I SA/Ol 341/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2022-08-11
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościbudynekstan technicznydefinicja budynkuwznowienie postępowaniaprzegrody budowlanedachopodatkowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że zniszczony obiekt budowlany z częściowo zawalonym dachem nadal spełnia definicję budynku podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Podatnik F.W. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2017 r. po wznowieniu postępowania. Spór dotyczył kwalifikacji obiektu budowlanego nr 4 jako budynku, który zdaniem skarżącego nie posiadał kompletnych przegród budowlanych ani dachu z powodu znacznych zniszczeń. Organy podatkowe i WSA uznały, że nawet w złym stanie technicznym, z częściowo zawalonym dachem, obiekt ten nadal spełnia definicję budynku zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ posiada fundamenty, ściany i dach, a jego stan techniczny nie wyklucza go z opodatkowania.

Sprawa dotyczyła skargi F.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, która po wznowieniu postępowania ustaliła wysokość podatku od nieruchomości za 2017 r. na kwotę 55.322 zł. Pierwotnie zobowiązanie wynosiło 55.916 zł. Organ I instancji uchylił poprzednią decyzję i ustalił nowe zobowiązanie, uznając, że dwa budynki, w tym obiekt nr 4, spełniają definicję budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.). Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że obiekt nr 4 nie posiada kompletnych przegród budowlanych (brak okien, drzwi, spękane ściany) ani dachu (zawalone, brak szczelności). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że mimo złego stanu technicznego, obiekt nr 4 posiada fundamenty, przegrody budowlane i dach, który fizycznie istnieje, choć jest częściowo zawalony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że definicja budynku w u.p.o.l. nie uwzględnia stanu technicznego. Nawet obiekt w złym stanie, nieużytkowany, czy częściowo zniszczony, pozostaje budynkiem, jeśli posiada fundamenty, przegrody budowlane i dach. Sąd uznał, że istnienie więźby i poszycia dachowego, nawet w złym stanie technicznym, wystarcza do uznania obiektu za budynek. Brak kompletnych przegród budowlanych (np. wybite otwory w ścianie) również nie wyklucza kwalifikacji jako budynku, jeśli możliwe jest określenie obrysu obiektu. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów proceduralnych ani materialnych, uznając, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały prawo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, obiekt budowlany, nawet w znacznym stopniu zniszczony i nie w pełni funkcjonalny, nadal spełnia definicję budynku, jeśli posiada fundamenty, przegrody budowlane i dach, a jego stan techniczny nie jest podstawą do wykluczenia go z opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym definicja budynku w ustawie podatkowej nie uwzględnia stanu technicznego. Istnienie więźby i poszycia dachowego, nawet w złym stanie, wystarcza do uznania istnienia dachu. Podobnie, istnienie przegród budowlanych, nawet z otworami, nie wyklucza kwalifikacji jako budynku, jeśli możliwe jest określenie jego obrysu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach. Stan techniczny nie wyklucza kwalifikacji jako budynku.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są budynki i ich części.

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

u.p.o.l. art. 6 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Prawo budowlane art. 3 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego, do której odwołuje się ustawa podatkowa.

O.p. art. 240 § § 1 pkt 5

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Podstawa do wznowienia postępowania.

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Dowody w postępowaniu podatkowym.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zakres postępowania dowodowego.

O.p. art. 197 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Opinia biegłego.

O.p. art. 194 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada zupełności postępowania dowodowego.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Obiekt nr 4 nie spełnia definicji budynku z powodu braku kompletnych przegród budowlanych (wybite otwory w ścianie). Obiekt nr 4 nie posiada dachu, ponieważ jego stan techniczny jest tak zły, że nie zapewnia ochrony przed warunkami atmosferycznymi. Obiekt nr 4 nie nadaje się do użytkowania i powinien być wyłączony z opodatkowania. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie zebrania pełnego materiału dowodowego i niepowołanie biegłego z zakresu budownictwa.

Godne uwagi sformułowania

stan techniczny budynku nie ma wpływu na to, czy jest on budynkiem, czy też nie, w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Dopiero obiekt całkowicie (w 100%) i trwale pozbawiony dachu przestaje być budynkiem w rozumieniu prawa podatkowego Definicja budynku odwołuje się do istnienia poszczególnych elementów budynku, a nie do ich stanu technicznego.

Skład orzekający

Anna Janowska

sprawozdawca

Katarzyna Górska

sędzia

Renata Kantecka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budynku w podatku od nieruchomości, zwłaszcza w kontekście jego stanu technicznego i częściowych zniszczeń (np. dachu, ścian). Potwierdzenie, że stan techniczny nie jest decydujący dla opodatkowania, dopóki obiekt zachowuje konstytutywne cechy budynku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej definicji budynku zawartej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych ustaw lub definicji budynków w prawie budowlanym, choć sąd odwołuje się do obu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak nawet skrajnie zniszczony obiekt może być nadal uznany za budynek podlegający opodatkowaniu, co jest interesujące z perspektywy interpretacji prawa i praktyki podatkowej.

Czy zrujnowany budynek z dziurawym dachem nadal płaci podatek od nieruchomości? WSA odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 341/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Janowska /sprawozdawca/
Katarzyna Górska
Renata Kantecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 1542/22 - Wyrok NSA z 2023-07-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 716
art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 4 kwietnia 2022 r. nr SKO.53.1072.2021 w przedmiocie ustalenia, po wznowieniu postępowania, wysokości podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
F. W. (dalej: "podatnik", "strona", "skarżący") wniósł
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 4 kwietnia 2022 r.
w przedmiocie ustalenia, po wznowieniu postępowania, wysokości podatku
od nieruchomości za 2017 r.
Z przekazanych Sądowi akt sprawy wynika, że decyzją z 7 stycznia 2017 r. Prezydent Olsztyna ustalił stronie zobowiązanie w podatku od nieruchomości
na 2017 r. w wysokości 55.916 zł, przyjmując do podstawy opodatkowania znajdujące się na działkach o nr [...] oraz [...] w O. przy ul. [...] budynki pozostałe o powierzchni 578,07 m² i grunty pozostałe o powierzchni 129.241 m².
Postanowieniem z 18 maja 2021 r. organ I instancji, powołując przepis
art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1325), dalej: "O.p.", wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją, a następnie decyzją z 15 października 2021 r. uchylił tę decyzję w całości i ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2017 r. w wysokości 55.322 zł za budynki pozostałe o powierzchni 496,69 m² i grunty pozostałe
o powierzchni 129.241 m². W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano,
że 19 marca 2021 r. podatnik złożył korektę informacji IN-1, w której wykazał budynki o powierzchni 89 m². Wraz z korektą podatnik złożył opinię rzeczoznawcy majątkowego J. K. z 28 grudnia 2020 r. dotyczącą stanu zagospodarowania nieruchomości oraz stanu technicznego budynków. Wskazano, że wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym oględziny nieruchomości oraz zeznania świadków K. G., J. J. i J. Z., potwierdzają, że dwa budynki (z czterech) o powierzchni użytkowej: 87,30 m² (budynek położony na działce nr [...]) i 409,39 m² (budynek położony na działce nr [...]; dalej: "obiekt nr 4") odpowiadają definicji z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm.), dalej: u.p.o.l.", co powoduje, że podlegają one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Decyzja organu I instancji w części dotyczącej opodatkowania obiektu nr 4 na działce o nr [...] stała się przedmiotem odwołania strony, w którym zarzucono błędną wykładnię art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) poprzez dokonanie niewłaściwej kwalifikacji obiektu i ustalenie, że obiekt spełnia wszystkie ustawowe kryteria budynku, a także błędną wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 2
w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez określenie wysokości zobowiązania podatkowego dla obiektu na skutek zaliczenia go do budynków pozostałych.
W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji. Podniosła, że obiekt nr 4, wbrew stanowisku organu I instancji, nie spełnia norm pozwalających na uznanie go za budynek. Obiekt jest pozbawiony okien i drzwi, instalacji i jakiegokolwiek wyposażenia, ściany budynku są spękane, stan stropów nie pozwala na użytkowanie budynku, a dach jest w znacznej mierze zawalony.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że analiza akt, a w tym informacji podatkowych składanych przez stronę, wyniki oględzin nieruchomości, dane z ewidencji gruntów i budynków oraz zeznania świadków, prowadziły do wniosku, że nie wszystkie obiekty budowlane zakwalifikowane w ostatecznej decyzji wymiarowej do przedmiotów opodatkowania odpowiadały definicji budynku z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., co uzasadniało wznowienie postępowania i ustalenie zobowiązania podatkowego w innej wysokości.
Jednocześnie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że obiekt
nr 4, mimo złego stanu technicznego, odpowiada definicji budynku z art. 1a ust. 1
pkt 1 u.p.o.l. W ocenie organu, jest to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, gdyż jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiada fundamenty, zaś spór w sprawie sprowadza się tylko do tego, czy obiekt posiada dach. Odnosząc się do tej kwestii, organ stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony, nie można uznać, że obiekt nr 4 jest zupełnie pozbawiony dachu. Z opinii rzeczoznawcy majątkowego wynika, że dach w wielu miejscach jest zarwany (zawalony). Istnienie dachu potwierdzają także dołączone do opinii fotografie obiektu. Ponadto istnienie dachu, który grozi zawaleniem, potwierdzają również zeznania świadków, a z protokołu z oględzin przeprowadzonych 28 kwietnia 2021 r. wynika, że obiekt posiada dach, który jest częściowo zawalony.
W tych okolicznościach organ przyjął, że jakkolwiek stan techniczny dachu obiektu
nr 4 jest bardzo zły, a nawet jest on częściowo zawalony, to jednak fizycznie dach
ów istnieje, a zatem obiekt spełnia przesłanki uznania go za budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzuciła naruszenie:
1) art. 122, art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 oraz art. 194 § 1 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, złamanie zasady zupełności i niezebranie całego materiału dowodowego,
w szczególności niepowołanie biegłego z zakresu budownictwa;
2) art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i dokonanie niewłaściwej kwalifikacji obiektu nr 4 oraz ustalenie,
że spełnia on wszystkie ustawowe kryteria budynku z kategorii budynków magazynowych (gospodarczych);
3) art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię
i określenie zobowiązania podatkowego od obiektu nr 4 na skutek zaliczenia
go do "budynków pozostałych";
4) art. 6 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l. poprzez błędną wykładnię i objęcie zobowiązaniem podatkowym obiektu nienadającego się do użytkowania.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów zakwestionowano stanowisko organów podatkowych o zaliczeniu obiektu nr 4 do kategorii budynku, wskazując
na zniszczenie ściany frontowej, będącej jedną z przegród budowlanych, która wydziela budynek z przestrzeni. Oceniono, że zniszczenie (wybicie) tej ściany, które potwierdza dokumentacja zdjęciowa dołączona do protokołu oględzin z 28 kwietnia 2021 r., skutkuje brakiem części jednego z elementów konstrukcyjnych budynku,
co powoduje, że obiekt nr 4 nie mógł być zaliczony do kategorii budynku, gdyż nie spełniał wszystkich elementów konstrukcyjnych budynku.
Jako niezasadne uznano także stanowisko organów podatkowych
co do posiadania przez obiekt nr 4 dachu. Wskazano, że dla prawidłowego odkodowania tego pojęcia należy sięgnąć do definicji słownikowej (Słownika języka polskiego PWN), gdzie dach określa się jako "część konstrukcji budynku ograniczającą go od góry, zabezpieczającą przed opadami atmosferycznymi, wiatrem, promieniowaniem ultrafioletowym, hałasem oraz zmniejszającą straty ciepła. Dach składa się z konstrukcji nośnej i pokrycia". W kontekście tej definicji oceniono, że obiekt nr 4 nie posiada dachu, skoro uszkodzenia w tej części obiektu są na tyle duże, że pozostała konstrukcja nie zabezpiecza obiektu przed warunkami atmosferycznymi (drewniane deski, które położono na konstrukcji nie zapewniają żadnej szczelności obiektu, a w wielu miejscach, wobec ich braku w ogóle
o jakiejkolwiek szczelności, czy ochronie przed warunkami atmosferycznymi mowy być nie może). Dokumentacja zdjęciowa potwierdza, że obiekt posiada stary szkielet więźby dachowej. Po zerwaniu się całości dachu, na więźbie ułożono drewniane deski, aby zapobiec wlewaniu się wody podczas opadów deszcz. Od lat desek nie ma w wielu miejscach, gdyż albo odpadły, albo zerwał je wiatr. Za dach nie można też uznać stropu. Zdaniem strony, przywołane przez organ orzeczenia sądów administracyjnych nie mają zastosowania w kontekście stanu faktycznego sprawy odnoszącego się do stanu warstwy wierzchniej obiektu. Uznano, że skoro górna część obiektu nie zapewnia ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, to nie jest dachem, a co za tym idzie obiekt nr 4 nie spełnia definicji budynku i nadaje się wyłącznie do wyburzenia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a.").
Skarga nie była zasadna.
Kwestia sporna pomiędzy stronami postępowania związana była
z opodatkowaniem obiektu nr 4 położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w O., który – w ocenie skarżącego – nie spełnia warunków uznania go za budynek, gdyż nie posiada od strony frontu przegrody budowlanej wydzielającej go z przestrzeni, a ponadto nie posiada dachu. Zdaniem zaś organów podatkowych orzekających w sprawie, obiekt spełnia wszystkie przesłanki do uznania go za budynek w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., gdyż jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych i posiada fundamenty oraz dach, którego stan techniczny jest bardzo zły, niemniej fizycznie dach istnieje.
Na tle tak zarysowanego zagadnienia spornego zauważenia na wstępie wymaga, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty i budynki oraz ich części. Zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., określenie budynek oznacza obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przepis ten doprecyzowuje określony w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przedmiot opodatkowania.
W odniesieniu do pierwszej z podniesionych w skardze spornych kwestii wskazania wymaga, że dla spełnienia przez obiekt budowlany przesłanki wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, nie jest konieczne zamknięcie obiektu ze wszystkich stron. Ustalenie podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości jest możliwe, jeśli istniejące przegrody, przy uwzględnieniu wszystkich kondygnacji, zakreślają granice obiektu. Pojęcia przegrody budowlanej, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., nie można zawężać do ściany w tradycyjnym rozumieniu tego słowa, ale należy objąć tą kategorią również takie elementy struktury budynku, jak np. filary, słupy czy kolumny, które w sensie konstrukcyjnym mogą pełnić tę samą funkcję co ściana, i które strukturalnie wydzielają budynek lub jego część z przestrzeni (wyroki NSA z 25 września 2015 r., sygn. akt II FSK 2086/13,
z 11 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1581/15, z 11 marca 2020 r., sygn. akt II FSK 1043/18, dostępne na stronie internetowej http:/orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA, podobnie jak inne orzeczenia powołane poniżej).
W analizowanej kwestii Sąd podziela pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 1537/11, zgodnie
z którym w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. mowa jest o wydzieleniu budynku z przestrzeni urbanistycznej, a zamierzony konstrukcyjnie brak części ścian na jakiejkolwiek kondygnacji nie eliminuje jej z substancji budowlanej budynku. Ponadto, jak wskazał NSA w wyroku z 5 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2788/18, w orzecznictwie na tle analogicznie brzmiącej definicji budynku, zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane przyjęto, że "wydzielenie" wskazuje na oddzielenie trójwymiarowej bryły obiektu budowlanego (budynku) od otaczającej go, również trójwymiarowej, przestrzeni. Nie jest to tylko "oddzielenie" jednej części od drugiej. Powyższe powoduje, że wprawdzie przegroda (ściana) nie musi mieć charakteru jednolitego (np. może być z otworami okiennymi, otworami wentylacyjnymi), jednak brakujące elementy przegrody nie mogą zaburzać w obrysie zewnętrznym charakteru wydzielenia bryły budynku z przestrzeni (wyrok NSA z 9 stycznia 2019 r., II OSK 3465/18). "Kompletność" ściany (wydzielenia) nie może być utożsamiana z jej litością, a więc wypełnianiem zamknięcia przestrzeni. Przestrzeń może być bowiem wydzielona na "wewnętrzną" i "zewnętrzną" także przy pomocy przegród budowlanych o charakterze nielitym, jak spełniające funkcje konstrukcyjne filary lub wsporniki, gdyż i takie przegrody wydzielają obiekt budowlany jako całość od otaczającej go przestrzeni. O wydzieleniu obiektu z przestrzeni nie świadczy zamknięcie ze wszystkich stron i zabezpieczenie wnętrza przed wpływem czynników zewnętrznych, ale możliwość stwierdzenia i opisania granicy między przestrzenią wewnętrzną a zewnętrzną (wyrok NSA z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II FSK 1583/18).
