I SA/OL 369/23

I SA/Ol 369/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło
Katarzyna Górska /przewodniczący sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Minister Finansów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 931
art. 19a ust. 8
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło, sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Protokolant specjalista Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w E. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 23 sierpnia 2023 r., nr 0114-KDIP4-1.4012.333.2023.1.AM w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w E. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez Z. Sp. z o.o. z siedzibą w E. (dalej: "wnioskodawca", "spółka", "skarżąca") jest opisana w sentencji wyroku interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS", "organ") dotycząca opodatkowania podatkiem od towarów i usług (dalej: "podatek VAT") zaliczki otrzymanej na poczet dostawy lokali.
Powyższa interpretacja indywidualna wydana została wskutek wniosku spółki,
w którym przedstawiono następujący stan faktyczny:
Spółka, będąca deweloperem zawarła z I.K. (dalej: "sprzedający") w formie aktu notarialnego umowę kupna-sprzedaży nieruchomości stanowiącej działkę budowlaną (dalej: "umowa", "akt notarialny"). Obydwie strony umowy są czynnymi, zarejestrowanymi podatnikami VAT niekorzystającymi ze zwolnienia od podatku. Sprzedaż tej działki (dalej też: "gruntu pod budowę") jest dla sprzedającego przedmiotem działalności gospodarczej i transakcja ta nie podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z 11 marca 2004 r.
o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.; dalej: "ustawa VAT"). Z § 5 cz. II umowy wynika, że łączna cena przedmiotowej nieruchomości wynosi 2.091.000 zł i jest płatna w następujący sposób:
‒ 99.317,80 zł brutto deweloper zapłaci sprzedającemu przelewem na rachunek sprzedającego w terminie do 30 września 2023 r.,
‒ reszta w kwocie łącznej 1.991.682,20 zł brutto płatna jest w ten sposób, że zostanie zaliczona na poczet łącznej ceny brutto za trzy lokale niemieszkalne mające się znaleźć w budynku zbudowanym przez spółkę, przy czym umowa na sprzedaż tych lokali ma zostać zawarta w terminie do 30 listopada 2024 r.; w przypadku niezawarcia tej umowy w wyznaczonym terminie deweloper zobowiązany jest do zapłaty pozostałej części ceny przelewem na rachunek sprzedającego.
Zgodnie z § 4 umowy strony oświadczają, że zamierzają zawrzeć najpóźniej do 30 listopada 2024 r. umowę na podstawie której deweloper sprzeda przedmiotowe lokale sprzedającemu.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy w zaistniałym stanie faktycznym po stronie dewelopera powstanie obowiązek podatkowy w podatku VAT z tytułu otrzymania zaliczki na poczet sprzedaży trzech lokali niemieszkalnych, o których mowa w § 4 oraz w § 5 cz. II aktu notarialnego?
Wnioskodawca uznał, że otrzymał od sprzedającego zaliczkę w naturze na poczet zakupu trzech lokali niemieszkalnych o wartości 1.991.682,20 zł brutto, a zatem zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy VAT po jego stronie w dniu nabycia nieruchomości niezabudowanej z prawem rozporządzania jak właściciel (tu – w momencie podpisania umowy i wydania nieruchomości) powstał obowiązek podatkowy w podatku VAT od otrzymanej zaliczki, tj. od kwoty 1.991.682,20 zł brutto.
W zaskarżonej interpretacji indywidualnej DKIS stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. Wywiódł, że pomimo braku w ustawie Kodeks cywilny regulacji dotyczącej umowy barterowej, w polskim prawie barter uważa się za jeden z rodzajów umowy zamiany. Przyjął, że świadczenia wzajemne wynikające
z umowy barterowej mają wymierny charakter, wynikają z wzajemnego zobowiązania
i zawierają element odpłatności, a w konsekwencji podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT. Uznał zatem, że realizowane w oparciu o umowę zamiany przeniesienie własności towarów stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, bowiem jest dwiema odpłatnymi dostawami towarów.
Organ zauważył, że sposób wzajemnych rozliczeń co do ceny nieruchomości został ujęty w § 5 cz. II umowie, a zatem w momencie dokonania dostawy działki budowlanej na rzecz spółki znane były już wszystkie istotne elementy przyszłej dostawy lokali niemieszkalnych przez spółkę na rzecz sprzedającego. W umowie wskazany został bowiem termin zawarcia umowy dostawy lokali (30 listopada 2024 r.) oraz ich wartość. Organ ocenił, że dostawa działki budowlanej przez sprzedającego na rzecz spółki stanowi zaliczkę w naturze dotyczącą przyszłego zakupu od spółki trzech lokali niemieszkalnych, przy czym kwota zaliczki w naturze, jaką spółka otrzymała w postaci działki budowalnej zgodnie z treścią wniosku wynosi 2.091.000 zł. DKIS uznał zatem, że skoro spółka nabyła (otrzymała) działkę budowlaną, stanowiącą jednocześnie zapłatę zaliczkową w naturze za planowaną dostawę trzech lokali niemieszkalnych, to obowiązek podatkowy dla kwoty stanowiącej równowartość działki budowlanej
tj. 2.091.000 zł powstał na podstawie art. 19a ust. 8 ustawy VAT z chwilą otrzymania tej zapłaty w naturze, tj. z chwilą dostawy na rzecz spółki działki budowlanej. Tym samym organ nie zgodził się z przedstawionym we wniosku stanowiskiem, że zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy VAT w dniu nabycia nieruchomości niezabudowanej z prawem do rozporządzania jak właściciel powstał obowiązek podatkowy w podatku VAT jedynie od pozostałej części ceny, tj. od kwoty 1.991.682,20 zł brutto.
W skardze na powyższą interpretację indywidualną skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 19a ust. 8 ustawy VAT. Skarżąca oceniła bowiem, że rozliczenie wzajemne zawarte w § 5 cz. II umowy, w części stanowiącej kwotę do zapłaty gotówką na konto sprzedającego nie może stanowić zaliczki na poczet zakupu lokali niemieszkalnych. Uznała, że taką zaliczkę stanowi tylko część wartości działki wyrażona w kwocie 1.991.682,20 zł znajdująca pokrycie w wartości lokali, które spółka ma dostarczyć sprzedającemu. Dodała, że na tę kwotę łącznie zostały wystawione faktury zaliczkowe (odrębnie dla każdego dostarczanego lokalu). Skarżąca zakwestionowała przy tym stanowisko organu, że także do kwoty, którą spółka zapłaciła sprzedającemu gotówką na konto bankowe miałaby wystawić fakturę zaliczkową i odprowadzić należny podatek VAT. Wywiodła, że choć zawarta umowa barterowa nie jest równoważna co do wartości świadczeń wzajemnych regulowanych w towarze, to okoliczność ta nie pozbawia tej umowy cech barteru.
