I SA/Ol 35/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 11,79 zł. Skarżący podnosił trudną sytuację finansową i zdrowotną, wskazując na niskie dochody i orzeczoną lekką niepełnosprawność. Naczelnik US pierwotnie odmówił umorzenia, uznając brak przesłanek "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Dyrektor IAS, analizując sytuację finansową skarżącego, uznał jednak wystąpienie "ważnego interesu zobowiązanego" (wydatki przewyższające dochody o 21,52 zł), ale nadal odmówił umorzenia, argumentując brakiem "interesu publicznego". Podkreślono, że zaległość podatkowa (z tytułu sprzedaży papierów wartościowych) powstała w wyniku świadomego działania podatnika, a umorzenie kosztów egzekucyjnych byłoby nieuzasadnionym uprzywilejowaniem i rezygnacją z wpływu środków do budżetu. Sąd administracyjny, kontrolując zaskarżone postanowienie, uznał je za zgodne z prawem. Sąd potwierdził, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest decyzją uznaniową. Choć organ odwoławczy prawidłowo ustalił istnienie ważnego interesu zobowiązanego, to zasadnie odmówił umorzenia ze względu na brak interesu publicznego, podkreślając obowiązek prowadzenia egzekucji i sprawiedliwe traktowanie obywateli. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący posiadał środki na zapłatę podatku w momencie jego powstania, a koszty egzekucyjne są nieuniknioną konsekwencją jego działań. Dodatkowo, skarżący posiada majątek nieruchomy, z którego można prowadzić egzekucję. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w kontekście uznania administracyjnego, ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i konkretnej kwoty kosztów egzekucyjnych. Interpretacja interesu publicznego może być różnie stosowana w zależności od okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sytuacji, gdy występuje ważny interes zobowiązanego, organ egzekucyjny ma obowiązek umorzyć koszty egzekucyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie kosztów egzekucyjnych jest decyzją uznaniową organu, a samo wystąpienie ważnego interesu zobowiązanego nie obliguje organu do pozytywnego rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy brak jest interesu publicznego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 64e § 1 i § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. przyznaje organowi uznanie administracyjne w kwestii umorzenia kosztów egzekucyjnych. Nawet przy spełnieniu przesłanek ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego, organ może odmówić umorzenia, o ile jego decyzja nie jest dowolna i jest rzetelnie uzasadniona.
Czy trudna sytuacja finansowa i zdrowotna podatnika uzasadnia umorzenie kosztów egzekucyjnych, gdy zaległość podatkowa powstała w wyniku świadomego działania podatnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja finansowa i zdrowotna nie są automatyczną podstawą do umorzenia kosztów egzekucyjnych, jeśli zaległość podatkowa wynika ze świadomego działania podatnika, a umorzenie nie leży w interesie publicznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że koszty egzekucyjne powstały w wyniku świadomego działania podatnika (niewpłacenie podatku od sprzedaży papierów wartościowych), a umorzenie kosztów byłoby nieuzasadnionym uprzywilejowaniem i naruszeniem interesu publicznego, który polega na sprawiedliwym traktowaniu obywateli i realizacji obowiązków wobec państwa. Podkreślono, że podatnik miał środki na zapłatę podatku i posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję.
Jak należy rozumieć "interes publiczny" w kontekście umorzenia kosztów egzekucyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Interes publiczny należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy i sprawność działania administracji, a także realizację celów egzekucji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, wskazując, że interes publiczny na gruncie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym oznacza respektowanie wartości wspólnych dla społeczeństwa i realizację celów egzekucji administracyjnej, a nie subiektywnie rozumiany interes skarżącego. Umorzenie kosztów egzekucyjnych mogłoby prowadzić do przerzucenia ciężaru na budżet państwa i naruszenia zasady sprawiedliwego traktowania obywateli.
Przepisy (6)
Główne
u.p.e.a. art. 64e § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne.
u.p.e.a. art. 64e § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Koszty egzekucyjne mogą być umorzone na wniosek zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny.
u.p.e.a. art. 64e § § 2 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie kosztów egzekucyjnych może nastąpić, gdy przemawia za tym ważny interes zobowiązanego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do rozpoznania wniosku o uzupełnienie wyroku przez starszego referendarza sądowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie kosztów egzekucyjnych jest decyzją uznaniową organu. • Brak interesu publicznego w umorzeniu kosztów egzekucyjnych, gdy zaległość powstała w wyniku świadomego działania podatnika. • Istnienie majątku nieruchomego, z którego można prowadzić egzekucję. • Koszty egzekucyjne są nieuniknioną konsekwencją wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja finansowa i zdrowotna podatnika jako podstawa do umorzenia kosztów egzekucyjnych. • Organ wykorzystał sytuację podatnika i wprowadził go w błąd. • Organ uporczywie odmawia udzielenia ulgi pomimo uprawnień.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie kosztów egzekucyjnych stanowiłoby jednocześnie nieuzasadnione uprzywilejowanie skarżącego w stosunku do pozostałych dłużników oraz bezpowrotną rezygnację z wpływu środków do budżetu państwa, a więc nie byłoby zgodne z interesem Skarbu Państwa. • Trudności finansowe podatnika nie mogą bowiem stanowić automatycznej podstawy do umorzenia zaległości, które ma charakter fakultatywny i może nastąpić jedynie w wyjątkowych przypadkach, gdy występuje rzeczywista niemożność uregulowania należnego zobowiązania. • Decydując się na zbycie papierów wartościowych i uzyskując w ten sposób znaczny dochód, podatnik powinien był przede wszystkim zabezpieczyć środki na spłatę podatku w pełnej wysokości, a dopiero w dalszej kolejności wydatkować dochód zgodnie z preferencjami.
Skład orzekający
Jolanta Strumiłło
przewodniczący sprawozdawca
Przemysław Krzykowski
sędzia
Andrzej Brzuzy
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji, zwłaszcza w kontekście uznania administracyjnego, ważnego interesu zobowiązanego i interesu publicznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i konkretnej kwoty kosztów egzekucyjnych. Interpretacja interesu publicznego może być różnie stosowana w zależności od okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy interpretują uznaniowość organów w sprawach podatkowych i egzekucyjnych, co jest istotne dla prawników praktyków. Pokazuje też, że nawet niewielkie kwoty mogą być przedmiotem sporu, jeśli dotyczą zasad.
“Nawet 11 złotych kosztów egzekucyjnych może być powodem batalii sądowej. WSA w Olsztynie wyjaśnia granice uznania administracyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.