Zdaniem Sądu, uwzględniając powyższe uwagi, wskazać należy,
że w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy I instancji w oparciu o wynik oględzin nieruchomości prawidłowo przyjął, że budynek został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Powyższe potwierdzała również przedłożona przez stronę opinia rzeczoznawcy majątkowego J. K., w której wskazano, że obiekt posiada ściany. Istnienie ścian potwierdzili również świadkowie. Wbrew zaś twierdzeniom skargi, wybicie w ścianie otworów, które potwierdza dokumentacja zdjęciowa dołączona do protokołu oględzin z 28 kwietnia 2021 r., nie wskazuje na brak jednego z elementów konstrukcyjnych budynku, w sytuacji gdy możliwe jest określenie obrysu obiektu poprzez wskazanie granic przestrzeni zajmowanej przez obiekt budowlany. Zaznaczenia również wymaga, że kwestia ta stała się sporna dopiero na etapie postępowania sądowego, bowiem na etapie postępowania przed organami podatkowymi strona sama w odwołaniu przyznała, że dach obiektu nr 4 wspiera się na zewnętrznych ścianach budynku, a tym samym nie kwestionowała istnienia ścian.
Odnosząc się zaś do zasadniczej spornej w sprawie kwestii dotyczącej tego, czy obiekt posiada dach, wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że ustawowa definicja budynku nie uwzględnia stanu technicznego budynku. Obiekt budowlany, mieszczący się w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., pozostaje budynkiem w rozumieniu przepisów tej ustawy nawet wówczas, gdy ze względów technicznych, prawnych, czy faktycznych, nie jest i nie może być wykorzystywany, w tym zgodnie z jego przeznaczeniem. Brak okien, schodów wewnętrznych czy części dachu lub ogólna dewastacja budynku, pozbawienie znajdujących się w nim lokali mediów czy jego "porzucenie" lub niewykorzystywanie nie powoduje utraty przez taki obiekt budowlany cech budynku w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej. Budynek pozostaje budynkiem nawet wówczas,
gdy został wyłączony z bieżącej eksploatacji (wyrok NSA z 5 lipca 2019 r. sygn. akt
II FSK 2569/17; wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., II FSK 1009/19). W orzecznictwie wskazuje się również, że stan dachu, jego uszkodzenie lub częściowe usunięcie nie oznacza, że dany obiekt nie posiada dachu, a przez to przestaje być budynkiem
w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu, nieosłonięty, nieograniczony od góry przestaje być budynkiem (wyroki NSA:
z 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 812/12; z 6 października 2015 r., sygn. akt
II FSK 321/14; z 27 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2933/17).
Wbrew więc stanowisku strony skarżącej, stan techniczny dachu budynku nie ma wpływu na to, czy jest on budynkiem, czy też nie, w rozumieniu przepisów u.p.o.l. Nie ulega wątpliwości, że pozbawienie istniejącego budynku dachu, a więc jednego
z elementów składających się na budynek w ujęciu podatkowym, powoduje niemożność jego opodatkowania. Jednakże należy wskazać, że do momentu całkowitego usunięcia, demontażu lub rozbiórki budynek posiada dach. Stan dachu, jego uszkodzenie lub usunięcie w znacznej części nie oznacza, że dany obiekt nie posiada dachu, a przez to pozostaje być budynkiem w rozumieniu ustawy podatkowej. Dopiero obiekt całkowicie (w 100%) i trwale pozbawiony dachu przestaje być budynkiem w rozumieniu prawa podatkowego, a nawet obiektem budowlanym
w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (np. wyroki NSA: z 19 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 2381/16; z 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2680/12;
z 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 812/12; z 29 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 2944/14; z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 715/11). Definicja budynku odwołuje się do istnienia poszczególnych elementów budynku, a nie do ich stanu technicznego. Tak długo, jak w sensie fizycznym istnieje nieruchomość, np. nie uzyskano pozwolenia na rozbiórkę i nie zrealizowano tego pozwolenia, istnieje obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości (wyrok NSA z 11 września
2007 r., sygn. akt II FSK 959/06).
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela powyższe stanowisko, wskazując, że dopóki dany obiekt spełnia ustawowe kryteria z art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., czyli istnieją fundament, ściany i dach, budynek jest opodatkowany podatkiem od nieruchomości. Obowiązek podatkowy nie istnieje dopiero wtedy, gdy obiekt utraci cechy konstytutywne budynku w rozumieniu ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, zgodnie z którym o braku konstytutywnego elementu budynku miałby świadczyć brak pokrycia dachowego obiektu. Niesporne bowiem jest, że obiekt posiada zabezpieczenie dachowe, które
w założeniu ma spełniać rolę ochrony przed warunkami atmosferycznymi. Okoliczność, czy rzeczywiście zabezpieczenie to całkowicie i zgodnie
z oczekiwaniami wypełnia swoją funkcję, czy też nie, jest – zdaniem Sądu – kwestią niemającą znaczenia dla oceny istnienia dachu, podobnie jak i to, czy wykonane ono zostało z właściwych materiałów budowlanych. Wskazania wymaga, że prawo podatkowe nie definiuje pojęcia dachu. Definicji takiej nie ma również w prawie budowlanym. Ustawodawca nie wskazuje ani na rodzaj dachu, ani na rodzaj materiału, z którego wykonany jest dach. W orzecznictwie sądowym podnosi się,
że z funkcjonalnego punktu widzenia dach zabezpiecza przed negatywnym wpływem warunków atmosferycznych, jak również przed utratą ciepła (wyrok WSA w Krakowie z 14 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 284/18). Sąd podziela przedstawione powyżej stanowisko, że definicja budynku zawarta w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. nie uzależnia stwierdzenia istnienia tego przedmiotu opodatkowania od jego stanu technicznego. Z ustalonego zaś w niniejszej sprawie stanu faktycznego nie wynika, by sporny obiekt został trwale pozbawiony dachu. Przeciwnie, obiekt ten posiadał więźbę i poszycie dachowe, na co wskazują zawarte w materiale dowodowym dokumenty m.in. protokół z oględzin oraz dokumentacja fotograficzna. Natomiast,
w ocenie Sądu, stan tego poszycia nie jest okolicznością pozwalającą na uznanie,
że dach miałby nie istnieć. Ze zdjęć zawartych w aktach wynika, że dach nie jest
w najlepszym stanie technicznym, lecz ów stan techniczny nie ma znaczenia dla oceny, czy obiekt jest budynkiem. Co istotne i na co wskazuje sam skarżący, połać dachowa położona jest na drewnianej konstrukcji, a zatem spełnione są oba elementy dachu jako takiego (więźba oraz poszycie). W ocenie Sądu, nie można zaś utożsamiać pokrycia dachowego, a zatem elementu pokrywającego konstrukcję dachu, z dachem, o którym mowa w definicji budynku zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. W świetle przedstawionego powyżej stanowiska judykatury ubytki w poszyciu dachowym, czy nawet jego zerwanie, a tym samym niezapewnienie ochrony przed czynnikami zewnętrznymi, nie oznacza jeszcze, że budynek jest pozbawiony dachu. Zdaniem Sądu, nieuprawnione są zatem twierdzenia strony, że obiekt nie posiada dachu.
W ocenie Sądu, poczynione przez organy ustalenia oraz dokonana na ich podstawie ocena prawna jest prawidłowa i potwierdza, że obiekt posiada dach. Sąd nie stwierdził, by taka konstatacja organów obu instancji, jak również sposób przeprowadzenia postępowania i zgromadzenia materiału dowodowego naruszały przepisy prawa materialnego, czy też procesowego. Wobec powyższego Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 6 ust. 1 i ust. 2 u.p.o.l. W ocenie Sądu, w sprawie nie naruszono również art. 122, art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 oraz art. 194 § 1 O.p. Wskazania wymaga, że organ podatkowy uwzględnił wniosek strony o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków. W toku postępowania przed organami podatkowymi strona nie wnioskowała zaś o przeprowadzenie innych dowodów. Uznając zatem za niezasadny sformułowany w skardze zarzut niepowołania biegłego z zakresu budownictwa, wskazać należy, że organy zebrały
i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy konieczny dla podjęcia rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, dla oceny, czy sporny obiekt budowlany jest budynkiem, czy też nie jest, nie są wymagane wiadomości specjalne z zakresu budownictwa, lecz wystarczający jest obiektywny ogląd stanu faktycznego danego obiektu budowlanego.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151
ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI