I SA/Ol 362/22

I SA/Ol 362/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-02-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /przewodniczący/
Jolanta Strumiłło /sprawozdawca/
Katarzyna Górska
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 839/23 - Wyrok NSA z 2024-12-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1508
art. 150 ust. 1 pkt 1 i art. 166 § 1
Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2014 poz 851
art. 15 ust. 1.
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 10 maja 2022 r., nr 2801-IOD.4100.10.2021 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości.
Uzasadnienie
B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej powoływana jako Spółka, strona, podatnik, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej w skrócie DIAS) z 10 maja 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r.
Jak wynika z akt sprawy, Spółka złożyła 28.03.2017 r. deklarację CIT-8 za 2016 r. Wykazała przychody w wysokości 36.443.500,02 zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości 36.983.598,33 zł, stratę w kwocie 540.098,31 zł oraz sumę zaliczek wpłaconych przez podatnika i nadpłatę w wysokości 184.437 zł.
Postanowieniem z 24 października 2017 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] otworzył postępowanie sanacyjne skarżącej Spółki, zaś postanowieniem z 20 lutego 2020 r. sygn. akt [...] Sąd ten zatwierdził układ przyjęty 4 lutego 2020 r. na Zgromadzeniu Wierzycieli, między Spółką B. a wierzycielami. NUS zgłosił zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT, PPR) oraz w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2017 r. w łącznej wysokości 1.696.453,81 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Układ przewidywał w stosunku do wierzycieli posiadających wierzytelności w przedziale powyżej 60.000 zł do 2.000.000 zł: umorzenie w całości odsetek i należności ubocznych, redukcję sumy zobowiązań o 85%, spłatę pozostałych 15% zobowiązań w dwunastu równych ratach kwartalnych płatnych na koniec każdego kwartału. NUS jako przedstawiciel Skarbu Państwa został umieszczony w III grupie wierzycieli.
Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie (dalej w skrócie NUCS) decyzją z 8 października 2021 r., określił Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. w kwocie 280.495 zł.
Mając na uwadze nieprawidłowości stwierdzone w trakcie kontroli celno-skarbowej organ I instancji stwierdził, że Spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o 2.016.388,88 zł, a tym samym zawyżyła stratę podatkową o kwotę 540.098,31 zł i zaniżyła dochód o kwotę 1.476.290,57 zł. Powyższe spowodowane było zaliczeniem do kosztów uzyskania przychodów usługi budowlanej, na podstawie faktury z 30.12.2016 r. nr [...] wystawionej przez firmę I. M. K., ul. [...],[...] O., NIP: [...] (dalej I.), która nie odzwierciedla rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Usługa miała być wykonana na podstawie umowy z 25 marca 2016 r., i dotyczyła budowy zespołu budynków jednorodzinnych na rzecz podmiotu trzeciego w G.
Ponadto księgi w postaci ewidencji VAT za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i grudzień 2016 r. w częściach rejestru zakupów oraz księga rachunkowa w zakresie ww. faktury z 30.12.2016 r., rozliczającej fikcyjne usługi i zarachowana w ciężar kosztów uzyskania przychodów, prowadzone były w sposób nierzetelny i wadliwy.
Wobec powyższego organ I instancji uznał, że Spółka B., stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm.), dalej u.p.d.o.p., nie ma prawa do ujęcia w kosztach uzyskania przychodów kwoty 2.016.388,88 zł wynikającej z końcowej faktury z 30.12.2016 r. wystawionej przez I., w zakresie wykonania ww. robót przy budowie zespołu budynków w G.
Spółka B. złożyła od tej decyzji odwołanie. Zarzuciła naruszenie: art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez bezzasadne pozbawienie Spółki prawa do ujęcia w kosztach uzyskania przychodów kwoty 2.016.388,88 zł wynikającej z końcowej faktury wystawionej przez I., dokumentującej rzeczywiste nabycie usług budowlanych; art. 180 § 1, art. 188 i art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), dalej O.p., poprzez niedopuszczenie dowodu z przesłuchania M. K. i niezrealizowanie wielokrotnie zgłaszanego wniosku w tym zakresie; naruszenie zasad postępowania z art. 121, art. 187 § 1 i art. 191 O.p.
Zarzuciła ponadto naruszenie art. 150 ust. 1 pkt 1, art. 166 oraz art. 170 ustawy Prawo restrukturyzacyjne i art. 122, art. 180, art. 187 i art. 192 O.p, poprzez wydanie decyzji w stosunku do zobowiązań objętych układem z mocy prawa bez uwzględnienia jego skutków dla ostatecznej wysokości i terminów płatności tych zobowiązań, a także wobec nieuwzględnienia materialnoprawnych i finansowych skutków zawartego układu, w szczególności pominięcia jego warunków przy ostatecznym orzeczeniu o wysokości i terminach spłaty zaległości podatkowych, niewłączenie tego materiału w poczet materiału dowodowego i nieodniesienie się do niego w treści zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia.
DIAS decyzją z 10 maja 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu uznał, że faktura końcowa sprzedaży wystawiona przez I., nie potwierdza faktycznych transakcji gospodarczych. Organ podkreślił, że nie kwestionowano wykonania przez Spółkę B. ww. robót przy budowie zespołu budynków w G. Kwestionowane jest natomiast ich wykonanie przez podwykonawcę I. na rzecz podatnika. Twierdzenia w tym zakresie prezesa zarządu Spółki B. J. K.1, nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym, który potwierdza, że zakwestionowana faktura końcowa nie dokumentowała rzeczywistych transakcji pomiędzy podmiotami w nich wykazanymi, a usługi w niej wykazane nie zostały w rzeczywistości wykonane przez wystawcę.
Powyższe wynika nie tylko z zeznań i wyjaśnień M. K. lecz także z zeznań W. K.2, kierownika budowy oraz M. M., prokurenta Spółki B. w okresie od 25.04.2008 r. do 25.09.2017 r., i A. M.1, która podpisała ze strony Spółki B. protokół odbioru końcowego z 30.12.2016 r. Organ podsumował, że o fikcyjności transakcji gospodarczych pomiędzy ww. podmiotami świadczą m.in. niżej wskazane okoliczności:
- M. K. był udziałowcem, prokurentem i pracownikiem Spółki B.;
- pracownicy, zatrudnieni formalnie w firmie I., byli w rzeczywistości pracownikami Spółki B., co potwierdzają zeznania M. K. i kierownika budowy W. K.2;
- kierownik budowy nie kojarzył firmy I. jako podwykonawcy Spółki;
- M. K. nie nadzorował pracowników, nie zaopatrywał ich w sprzęt, ubrania robocze, nie ponosił kosztów zakwaterowania;
- I. nie ponosiła żadnych kosztów, nie posiadała żadnego zaplecza technicznego, transportowego oraz materiałowego i nie dokonywała zakupu materiałów i narzędzi budowlanych. Natomiast Spółka B., jako główny wykonawca inwestycji w zakresie budowy zespołu budynków w G., realizowanej na rzecz inwestora budowy, dysponowała odpowiednim zapleczem technicznym i kadrowym. Zapewniała niezbędny sprzęt, ponosiła koszty zakupu materiałów, paliwa, pracowników, a także nadzorowała prace budowlane, zatrudniając kierownika budowy w osobie W. K.2. Ponadto zaopatrywała pracowników na budowie w kontenery, kaski, ubrania robocze, jak również organizowała im zakwaterowanie w G. Zatem posiadała potencjał do wykonania prac zleconych firmie M. K. we własnym zakresie;
- M. K. nie występował z wnioskami o wypłatę zaliczki, polecenia wypłaty zaliczek były wydawane przez prezesa Spółki B.;
- nie dokonywano odbioru robót zanikających i ulegających zakryciu, czyli żadna ze stron umowy z 25 marca 2016 r. nie weryfikowała wartości i jakości robót zrealizowanych toku – DIAS zauważył na str. 12 decyzji, że J. K.1 w trakcie przesłuchania zeznał, że umowa zawarta z M. K. była umową szablonową i niektóre jej postanowienia nie były wykorzystywane, np. dotyczące dokonywania odbioru robót zanikających i ulegających zakryciu;
- dokumentacja podatkowa dotycząca działalności M. K. prowadzona była przez partnerkę prezesa Spółki B. na podstawie dokumentów i informacji otrzymanych zarówno od M. K. i J. K.1;
- dokumentację podatkową I. przechowywano w siedzibie Spółki B.;
- to biuro rachunkowe M. M., prokurenta Spółki B., zajmowało się prowadzeniem spraw kadrowych w działalności M. K., do których to spraw należało zatrudnianie i zwalnianie pracowników, sporządzanie listy płac, wysyłanie dokumentacji do ZUS i Urzędu Skarbowego.
Zatem M. K. nie prowadził w rzeczywistości samodzielnej działalności gospodarczej w zakresie usług budowlanych i nie wykonał żadnych prac budowlanych na rzecz Spółki B. na podstawie umowy z 25 marca 2016 r., a jej zawarcie miało na celu uzyskanie korzyści podatkowych przez Spółkę B., m.in. w postaci obniżenia zobowiązań podatkowych.
Umowa ta, jak również wystawione przez firmę I. faktury zaliczkowe i faktura końcowa, zawarte umowy z pracownikami jak też wpłacane zaliczki miały na celu uprawdopodobnienie zrealizowania robót. Środki pieniężne przelane na konto M. K. nie stanowiły zapłaty zaliczki na poczet wykonania robót budowlanych, a jedynie pozorowały konieczność wystawienia faktur zaliczkowych i uprawdopodobniały realizację przedmiotu umowy.
Przedstawione okoliczności wskazują, że transakcje pomiędzy podatnikiem a firmą M. K. służyły jedynie stworzeniu pozorów rzeczywistych usług, a odpłatne świadczenie przez I. usług na rzecz B. nie miało miejsca. W związku z powyższym nie ma znaczenia kwesta, czy M. K. dokonał zwrotu zaliczek podatnikowi.
Organ, odnosząc się do zarzutów odwołania, powołał protokół przesłuchania M. K. w charakterze strony z 25.10.2019 r. Złożył on wówczas zeznania dotyczące fikcyjności transakcji pomiędzy jego firmą a B.. Powyższe zeznania potwierdził w piśmie z 22.01.2021 r. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika nie ma powodu do podważenia ww. dowodu i ponownego przesłuchania M. K.. Tym bardziej, że z odpowiedzi M. K. na pytanie (nr 87) dlaczego dopiero w 2019 r. zgłosił fikcyjność transakcji zawartych z B., świadek jednoznacznie potwierdził swój świadomy udział w oszustwie. Zeznał bowiem: "Boksowałem się z tą myślą. Myślałem, że się uda, ale doszedłem do wniosku, że trzeba to rozwiązać". Przyznając się do udziału w oszukańczym procederze, w celu obniżenia zobowiązań podatkowych Spółki B., M. K. narażał się na odpowiedzialność karną. Nieprawdopodobnym jest zatem, by świadek złożył obciążające siebie zeznania, gdyby nie brał udziału w tym procederze.
Ponadto NUCS wydał wobec M. K., w związku z wystawionymi na rzecz Spółki B. fakturami w związku z budową ww. zespołu budynków w G., decyzje określające:
- podatek od towarów i usług za miesiące od kwietnia do września i listopad 2016 r.; decyzja została utrzymana w mocy przez DIAS, a WSA w Olsztynie wyrokiem z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/OI 642/21 oddalił skargę M. K.;
- zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r.; decyzja została utrzymana w mocy przez DIAS, a WSA w Olsztynie wyrokiem z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/OI 703/21 oddalił skargę M. K..
Wbrew zarzutom odwołania, organ podatkowy nie miał obowiązku dokonywać oględzin miejsca wykonywania usług, porównania zapisów umowy oraz stanów realizacji robót w dzienniku budowy, rozliczenia materiałowego oraz osobowego, jak też przesłuchania osób wykonujących roboty budowlane, czyli ustalać kto faktycznie wykonał usługę wykazaną w zakwestionowanych fakturach, gdyż nie służyłoby to dalszemu wyjaśnieniu stanu faktycznego.
Organ odwoławczy uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie wniosek odwołania o włączenie do akt postępowania odwoławczego decyzji NUCS z 24.07.2012 r. oraz innych związanych z nią materiałów i informacji. DIAS wskazał, że postanowieniem z 23.02.2022 r. odmówił włączenia wnioskowanego dowodu. Podtrzymał zawarte w tym postanowieniu uzasadnienie, że decyzja z 24.07.2012 r. dotyczy innego podatnika. Została wydana w toku postępowania restrukturyzacyjnego, a pełnomocnik nie wskazał by podmiot, którego decyzja dotyczy, był w jakikolwiek sposób powiązany ze Spółką (powiązanie osobowe lub kontraktowe), jak również by ustalenia dokonane w tej decyzji miały jakikolwiek związek z rozliczeniem zobowiązania podatkowego Spółki B.
Za chybione uznał również zarzuty naruszenia przepisów prawa restrukturyzacyjnego. Stwierdził, że postępowanie restrukturyzacyjne nie ma wpływu na wymiar zobowiązań podatkowych. Wysokość zobowiązania podatkowego określa się bowiem na podstawie przepisów prawa materialnego. Okoliczność, że Spółka B. znajdowała się w restrukturyzacji, nie mogła być podstawą do zmiany wysokości wymiaru podatku dochodowego od osób prawnych w toku postępowania podatkowego. DIAS uznał za bezpodstawny zarzut nieodniesienia się w decyzji NUCS do kwestii restrukturyzacji zobowiązań Spółki.
Spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, wywiodła skargę od powyższej decyzji DIAS. Wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją NUCS i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jak też zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo obowiązku uchylenia jej decyzji w całości i umorzenia postępowania z uwagi na naruszenie przepisów dalej wymienionych: art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., art. 180 § 1 oraz art. 188 O.p., art. 121 O.p., art. 187 § 1 O.p., art. 191 O.p., jak też art. 150 ust. 1 pkt 1, art. 166 oraz art. 170 ustawy Prawo restrukturyzacyjne i art. 122, art. 180, art. 187 i art. 192 O.p. Wskazane zarzuty powtórzono za odwołaniem.
W treści skargi podniesiono, że organy oparły decyzje na niepełnym materiale dowodowym, gdyż nie przeprowadziły dowodu z przesłuchania M. K. w charakterze świadka. Ponadto w sposób niewłaściwy określają wysokość zobowiązań podatkowych nie wskazując na ich ograniczenie o 85%.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Sąd uznał, że skarga jest zasadna, jednak wyłącznie z powodu nieustosunkowania się organów do kwestii wpływu postępowania restrukturyzacyjnego na określenie podatku w niniejszej sprawie. Ocena wpływu tego postępowania na sprawę określenia kwoty podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r. – jest kluczowa, i powinna być przedmiotem analizy organów z urzędu.
Zgodnie z art. 150 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2021 r. poz. 1588 ze zm., obecnie Dz.U. z 2022 r. poz. 2309) układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z art. 166 wynika, że układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności według ustawy są objęte układem, chociażby nie zostały umieszczone w spisie wierzytelności. Układ nie wiąże wierzycieli, których dłużnik nie ujawnił i którzy nie byli uczestnikami postępowania.
Opisanym przez tut. Sąd na wstępie uzasadnienia postanowieniem z 20 lutego 2020 r. sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] zatwierdził układ przyjęty 4 lutego 2020 r. na Zgromadzeniu Wierzycieli, między Spółką B. a wierzycielami. Układ przewidywał dla wierzytelności w przedziale powyżej 60.000 zł do 2.000.000 zł m.in. umorzenie w całości odsetek i należności ubocznych, redukcję sumy zobowiązań o 85%.
Sąd ma na uwadze, że sądy administracyjne odnosiły się już do wpływu postępowania restrukturyzacyjnego Spółki B. na określenie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r. – w wyrokach: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt III FSK 213/22 oraz WSA w Olsztynie: z 17 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 625/21, z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 663/21 (nieprawomocny). Ponadto na skutek skarg M. K. w związku z wystawieniem w 2016 r. na rzecz Spółki B. faktur zaliczkowych na poczet ww. robót budowlanych w G., WSA w Olsztynie wydał wyroki z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 703/21 i z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 642/21.
NSA w wyroku z 7 czerwca 2022 r. sygn. akt III FSK 213/22 dokonał oceny prawnej omawianej kwestii. Potwierdził, że przed wydaniem przez Sąd Rejonowy w [...] postanowienia z 24 października 2017 r. istniały omawiane zobowiązania podatkowe Spółki B.. Zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec-wrzesień 2016 r. powstały w okresie: 25 lipca 2016 r. - 25 października 2016 r., a w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. - 31 marca 2017 r., na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1688), czyli przed 24 października 2017 r., tj. przed dniem otwarcia postępowania sanacyjnego wobec Spółki, a skoro tak, to podlegały one - z mocy prawa - objęciu układem. Zawarty układ z wierzycielami wiązał także organ podatkowy jako wierzyciela, którego wierzytelności z tytułu ww. podatków zostały objęte tym układem, a organy podatkowe nigdy nie kwestionowały, że układ obejmuje ww. należności podatkowe.
Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd nie może pominąć odmiennego stanowiska zaprezentowanego przez WSA w Olsztynie w nieprawomocnym wyroku z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 663/21. Wobec wniesienia przez Spółkę B. skargi kasacyjnej sprawa ta została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że DIAS nie dokonał oceny wpływu postępowania restrukturyzacyjnego na sprawę określenia kwoty podatku dochodowego od osób prawnych za 2016 r. Nie można bowiem uznać za dokonanie takiej oceny ogólnikowego stwierdzenia z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że wysokość zobowiązania podatkowego określa się na podstawie przepisów prawa materialnego, a pozostawanie w restrukturyzacji nie może być podstawą do zmiany wysokości wymiaru podatku w toku postępowania podatkowego.
Organ ponadto nie wyjaśnił rzeczowo powodów nieuwzględnienia decyzji NUCS z 24.07.2012 r. oraz innych związanych z nią materiałów i informacji dotyczących interpretacji znaczenia postępowania restrukturyzacyjnego dla wysokości zobowiązań podatkowych. Okoliczności, że decyzja dotyczy innego podatnika, a pełnomocnik strony nie wykazał braku powiązań ze Spółką B., stanowią zbyt ogólne stwierdzenia, które nie wyjaśniają w istocie powodów stanowiska organu. Nie uzasadniono powodów braku związku rzeczonej decyzji ze zobowiązaniem podatkowym w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze przy ponownym rozpatrzeniu sprawy DIAS przedstawi i uzasadni swoje stanowisko w zakresie wpływu postępowania restrukturyzacyjnego na określenie podatku w niniejszej sprawie. W szczególności dokona analizy podstawowych danych, jak termin złożenia deklaracji podatkowych przez skarżącą, przestawi swoje stanowisko co do przesłanek jakimi się kierował rozstrzygając w zakresie wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. określonej w decyzji NUCS z 8 października 2021 r. Wskaże również przyczyny dla których należy bądź nie należy uwzględnić redukcję sumy zobowiązań o 85%.
Zgodnie bowiem z art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p.: w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122); jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1); organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1).
Natomiast Sąd stwierdził, że pozostałe zarzuty skargi są bezpodstawne. Organy wykazały zasadność uznania, że skarżąca nie ma prawa do ujęcia na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w kosztach uzyskania przychodów kwoty 2.016.388,88 zł wynikającej z końcowej faktury z 30.12.2016 r. wystawionej przez I., w zakresie wykonania ww. robót przy budowie zespołu budynków w G., gdyż nie doszło do rzeczywistego nabycia usług budowlanych.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Organy podatkowe zasadnie oceniły, że sporna faktura końcowa, wystawiona przez firmę I., nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a opisane w niej, jak też w fakturach zaliczkowych, czynności, tj. "roboty budowlane", "usługi budowlane", nigdy nie zostały wykonane przez tę firmę. M. K., udziałowiec Spółki B., nie prowadził w rzeczywistości samodzielnej działalności gospodarczej w zakresie usług budowlanych i nie wykonał żadnych prac budowlanych na rzecz Spółki B., na podstawie umowy z 25 marca 2016 r. Nie dysponował zapleczem technicznym i kadrowym, nie ponosił przy realizacji inwestycji w G. kosztów działalności, m.in. zaopatrzenia pracowników na budowie i ich zakwaterowania. Nadzór nad ich pracą dokonywała Spółka B. za pośrednictwem zatrudnionego kierownika budowy. Nie miało miejsca odpłatne świadczenie usług na rzecz B..
Powyższe potwierdzają także wyjaśnienia i zeznania M. K., jak też kierownika budowy W. K.2 oraz innych osób występujących z ramienia Spółki B.: M. M., prokurenta Spółki w omawianym okresie, i A. M.1, która podpisała ze strony Spółki protokół odbioru końcowego z 30.12.2016 r. Logiczną i zasadną konsekwencją oceny materiału dowodowego jest prawidłowa konkluzja organów podatkowych, że roboty budowlane związane z inwestycją budowy domów na rzecz podmiotu w G., zlecone rzekomo do wykonania firmie I., wykonała Spółka B. we własnym zakresie. Przy czym M. K. potwierdził do protokołu z 25.10.2019 r. swój świadomy udział w oszustwie i fikcyjność transakcji pomiędzy jego firmą a Spółką B..
Wobec powyższego organy obu instancji zasadnie pozbawiły Spółkę B. prawa do ujęcia w kosztach uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. kwoty 2.016.388,88 zł, wynikającej z końcowej faktury z 30.12.2016 r. Dodatkowo o rozpoznaniu tej kwestii w sposób wszechstronny, świadczy okoliczność oddalenia skarg M. K. na decyzje DIAS w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do września i listopad 2016 r. – wyrokiem WSA w Olsztynie z 15 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/OI 642/21, oraz w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. - wyrokiem WSA w Olsztynie z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/OI 703/21. Obecnie nie ma podstaw do negowania wniosków zaprezentowanych w tych wyrokach, została bowiem potwierdzona zasadność zakwestionowania transakcji między Spółką B. a firmą I., będących również przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie.
Sąd podzielił również argumentację DIAS, że nie było potrzeby ponownego przesłuchania M. K. w sytuacji, gdy wystarczający do wydania decyzji był dotychczasowy materiał dowodowy. Wśród dowodów zgromadzonych w sprawie były już zeznania tego świadka, zeznania te są spójne z pozostałą dokumentacją zgromadzoną w sprawie.
Ponadto organy podatkowe obu instancji dokonały tożsamych jak w niniejszej sprawie ustaleń w zakresie podatku od towarów i usług za czerwiec-wrzesień 2016 r. Decyzja DIAS, który uznał, że faktury wystawione przez I. nie dokumentują rzeczywistego nabycia ww. usług budowlanych w G., stała się przedmiotem rozważań tut. Sądu w uzasadnieniu wyroku z 22 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 336/22.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 150 ust. 1 pkt 1 i art. 166 § 1 ustawy Prawo restrukturyzacyjne i art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. Wymaga bowiem wyjaśnienia kluczowa kwestia oceny wpływu postępowania restrukturyzacyjnego na określenie wysokości podatku.
W konsekwencji zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako p.p.s.a.), należało uchylić.
Sąd na podstawie art. 206 p.p.s.a. odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej w całości. Skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu, gdyż Sąd przychylił się do oceny organów, że skarżąca nie ma prawa do ujęcia w kosztach uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r. kwoty 2.016.388,88 zł, wynikającej z końcowej faktury z 30.12.2016 r., która nie odzwierciedla rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a., mając na uwadze spełnienie wymogów zawartych we wskazanych przepisach.