakresie usunięcia wątpliwości nie tylko co do własnego stanowiska wnioskodawcy, ale również zdarzenia przyszłego i związanego z nim pytania, co do którego strona zawęziła je wyłącznie do kwestii opodatkowania przeniesienia PWI, przedmiotów PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa, zaś organ udzielił odpowiedzi w dużo szerszym zakresie odnoszącym się przede wszystkim bezpośrednio do kwestii opodatkowania dofinansowania otrzymanego z NCBiR.
W niniejszej sprawie wyraźnego podkreślenia wymaga, że w świetle realizacji funkcji informacyjnej interpretacji indywidualnej nie można uznać, że "jakie pytanie, taka odpowiedź", tzn. że niejasne pytanie i niejasne stanowisko własne wnioskodawcy można skwitować stwierdzeniem jego prawidłowości, jeśli tylko w opisie stanowiska wnioskodawcy część z jego argumentów będzie mieściła się w takim zakresie rozstrzygnięcia.
Jak już wyżej wskazano, nieprzedstawienie własnego stanowiska albo jego przedstawienie w sposób wadliwy stanowi brak wniosku, który podlega usunięciu w trybie art. 169 §1 o.p. w zw. z art. 14h o.p. W sytuacji zaś sprzecznych lub wykluczających się twierdzeń zawartych we wniosku, organ interpretacyjny powinien był wezwać skarżącą do wyjaśnienia jej stanowiska, ewentualnie także opisu zdarzenia przyszłego i treści pytania, jeśli one również budziły wątpliwości. Uznając za prawidłowe stanowisko przedstawione niejasno we wniosku, organ interpretacyjny naruszył zatem art. 14b §1-3 o.p. oraz art. 14c §1 o.p., gdyż nie przedstawił oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy w rozumieniu tych przepisów. Z powyższych względów sąd uznał za zasadny również zarzut skargi, że zaskarżona interpretacja indywidualna narusza art. 121 §1 o.p. w zw. z art. 14h o.p. w zakresie, w jakim organ interpretacyjny uznał stanowisko strony za prawidłowe w oparciu o jej niejasne stanowisko. Natomiast na tym etapie i z uwagi na wskazane uchybienia, sąd nie miał możliwości oceny zarzutów odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego (pkt 1 lit a-b skargi).
Zaskarżona interpretacja została uchylona na podstawie art. 146 §1 o.p. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
W ponownym postępowaniu interpretacyjnym organ wezwie skarżącą na podstawie art. 169 §1 o.p. w zw. z art. 14h o.p. do usunięcia braku wniosku w zakresie przedstawienia własnego stanowiska, ewentualnie także opisu zdarzenia przyszłego i treści pytania, jeśli one również wzbudzą wątpliwości organu w toku ponownego rozpatrywania sprawy. Wypowiedź skarżącej powinna być precyzyjna i konsekwentna co do skutków na gruncie VAT opisanego przez nią zdarzenia przyszłego. Jeżeli strona, pomimo wezwania, nie usunie braku wniosku, organ interpretacyjny pozostawi wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §2 p.p.s.a. oraz §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 200,00 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480,00 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI