I SA/OL 404/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-01-18
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonypodatek należnyeksportotrzymanie towarumoment odliczeniafakturarozliczenie podatkowekontrola skarbowasankcje podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki w sprawie odliczenia podatku VAT, uznając, że prawo do odliczenia przysługuje od miesiąca faktycznego otrzymania towaru, a nie od daty wystawienia faktury.

Spółka A Sp. z o.o. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za listopad 2002 roku. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury z 29 listopada 2002 roku oraz zastosowania stawki 0% dla sprzedaży eksportowej. Spółka argumentowała, że dysponowała towarem od daty wystawienia faktury, mimo fizycznego odbioru w grudniu. Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje nie wcześniej niż w miesiącu faktycznego otrzymania towaru, a nie od daty wystawienia faktury, co było kluczowe dla rozstrzygnięcia.

Sprawa dotyczyła skargi A Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2002 roku. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie wykazania sprzedaży eksportowej przed otrzymaniem potwierdzenia wywozu oraz odliczenia podatku naliczonego przed otrzymaniem towaru. Organ pierwszej instancji określił nadwyżkę podatku naliczonego i ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję, orzekając inną kwotę nadwyżki i zobowiązania. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie momentu otrzymania towaru dla celów odliczenia podatku naliczonego oraz warunków zastosowania stawki 0% dla eksportu. Spółka argumentowała, że dysponowała towarem od daty wystawienia faktury (29 listopada 2002 r.), mimo fizycznego odbioru w grudniu, co było spowodowane montażem wyposażenia. Sąd, analizując przepisy ustawy o VAT oraz orzecznictwo, uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje nie wcześniej niż w miesiącu faktycznego otrzymania towaru, a nie od daty wystawienia faktury. Wskazano, że zapłata całości należności nastąpiła 3 grudnia 2002 r., a samochód pozostawał w posiadaniu sprzedawcy do tego czasu, co uniemożliwiało uznanie go za otrzymany w listopadzie. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Dyrektora Izby Skarbowej za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje nie wcześniej niż w miesiącu faktycznego otrzymania towaru przez nabywcę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'otrzymania towaru' w rozumieniu art. 19 ust. 3a ustawy VAT odnosi się do faktycznego objęcia władztwa nad rzeczą, a nie tylko do daty wystawienia faktury czy przeniesienia własności w rozumieniu prawa cywilnego. Kluczowe jest fizyczne posiadanie towaru i związane z tym ryzyko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

ustawa VAT art. 19 § ust. 3 i 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Odliczenie podatku naliczonego nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania towaru.

Pomocnicze

ustawa VAT art. 18 § ust. 4 i 5

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Wykazanie sprzedaży eksportowej przed otrzymaniem potwierdzenia wywozu towaru z kraju jest naruszeniem przepisu.

ustawa VAT art. 27 § ust. 5 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przepis ten nie miał zastosowania w sprawie, gdyż dotyczył okresu sprzed 1996 roku.

ustawa VAT art. 27 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Zawyżenie podatku naliczonego skutkuje ustaleniem dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Ord. pod. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego i wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.

Ord. pod. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Ord. pod. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.

p.p.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Podstawa prawna do oddalenia skargi jako niezasadnej.

k.c. art. 155 § § 1 i 3

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące przeniesienia własności rzeczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje nie wcześniej niż w miesiącu faktycznego otrzymania towaru. Fizyczne posiadanie towaru jest kluczowe dla powstania prawa do odliczenia, a nie tylko dysponowanie nim czy data wystawienia faktury. Zapłata całości należności za towar nastąpiła w grudniu 2002 r., co potwierdza, że towar nie mógł być uznany za otrzymany w listopadzie.

Odrzucone argumenty

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje od daty wystawienia faktury, jeśli podatnik dysponował towarem. Prawo cywilne definiuje 'otrzymanie towaru' jako moment przeniesienia własności, co nastąpiło w listopadzie 2002 r. Montaż dodatkowego wyposażenia nie wpływał na możliwość dysponowania samochodem przez nabywcę.

Godne uwagi sformułowania

nie można dokonać obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w sytuacji , gdy nie dostarczono towaru kupującemu. nie zawsze wydanie rzeczy w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego odpowiada pojęciowo otrzymaniu towaru w rozumieniu art. 19 ust 3a ustawy VAT. nie możemy interpretować pojęcia zawartego w art. 19 ust. 3a w oparciu o reguły zawarte w prawie cywilnym. nie można mówić o faktycznym dysponowaniu towarem, jeżeli samochód pozostawał w salonie sprzedaży celem zamontowania dodatkowego wyposażenia a pełna cena uiszczona została nie w miesiącu wystawienia faktury lecz miesiącu następnym. nie chodzi więc, co wymaga podkreślenia raz jeszcze, nie o stan prawny lecz faktyczny, związany z realnym ( fizycznym) posiadaniem rzeczy ze wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami m.in. co do ryzyka utraty, uszkodzenia czy zużycia rzeczy.

Skład orzekający

Andrzej Błesiński

przewodniczący sprawozdawca

Renata Kantecka

członek

Tadeusz Piskozub

członek

Wojciech Czajkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu faktycznego otrzymania towaru jako kluczowego dla prawa do odliczenia podatku naliczonego, nawet w sytuacji, gdy prawo cywilne wskazuje na inny moment przeniesienia własności lub gdy towar pozostaje w salonie sprzedawcy z powodu dodatkowych prac."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o VAT i może wymagać analizy w kontekście innych branż lub rodzajów transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego (VAT) i pokazuje, jak sąd interpretuje kluczowe pojęcia, takie jak 'otrzymanie towaru', w sposób odmienny od potocznego czy cywilnoprawnego, co ma istotne implikacje praktyczne dla przedsiębiorców.

Kiedy faktycznie otrzymałeś towar? Kluczowa data dla odliczenia VAT, która może zaskoczyć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 404/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Błesiński /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Kantecka
Tadeusz Piskozub
Wojciech Czajkowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński (spr.) Sędzia WSA -Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2002r. oddala skargę.
Uzasadnienie
W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Urząd Skarbowy w D. w zakresie prawidłowości rozliczeń podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 2002 roku w A Sp. z o.o. w D. , stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- w zakresie podatku należnego naruszenie przepisu art. 18 ust 4 i 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 11 , poz. 50 ze zm. , dalej cyt. jako ustawa VAT ) poprzez wykazanie w ewidencji sprzedaży i rozliczenie w deklaracji jak i w jej korekcie za miesiąc listopad 2002 roku sprzedaży eksportowej przed otrzymaniem potwierdzenia wywozu towaru z kraju z Urzędu Celnego w dniu 10 stycznia 2003 roku,
- w zakresie podatku naliczonego naruszenie przepisu art. 19 ust 3 i 3a ustawy VAT wskutek odliczenia podatku naliczonego w wysokości 12.834,48 zł z faktury VAT Nr "[...]" z dnia 29 listopada 2002 roku w miesiącu poprzedzającym miesiąc otrzymania towaru.
Wobec uzyskanego wyniku kontroli Naczelnik Urzędu Skarbowego w D. decyzją z dnia 13 listopada 2003 roku Nr "[...]" określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za miesiąc listopad 2002 roku do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 44.837 zł i ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie 6.291 zł.
Od powyższej decyzji Spółka złożyła odwołanie nie zgadzając się z ustaleniami co do daty otrzymania-odbioru zakupionego samochodu . Skarżąca nie zakwestionowała ustaleń zawartych w protokole z dnia 16 czerwca 2003 roku co do przedwczesnego zadeklarowania sprzedaży eksportowej ze stawką 0 % ( przed datą otrzymania dokumentów celnych ).
Podważyła natomiast słuszność naliczenia sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy VAT.
Decyzją z dnia 15 września 2004 r. , nr "[...]" Dyrektor Izby Skarbowej w O. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w D. z dnia 13 listopada 2003 r. nr "[...]" uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o określeniu za miesiąc listopad 2002 roku w podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 52.972 zł oraz o ustaleniu za miesiąc listopad 2002 roku w podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 3.850 zł.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy VAT obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc , w którym podatnik otrzymał fakturę VAT albo dokument celny , i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny, z zastrzeżeniem pkt 2-4 . W myśl zaś art. 19 ust. 3a ustawy VAT obniżenie kwoty podatku należnego , o którym mowa w art. 1 i 3 nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania prze zbywcę towaru.
Zdefiniowanie pojęcia "wydanie towaru" w wyniku wykonania czynności określonych w art. 2 ustawy VAT , jak również "otrzymania towaru" , nie można dokonać w oparciu o przepisy ustawy o podatku od towarów i usług , z uwagi na to, iż przepisy te nie zawierają definicji takich pojęć. Tym samym należy , przyjąć, iż za otrzymanie towaru przez nabywcę uznać należy faktyczne, namacalne posiadanie przez niego towaru we własnej firmie, jak również dysponowanie tym towarem, jak właściciel.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej z prawnopodatkowego punktu widzenia ustawodawca uzależnił możliwość odliczenia podatku od pewnego stanu faktycznego . Co z kolei nie pozwala na definiowanie tych pojęć w oparciu o reguły prawa cywilnego.
Organ odwoławczy w oparciu o zasady z art. 122 Ordynacji podatkowej skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. pismo z dnia 17 marca 2004 roku z prośbą o przesłuchanie M. P. , zatrudnionego w firmie L. , na okoliczność faktycznego wydania samochodu ciężarowego marki "[...]" dla stron postępowania.
Świadek ten zeznał , do protokołu z dnia 9 lipca 2004 roku, iż dla przeniesienia własności rzeczy , jak i jej wydania kluczowe znaczenie miał fakt uregulowania wszystkich należności za zakupiony samochód.
Tym samym zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż wszystkie czynności konieczne , aby samochód mógł być wydany kupującemu i aby mógł poruszać się samodzielnie w ruchu kołowym dokonano w dniu 3 i 5 grudnia 2002 roku . Fakt ten potwierdza pracownik firmy dokonującej sprzedaży , iż bez zapłaty należności oraz dokumentów takich jak dowód rejestracyjny , polisa ubezpieczeniowa samochód nie może wyjechać z salonu sprzedaży.
Znajduje to potwierdzenie, również w wyjaśnieniach do protokołu kontroli złożonych pismem z dnia 27 czerwca 2003 roku , podpisanym przez główną księgową, w których stwierdzono , że samochód pozostał w firmie L. Sp. z o.o. z powodu zadysponowania wykonania zamontowania zestawu głośnomówiącego . Z faktury Nr "[...]" z dnia 5 grudnia 2002 roku wynika, iż montażu dokonano w dacie wystawienia faktury.
Mając powyższe pod uwagą, w ocenie organu odwoławczego , pierwsze oświadczenie sprzedawcy samochodu z dnia 8 kwietnia 2003 roku, iż samochód został odebrany w dniu 29 listopada 2002 roku nie jest wiarygodne . Bezspornym jest, iż posiadanie przez stronę faktury zakupu samochodu Nr "[...]" w dniu jej wystawienia tj. 29 listopada 2002 roku , nie było tożsame z otrzymaniem samochodu.
Organ II instancji stwierdził zatem , iż zawarte w art. 19 ust. 3a ustawy VAT sformułowanie "nie wcześniej jednak niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi" oznacza , iż termin do obniżenia kwoty podatku związany jest z faktycznym "dojściem" towaru do nabywcy . Oznacza to , że nie można dokonać obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w sytuacji , gdy nie dostarczono towaru kupującemu. Tym samym właściwie organ I instancji zakwestionował prawo podatnika do odliczenia w rozliczeniu za miesiąc listopad 2002 roku kwoty podatku VAT 12.834,48 zł z faktury Nr "[...]" z dnia 29 listopada 2002 roku.
Stosowanie stawki 0 % ma charakter szczególnej preferencji i w związku z tym ustawodawca zdecydował , że podatnik będzie miał prawo do tej stawki tylko w przypadku spełnienia warunków określonych w art. 18 ustawy VAT.
Zgodnie z zasadą określoną w art. 18 ust. 4 ustawy VAT stawkę 0 % w eksporcie towarów stosuje się pod warunkiem, że podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza państwowa granicę Rzeczypospolitej Polskiej . W sytuacji braku dokumentu potwierdzającego wywóz towarów - na podstawie art. 18 ust. 5 ustawy VAT - podatnik nie wykazuje tej sprzedaży w ewidencji w miesiącu , w którym miała ona miejsce , mimo iż obowiązek podatkowy już powstał . Jeżeli natomiast podatnik otrzymał dokument potwierdzający wywóz przed upływem złożenia deklaracji rozliczeniowej za miesiąc kolejny , wówczas sprzedaż eksportowa stawką 0 % powinna zostać ujęta w ewidencji i deklaracji podatkowej za ten właściwy miesiąc. W razie nieotrzymania tego dokumentu przed złożeniem deklaracji podatkowej za ten miesiąc mają zastosowanie stawki właściwe dla sprzedaży tego towaru w kraju. W myśl jednak art. 18 ust. 6 , przepis ust. 5 ustawy VAT stosuje się jednak wyłącznie wówczas, gdy podatnik posiada dokument celny wystawiony przez wewnętrzny urząd celny. W tej sytuacji dla zastosowania możliwości opóźnienia zadeklarowania obrotu ze stawka 0 % o miesiąc podatnik musi być w posiadaniu dokumentu wystawionego przez wewnętrzny urząd celny.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika , iż podatnik otrzymał w dniu 10 stycznia 2003 roku dokumenty potwierdzające wywóz towarów jakim jest SAD 1A Nr ewidencyjny pozycji rejestru "[...]" i SAD BIS 1A Nr ewidencyjny pozycji rejestru "[...]" przesłane z granicznego urzędu celnego w R. potwierdzającego wywóz towarów poza granicę państwową na przejściu w S. w dniu 25 października 2002 roku. Dokumenty celne skarżącej pochodziły z Agencji celnej B , która dokonała zgłoszenia celnego . Ustalono oprócz tego , iż podatnik w miesiącu dokonania sprzedaży (październik) i w miesiącu zadeklarowania obrotu ze stawką 0 % (listopad ) nie dysponował dokumentami potwierdzającymi wszczęcie procedury eksportu ( art. 18 ust. 6 ustawy VAT).
Tym samym , w ocenie organu odwoławczego , oznacza to , iż w rozliczeniu za miesiąc w którym doszło do sprzedaży należało tę sprzedaż wykazać i opodatkować jako sprzedaż krajową. Tym samym nie było możliwości zastosowania art. 18 ust 5 ustawy VAT.
Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji zakwestionował wcześniejsze stanowisko organu I instancji stwierdził bowiem , iż poczynione ustalenia nie mogły spowodować opodatkowania sprzedaży eksportowej stawką krajową w listopadzie 2002 roku. Sprzedaż ta powinna być wykazana i opodatkowana jako sprzedaż krajowa - zgodnie z art. 128 ust. 5 i 6 ustawy VAT - w miesiącu dokonania sprzedaży , tj. w październiku. Okres ten jednakże nie był przedmiotem kontroli organu podatkowego.
Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 27 ust 5 pkt 2 ustawy VAT organ odwoławczy stwierdził , iż nie znajduje on zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten bowiem funkcjonował w ustawie o podatku od towarów i usług do 1996 roku. Przedmiotem sporu jest natomiast dokonane rozliczenie podatku VAT w listopadzie 2002 roku.
Zawyżenie w deklaracji za listopad 2002 roku kwoty różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc o 12.835 zł zrodziło skutek w postaci ustalenia podatnikowi na podstawie alt 27 ust. 6 ustawy VAT , dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 30 % zawyżenia tj. 3.850 zł.
Powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 15 września 2004r. nr "[...]" w sprawie określenia za miesiąc listopad 2002 roku w podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 52.972 zł oraz ustaleniu za miesiąc listopad 2002 roku w podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 3.850 zł zaskarżyła A Sp. z o.o. w D. , reprezentowana przez doradcę podatkowego.
W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Pełnomocnik skarżącej podniósł , iż kluczowe znaczenie ma definicja pojęcia "otrzymanie towaru". Według niego organy podatkowe dokonały nieprawidłowej interpretacji zgodnie z którą uznały, iż samochód zakupiony 29 listopada 2002 roku został dostarczony w grudniu 2002 roku . Tymczasem zgodnie z piśmiennictwem jak i orzecznictwem dostawą towaru jest fakt dysponowania nim - a skarżąca dysponowała przedmiotowym samochodem już 29 listopada 2002 roku, a tylko z uwagi na złożone zlecenie zamontowania dodatkowego wyposażenia samochód fizycznie został odebrany w grudniu.
Przedstawiona przez pełnomocnika interpretacja znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z 26 września 2001 roku I SA/Łd 1190/99 oraz w broszurze informacyjnej Ministerstwa Finansów z maja 2004 roku, w której "przez dostawę towarów rozumie się co do zasady przeniesienie prawa do rozporządzania towarem" . Tymczasem faktu dysponowania towarem przez skarżącą nikt nie podważa , a jednocześnie wydane decyzje pomijają ten stan rzeczy wiążąc prawo do odliczenia podatku z fizycznym posiadaniem towaru.
Według pełnomocnika A Sp. z o.o. w D. organy podatkowe bezzasadnie przywiązywały znaczenie do daty rejestracji i ubezpieczenia pojazdu . Tymczasem dokumenty te jedynie upoważniają do legalnego poruszania się po polskich drogach nie mają jednak znaczenia jeżeli chodzi o fakt dysponowania pojazdem.
Doradca podatkowy kwestionuje również opinię pracownika firmy sprzedającej , z uwagi na to , iż nie zawierał on transakcji i nie jest zarządzającym firmą. Tym samym jego zdanie nie może stanowić podstawy ustalenia, że towar został dostarczony dopiero w grudniu 2002 roku a nie w listopadzie 2002 roku , tym bardziej iż wcześniej zajął przeciwstawne stanowisko.
Zdaniem pełnomocnika mylne jest twierdzenie organu odwoławczego , iż w niniejszej
sprawie nie znajdują zastosowania przepisy prawa cywilnego . Zgodnie bowiem z art. 155 § 1
i 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny ( Dz. U. Nr 16 , poz. 93 ze zm.) w dniu 29 listopada 2002 roku doszło do zawarcia umowy, a tym samym towar w tym dniu stał się własnością A Sp. z o.o. w D.
Na koniec doradca podatkowy wskazał , iż skarżąca nie miała żadnej korzyści w odliczeniu podatku w listopadzie zamiast w grudniu 2002 roku , bowiem zarówno w listopadzie jak i w grudniu w deklaracjach wykazywana była nadwyżka podatku do przeniesienia na następny miesiąc.
Dyrektor Izby Skarbowej w O. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoją decyzję , jak również wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Stosownie do przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku "Prawo o ustroju sądów administracyjnych" ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 , dalej cyt. jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez badanie rozstrzygnięć organów administracji pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu jest więc zbadanie czy zaskarżony akt organu administracji publicznej wydany został zgodnie z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania.
Badanie zarzutów podniesionych w rozpoznawanej skardze prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu .Skarga nie jest zatem zasadna.
Zgodnie z art. 19 ustawy VAT określającym warunki umożliwiające skorzystanie z prawa odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług , podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w fakturach stwierdzających nabycie towarów lub usług (art. 19 ust. 2) , z tym że odliczenie to nie może nastąpić wcześniej niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru lub wykonania usługi (art. 19 ust. 3).
Tym samym prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w przypadku skumulowania dwóch okoliczności : otrzymania faktury stwierdzającej nabycie towaru lub usługi oraz otrzymania towaru lub usługi . Brak spełnienia którejkolwiek z okoliczności skutkuje brakiem prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 6 ustawy VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, a w sytuacji gdy sprzedaż powinna być potwierdzona fakturą, nie później niż w terminie 7 dni od dnia wydania towaru. Data wystawienia faktury nie ma znaczenia dla możliwości obniżenia kwoty podatku należnego , natomiast doniosła jest data wykonania opodatkowanej czynności albo otrzymania faktury potwierdzającej dokonane przedpłaty podlegającej opodatkowaniu ( art. 19 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 19 ust. 3a) . Prawo do obniżenia podatku należnego nie powstaje nigdy przed powstaniem obowiązku podatkowego . Zatem stan faktyczny określony w art. 19 ust. 3 wskazującym na sposób obliczania kwoty podatku naliczonego , doniosły dla ustalenia kwoty , o jaką może być obniżony podatek należny , może zaistnieć dopiero wówczas , gdy zostanie skonkretyzowane zobowiązanie podatkowe , a zatem po wykonaniu umowy , czyli najwcześniej w dniu , w którym faktura wystawiona nawet przed dokonaniem czynności stwierdza już nabycie towaru (vide : wyrok WSA w Warszawie z 04 lutego 2004 roku, sygn. III SA 554/03 , M. Podat. 2004/7/40 , wyrok SN z 19 lipca 2002 roku, sygn. III RN 134/01 , Prok. i Pr. 2003/4/46).
Pojęcie otrzymanie nie zostało natomiast zdefiniowane ani w ustawie VAT , ani też w innych ustawach podatkowych . Przy jego interpretacji należy zatem odnieść się do potocznego znaczenia nadanego temu słowu przez język polski, w którym "otrzymać" znaczy stać się odbiorcą czegoś , dostać coś ( Słownik języka polskiego PWN , Wydawnictwo Naukowe PWN 1996 rok ) . Pojęcie to oznacza zatem niewątpliwie uzyskanie pewnego rodzaju faktycznego władztwa nad rzeczą.
W prawie cywilnym , do uregulowań którego odwołuje się pełnomocnik skarżącej, faktyczne władztwo nad rzeczą określane jest mianem posiadania i składają się na niego dwa elementy : corpus possessionis - element fizyczny wyrażający się we władaniu rzeczą oraz animus possessionis - element psychiczny skupiający się na woli wykonywania tego władztwa. Zgodnie zatem z takim rozumieniem przeniesienie posiadania , tj. wydanie rzeczy, nastąpić może zarówno poprzez wyzbycie się przez dotychczasowego posiadacza obu wymienionych elementów ( zarówno corpus , jak i animus) , jak również poprzez wyzbycie się przez takiego posiadacza jedynie woli władania rzeczą ( animus ) . W tym ostatnim przypadku nie dochodzi jednak do utraty przez dotychczasowego posiadacza władania rzeczą ( corpus ) , tym samym nowy posiadacz nie może tej rzeczy otrzymać . Tym samym nie zawsze wydanie rzeczy w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego odpowiada pojęciowo otrzymaniu towaru w rozumieniu art. 19 ust 3a ustawy VAT.
Wskazać również należy , iż ustawodawca konstruując przepis art. 19 ust. 3a ustawy VAT nie posłużył się znanym systemowi prawa polskiego pojęciem "wydanie rzeczy / towaru" ale użył słowa "otrzymanie" , co biorąc pod uwagę zasadę racjonalnego działania ustawodawcy oznacza , iż nie możemy interpretować pojęcia zawartego w art. 19 ust. 3a w oparciu o reguły zawarte w prawie cywilnym ( vide : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2001 roku, sygn. I SA/Lu 1293/99).
Zgodzić się należy z twierdzeniem pełnomocnika skarżącej, powołującego się na wyrok NSA z dnia 26 września 2001 roku, sygn. I SA/Łd 1190/99, iż przez "otrzymanie towaru" należy rozumieć pewien stan faktyczny polegający na tym, że podatnik faktycznie dysponuje towarem i nie musi go nawet wykorzystywać do celów gospodarczych. Powołany wyrok, oparty na bardzo podobnym stanie faktycznym, nie jest jednak - co należy zauważyć- potwierdzeniem stanowiska skargi co do istoty sporu. Wyrażono w nim bowiem pogląd, który podziela sąd w niniejszej sprawie, że nie można mówić o faktycznym dysponowaniu towarem, jeżeli samochód pozostawał w salonie sprzedaży celem zamontowania dodatkowego wyposażenia a pełna cena uiszczona została nie w miesiącu wystawienia faktury lecz miesiącu następnym.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się właśnie do ustalenia momentu, w którym faktycznie podatnik otrzymał towar.
Zdaniem skarżącej otrzymanie samochodu nastąpiło już w dniu 29 listopada 2002 roku (faktura zakupu samochodu k. 19) i od tego momentu skarżąca dysponowała zakupionym towarem . Fakt odebrania samochodu dopiero w dniu 5 grudnia 2002 roku spowodowany był pozostawieniem pojazdu w celu zamontowania w mm dodatkowego wyposażenia (faktura k. 95) i nie miał wpływu na prawo dysponowania nim przez skarżącą. Na datę tę nie miało wpływu również dokonanie w dniu 3 grudnia 2002 roku rejestracji i ubezpieczenia pojazdu (dowód rejestracyjny k. 16, polisa ubezpieczeniowa k. 14).
Sąd podziela stanowisko pełnomocnika skarżącej, iż dokonanie w późniejszym terminie rejestracji i ubezpieczenia pojazdu nie miało wpływu na fakt dysponowania samochodem, czego zresztą nie kwestionuje Dyrektor Izby Skarbowej . Jak słusznie przyjął organ odwoławczy, biorąc pod uwagę zeznania M. P. , zatrudnionego w firmie L. Sp. z o.o. ( k. 116 ), w dniu 29 listopada nie mogło jednak dojść do sfinalizowania umowy sprzedaży . Świadek ten zeznał bowiem , iż dla przeniesienia własności rzeczy, jak i jej wydania, kluczowe znaczenie miał fakt uregulowania wszystkich należności za zakupiony samochód, które nastąpiły w dniach : 27 listopada 2002 roku na kwotę 3.000 zł i 3 grudnia 2002 roku na kwotę 68.173 zł (dowody wpłaty k. 54 ) . Tym samym w dniu 29 listopada 2002 roku doszło jedynie do wpłaty zaliczki natomiast cała kwota została zapłacona dopiero w dniu 3 grudnia 2002 roku i dopiero od tej daty mogło dojść do przeniesienia własności i wydania rzeczy. Samochód pozostawał więc w faktycznym posiadaniu sprzedawcy nie tylko z powodu montowania dodatkowego wyposażenia ale i z powodu nieuiszczenia zapłaty.
Odnosząc się do wywodów skargi opartych na uregulowaniach prawa cywilnego dotyczących przeniesienia własności, stwierdzić należy, że wobec treści art. 19 ust.3 a ustawy VAT, nawet w sytuacji, gdyby spełnione zostały wszystkie konieczne elementy umowy kupna-sprzedaży i doszło do zapłaty pełnej ceny w listopadzie 2002r., rozstrzygające znaczenie ma faktyczne objęcie władztwa nad rzeczą. Chodzi więc, co wymaga podkreślenia raz jeszcze, nie o stan prawny lecz faktyczny, związany z realnym ( fizycznym) posiadaniem rzeczy ze wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami m.in. co do ryzyka utraty, uszkodzenia czy zużycia rzeczy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w O. jest zgodna z prawem i oparta na pełnym materiale dowodowym, który pozwała na stwierdzenie, iż do faktycznego wydania samochodu skarżącej nie doszło w dniu 29 listopada 2002 roku.
W ocenie sądu są więc podstawy do stwierdzenia, że organ odwoławczy w sposób prawidłowy ustalił rzeczywisty moment otrzymania samochodu. Poczynione ustalenia spełniają wymogi przewidziane w art.122 i 187§lOrd. pod. a ocena dowodów zgodna jest z art. 191 Ord. pod.
W tym stanie sprawy, stwierdzić zatem należało, iż zarzuty strony skarżącej są bezzasadne, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Z tych też względów na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako niezasadną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI