I SA/Ol 392/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2024-12-03
NSApodatkoweŚredniawsa
VATinterpretacja podatkowadotacjeNCBiRbadania naukowewłasność intelektualnaświadczenie usługpodstawa opodatkowaniasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS dotyczącą opodatkowania VAT dotacji z NCBiR na badania naukowe, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy bez należytego wyjaśnienia wątpliwości.

Skarżąca uczelnia zakwestionowała interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, która uznała jej stanowisko za prawidłowe, ale jednocześnie stwierdziła, że dotacja z NCBiR na badania naukowe i prace rozwojowe podlega opodatkowaniu VAT. Uczelnia argumentowała, że środki te stanowią refundację kosztów, a nie wynagrodzenie za usługi, a przeniesienie praw własności intelektualnej nie jest odpłatnym świadczeniem. Sąd uchylił interpretację, stwierdzając, że organ nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości i opierając się na wybiórczej analizie argumentów.

Sprawa dotyczyła skargi uczelni na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) w przedmiocie podatku od towarów i usług (VAT). Uczelnia, realizując projekt badawczo-rozwojowy na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa w ramach konkursu NCBiR, zwróciła się o interpretację dotyczącą opodatkowania VAT przeniesienia praw własności intelektualnej (PWI) na rzecz Skarbu Państwa. Uczelnia uważała, że finansowanie z NCBiR stanowi refundację kosztów, a nie wynagrodzenie za usługi, a samo przeniesienie PWI nie podlega VAT, gdyż było już opodatkowane w ramach otrzymanego finansowania. Dyrektor KIS początkowo uznał stanowisko uczelni za prawidłowe, jednak w uzasadnieniu stwierdził, że dotacja z NCBiR ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług i wchodzi do podstawy opodatkowania VAT. Uczelnia zaskarżyła interpretację, zarzucając jej wewnętrzną sprzeczność i błędy proceduralne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że organ interpretacyjny nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości i opierając się na wybiórczej analizie argumentów. Sąd podkreślił, że organ powinien był wezwać skarżącą do uzupełnienia wniosku w celu wyjaśnienia niejasności dotyczących zarówno opisu zdarzenia przyszłego, jak i własnego stanowiska wnioskodawcy, zwłaszcza w kontekście sprzecznych twierdzeń dotyczących charakteru otrzymanego finansowania i przeniesienia PWI. W związku z tym, uchylono interpretację i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ interpretacyjny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uchylił interpretację indywidualną Dyrektora KIS, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy bez należytego wyjaśnienia wątpliwości i opierając się na wybiórczej analizie argumentów. Nie rozstrzygnięto ostatecznie kwestii opodatkowania VAT dotacji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ interpretacyjny nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości i opierając się na wybiórczej analizie argumentów. Organ powinien był wezwać skarżącą do uzupełnienia wniosku w celu wyjaśnienia niejasności dotyczących charakteru finansowania i przeniesienia PWI.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 8 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 29a § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

O.p. art. 14b § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 169 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 29a § 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 29a § 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 15

Ustawa o podatku od towarów i usług

O.p. art. 14c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14k

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14nb

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 146 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.a.p.p.

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o Prawie autorskim i prawach pokrewnych

u.p.w.p.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

k.c. art. 353¹

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny nieprawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości. Organ nie podjął wymaganych czynności wyjaśniających, co naruszyło zasady postępowania. Interpretacja indywidualna była wewnętrznie sprzeczna.

Godne uwagi sformułowania

organ interpretacyjny zobowiązany był do podjęcia czynności wyjaśniających celem ustalenia, jakie jest rzeczywiste stanowisko podatnika w sprawie organ dokonał oceny stanowiska wnioskodawcy w oparciu o część argumentów podatnika jednostronnie z ukierunkowaniem na uznanie, że intencją strony jest prezentowanie stanowiska o opodatkowaniu VAT nie można uznać, że 'jakie pytanie, taka odpowiedź', tzn. że niejasne pytanie i niejasne stanowisko własne wnioskodawcy można skwitować stwierdzeniem jego prawidłowości

Skład orzekający

Anna Janowska

sprawozdawca

Katarzyna Górska

członek

Przemysław Krzykowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wydawania interpretacji indywidualnych przez organy podatkowe, obowiązek wyjaśniania wątpliwości przez organ, ocena stanowiska wnioskodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i sposobu procedowania organu interpretacyjnego. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii opodatkowania VAT dotacji i PWI.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu o wydanie interpretacji podatkowej, a mianowicie obowiązku organu do wyjaśniania wątpliwości wnioskodawcy. Pokazuje, jak istotne jest precyzyjne formułowanie stanowiska przez podatnika i jak organ powinien reagować na niejasności.

