I SA/Ol 359/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku od towarów i usług przez spółkę I. Sp. z o.o. w związku z 12 fakturami wystawionymi przez I. S.A. za usługi pocztowe polegające na dostarczeniu przesyłek reklamowych. Organy podatkowe zakwestionowały rzeczywiste wykonanie tych usług, odmawiając spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego. Po wcześniejszych orzeczeniach sądów administracyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 stycznia 2025 r. uchylił wyrok WSA i decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA uznał, że organy podatkowe nie przeprowadziły rzetelnego postępowania dowodowego, uniemożliwiły stronie inicjatywę dowodową i wyciągnęły wnioski sprzeczne z zasadami logiki. WSA w Olsztynie, rozpoznając sprawę ponownie, stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań NSA, powielając argumentację organu pierwszej instancji i nie przeprowadzając niezbędnych dowodów. W szczególności sąd wskazał na niewykonanie przez organ odwoławczy zaleceń NSA dotyczących przeprowadzenia dowodu z oględzin systemu raportowego oraz analizy dowodów pośrednich potwierdzających skuteczność kampanii reklamowej. Sąd podkreślił również, że organ nie udowodnił spółce udziału w oszustwie podatkowym ani nadużyciu prawa. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter wyroków NSA i obowiązek organów administracji stosowania się do ocen prawnych i wskazań sądu w ponownym postępowaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji nie zastosował się do wytycznych sądu wyższej instancji.
Zagadnienia prawne (5)
Czy organ odwoławczy, rozpatrując sprawę ponownie po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastosował się do oceny prawnej i wskazań tego sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie zastosował się do oceny prawnej i wskazań NSA, powielając wcześniejszą argumentację i nie przeprowadzając niezbędnych dowodów, co stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wykonał wytycznych NSA, nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego i powielił argumentację, która została już negatywnie oceniona przez NSA. W szczególności nie przeprowadzono dowodu z oględzin systemu raportowego i nie uwzględniono dowodów pośrednich.
Czy organ podatkowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy w zakresie wykonania usług pocztowych i prawa do odliczenia podatku naliczonego, uwzględniając specyfikę działalności kontrahenta i ograniczenia dowodowe strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy, przerzucając ciężar dowodu na stronę i nie uwzględniając możliwości dowodowych strony ani specyfiki działalności kontrahenta.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że strona nie ma kontroli nad sposobem wykonania usługi przez masowego operatora pocztowego i powinna mieć możliwość przedstawienia dowodów pośrednich. Organ odwoławczy nie uwzględnił tych wskazań, negatywnie oceniając brak szczegółowych dowodów od kontrahenta i podwykonawców, a także ograniczając inicjatywę dowodową strony.
Czy organ odwoławczy naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zasadę prawdy materialnej poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy naruszył zasadę czynnego udziału strony (art. 123 § 1 O.p.) i art. 188 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów, co uniemożliwiło stronie wykazanie swoich racji.
Uzasadnienie
NSA uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 123 § 1 i art. 188 O.p. w związku z nieprzeprowadzeniem dowodów z raportu czy oględzin systemu raportowego, które mogłyby wykazać skuteczność kampanii reklamowej.
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił kwestię braku udowodnienia udziału strony w oszustwie podatkowym lub nadużyciu prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie udowodnił stronie udziału w oszustwie podatkowym ani nadużyciu prawa, co było warunkiem odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że organ nie wykazał, aby strona miała udział w oszustwie podatkowym lub nadużyciu prawa, a także nie wykazał, że w łańcuchu transakcji występuje podmiot, który nie wywiązuje się ze zobowiązań podatkowych. Brak było również wykazania korzyści ekonomicznej dla strony z odliczenia VAT.
Czy organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania poprzez brak wydania postanowienia o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 O.p.)?
Odpowiedź sądu
Tak, organ naruszył art. 200 § 1 O.p., jednakże sąd uznał, że naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ organ nie gromadził nowego materiału dowodowego, a strona nie wykazała, aby brak zawiadomienia uniemożliwił jej zaoferowanie nowych dowodów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził naruszenie art. 200 § 1 O.p., ale uznał, że nie stanowiło ono samodzielnej podstawy do uchylenia decyzji, gdyż nie wykazano wpływu tego naruszenia na wynik sprawy.
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o VAT art. 86 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
ustawa o VAT art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 123 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § par. 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 6 pkt 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 70 § § 7 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 197 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 200 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 205 § § 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 209
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie zastosował się do wytycznych NSA. • Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego. • Organ odwoławczy nie udowodnił udziału strony w oszustwie podatkowym lub nadużyciu prawa. • Organ odwoławczy przerzucił ciężar dowodu na stronę.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem rozstrzygnięcia. • Organ odwoławczy nie wykonał wytycznych NSA, co stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. • Nieprzeprowadzenie dowodów odnoszących się do ilości wejść na stronę internetową spółki w okresie kampanii reklamowej należy rozpatrywać w kategoriach naruszenia przez organ art. 123 § 1 oraz art. 188 O.p. • Niebagatelne znaczenie w sprawie miał również upływ czasu pomiędzy dokonaniem spornych transakcji a podjęciem przez organ danej czynności procesowej.
Skład orzekający
Anna Janowska
sprawozdawca
Katarzyna Górska
sędzia
Przemysław Krzykowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter wyroków NSA i obowiązek organów administracji stosowania się do ocen prawnych i wskazań sądu w ponownym postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ administracji nie zastosował się do wytycznych sądu wyższej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wytycznych sądów wyższej instancji i jak istotne jest rzetelne postępowanie dowodowe. Pokazuje również, jak sądy administracyjne egzekwują zasadę związania wyrokiem.
“Organ podatkowy zignorował wytyczne NSA – sąd uchyla decyzję!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.