I SA/OL 372/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę M. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. w przedmiocie określenia odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od kwietnia do listopada 2015 r. Podatnik nie wykazał zaliczek w zeznaniu rocznym, mimo wezwań. Organ odwoławczy uznał, że niezapłacone zaliczki stanowią zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Konstytucji RP i Ordynacji podatkowej. WSA pierwotnie oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 lipca 2024 r. uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię art. 53 § 2 Ordynacji podatkowej. NSA podkreślił, że po zakończeniu roku podatkowego odsetki od niezapłaconych zaliczek można naliczać jedynie od kwot przekraczających wysokość podatku należnego za okres rozliczeniowy. WSA, związany tym wyrokiem, stwierdził naruszenie prawa przez organ odwoławczy, który nie uwzględnił, że zaliczki na podatek (76.664 zł) były niższe od podatku należnego za 2015 r. (134.172,12 zł). W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących naliczania odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy po zakończeniu roku podatkowego, zwłaszcza w kontekście relacji między wysokością zaliczek a podatkiem należnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania odsetek od zaliczek na PIT po upływie roku podatkowego, z uwzględnieniem wysokości podatku należnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych można naliczać odsetki za zwłokę po upływie roku podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w części, w jakiej niezapłacona zaliczka przekracza wysokość podatku należnego za dany rok podatkowy.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że po zakończeniu roku podatkowego odsetki od niezapłaconych zaliczek można naliczać jedynie od kwot przekraczających wysokość podatku należnego za okres rozliczeniowy (rok podatkowy). WSA zastosował tę wykładnię, uchylając decyzję organu, który nie uwzględnił, że suma zaliczek była niższa od podatku należnego.
Czy niezapłacona w terminie zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych stanowi zaległość podatkową, od której naliczane są odsetki za zwłokę?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 51 § 2 Ordynacji podatkowej, niezapłacona w terminie zaliczka jest zaległością podatkową, od której nalicza się odsetki za zwłokę na podstawie art. 53 § 1 O.p.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji pierwotnie uznał, że naliczanie odsetek od niezapłaconych zaliczek jest zasadne. Jednakże NSA zwrócił uwagę na specyfikę naliczania odsetek po zakończeniu roku podatkowego, co zostało uwzględnione w ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA.
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.o.f. art. 44 § 1a pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 44 § 3a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 51 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 51 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 53 § 2
Ordynacja podatkowa
Przepis stosuje się również do nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek w części przekraczającej wysokość podatku należnego za okres rozliczeniowy (rok podatkowy).
Pomocnicze
O.p. art. 53a § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Finansów art. 4 § 1 pkt 1 i pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 14 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
TUE art. 2
Traktat o Unii Europejskiej
TUE art. 19
Traktat o Unii Europejskiej
EKPC art. 6
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
EKPC art. 13
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
EKPC art. 14
Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 53 § 1 w zw. z art. 53a oraz art. 53 § 2 O.p. przez błędne naliczenie odsetek za zwłokę po upływie roku podatkowego, bez uwzględnienia wysokości podatku należnego za ten rok.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 217 Konstytucji RP przez niezgodne z prawem nałożenie obciążeń podatkowych. • Naruszenie art. 2a O.p. przez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść podatnika. • Naruszenie art. 2 Traktatu o UE przez rozszerzającą wykładnię przepisów skutkującą bezprawnym poborem odsetek. • Naruszenie art. 19 TUE, art. 6, 13, 14 EKPC przez naruszenie prawa do rzetelnego postępowania. • Naruszenie art. 120, 121 § 1, 122 O.p. przez sprzeczność z zasadą zaufania obywatela do organów państwa. • Naruszenie art. 125 § 1 O.p. przez nierzetelną ocenę sytuacji podatnika. • Naruszenie art. 180, 187, 191 O.p. przez wyprowadzenie nielogicznych wniosków.
Godne uwagi sformułowania
Po upływie roku podatkowego odsetki są naliczane od kwot zaliczek ponad rzeczywisty wymiar zobowiązania, o ile taka sytuacja w sprawie faktycznie zaistnieje. • Zaliczkowy system zapłaty potencjalnego zobowiązania powoduje, że odsetki są naliczane od kwot ponad jego rzeczywisty wymiar, o ile taka sytuacja faktycznie w sprawie zaistnieje. • Z chwilą, kiedy z mocy przepisów prawa podatkowego powstaje zobowiązanie podatkowe za dany rok podatkowy, nie mogą powstawać zobowiązania w zaliczkach na ten podatek.
Skład orzekający
Andrzej Brzuzy
przewodniczący
Anna Janowska
sprawozdawca
Bogusław Jażdżyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących naliczania odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy po zakończeniu roku podatkowego, zwłaszcza w kontekście relacji między wysokością zaliczek a podatkiem należnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania odsetek od zaliczek na PIT po upływie roku podatkowego, z uwzględnieniem wysokości podatku należnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatkowego – naliczania odsetek od zaliczek, co jest częstym problemem dla podatników. Wykładnia NSA i WSA w tej kwestii ma istotne znaczenie praktyczne.
“Odsetki od zaliczek na PIT po latach? Sąd wyjaśnia, kiedy są należne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.