Organ podatkowy nie może ignorować wątpliwości wnioskodawcy – kluczowa lekcja z wyroku WSA w Olsztynie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 392/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-12-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Janowska /sprawozdawca/
Katarzyna Górska
Przemysław Krzykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I FSK 400/25 - Wyrok NSA z 2025-12-09
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 14b par. 3, art. 14h, art. 169 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2024r. sprawy ze skargi A. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2024 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.370.2024.1.KM w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej A. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
A. w S. (dalej jako: "wnioskodawca", "uczelnia", "skarżąca") zwróciła się o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług.
We wniosku przedstawiono zdarzenie przyszłe, z którego wynikało, że wnioskodawca zrealizował projekt na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa w ramach konkursu nr [...] pn. [...]. W tym celu w 2018r. zawarta została z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju (dalej: "NCBiR") umowa o wykonanie i finansowanie tego projektu z wnioskodawcą, jako liderem konsorcjum realizującego projekt (pozostali konsorcjanci to Instytuty Badawcze). Na mocy umowy NCBiR zobowiązuje się do wsparcia finansowego prowadzonych przez wnioskodawcę badań naukowych i prac rozwojowych poprzez pokrycie wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę i partnerów konsorcjum. Badania naukowe oraz prace rozwojowe, do wykonania, których zobowiązuje się wnioskodawca, mają być wykonywane w ramach następujących po sobie etapów, zgodnie z ustalonym harmonogramem. Każde zadanie jest wykonywane przez jeden lub kilka różnych podmiotów uczestniczących w projekcie. Po otrzymaniu zaliczek uczelnia jako lider konsorcjum, który otrzymuje wskazane finansowanie oraz finansowanie przeznaczone na pokrycie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług, wystawia faktury zaliczkowe. Lider niezwłocznie przekazuje też współwykonawcom środki finansowe zgodne z kosztorysem, harmonogramem płatności oraz harmonogramem wykonania projektu.
Zgodnie z zapisem umowy o finansowanie, koszty ponoszone w danym projekcie kwalifikują się do objęcia wsparciem finansowym przez NCBiR pod warunkiem łącznego spełnienia następujących warunków: 1. są niezbędne do zrealizowania celów projektu; 2. są zgodne z kosztorysem projektu; 3. są zaksięgowane i udokumentowane zgodnie z przepisami o rachunkowości oraz przyjętą polityką rachunkowości u wykonawcy lub współwykonawcy; 4. zostały poniesione w okresie realizacji projektu wskazanym w umowie; 5. zostały poniesione zgodnie z zasadami racjonalnej gospodarki finansowej, w szczególności najkorzystniejszej relacji nakładów do rezultatów. Naliczony podatek od towarów i usług może być kosztem kwalifikowalnym, jeśli zgodnie z odrębnymi przepisami liderowi konsorcjum lub pozostałym członkom konsorcjum nie przysługuje prawo do jego zwrotu lub odliczenia oraz jeśli podatek ten został naliczony w związku z poniesionymi kosztami kwalifikowalnymi. Kosztami kwalifikowanymi, poza wskazanymi w regulaminie elementami takimi jak wynagrodzenia osób zatrudnionych przy projekcie (dla zespołu naukowców konsorcjum na wsparcie badań naukowych i prac rozwojowych zmierzających do wytworzenia przedmiotów zadeklarowanych w celach projektu), koszty aparatury naukowo badawczej czy pozostałe koszty operacyjne związane z realizacją projektu (np. koszty delegacji, materiały promocyjne, koszty uczestnictwa w seminariach i konferencjach), itp., są również ustalane ryczałtowo (jako procent od wskazanych kosztów kwalifikowanych), koszty ogólne ponoszone w związku z realizacją projektu (np. koszty adaptacji pomieszczeń dla celów realizacji projektu, koszty materiałów biurowych, koszty wynagrodzeń personelu zarządzającego itp.). Koszty ogólne rozliczone ryczałtem traktowane są jako wydatki poniesione.
Wykonawca nie ma obowiązku zbierania ani opisywania dokumentów księgowych w ramach projektu na potwierdzenie poniesienia wydatków, które zostały wskazane jako koszty ogólne. W zależności od okoliczności, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT, refundacji podlega kwota odpowiednio brutto albo netto wydatków kwalifikowanych. Jeżeli okaże się, że sfinansowana została kwota brutto wydatków podmiotowi, któremu przysługuje prawo do odliczenia VAT, niezbędne jest dokonanie stosownej korekty.
Przyznana kwota zgodnie z umową z NCBiR przeznaczona była wyłącznie na pokrycie kosztów lidera oraz partnerów konsorcjum w związku z realizowanym projektem. Realizacja projektu była ściśle uzależniona od przyznanej dotacji przez NCBiR. W przypadku nieprzyznania dotacji, przedmiotowy projekt nie byłby realizowany. W projekcie nie przewidziano wkładu własnego.
W umowie o sfinansowanie projektu określono również prawo własności intelektualnej (zwanej dalej PWI). Przedmioty PWI to utwory w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o Prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2509 ze zm.) oraz wynalazki, wzory użytkowe i wzory przemysłowe, o których mowa w ustawie z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1170) oraz wyhodowana albo odkryta i wyprowadzona odmiana rośliny powstałej w wyniku wykonania projektu. Natomiast prawa związane to prawa wyłączne i uprawnienia związane z PWI (przedmiotami PWI), bez których nie jest możliwe korzystanie z przedmiotów PWI, a które zostały wniesione do projektu przez wykonawcę/współwykonawców lub nabyte/uzyskane od podmiotów trzecich. Prawa związane obejmują m.in. prawa z rejestracji topografii układu scalonego, prawa do korzystania i rozporządzania projektami racjonalizatorskimi, prawa do pobierania danych i wtórnego ich wykorzystania w całości lub w istotnej części co do jakości lub ilości zgromadzonych w bazach danych, prawa do odmiany wszelkich rodzajów i gatunków roślin, prawa do korzystania i rozporządzania know-how rozumianego jako informacje techniczne, technologiczne, praktyczne, handlowe, organizacyjne, koncepcje, pomysły, idee, założenia, wytyczne, ramy ogólne, struktury, metody, techniki, nazwy, wzory, znaki, treści, nieujawnione do wiadomości publicznej, bez względu na to, czy mogą być przedmiotem praw wyłącznych, w szczególności takich jak m.in. patenty, wzory użytkowe lub przemysłowe.
Zgodnie z umową, właścicielem wynalazków, wzorów użytkowych i wzorów przemysłowych lub topografii układu scalonego, wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny oraz autorskich praw majątkowych powstałych w wyniku projektu jest Skarb Państwa reprezentowany przez: Komendanta Głównego. W przypadku, gdy przedmioty PWI zostaną przekazane Skarbowi Państwa na nośnikach, na których je utrwalono, w szczególności nośnikach elektronicznych (płyta CD, DVD tzw. pendrive itp.), wraz z przekazaniem Skarbowi Państwa danego nośnika, przechodzi na Skarb Państwa bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia (tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy przez wykonawcę oraz współwykonawców finansowania) prawo własności tego nośnika. Wykonawca oraz współwykonawcy przeniosą na Skarb Państwa własność prototypów oraz demonstratorów powstałych w wyniku wykonania projektu, bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia (tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy przez wykonawcę oraz współwykonawców finansowania), wyłącznie na wyraźne żądanie Skarbu Państwa zgłoszone w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia Skarbowi Państwa wykazu. Wykonawca oraz współwykonawcy zobowiązują się udzielić Skarbowi Państwa licencji na korzystanie z przedmiotów praw związanych.
Umowa nie przewiduje żadnego wynagrodzenia, poza finansowaniem kosztów kwalifikowalnych, z tytułu realizacji projektu i przeniesienia praw do rezultatów wykonanej pracy. Wszystkie nabywane przez wnioskodawcę na potrzeby realizacji projektu towary i usługi są wykorzystywane wyłącznie do realizacji projektu (z zastrzeżeniem wskazanych wyżej kwalifikowanych kosztów ogólnych). Po zrealizowaniu projektu, wnioskodawca zobowiązany jest na podstawie umowy do przekazania efektów prac na rzecz ich właściciela (Skarbu Państwa), na żądanie jego reprezentantów.
Wobec powyższego wnioskodawca zadał pytanie: Czy przeniesienie przez wnioskodawcę PWI, przedmiotów PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa, bez dodatkowego wynagrodzenia będzie podlegać opodatkowaniu VAT?
Zdaniem wnioskodawcy, skoro wnioskodawca zobowiązał się do przeniesienia PWI, przedmiotów PWI i praw z nimi związanych, które będzie miał m.in. postać demonstratora specjalistycznego zestawu folii niskoadhezyjnej, postać wartości niematerialnych i prawnych, należy uznać, iż jego przekazanie na rzecz Centrum będzie stanowiło świadczenie usług.
Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, finansowanie mające na celu wytworzenie demonstratora specjalistycznego zestawu niskoadhezyjnej do zabezpieczania śladów biologicznych uwzględniającego dedykowane metody ekstrakcji DNA do badań kryminalistycznych wraz ze specyfikacją techniczną, należy uznać za podstawę wynagrodzenia stanowiące opodatkowanie VAT z tytułu świadczenia usług. Z uwagi zaś na fakt, że NCBiR jest czynnym podatnikiem VAT, transakcja ta powinna zostać udokumentowana fakturą VAT. Zgodnie z zawartą umową faktura VAT jest wystawiana na NCBiR, który przekazuje zaliczki na rachunek bankowy uczelni, następnie po otrzymaniu zaliczki uczelnia wystawia faktury VAT zaliczkowe. Na zakończenie realizacji projektu uczelnia wystawia fakturę VAT końcową (rozliczeniową) na NCBiR. Skoro PWI, przedmioty PWI oraz prawa związane mają zostać przeniesione wyłącznie na rzecz Skarbu Państwa bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia (tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy finansowania), czynność taka nie będzie po raz kolejny opodatkowana, bowiem była opodatkowana w ramach otrzymanej kwoty finansowania badań naukowych oraz prac rozwojowych przez NCBiR.
W ramach konsorcjum uczelnia nie uzyskuje bezpośrednio korzyści, ale udział w pracach może podnieść jej prestiż w środowisku naukowym i przyczynić się do zawiązania długofalowych relacji z partnerami konsorcjum oraz poprawić pozycję względem innych uczelni. Pracownicy biorący udział w realizacji projektu otrzymują z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie finansowane ze środków otrzymanych z NCBiR. Ponadto uczelnia otrzymuje środki naliczone ryczałtowo w wysokości 25% poniesionych kosztów bezpośrednich (kwalifikowalnych), które stanowią w budżecie projektu koszty ogólne (pośrednie). W ramach tej kategorii mieszczą się koszty ponoszone przez wykonawcę takie jak m.in.: koszty wynajmu lub utrzymania budynków, w tym: koszty wynajmu, czynszu, sprzątania i ochrony pomieszczeń, koszty adaptacji i pomieszczeń do celów realizacji projektu, koszty utrzymania infrastruktury - koszty mediów (elektryczności, gazu ogrzewania, wody), utylizacji odpadów, okresowej konserwacji i przeglądu urządzeń, koszty wynagrodzeń personelu zarządzającego, administracyjnego, technicznego i pomocniczego związanego z działalnością jednostki w pośredni sposób związanego z realizacją projektu (kierownicy jednostki, księgowość, kadry BHP), usługi pocztowe, telefoniczne, kurierskie, internetowe, koszty materiałów biurowych i piśmienniczych, usług drukarskich i ksero, koszty urządzeń i sprzętu biurowego, koszty ubezpieczeń majątkowych.
Podniesiono też, że efekty badań uzyskane przez wnioskodawcę po zakończeniu realizacji projektu nie będą służyły wykonywaniu działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, ponieważ zgodnie z umową wykonawca jest zobowiązany do przeniesienia PWI, przedmiotów PWI lub praw z nimi związanych na rzecz Skarbu Państwa. Uczelnia za przeniesienie PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa, nie otrzymuje żadnych świadczeń i wynagrodzenia. Wykonawcy oraz współwykonawcom może zostać udzielona licencja na korzystanie z PWI na mocy odrębnej umowy zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a wykonawcą oraz współwykonawcami.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako: "organ", "Dyrektor") w interpretacji indywidualnej uznał stanowisko uczelni za prawidłowe.
Powołując w uzasadnieniu treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 29a ust. 1, 6 i 7 ustawy o VAT, organ wskazał, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy towaru lub świadczenia usługi.
Zdaniem organu, włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to celowa dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Dla określenia, czy dane dotacje mają czy też nie bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a co za tym idzie – czy podlegają opodatkowaniu, istotne są zatem szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. Tym samym, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian 19/25 State) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Limited v. Commissioners of Customs and Excise, w skrócie KNW).
Organ wskazał ponadto, że jakkolwiek ani w prawie cywilnym ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061), w ramach tzw. swobody umów. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Przechodząc na grunt prawa podatkowego, Dyrektor stosownie do art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, stwierdził, że konsorcjum nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Podmioty działające w ramach konsorcjum są zatem odrębnymi podatnikami VAT, a zatem do powinny stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane czynności.
W ocenie organu, analiza przedstawionego opisu sprawy, treści przepisów prawa podatkowego oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do stwierdzenia, że przekazywane wnioskodawcy przez NCBiR środki finansowe na realizację opisanego projektu należy uznać za otrzymane od osoby trzeciej środki (dotacje, subwencje lub dopłaty o podobnym charakterze) mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez wnioskodawcę usług. Środki te nie zostaną przeznaczone na ogólną działalność uczelni, lecz mogą zostać wykorzystane tylko i wyłącznie na działanie określone i wskazane w umowie. Zdaniem organu, środki finansowe otrzymane na realizację ww. projektu stanowią należności za świadczone usługi. Tym samym, realizację powierzonych zadań i w efekcie przekazanie wszelkich praw własności przemysłowej i intelektualnej będących wynikiem realizowanego projektu na rzecz Skarbu Państwa należy uznać za podlegające opodatkowaniu świadczenie usług. W analizowanym przypadku istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym od osoby trzeciej wynagrodzeniem. Przedstawiony opis sprawy wskazuje, że właścicielem efektów zrealizowanego projektu – powstałych w jego wyniku PWI – będzie Skarb Państwa reprezentowany przez Komendanta Głównego. W niniejszej sprawie mamy zatem beneficjenta świadczenia, tj. Skarb Państwa, reprezentowany przez Komendanta Głównego, który po zakończeniu projektu uzyskuje prawo do własności intelektualnej w postaci demonstratora specjalistycznego zestawu folii niskoadhezyjnej do zabezpieczania śladów biologicznych uwzględniającego dedykowane metody ekstrakcji DNA do badań kryminalistycznych wraz ze specyfikacją techniczną oraz autorskich praw majątkowych do dokumentacji w przedmiocie PWI. Jednocześnie świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne, tj. wynagrodzenie otrzymane przez konsorcjum od NCBiR. Zatem, przekazanie PWI na rzecz Skarbu Państwa nastąpi odpłatnie i będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Fakt, że wnioskodawca wykonał określone czynności na rzecz beneficjenta projektu (Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Komendanta Głównego), nie pobierając od niego odpłatności (PWI, przedmioty PWI oraz prawa związane przeniesione na rzecz Skarbu Państwa bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia) oznacza, że zapłatą za te świadczenia są otrzymane przez wnioskodawcę środki zwane dotacją (dofinansowaniem otrzymanym z NCBiR).
W konsekwencji Dyrektor stwierdził, że dotacja otrzymana od NCBiR przez uczelnię, jako lidera konsorcjum, na realizację badań naukowych oraz prac rozwojowych w ramach projektu będzie dotacją bezpośrednio wpływającą na wartość świadczeń i stanowić będzie wynagrodzenie za świadczone usługi oraz będzie zwiększać podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym świadczenia wykonywane w ramach projektu sfinansowane dotacją, będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Powyższą interpretację zaskarżyła uczelnia, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji zarzucono:
1) błąd wykładni oraz niewłaściwą ocenę, co do zastosowania przepisów prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1-2, art. 29a ust. 1 i ust. 6-7, art. 15 ustawy o VAT poprzez uznanie, że w stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) opisanym we wniosku o wydanie interpretacji, dofinansowanie (dotacja) otrzymane przez lidera i członków konsorcjum z NCBiR, na realizację projektów w zakresie prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, stanowi wynagrodzenie za świadczone przez lidera i pozostałych członków konsorcjum usługi lub dostawy i tym samym wchodzi do podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i rodzi, po stronie lidera i pozostałych członków konsorcjum, obowiązek wystawienia faktury oraz poprzez uznanie, że otrzymane z NCBiR dofinansowanie jest dotacją, subwencją lub inną dopłatą o podobnym charakterze mającą bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, oraz poprzez uznanie, że nieodpłatne przeniesienie PWI, przedmiotów PWI i praw związanych (definicje PWI, przedmiotów PWI i praw związanych zostały zawarte we wniosku o wydanie interpretacji) na rzecz Skarbu Państwa powstałych w związku z realizacją projektu jest odpłatnym świadczeniem usług lub dostawą i jest opodatkowane z tytułu VAT (błędne zastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT) oraz poprzez uznanie, że kwota otrzymanego z NCBiR dofinansowania stanowi podstawę opodatkowania w przypadku nieodpłatnego przeniesienia PWI, przedmiotów PWI i praw związanych na rzecz Skarbu Państwa oraz poprzez uznanie, że w opisanym we wniosku stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) wnioskodawcę należy uznać za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w postaci świadczenia usług lub dostawy towarów; podczas gdy prawidłowa wykładnia winna doprowadzić organ do odmiennych wniosków, w szczególności takich, że: otrzymane środki finansowe nie mają bezpośredniego wpływu na cenę i nie stanowią wynagrodzenia za świadczone przez lidera i pozostałych członków konsorcjum usługi i nie stanowią elementu podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, zaś nieodpłatne przeniesienie PWI, przedmiotów PWI i praw związanych na rzecz Skarbu Państwa powstałych w związku z realizacją projektu nie jest odpłatnym świadczeniem usług ani dostawą towarów, natomiast otrzymywane z NCBiR kwoty stanowią jedynie refundację poniesionych kosztów (a nie wynagrodzenie), a zatem nie stanowią podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 14b § 2 w zw. z art. 14b § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako "O.p.") poprzez przyjęcie założeń niezgodnych ze stanem faktycznym, tj. uznanie, że dotacja z NCBiR stanowi wynagrodzenie za usługi lub dostawy, podczas gdy w rzeczywistości otrzymywane stanowi jedynie refundację poniesionych kosztów (a nie wynagrodzenie), a zatem nie stanowi podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz poprzez sformułowanie interpretacji w sposób wewnętrznie sprzeczny, gdyż z uzasadnienia interpretacji wynika wprost, że należy zapłacić podatek VAT, zaś z oceny stanowiska zawartej w interpretacji wynika, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe;
b) art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób pobieżny, niepoprzedzony analizą ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego w tego typu sprawach oraz nieuwzględnienie tego orzecznictwa przy wydaniu interpretacji, co świadczy o prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego, a także poprzez nieodniesienie się w pełni do argumentów skarżącego, niepoddanie analizie lub poddanie niepełnej analizie wszystkich przepisów mających wpływ na ocenę zaprezentowanego we wniosku zdarzenia przyszłego, jak również poprzez nieuzasadnienie w wyczerpujący sposób swojego stanowiska co do oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu podatkowego oraz poprzez sformułowanie interpretacji w sposób wewnętrznie sprzeczny, gdyż z uzasadnienia interpretacji wynika wprost, że należy zapłacić podatek VAT, zaś z oceny stanowiska zawartej w interpretacji wynika, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe;
c) art. 14c, art. 14k-14nb O.p. poprzez sformułowanie interpretacji w sposób wewnętrznie sprzeczny, gdyż z uzasadnienia interpretacji wynika wprost, że należy zapłacić podatek VAT, zaś z oceny stanowiska zawartej w interpretacji wynika, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe, co tym samym pozbawia interpretację waloru ochronnego względem wnioskodawcy, pozbawia wnioskodawcę możliwości skorzystania z przepisów statuujących funkcję ochronną interpretacji indywidualnej.
W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżona interpretacja została sformułowana w sposób wewnętrznie sprzeczny. Z uzasadnienia interpretacji wynika wprost, że należy zapłacić podatek VAT (z uzasadnienia wynika, że nieodpłatne przeniesienie PWI, przedmiotów PWI i praw związanych na rzecz Skarbu Państwa podlega według Organu opodatkowaniu VAT), zaś z części interpretacji zatytułowanej "Ocena stanowiska" i wstępnej części interpretacji wynika, że stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe. Wnioskodawca, prezentując swoje stanowisko w sprawie, wyraźnie natomiast napisał, że według niego skoro PWI, przedmioty PWI oraz prawa związane mają zostać przeniesione wyłącznie na rzecz Skarbu Państwa bez prawa do dodatkowego wynagrodzenia (tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy finansowania), czynność taka nie będzie po raz kolejny opodatkowana, bowiem była opodatkowana w ramach otrzymanej kwoty finansowania badań naukowych oraz prac rozwojowych przez Centrum.
W ocenie skarżącej, zaskarżona interpretacja jest całkowicie sprzeczna z wykładnią przepisów ustawy o VAT. W niniejszej sprawie dofinansowanie przekazane przez NCBiR nie może stanowić wynagrodzenia za świadczoną usługę, gdyż projekt nie jest do niego skierowany, zaś sam projekt może nie przynieść żadnych efektów, co w przypadku badań naukowych i prac rozwojowych nie jest niczym nadzwyczajnym. Brak jest ponadto, w świetle opisu zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, jakiegokolwiek związku pomiędzy kwotą dofinansowania z NCBiR a konkretnym wynikiem badań naukowych lub prac rozwojowych, który wskazywałby w jakikolwiek sposób na dopłatę do ceny, pokrycie jej części lub rekompensatę z powodu obniżenia ceny.
Na poparcie swoje stanowiska skarżąca wskazała na liczne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych (np. wyroki NSA: z 21 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 1363/18, z 30 listopada 2021 r. , sygn. akt I FSK 1122/18, z 21 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 1363/18, z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I FSK 566/19, z 11 czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 1482/18, z 27 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1875/16 oraz WSA w Łodzi z 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 173/21, WSA w Gdańsku z 27 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 958/18, WSA w Warszawie: z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2350/18, z 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2340/18, z 22 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 944/17). Strona podniosła również, że zaprezentowaną powyżej linię orzeczniczą zaaprobował także WSA w Olsztynie m.in. w wydanych w sprawie ze skargi strony wyrokach z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 332/22; oraz z 6 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 46/24.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga była zasadna, choć Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wszystkich jej zarzutów.
Stosownie do art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że zaskarżoną w niniejszej sprawie interpretacją indywidualną organ interpretacyjny uznał stanowisko skarżącej za prawidłowe. Skarżąca zaskarżyła jednak interpretację indywidualną, albowiem uważa, że między jej stanowiskiem a stanowiskiem organu interpretacyjnego zachodzi rozdźwięk, jak również rozdźwięk taki zachodzi pomiędzy rozstrzygnięciem interpretacji indywidualnej a jej uzasadnieniem, co strona podniosła w warstwie proceduralnej zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 14b § 2 w zw. z art. 14b § 1 i 3, art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14c, art. 14k-14nb O.p. Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, choć nieco z innym uzasadnieniem aniżeli wskazała skarżąca, co jest możliwe, gdyż związanie sądu administracyjnego zarzutami skargi nie obejmuje związania uzasadnieniem tych zarzutów (por. wyroki NSA z 8 listopada 2016 r. II OSK 2671/15, 7 października 2014 r. II OSK 760/13, 23 maja 2013 r. II OSK 210/12; opubl.: CBOSA - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej, o ile nie wskazano innego publikatora).
W świetle powyższego zasadniczym problemem w sprawie determinującym rozstrzygnięcie, była przede wszystkim kwestia, czy organ interpretacyjny właściwie odczytał przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe, pytanie podatnika oraz przede wszystkim wyrażone na gruncie tego zdarzenia przyszłego stanowisko podatnika.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Interpretacja indywidualna zawiera, stosownie do art. 14c § 1 i § 2 O.p., ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 1), a w przypadku uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe zawiera wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2).
Z powyższych przepisów wynika, że ocenie w ramach postępowania zmierzającego do uzyskania indywidualnej interpretacji podlega własne stanowisko wnioskodawcy. Własne stanowisko w sprawie to określenie konsekwencji prawnopodatkowych opisanego we wniosku o wydanie interpretacji stanu faktycznego sprawy (wyrok WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3382/14). To jego prawidłowość bądź nieprawidłowość jest badana przez organ interpretacyjny. W związku z tym wskazuje się, że w kontekście wzoru wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nie są najistotniejsze ani pytania zadane przez wnioskodawcę, ani przepisy prawa wskazane przez niego jako mające zastosowanie w sprawie. Najistotniejsza dla wnioskodawcy pozostaje część wniosku zawierająca jego własną ocenę skutków podatkowych stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. W przypadku pełnej zgodności poglądów wnioskodawcy i organu interpretacyjnego, ustawodawca pozwala pominąć konieczność sporządzania oceny stanowiska wnioskodawcy i potwierdzić je bez zastrzeżeń w trybie art. 14c § 2 O.p. Realizując zasadę przekonywania i funkcję informacyjną, organ skonfrontowany z poglądami zainteresowanego i ich uzasadnieniem jest w stanie pełniej się do nich odnieść i wyjaśnić wnioskodawcy, dlaczego jego stanowisko pozostaje prawidłowe bądź nieprawidłowe. W modelowym postępowaniu wnioskodawca powinien czuć się bowiem poinformowany i przekonany, iż poglądy przez niego przedstawione pozostają adekwatne bądź nieadekwatne w sprawie, a także wiedzieć czemu tak jest (K. F. Turzyński, 2.4. Własne stanowisko wnioskodawcy [w:] Interpretacje przepisów prawa podatkowego w praktyce i orzecznictwie, Warszawa 2015; Lex/el.).
W piśmiennictwie podkreśla się też, że obowiązek przedstawienia stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego nie powinien być pojmowany zbyt rygorystycznie. Za wystarczające można by uznać, że będzie on spełniony, jeżeli zainteresowany w jasny sposób wskaże przedmiot swoich wątpliwości. Należy przyjąć, że nie chodzi tu o pełną ocenę prawną przedstawionego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, lecz o zrozumiałe przedstawienie zagadnienia, które w ocenie wnioskodawcy wymaga wyjaśnienia (A. Kabat, Wiążące interpretacje przepisów prawa podatkowego - korzyści po zmianach?, cz. I., Pr.i P. 2007, Lex/el., por też wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2518/18).
W orzecznictwie sądowym wskazuje się natomiast, że wyczerpująco przedstawione stanowisko wnioskodawcy powinno wskazywać przepisy prawa mogące stanowić postawę dochodzonej interpretacji oraz ocenę ich znaczenia dla wyczerpująco przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Zarówno opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), jak i ocena prawna, odwołująca się do konkretnych przepisów prawa podatkowego, muszą być ze sobą spójne (wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2130/17). Pomiędzy wszystkimi elementami wniosku musi istnieć związek sprowadzający się do tego, że własne stanowisko wnioskodawcy powinno stanowić odpowiedź na pytanie interpretacyjne na gruncie stanu faktycznego (lub zdarzenia przyszłego) i przepisów prawa podatkowego (wyrok WSA w Łodzi z 12 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1310/13). W wyroku z 3 października 2017 r., sygn. akt I FSK 61/16, NSA przedstawił rozumienie pojęcia "stanowiska własnego wnioskodawcy" jako prawną kwalifikację przedstawionego stanu faktycznego, w którego obszarze będzie się toczyć postępowanie o wydanie interpretacji indywidualnej, wskazując jednocześnie na merytoryczne związanie organu wydającego interpretację zakresem problemu prawnego przedłożonego przez stronę we wniosku.
Z powyższego wynika zatem, że ujęcie we wniosku przez zainteresowanego własnego stanowiska dotyczy jego osobistej oceny zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego z powołaniem się na konkretne przepisy prawa. Brak tego stanowiska jest traktowany jako niedopełnienie wymogów formalnych wniosku i skutkuje wezwaniem do uzupełnienia wniosku w trybie art. 169 § 1 O.p. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Działając w trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. organ interpretacyjny może żądać uzupełnienia wniosku o takie elementy, bez których nie jest możliwa ocena, czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe, czy też błędne. Elementy, które wnioskodawca winien uzupełnić, organ wydający interpretację indywidualną, winien precyzyjnie wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska organu w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h o.p. organ podatkowy jest obowiązany do podjęcia czynności wyjaśniających, w sytuacji gdy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej jest sformułowany w sposób niewystarczający do jednoznacznej i wyczerpującej oceny prawnej przedstawionego w nim zagadnienia (zob. wyroki NSA z 10 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 1143/21 oraz z 9 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 532/17).
Zdaniem Sądu, w stanie rozpoznawanej sprawy nie można było uznać, że nie powstały żadne wątpliwości co do przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opisu zdarzenia przyszłego, pytania podatnika, jak i jego własne stanowisko w sprawie oceny zdarzenia przyszłego, i że wszystkie te elementy wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zostały przedstawione w sposób jasny i oczywisty, umożliwiający wydanie interpretacji indywidualnej.
Sformułowane we wniosku zdarzenie przyszłe, pytanie podatnika i jego własne stanowisko w sprawie oceny zdarzenia przyszłego powinny pozostawać ze sobą w związku. W niniejszej sprawie pytanie to dotyczyło kwestii, czy przeniesienie przez wnioskodawcę PWI, przedmiotów PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa bez dodatkowego wynagrodzenia będzie podlegać opodatkowaniu VAT. W zakresie związanego z tym pytaniem własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego strona, odwołując się do brzmienia przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, wskazała że przeniesienie PWI, przedmiotów PWI i praw z nimi związanych, które będą miały postać demonstratora specjalistycznego zestawu folii niskoadhezyjnej bądź postać wartości niematerialnych i prawnych, będą stanowiły świadczenie usług. Odwołując się z kolei do przepisu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, strona stwierdziła, że finansowanie uzyskane od NCBiR należy uznać za wchodzące do podstawy opodatkowania z tytułu świadczenia usług. Skoro zaś PWI, jak i przedmioty PWI oraz prawa związane, mają zostać przeniesione na rzecz Skarbu Państwa bez dodatkowego wynagrodzenia, tj. w ramach otrzymanego na podstawie umowy finansowania, czynność taka nie będzie po raz kolejny opodatkowana, bowiem była opodatkowana w ramach otrzymanej kwoty finansowania.
Zdaniem Sądu, o ile powyższe twierdzenia zawarte w części wniosku dotyczącej przedstawienia przez zainteresowanego własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego mogłyby zostać uznane za tożsame z argumentacją organu, który oceniając to stanowisko jako prawidłowe, stwierdził, że przekazanie wszelkich praw własności przemysłowej i intelektualnej będących wynikiem realizowanego projektu na rzecz Skarbu Państwa należy uznać za podlegające opodatkowaniu świadczenie usług, którym odpowiada świadczenie wzajemne, tj. dofinansowanie otrzymane od NCBiR, to jednak to stanowisko organu zostało wyrażone z pominięciem dalszej części stanowiska wnioskodawcy.
Na uwadze należy mieć bowiem, że w ramach innych elementów zdarzenia przyszłego i argumentów własnej oceny prawnej sprawy strona wskazywała również, że w ramach umowy konsorcjum nie uzyskuje bezpośrednio korzyści, lecz udział w pracach może podnieść jej prestiż w środowisku naukowym i przyczynić się do zawiązania długofalowych relacji z partnerami konsorcjum oraz poprawić pozycję względem innych uczelni. Wskazano również na rodzaj kosztów poniesionych w projekcie, które nie wykazywały związku z ceną konkretnych dostaw lub towarów, a także, że efekty badań po zakończeniu realizacji projektu nie będą służyły wykonywaniu działalności opodatkowanej. Podniesiono, że w przypadku nieprzyznania dotacji, projekty w ogóle nie byłby realizowany. Wskazano, że wszystkie nabywane na potrzeby realizacji projektu towary i usługi są wykorzystywane wyłącznie do realizacji projektu nie mają związku z czynnościami opodatkowanymi. Podniesiono też, że demonstrator specjalistyczny zestawu folii niskoadhezyjnej będzie mógł być wykorzystywany przez inne podmioty. Wskazano ponadto, że skarżąca za przeniesienie na rzecz Skarbu Państwa PWI lub praw związanych nie otrzymuje żadnych świadczeń i wynagrodzenia.
W ocenie Sądu, powyższe twierdzenia zawarte we wniosku zarówno w części wniosku dotyczącej przedstawienia przez zainteresowanego zdarzenia przyszłego, jak i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego zdarzenia przyszłego były niejasne, zwłaszcza w kontekście tego, czy przeniesienie na rzecz Skarbu Państwa PWI lub praw związanych będzie wiązało się z otrzymaniem przez skarżącą wynagrodzenia, czy też nie. Powstałe wątpliwości powinny spowodować po stronie organu reakcję w postaci wezwania do uzupełnienia wniosku na podstawie art. art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. W konsekwencji niepodjęcia w tym zakresie obligatoryjnych czynności organ wydał interpretację indywidualną, którą potwierdził prawidłowość potraktowanego wyrywkowo stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do sformułowanego pytania, co – wydawałoby się pomimo pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia o uznaniu jej stanowiska za prawidłowe – spotkało się z jej sprzeciwem i decyzją o zaskarżeniu takiej interpretacji indywidualnej do Sądu. Według Sądu, w tej sprawie zaistniała sytuacja, w której organ interpretacyjny zobowiązany był do podjęcia czynności wyjaśniających celem ustalenia, jakie jest rzeczywiste stanowisko podatnika w sprawie, skutkiem zaś nieprzeprowadzenia tych czynności było to, że dopiero w skardze podatnik przedstawił argumentację, zarzucając organowi, że uznał stanowisko podatnika za prawidłowe, choć jednocześnie ocenił, że należy zapłacić podatek VAT z tytułu dofinansowania otrzymanego z NCBiR.
Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że podatnik powinien z rozwagą formułować oceną zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego z powołaniem się na konkretne przepisy prawa, bowiem dokonywana w wyniku postępowania ocena organu interpretacyjnego odnosi właśnie do tej oceny prawnej wyrażonej przez podatnika. Przedstawiona w niniejszej sprawie ocena prawna wyrażona przez skarżącą uczelnię, dodatkowo reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, była dalece niedoskonała, przede wszystkim zawierała niejednoznaczne i budzące wątpliwości, w aspekcie oceny całego wniosku, stwierdzenia w kwestii skutków podatkowoprawnych otrzymania dofinansowania z NCBR i czynności przeniesienia PWI na Skarb Państwa. Zdaniem Sądu, to na organie interpretacyjnym spoczywał obowiązek wyjaśnienia tych wątpliwości przy udziale strony. Tymczasem organ nieprawidłowo, gdyż bez wyjaśnienia z udziałem wnioskodawcy zasadniczych wątpliwości co do jego stanowiska, wyłuszczył z rozpatrywanego wniosku te twierdzenia, które z punktu realizacji przez organ polityki fiskalnej Państwa, były korzystne i wskazywały na to, że intencją strony jest prezentowanie stanowiska o opodatkowaniu VAT zarówno samego dofinansowania, jak i czynności przekazania PWI. Tym samym organ dokonał oceny stanowiska wnioskodawcy w oparciu o część argumentów podatnika jednostronnie z ukierunkowaniem na uznanie, że do podstawy opodatkowania VAT wchodzi analizowane dofinansowanie, z jednoczesnym pominięciem pozostałych twierdzeń wniosku wskazujących na brak bezpośrednich korzyści po stronie skarżącej w związku z uzyskaniem dofinansowania, charakter kosztów ponoszonych w toku realizacji projektu, które będą służyć wyłącznie pokryciu kosztów, czy też stwierdzenie, że w przypadku nieprzyznania dotacji, przedmiotowy projekt nie byłby realizowany oraz że efekty badań nie będą służyły do czynności opodatkowanych.
W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie stanowisko podatnika nie zostało sformułowane w sposób zrozumiały. W tej sytuacji właściwym sposobem postępowania w świetle przepisu art. 14c § 1 O.p. nie było jego potwierdzanie przez organ z przytoczeniem jedynie części argumentacji powołanej w uzasadnieniu tego stanowiska, ale domaganie się od wnioskodawcy jego wyjaśnienia, zwłaszcza, że kwestia zaliczenia do podstawy opodatkowania VAT dofinansowania otrzymanego przez różnego rodzaju instytucje z NCBiR jest przedmiotem licznych (i w zasadzie zbliżonych, jeśli nie w znacznej części jednolitych, w aspekcie istoty spornego zagadnienia prawnego) postępowań przed Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej, również sporów prowadzonych przez samego skarżącego, na co wskazują powołane w skardze wyroki tut. Sądu z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 332/22, oraz z 6 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 46/24, w których przedmiotem sporu jest kwestia wpływu otrzymania dofinansowania na realizację projektu na podstawę opodatkowania VAT w kontekście treści przepisu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Zauważenia przy tym wymaga, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej zasadniczo skupił się na analizie tej właśnie kwestii, tj. czy finansowanie z NCBiR wchodzi do podstawy opodatkowania VAT i to w tym zakresie wyraził reasumpcję swego stanowiska na s. 23 zaskarżonej interpretacji, choć przedmiotem pytania strony, była wyłącznie kwestia, czy przeniesienie przez wnioskodawcę PWI, przedmiotów PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa bez dodatkowego wynagrodzenia będzie podlegać opodatkowaniu VAT. Z powyższego zatem wyraźnie wynika, że złożona w niniejszej sprawie skarga na interpretację indywidualną uznająca stanowisko podatnika za prawidłowe jest efektem niepodjęcia przez organ obligatoryjnych czynności w zakresie usunięcia wątpliwości nie tylko co do własnego stanowiska wnioskodawcy, ale również zdarzenia przyszłego i pytania wnioskodawcy, co do którego wnioskodawca zawęził je wyłącznie do kwestii opodatkowania przeniesienia PWI, przedmiotów PWI lub praw związanych na rzecz Skarbu Państwa, zaś organ udzielił odpowiedzi w dużo szerszym zakresie odnoszącym się przede wszystkim bezpośrednio do kwestii opodatkowania dofinansowania otrzymanego z NCBiR
W niniejszej sprawie wyraźnego podkreślenia wymaga, ze w świetle realizacji funkcji informacyjnej interpretacji indywidualnej nie można uznać, że "jakie pytanie, taka odpowiedź", tzn. że niejasne pytanie i niejasne stanowisko własne wnioskodawcy można skwitować stwierdzeniem jego prawidłowości, jeśli tylko w opisie stanowiska wnioskodawcy część z jego argumentów będzie mieściła się w takim zakresie rozstrzygnięcia.
Jak już wyżej wskazano, nieprzedstawienie własnego stanowiska albo jego przedstawienie w sposób wadliwy stanowi brak wniosku, który podlega usunięciu w trybie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. W sytuacji sprzecznych lub wykluczających się twierdzeń we wniosku, organ interpretacyjny powinien był wezwać skarżącą do wyjaśnienia jej stanowiska, ewentualnie także opisu zdarzenia przyszłego i treści pytania, jeśli one również budziły wątpliwości. Uznając za prawidłowe stanowisko przedstawione niejasno we wniosku, organ interpretacyjny naruszył art. 14b § 1-3 oraz art. 14c § 1 O.p., gdyż nie przedstawił oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy w rozumieniu tych przepisów. Z powyższych względów Sąd uznał za zasadny również zarzut skargi, że zaskarżona interpretacja indywidualna narusza art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. w zakresie, w jakim organ interpretacyjny uznał stanowisko strony za prawidłowe w oparciu o jej niejasne stanowisko.
Zaskarżona interpretacja została uchylona na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W ponownym postępowaniu interpretacyjnym organ wezwie skarżącą na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p. do usunięcia braku wniosku w zakresie przedstawienia własnego stanowiska, ewentualnie także opisu zdarzenia przyszłego i treści pytania, jeśli one również wzbudzą wątpliwości organu w toku ponownego rozpatrywania sprawy. Wypowiedź skarżącej powinna być precyzyjna i konsekwentna co do skutków na gruncie VAT opisanego przez nią zdarzenia przyszłego. Jeżeli strona, pomimo wezwania, nie usunie braku wniosku, organ interpretacyjny pozostawi wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpatrzenia.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI