I SA/OL 382/23

I SA/Ol 382/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-12-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /sprawozdawca/
Jolanta Strumiłło /przewodniczący/
Przemysław Krzykowski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 548/24 - Wyrok NSA z 2025-08-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 §2 pkt 1, art. 33 §2 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 §1 pkt 1, aart. 138 §2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 7 sierpnia 2023 r., nr SKO.55.10.2023 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
T. K. (dalej jako: "strona", "skarżący", "zobowiązany") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 7 sierpnia 2023 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent O. wystawił względem skarżącego tytuł wykonawczy nr [...] z 6 grudnia 2022 r. obejmujący podlegającą zwrotowi dotację przyznaną Stowarzyszeniu E. z siedzibą w O. (dalej jako: "Stowarzyszenie"). Egzekwowany obowiązek wynika z decyzji Prezydenta O. z 21 listopada 2022 r., w której orzeczono o odpowiedzialności zobowiązanego – prezesa zarządu Stowarzyszenia za należne budżetowi Gminy O. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym z tytułu ww. dotacji za 2017 r. podlegającej zwrotowi. Decyzji tej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.
Pismem z 19 grudnia 2022 r. strona wniosła zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej polegający na naruszeniu:
1) art. 33 §2 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 479, ze zm.), dalej jako: "u.p.e.a.", tj. prowadzeniu egzekucji w przedmiocie nieistniejącego obowiązku w zakresie:
- kwoty 1.625.576,00 zł, podczas gdy zobowiązanie w takiej wysokości nie istnieje, bowiem kwota ta stanowi całość wypłaconej stowarzyszeniu dotacji, zaś decyzja wymiarowa z 20 kwietnia 2022 r. (dalej również: "decyzja wymiarowa") obejmowała jedynie część wskazanej w dotacji w wysokości ok. 400.900,00 zł jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości,
- kwoty 581.393,00 zł stanowiącej odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, licząc od dnia 1 stycznia 2018 r., podczas gdy decyzja z 21 listopada 2022 r. nie zawiera wskazania, od jakiej daty należy naliczać odsetki, a zarazem decyzja wymiarowa określała odsetki: (-) dla części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem od dnia 12 grudnia 2017 r., (-) dla części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od dnia 15 stycznia 2019 r.;
2) art. 33 §2 pkt 2 lit. a ustawy w zw. z art. 27 §1 pkt 3 u.p.e.a., tj. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z 21 listopada 2022 r. w zakresie:
- treści podlegającego egzekucji obowiązku, bowiem w tytule wykonawczym wskazano wadliwie "Niezwrócenie dotacji wykorzystanej niezgodnie z prawem lub nienależnie pobrane", podczas gdy strona nigdy nie wykorzystała żadnej dotacji niezgodnie z prawem lub też nienależnie nie pobrała żadnej dotacji, a w ramach wydanej decyzji orzeczono jedynie odpowiedzialność solidarną prezesa zarządu Stowarzyszenia za należne budżetowi Gminy O. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznym z tytułu podlegającej zwrotowi dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości,
- podstawy prawnej tego obowiązku, bowiem w tytule wykonawczym wskazano wadliwie art. 169 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, dalej jako: "u.f.p.", podczas gdy zobowiązany nie odpowiada za zwrot otrzymanych dotacji (ponieważ ich nigdy nie otrzymał), lecz na podstawie art. 116a §1 w zw. z art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, dalej jako: "o.p.", ponosi odpowiedzialność solidarną za zobowiązania stowarzyszenia, którego był Prezesem zarządu,
- terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, tj. 1 stycznia 2018 r., bowiem w treści decyzji z 21 listopada 2022 r. nie wskazano, od jakiej daty należy naliczać odsetki, zarazem decyzja wymiarowa określała odsetki:
- dla części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem od dnia 12 grudnia 2017 r.,
- dla części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od dnia 15 stycznia 2019 r.
Postanowieniem z 15 lutego 2023 r. Prezydent O. (dalej jako: "wierzyciel", "organ I instancji") oddalił zgłoszony zarzut.
Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r. postanowienie wierzyciela utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał brzmienie art. 33 §1, §2i §4 oraz art. 34 §2 u.p.e.a. Następnie wyjaśnił, że rola zarzutu sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślił, że konieczność wskazania podstawy prawnej zarzutów spoczywa na zobowiązanym. Nadto wywiódł, że w ramach postępowania dotyczącego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie może być poddana badaniu i ocenie zasadność wydania decyzji określającej obowiązek podatkowy. Postępowanie egzekucyjne nie może zatem prowadzić do ponownej weryfikacji obowiązku.
Następnie SKO wywiodło, że podniesione przez stronę dwa zarzuty, tj. nieistnienie obowiązku oraz zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji w jego ocenie nie zasługują na uwzględnienie.
Posiłkując się orzecznictwem sądowoadministracyjnym, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Zaś podnosząc zarzut "nieistnienia obowiązku" zobowiązany winien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa, tj. przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku.
SKO podniosło, że zdaniem zobowiązanego zasadność zarzutu o nieistnieniu obowiązku wynika z okoliczności, że jego odpowiedzialność jako prezesa zarządu Stowarzyszenia nie może być wyższa niż odpowiedzialność samego Stowarzyszenia. Zaznaczyło, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji z 21 listopada 2022 r., która co prawda nie stała się ostateczna, jednak nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei występowanie w obrocie prawnym decyzji, w której ustalono egzekwowaną należność oznacza, że istnieje obowiązek podlegający egzekucji niezależnie od tego czy inne rozstrzygnięcia odnoszące się do danego przedmiotu opodatkowania zostały usunięte z obrotu prawnego bądź też obowiązek został w nich ustalony w sposób odmienny. Wskutek powyższego Kolegium oceniło, że zarzut nieistnienia obowiązku nie może zostać uznany za zasadny.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów, tj. naruszenia art 33 §2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. w zw. z art. 27 §1 pkt 3 u.p.e.a., tj. określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organ odwoławczy wskazał, że zobowiązany wnosząc zarzut błędnego określenia obowiązku powinien wykazać, że istnieje rozbieżność między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym a treścią nałożonego nań obowiązku, określonego w przepisie prawa albo w rozstrzygnięciu w sprawie indywidualnej lub w dokumencie stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. SKO podniosło, że analiza tytułu wykonawczego oraz decyzji z 21 listopada 2022 r. wykazała, że dotyczą tego samego obowiązku, tj. kwoty 1.625.576,00 zł wraz z należnymi odsetkami. Zatem nie sposób w jego ocenie uznać, aby obowiązek ten został określony błędnie. Natomiast argumenty opisane w zarzucie powołania niewłaściwej podstawy prawnej, czyli art. 169 u.f.p. zamiast art. 116 o.p. oraz użycia w opisie obowiązku niewłaściwych słów w ocenie Kolegium, winny przyczynić się do rozważenia zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 33 u.p.e.a został znowelizowany i od ponad trzech lat nie zawiera jako podstawy zarzutu niespełniania w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Powołana podstawa zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. w obecnym stanie prawnym stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 §1 pkt 3 u.p.e.a.). Następnie skonstatował, że postępowanie dotyczy jedynie oceny zasadności stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów, stąd też jego przedmiotem nie może być umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydaje bowiem organ egzekucyjny.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie strona zaskarżyła postanowienie SKO w całości, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o uchylenie postanowienia wierzyciela oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 138 §1 pkt 1 oraz §2 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji gdy organ zobowiązany był do jego uchylenia i przekazania wierzycielowi sprawy do ponownego rozpatrzenia;
2) naruszenie art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie w tym zakresie zarzutu prowadzenia egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku co do kwoty 581.393.00 zł stanowiącej odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, licząc od dnia 1 stycznia 2018 r., podczas gdy decyzja z 21 listopada 2022 r. nie zawiera wskazania, od jakiej daty należy naliczać odsetki, a zarazem decyzja wymiarowa określała odsetki:
- dla części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem od dnia 12 grudnia 2017 r.,
- dla części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od dnia 15 stycznia 2019 r.;
3) naruszenie art. 33 §2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie w tym zakresie zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z 21 listopada 2022 r. w zakresie:
- treści podlegającego egzekucji obowiązku, bowiem w tytule wykonawczym wskazano wadliwie "Niezwrócenie dotacji wykorzystanej niezgodnie z prawem lub nienależnie pobrane", podczas gdy skarżący nigdy nie wykorzystał żadnej dotacji niezgodnie z prawem lub też nienależnie nie pobrał żadnej dotacji, a w ramach wydanej decyzji orzeczono jedynie odpowiedzialność solidarną prezesa zarządu Stowarzyszenia za należne budżetowi Gminy O. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznym z tytułu podlegającej zwrotowi dotacji wykorzystanej niezgodnie z, przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości,
- terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, tj. 1 stycznia 2018 r., bowiem w treści decyzji z 21 listopada 2022 r. nie wskazano, od jakiej daty należy naliczać odsetki, a zarazem decyzja wymiarowa określała odsetki:
- dla części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem od dnia 12 grudnia 2017 r.,
- dla części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od dnia 15 stycznia 2019 r.
Skarżący dodatkowo podniósł, że SKO w ogóle nie odniosło się do zarzutu dotyczącego kwestii odsetek, podczas gdy wadliwe wskazanie daty, od której należy je naliczać, a w konsekwencji wskazanie kwoty odsetek w wysokości 581.393,00 zł jako należnych na dzień wydania tytułu wykonawczego przemawia za uznaniem, że tytuł wykonawczy został wystawiony wadliwie, bowiem wskazuje nieistniejące zobowiązanie.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie oraz wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentacji skargi w zakresie nieuwzględnienia zarzutu prowadzenia egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku co do kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego w wysokości 581.393,00 zł, SKO wywiodło, że zarzut ten nie może odnosić się do odsetek za zwłokę, a jedynie do samego obowiązku podlegającego egzekucji, bowiem odsetki za zwłokę nie mieszczą się w pojęciu "obowiązku" z art. 33 pkt 1 u.p.e.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 §2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) Przy czym, zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy SKO a wcześniej organ I instancji miały prawo do oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 6 grudnia 2022 r.
Zgodnie z art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a. - podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku.
Według art. 33 §2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 (m.in. decyzji) i art. 4.
W myśl art. 138 §1 pkt 1 i §2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. (§2) Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie w tym zakresie zarzutu prowadzenia egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku co do kwoty 581.393.00 zł stanowiącej odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, licząc od 1 stycznia 2018 r. podczas gdy decyzja z 21 listopada 2022 r. nie zawiera wskazania, od jakiej daty należy naliczać odsetki, a zarazem decyzja wymiarowa określała odsetki: (-) dla części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem od 12 grudnia 2017r.; (-) dla części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od 15 stycznia 2019 r., to w ocenie sądu nie zasługuje on na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 u.p.e.a. zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie, w punktach 1 – 6 (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1664/14). Przepis ten wymienia zatem enumeratywne przesłanki mogące stanowić podstawę zarzutów, a powołanie innych, niż określone w tym przepisie przyczyn nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia. Zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc zgłoszone w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. Wśród nich nie ma dopuszczalność weryfikacji kwestii odsetkowej, która istniała do 30 lipca 2020 r. (zmiana wprowadzona ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. poz. 2070). Wówczas było to możliwe, ale jedynie przez pryzmat brzmienia art. 33 pkt 10 u.p.e.a. (podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27), tj. w przypadku wyspecyfikowania w tytule egzekucyjnym odsetek w nieprawidłowej wysokości lub za okresy nieodsetkowe. Z chwilą zaś nowelizacji art. 33 nie zawiera już jako podstawy zarzutu niespełniania w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., m.in. w jego §1 pkt 3 (tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek). Niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych ww. art. 27 stanowi zatem podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 59 §1 pkt 3 u.p.e.a. (postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27), a nie podstawę zarzutu. Zgodzić się zatem należy z organem odwoławczym, że niniejsze postępowanie dotyczy jedynie oceny zasadności stanowiska wierzyciela w zakresie sformułowanego zarzutu, a jego przedmiotem nie może być umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wydaje bowiem organ egzekucyjny. Przedmiotowy wywód odnosi się również do zarzutu naruszenia art. 33 §2 pkt 2 lit. a u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie w tym zakresie zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z 21 listopada 2022 r., w zakresie terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, tj. 1 stycznia 2018r., bowiem w treści decyzji z 21 listopada 2022 r. nie wskazano, od jakiej daty należy naliczać odsetki, a zarazem, decyzja wymiarowa określała odsetki: (-) dla części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem od 12 grudnia 2017 r.; (-) dla części dotacji pobranej w nadmiernej wysokości od 15 stycznia 2019 r. Dlatego też i w tym zakresie zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zauważyć równocześnie należy, że nie jest tak jak twierdzi SKO, powołując się w treści odpowiedzi na skargę na wyrok WSA w Białymstoku z 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt 1 SA/Bk 266/10, że zarzut nieistnienia obowiązku, nie może odnosić się do odsetek za zwłokę, a jedynie - do samego obowiązku podlegającego egzekucji, bowiem odsetki za zwłokę nie mieszczą się w pojęciu "obowiązku" z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Jak bowiem wskazał NSA w wyroku z 3 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1664/14: "Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż odsetki za zwłokę od należności podatkowych nie stanowią obowiązku podlegającego egzekucji." (podobnie wyroki NSA z 3 czerwca 2016 r.: sygn. akt II FSK 1663/14 i sygn. akt II FSK 2158/14).
Tym samym w ramach postępowania dotyczącego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie może być poddana badaniu i ocenie zasadność wydania decyzji określającej obowiązek podatkowy. Postępowanie egzekucyjne nie może bowiem prowadzić do ponownej weryfikacji obowiązku. Postępowanie egzekucyjne nie może być bowiem kolejną instancją, w której kontrolowane jest postępowanie, w którym wydano już orzeczenie (jak w tej sprawie), będące podstawą postępowania egzekucyjnego. Tym bardziej, że jest ono jedynie postępowaniem wykonawczym, a zasadniczym jego celem jest właśnie doprowadzenie do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego z 6 grudnia 2022 r. Wszelkie zaś spory materialnoprawne, odnoszące się do zasadności i wymagalności obowiązku podatkowego, co do zasady rozstrzygane są w postępowaniu jurysdykcyjnym. Innymi słowy organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności (zasadności) decyzji wymiarowej ani też wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego. Wobec powyższego, również i z tej przyczyny jako bezprzedmiotowy należało uznać zarzut naruszenie art. 33 §2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie w tym zakresie zarzutu prowadzenia egzekucji w zakresie nieistniejącego obowiązku co do kwoty 581.393.00 zł stanowiącej odsetki na dzień wystawienia tytułu wykonawczego (pkt 2 skargi).
Trudno więc też uwzględnić zarzut nieistnienia obowiązku. Nie jest bowiem kwestionowane przez skarżącego, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z 21 listopada 2022 r. (wskazana w tytule wykonawczym z 6 grudnia 2022 r.), która określa egzekwowany obowiązek (k. 4 i 4 verte akt sprawy). Jak zauważył też organ odwoławczy, choć rozstrzygnięcie to nie stało się ostateczne, to nadano mu rygor natychmiastowej wykonalności.
Odnosząc się do kolejnego z zarzutów skargi, tj. naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie w tym zakresie zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji z 21 listopada 2022 r., w zakresie treści podlegającego egzekucji obowiązku, bowiem w tytule wykonawczym wskazano wadliwie: "niezwrócenie dotacji wykorzystanej niezgodnie z prawem lub nienależnie pobranej", podczas gdy strona nigdy nie wykorzystał żadnej dotacji niezgodnie z prawem lub też nienależnie nie pobrał żadnej dotacji, a w ramach wydanej decyzji orzeczono jedynie odpowiedzialność solidarną prezesa zarządu Stowarzyszenia za należne budżetowi Gminy O. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznym z tytułu podlegającej zwrotowi dotacji "wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości", to również i on nie podlegał akceptacji sądu. Podobnie na brak akceptacji zasługuje twierdzenie zawarte w treści uzasadnienia skargi, że organ I instancji błędnie wskazał podstawę prawną ciążącego na stronie obowiązku, bowiem w tytule wykonawczym wskazano wadliwie art. 169 u.f.p., podczas gdy skarżący nie odpowiada za zwrot otrzymanych dotacji (ponieważ ich nigdy nie otrzymał), lecz na podstawie art. 116a §1 o.p. w zw. z art. 116 o.p. ponosi odpowiedzialność solidarną za zobowiązania Stowarzyszenia, którego był prezesem zarządu.
Wskazać należy, że przepis przywołany w tytule wykonawczym obejmuje zarówno dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, jak i pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zgodnie bowiem z treścią art. 169 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa: (1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, (2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W ocenie sądu również określenie obowiązku w decyzji wymiarowej, na który powołuje się strona, tj. zwrotu dotacji "wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości" mieści się w tym elemencie wskazanym w treści tytułu wykonawczego, który odnosi się do niezwróconej dotacji wykorzystanej niegodnie z prawem (który obejmuje swym zakresem każdą ze wskazanych ww. przepisie nieprawidłowości). Co jednak najważniejsze strona nie kwestionuje, że kwoty wskazane w tytule wykonawczym nie odpowiadają tym, które zostały wskazane w decyzji z 21 listopada 2022 r., a która stała się podstawą wystawienia tytułu wykonawczego i nie są one związane z odpowiedzialnością solidarną strony (prezesa zarządu Stowarzyszenia) za należne budżetowi Gminy O. niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznym z tytułu podlegającej zwrotowi dotacji wykorzystanej niezgodnie z, przeznaczeniem oraz pobranej w nadmiernej wysokości. Słusznie zatem wskazał organ, że nie sposób jest uznać, aby obowiązek ten został określony błędnie. Ponadto to skarżący winien wykazać (czego nie zrobił w tej sprawie), że istnieje rozbieżność między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym a treścią nałożonego nań obowiązku, określonego w przepisie prawa albo w rozstrzygnięciu w sprawie indywidualnej lub w dokumencie stanowiącym podstawę wystawienia tytuł u wykonawczego.
Ponadto, jak podniósł organ odwoławczy, wierzyciel nie może wskazywać kilku podstaw prawnych zobowiązania, co ograniczać ma nowy system wystawiania tytułów wykonawczych. Podstawa prawna jest uzależniona od wpisanego w systemie "eTW" kodu do tytułu wykonawczego. Do dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranych w nadmiernej wysokości prawidłowym jest kod ŚW 7 F169, który automatycznie powoduje uzupełnienie podstawy prawnej oraz innych elementów tytułu wykonawczego, chociażby rodzaju należności pieniężnej (D.2). Co potwierdza też organ I instancji stwierdzając, że: "Użycie sformułowania w postaci "dotacji wykorzystanej niezgodnie z prawem" jest sformułowaniem ze wszech miar prawidłowym, takie nazewnictwo wymusza system elektroniczny w oparciu, o który powstał tytuł wykonawczy, wierzyciel nie miał wpływu na ww. nazewnictwo." (k. 60 verte akt sprawy).
Należy również zauważyć, że kwestionowanie podstawy prawnej jest niemożliwe w tym trybie (wniesionego zarzutu). Jest to natomiast możliwe, jak już wskazano wcześniej w oparciu o art. 59 §1 pkt 3 u.p.e.a. w zw. z art. 27 tej ustawy (wniosku o umorzenie postępowania). Z pierwszego z nich wynika bowiem, że postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Natomiast z art. 27 §1 pkt 3 tego aktu wynika, że tytuł wykonawczy zawiera, m.in.: treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Ponadto, strona miała taką możliwość na etapie postępowania odwoławczego.
Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia art. 138 §1 k.p.a. w zw. z art. 144 tej ustawy, przy czym zauważalna jest jego lakoniczność i brak jasnego uzasadnienia. A nie jest rolą sądu doszukiwanie się motywów stawionych w skardze zarzutów. Zważywszy jednakże na ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny organ odwoławczy miał prawo, wbrew twierdzeniu strony, do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji. Tym bardziej, że w zażaleniu skarżącego z 10 marca 2023 r. (k. 66 akt sprawy) nie podniesiono praktycznie żadnych nowych okoliczności uzasadniających zmianę przyjętego kierunku rozstrzygnięcia, a powielono jedynie argumentację przyjętą w zgłoszonych przy pismach z 19 grudnia 2022 r. zarzutach w sprawie egzekucji administracyjnej (k. 9-14, 21-26, 41-46 akt sprawy). Jeśli zaś chodzi o zarzut naruszenia art. 124 k.p.a. to również i w tym przypadku skarżący w ogóle go nie umotywował. Mimo to, zdaniem sądu uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia zostało wyrażone w taki sposób, że nie ma wątpliwości czego ono dotyczy. Zostało sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Organ odwoławczy w sposób jasny i dokładny wyjaśnił też motywy przyjętego rozstrzygnięcia, odnosząc się również szczegółowo i obszernie do zarzutów strony.
Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona i w konsekwencji podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.