I SA/Ol 358/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) dotycząca opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w zakresie podstawy obliczenia daniny solidarnościowej. Wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym, wykazał w zeznaniu PIT-36L dochód pomniejszony o ulgę na "złe długi" (art. 26i ustawy PIT). Jednakże, składając deklarację DSF-1, wykazał dochód niepomniejszony o tę ulgę, co doprowadziło do wyższej daniny solidarnościowej. Wnioskodawca argumentował, że skoro przepisy ustawy PIT nie definiują odrębnie dochodu dla potrzeb daniny solidarnościowej, a jedynie odsyłają do zasad opodatkowania liniowego, to ulga na "złe długi" powinna być uwzględniona. DKIS uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, twierdząc, że odliczeniom na potrzeby daniny solidarnościowej podlegają tylko kwoty wymienione w art. 30h ust. 2 ustawy PIT, wśród których nie ma ulgi na złe długi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną interpretację, uznając błędną wykładnię przepisów przez organ. Sąd, stosując wykładnię systemową i funkcjonalną, stwierdził, że brak jest podstaw do różnicowania sposobu ustalania dochodu dla potrzeb podatku dochodowego i daniny solidarnościowej w ramach tej samej ustawy. Podkreślono, że ulga na złe długi ma na celu zrekompensowanie podatnikowi obowiązku zapłaty podatku od przychodów należnych, które nie zostały faktycznie otrzymane. W związku z tym, sąd uznał, że podatnik jest uprawniony do złożenia korekty deklaracji DSF-1, pomniejszając dochód o kwotę ulgi na złe długi. Sąd powołał się również na zbliżone poglądy prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie, że ulga na "złe długi" powinna pomniejszać podstawę obliczenia daniny solidarnościowej, pomimo braku jej literalnego wymienienia w art. 30h ust. 2 ustawy PIT, na gruncie wykładni systemowej i funkcjonalnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika rozliczającego się podatkiem liniowym i stosującego ulgę na "złe długi" w kontekście daniny solidarnościowej. Może wymagać analizy w kontekście innych form opodatkowania lub innych ulg.
Zagadnienia prawne (1)
Czy ulga na "złe długi" (art. 26i ustawy PIT), uwzględniona w zeznaniu podatkowym PIT-36L, pomniejszająca dochód do opodatkowania, powinna zostać uwzględniona w dochodzie wykazywanym w deklaracji DSF-1 i pomniejszyć podstawę obliczenia daniny solidarnościowej (art. 30h ustawy PIT)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ulga na "złe długi" powinna pomniejszać podstawę obliczenia daniny solidarnościowej.
Uzasadnienie
Sąd zastosował wykładnię systemową i funkcjonalną, uznając, że brak jest podstaw do różnicowania sposobu ustalania dochodu dla potrzeb podatku dochodowego i daniny solidarnościowej w ramach tej samej ustawy PIT. Ulga na złe długi ma na celu zrekompensowanie podatnikowi obowiązku zapłaty podatku od przychodów należnych, które nie zostały faktycznie otrzymane.
Przepisy (16)
Główne
t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
ustawa PIT art. 26i § 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ulga na złe długi pozwala na zmniejszenie podstawy opodatkowania o wartość wierzytelności, która nie została uregulowana w określonym terminie.
ustawa PIT art. 30c § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy opodatkowania podatkiem liniowym dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
ustawa PIT art. 30h § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa podstawę obliczenia daniny solidarnościowej, wskazując na pomniejszenia o kwoty składek na ubezpieczenie społeczne.
ustawa PIT art. 30h § 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wskazuje na uwzględnianie dochodów i kwot pomniejszających te dochody zgodnie z ust. 2 przy ustalaniu podstawy obliczenia daniny solidarnościowej, w tym w zeznaniu PIT-36L.
ustawa PIT art. 45 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
ustawa PIT art. 45 § 1a pkt 1 i 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
ustawa PIT art. 45 § 1aa
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom art. 4 § 1a
t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "Op" art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Op art. 14c § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. art. 146
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ulga na "złe długi" powinna pomniejszać podstawę obliczenia daniny solidarnościowej ze względu na systemową i funkcjonalną wykładnię przepisów ustawy PIT. • Brak jest podstaw do różnicowania sposobu ustalania dochodu dla potrzeb podatku dochodowego i daniny solidarnościowej w ramach tej samej ustawy. • Ulga na złe długi ma na celu zrekompensowanie podatnikowi obowiązku zapłaty podatku od przychodów należnych, które nie zostały faktycznie otrzymane.
Odrzucone argumenty
Organ (DKIS) argumentował, że ulga na złe długi nie jest wymieniona w art. 30h ust. 2 ustawy PIT jako podstawa do pomniejszenia daniny solidarnościowej, a odliczenia te nie są tożsame z odliczeniami w zeznaniu rocznym.
Godne uwagi sformułowania
podstawa obliczenia daniny solidarnościowej jest nierozerwalnie związana z dochodem podlegającym opodatkowaniu • jedna ustawa powinna wprowadzać jednolite zasady obliczania dochodu na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych • odmowa prawa do uwzględnienia przysługujących obliczeń na podstawie przepisów ustawy PIT przy ustalaniu podstawy obliczania daniny solidarnościowej prowadziłoby do sztucznego jej zawyżenia • podstawa obliczenia daniny solidarnościowej uwzględnia ściśle określone odliczenia od dochodu i nie są one tożsame z odliczeniami przysługującymi podatnikowi w zeznaniu rocznym • językowa wykładnia ww. przepisu okazała się niewystarczająca, gdyż stwarza wątpliwości co do słuszności takiego rozróżnienia przy braku własnej definicji dochodu • nie ma logicznych przesłanek do uznania, że zamiarem ustawodawcy było zróżnicowanie dochodu na potrzeby ustalenia podstawy opodatkowania oraz obliczenia podstawy daniny • ulga na złe długi stanowi przyjęty przez ustawodawcę sposób zrekompensowania podatnikowi obowiązku zapłaty podatku od przychodów należnych, choćby faktycznie nie zostały otrzymane
Skład orzekający
Przemysław Krzykowski
przewodniczący
Katarzyna Górska
sprawozdawca
Anna Janowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie, że ulga na \"złe długi\" powinna pomniejszać podstawę obliczenia daniny solidarnościowej, pomimo braku jej literalnego wymienienia w art. 30h ust. 2 ustawy PIT, na gruncie wykładni systemowej i funkcjonalnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika rozliczającego się podatkiem liniowym i stosującego ulgę na "złe długi" w kontekście daniny solidarnościowej. Może wymagać analizy w kontekście innych form opodatkowania lub innych ulg.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z daniną solidarnościową i ulgą na "złe długi", co jest istotne dla przedsiębiorców. Wykładnia przepisów przez sąd pokazuje, jak interpretować przepisy w sposób korzystny dla podatnika, nawet jeśli literalne brzmienie jest niejednoznaczne.
“Czy ulga na "złe długi" zmniejsza daninę solidarnościową? WSA w Olsztynie odpowiada!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.