Skarżąca podniosła, że umowa barterowa zalicza się do umów nienazwanych, o których mowa w art. 603-604 Kc i stosuje się do niej odpowiednio przepisy o umowach sprzedaży. W tego rodzaju umowach każda ze stron jest równocześnie sprzedawcą i nabywcą. Skarżąca podała, że umowa barterowa jest umową wzajemną polegającą na tym, że między świadczeniami stron zachodzi stosunek ekwiwalentności. Uznała przy tym, że wymieniane towary lub usługi mogą mieć równą wartość, lecz nie ma też przeszkód, aby świadczenia te nie były sobie równe. Jeżeli strony dokonają wymiany towarów lub usług o nierównej wartości oznacza to, że jeden z kontrahentów zobowiązany jest do dopłaty różnicy w formie pieniężnej. Dodała, że z uwagi na zasadę swobody kształtowania umów żaden przepis prawa nie sprzeciwia się ukształtowaniu umowy w sposób opisany we wniosku. Zdaniem skarżącej, w rozumieniu art. 19a ust. 8 ustawy VAT obowiązek podatkowy u spółki powstał w momencie dostawy działki, lecz tylko w części odpowiadającej kwocie stanowiącej równowartość lokali, których dostawa została przewidziana w akcie notarialnym. Natomiast odnośnie do kwoty 99.317,80 zł, którą spółka zapłaciła przelewem, przepis ten nie znajdzie zastosowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Spór dotyczy obowiązku podatkowego w podatku VAT w związku z zaliczką otrzymaną na poczet dostawy lokali. Zasady powstania i zakres obowiązku podatkowego w podatku VAT wynikają z art. 19a ustawy VAT. I tak, zgodnie z zasadą wyrażoną w ust. 1 tego artykułu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów, z zastrzeżeniem zawartym m. in. w ust. 8, w którym przyjęto, że jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę (...) - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem dostaw wymienionych w pkt 1 i 2 (które nie występują w rozpoznawanej sprawie).
Z powyższego wynika, że na gruncie podatku VAT otrzymanie zaliczki skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego.
Dostawa, w związku z którą skarżąca otrzymała zaliczkę, dotyczy mających powstać w przyszłości lokali. Ich wartość, jak wynika z opisu stanu faktycznego, jest znana i wynosi 1.991.682,20 zł. Taką bowiem kwotę przyjęły strony w akcie notarialnym jako łączną cenę brutto za trzy lokale niemieszkalne, które skarżąca sprzeda I. Kaszubskiemu.
Skarżąca podała, że w akcie notarialnym przyjęto, że wartość zbywanego gruntu pod budowę wynosi 2.091.000 zł, zaś zapłatę z tytułu sprzedaży tego gruntu rozliczono częściowo w formie pieniężnej (99.317,80 zł przelewem), a częściowo, jak to określono we wniosku, w naturze (1.991.682,20 zł poprzez zaliczenie na poczet obowiązku zapłaty łącznej ceny za 3 lokale). Z opisu stanu faktycznego wynika, że w akcie notarialnym poza umową sprzedaży gruntu pod budowę zawarto też umowę nosząca cechy umowy przedwstępnej sprzedaży lokali (art. 389 Kc). Zawarcie takiej umowy wymaga określenia istotnych postanowień umowy przyrzeczonej, takich jak termin jej zawarcia i w przypadku umowy sprzedaży - cena. W Komentarzu do Kodeksu cywilnego "Kodeks cywilny z komentarzem" pod red. J. Winiarza, Wydanie II, Wydawnictwo Prawnicze Warszawa 1989 r. t. I str. 542 w tezie 1. wskazano, że przedmiotem umowy sprzedaży mogą być także rzeczy przyszłe. Jak podano w opisie stanu faktycznego, w akcie notarialnym przyjęto, że część ceny nabycia gruntu pod budowę (1.991.682,20 zł) nie zostanie uiszczona przez skarżącą w formie pieniężnej, lecz "zostanie zaliczona na poczet łącznej ceny brutto za trzy lokale niemieszkalne mające powstać w budynku zbudowanym przez dewelopera, przy czym umowa na sprzedaż tych lokali ma zostać zawarta w terminie do 30 listopada 2024 r."
Z powyższego wynika, że znana jest cena lokali oraz data zawarcia umowy sprzedaży, co warunkuje uznanie, że zawarto umowę przedwstępną. Skarżąca wskazała też na treść art. 390 § 2 Kc jako podstawę ewentualnego dochodzenia przez sądem wykonania umowy przyrzeczonej.
Stan faktyczny sprawy dotyczy więc dwóch umów sprzedaży zawartych między tymi samymi stronami (umowa sprzedaży gruntu pod budowę oraz umowa przedwstępna sprzedaży lokali), przy czym sposób zapłaty przyjęty w pierwszej z nich ma charakter częściowo pieniężny, a częściowo towarowy, konsekwencją czego jest to, że w drugiej z umów przewidziano, że zapłata za lokale została już uiszczona (zaliczkowo) poprzez dostawę gruntów, a więc w sposób niepieniężny. Powyższe nie daje jednak podstaw do formułowania wniosku, że cała wartość gruntów stanowi zapłatę za lokale. Z podanej przez skarżącą treści aktu notarialnego wynika, że strony obu umów wyraźnie określiły, że z łącznej ceny zbywanych gruntów (2.091.000 zł) jedynie kwota 1.991.682,20 zł stanowi zaliczkę na poczet dostawy lokali, zaś kwota 99.317,80 zł to pozostała część ceny, uiszczona przelewem.
Zdaniem Sądu zgodne z zasadą swobody zawierania umów zawartą w art
3531 Kc (strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego) i dopuszczalne na gruncie przytoczonych wyżej przepisów ustawy VAT było zawarcie umowy, w której zaliczka na poczet przyszłej dostawy została określona w wysokości odpowiadającej 100% ceny. Przy czym bez względu na wysokość zaliczki, nie do przyjęcia jest stanowisko organu, że zaliczkę stanowi cała wartość gruntu, który nabyła skarżąca, skoro z umowy wynika inaczej. Zdaniem Sądu nie ma logicznych podstaw do wyrażenia oceny, że obowiązek podatkowy w podatku VAT z tytułu zaliczki na poczet dostawy omawianych lokali może dotyczyć kwoty przekraczającej łączną wartość lokali, ustaloną między stronami w akcie notarialnym i niepodważaną przez organ. Gdyby przyjąć tok rozumowania organu, zaliczka przekraczałaby 100% ceny sprzedaży ustalonej przez strony.
Stanowisko organu, że cała wartość gruntu pod budowę (2.091.000 zł) stanowi zaliczkę na poczet dostawy lokali (a tym samym podstawę opodatkowania VAT), jest zbyt daleko idące i pozostaje w sprzeczności zarówno z treścią aktu notarialnego (w którym przyjęto, że cena łączna lokali wynosi brutto 1.991.682,20 zł) jak i z art. 29a ust. 1 ustawy VAT, w którym za podstawę opodatkowania uznano "wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy." Zapłata, o której mówi zacytowany przepis (jej wysokość) wynika z aktu notarialnego, zaś wartości tej organ nie kwestionował (nie wskazywał, aby była zaniżona). Stanowisko organu zostało oparte o nieprawidłowe założenie, że w stanie faktycznym sprawy charakter zobowiązania (umowa barterowa) wymaga, aby za zaliczkę uznać równowartość działki budowlanej (2.091.000 zł), dostawa której stanowi "zapłatę w naturze".
Na poparcie tego stanowiska organ powołał się na wyrok TSUE z 19 grudnia 2012 r. C-549/11, wydany na gruncie art. 63 i art. 65 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm., dalej: "Dyrektywa 112"). Zgodnie z art. 63 tego aktu zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego ma miejsce, a VAT staje się wymagalny w momencie dostarczenia towarów lub wykonania usług. Zaś w art. 65 ww. dyrektywy przyjęto, że w przypadku wpłaty zaliczek przed dostawą towarów lub świadczeniem usług, VAT staje się wymagalny w momencie otrzymania wpłaty i naliczany jest od wysokości otrzymanej wpłaty.
Powyższy wyrok dotyczy stanu faktycznego, w którym właściciele gruntu ustanowili prawo zabudowy (bułgarski odpowiednik przeniesienia własności gruntu w prawie polskim) na rzecz spółki wznoszącej budynki - w zamian za wydanie właścicielom gruntu kilku lokali w wybudowanym budynku. Różnica między stanem faktycznym objętym wyrokiem TSUE a stanem faktycznym obecnie rozpatrywanej sprawy jest taka, że w sprawie C-549/11 prawo zabudowy stanowiło całość, a nie tylko część wynagrodzenia za usługi budowlane, przy czym organ podatkowy kwestionował wartość rynkową prawa zabudowy. Zaś istota sporu między podatnikiem a organem podatkowym dotyczyła określenia momentu wystąpienia zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego z tytułu otrzymanej zaliczki (z chwilą ustanowienia prawa zabudowy czy z momentem wykonania usługi wybudowania lokali) oraz podstaw do uznania prawa zabudowy (określonego jako świadczenie w naturze) za zaliczkową zapłatę za przyszłe usługi budowlane w świetle art. 65 Dyrektywy 112, którego ścisła wykładnia wskazuje na zaliczkową zapłatę w formie pieniężnej.
W omawianym wyroku TSUE uznał, że przytoczone wyżej przepisy art. 63 i art. 65 Dyrektywy 112 dopuszczają aby "podatek od wartości dodanej stał się wymagalny z chwilą ustanowienia prawa zabudowy, to jest przed wykonaniem owych usług, jeżeli w chwili ustanowienia prawa zabudowy znane są wszystkie istotne elementy przyszłego świadczenia, a w szczególności jeżeli usługi, jakie mają zostać wykonane, zostały precyzyjnie określone, zaś wartość owego prawa można wyrazić w pieniądzu". Tym samym Trybunał dopuścił możliwość opodatkowania zaliczki w formie świadczenia w naturze, o ile jego wartość można wyrazić w pieniądzu.
W rozpatrywanej obecnie sprawie nie jest sporne, czy i kiedy powstanie obowiązek podatkowy, bowiem obie strony zgodnie wskazują na dzień nabycia gruntu pod zabudowę (moment dostawy działki budowlanej) jako zdarzenie skutkujące powstaniem obowiązku podatkowego w związku z otrzymaniem zaliczki, co jest zgodne z wyrokiem TSUE. Sporna jest zaś wysokość zaliczki podlegającej opodatkowaniu. TSUE w tezach 36 i 37 wyjaśnił, że "zasada neutralności podatkowej zostałaby naruszona, gdyby zastosowanie art. 65 dyrektywy VAT zależało od formy wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika. Zasada ta wymaga więc takiej wykładni art. 65 dyrektywy, zgodnie z którą przepis ten znajduje zastosowanie również w sytuacji, gdy zaliczkę stanowi świadczenie w naturze, jeżeli spełnione są warunki omówione w pkt 28 niniejszego wyroku. Wartość tej zaliczki musi jednak dać się wyrazić w pieniądzu. (...) Okoliczność, że prawo zabudowy rozpatrywane w sprawie głównej stanowi całość, a nie tylko część wynagrodzenia za usługi budowlane, do których świadczenia zobowiązała się spółka, nie podważa tej wykładni. Po pierwsze, art. 65 dyrektywy przewiduje, że podatek staje się wymagalny "od wysokości otrzymanej wpłaty". Brzmienie tego przepisu nie stoi zatem na przeszkodzie temu, by otrzymana wpłata odpowiadała całości wynagrodzenia za usługi, od których podatek VAT staje się wymagalny. Po drugie, jak Trybunał już zauważył, w uzasadnieniu projektu szóstej dyrektywy Rady w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w dziedzinie podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania, zastąpionej obecnie dyrektywą VAT, Komisja wskazała, iż >otrzymanie [...] zaliczki powoduje wymagalność podatku, ponieważ kontrahent wyraża w ten sposób zamiar wykonania z wyprzedzeniem wszelkich zobowiązań finansowych wynikających ze zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego<. Jest zaś tak również w wypadku zaliczkowej zapłaty całości uzgodnionego wynagrodzenia."
Z powyższego wynika, że TSUE, pomimo brzmienia art. 65 Dyrektywy 112 dopuszcza możliwość uznania świadczenia w naturze - za zaliczkową zapłatę na poczet przyszłej dostawy, pod warunkiem, że wartość zaliczki da się wyrazić w pieniądzu. Nie różnicuje zaś sytuacji, w których zaliczka wniesiona w naturze odpowiada całości czy też jedynie części wynagrodzenia za przyszłe usługi ("brzmienie tego przepisu nie stoi zatem na przeszkodzie temu, by otrzymana wpłata odpowiadała całości wynagrodzenia za usługi, od których podatek VAT staje się wymagalny").
W rozpatrywanej sprawie zaliczka odpowiada całości wynagrodzenia przewidzianego za przyszłą dostawę lokali. Została określona przez strony umowy w konkretnej wartości wyrażonej w złotówkach. Zatem wartość ta, w świetle przytoczonych przepisów krajowych i unijnych, powinna stanowić podstawę opodatkowania z chwilą otrzymania zaliczki, tj. w momencie dostawy działki budowlanej.
Za niezasadne uznał Sąd wywody organu nawiązujące do umów barterowych jako rodzaju umów zamiany. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy umowy zamiany nie wystąpiły, raczej należy przyjąć, że zawarto umowy nazwane, którym towarzyszyło rozliczenie częściowo niepieniężne. Akt notarialny zawierał dwie umowy (umowa sprzedaży gruntu pod budowę i umowa przedwstępna sprzedaży lokali). W pierwszej z tych umów strony określiły wynagrodzenie częściowo w formie pieniężnej, a częściowo w towarze, zaś w drugiej wyłącznie w towarze. Niemniej jednak obie umowy ściśle określają w złotych wartość wzajemnych świadczeń.
Dodać też należy, że w omawianym wyroku TSUE w ogóle nie rozważał takiego zdarzenia podatkowego jak zawarcie umowy barterowej lub umowy zamiany. Zaś w tezie 35, powołanej przez organ, TSUE wskazał na umowę zamiany jedynie dla uzasadnienia dopuszczalności wniesienia zaliczki w naturze, podkreślając, że jest to zasadniczy element tego rodzaju umów. Nie ocenił jednak, aby przedmiotem rozpatrywanej sprawy była tego rodzaju umowa. W prawie polskim umowa zamiany należy do umów nazwanych (art. 603 – art. 604 Kc). Jednak w opisie stanu faktycznego skarżąca nie wskazała na zawarcie tego rodzaju umowy, podając, że zawarła umowę sprzedaży gruntu i przedwstępną umowę sprzedaży lokali, a więc umowy nazwane, inne niż umowa zamiany.
W tej sytuacji organ niezasadnie powołał się na wyrok C-549/11 oraz błędnie argumentował w oparciu o założenie, że zawarto umowę zamiany.
Przyjęcie stanowiska przedstawionego w zaskarżonej interpretacji prowadziłoby do sytuacji trudnej do zaakceptowania, w której pomimo określenia w umowie wartości zaliczki i mimo niepodważenia tej wartości (jako wartości rynkowej) przyjęta została inna, wyższa wartość, niezgodnie z wolą stron umowy.
Wobec tego zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 19a ust. 8 ustawy VAT, gdyż organ dokonał błędnej wykładni tego przepisu, prowadzącej do niewłaściwej oceny co do jego zastosowania przyjmując, że w przedstawionym przez skarżącą stanie faktycznym na podstawie tego przepisu powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do kwoty przekraczającej wysokość zapłaty (zaliczki) z tytułu dostawy.
Rozpatrując sprawę ponownie organ rozpozna ponownie wniosek skarżącej o wydanie interpretacji, uwzględniając ocenę prawną dotyczącą wykładni art. 19a ust. 8 ustawy VAT, zawartą w wyroku.
W związku z powyższym zaskarżona interpretacja indywidualna podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 ww. ustawy.