I SA/OL 335/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-10-26
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościbudowlaczęść składowaprzynależnośćrozłącznik sterowany radiowolinia elektroenergetycznawartość budowlinadpłata podatku

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości rozłączników sterowanych drogą radiową, uznając, że kluczowe jest ustalenie, czy są one częściami składowymi budowli, czy jedynie przynależnościami.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości od rozłączników sterowanych drogą radiową. Skarżąca spółka argumentowała, że urządzenia te nie są trwale związane z gruntem ani budowlą, a jedynie służą do celów eksploatacyjnych. Organy podatkowe, opierając się na opiniach biegłych, uznały je za części budowli podlegające opodatkowaniu. Sąd uchylił decyzję, wskazując na potrzebę prawidłowego ustalenia, czy rozłączniki są częściami składowymi budowli, czy przynależnościami w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę "A" Spółki Akcyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości od rozłączników sterowanych drogą radiową za lata 2001-2003. Spółka twierdziła, że urządzenia te nie są budowlami ani ich częściami składowymi, ponieważ nie są trwale związane z gruntem i mogą być demontowane bez uszkodzenia linii przesyłowej. Organy podatkowe, opierając się na opinii biegłego, uznały rozłączniki za elementy budowli, które wraz ze słupami przesyłowymi tworzą całość użytkową podlegającą opodatkowaniu. Sąd, analizując przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Kodeksu cywilnego (art. 47 i 51), uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy rozłączniki są częściami składowymi budowli (nie mogą być odłączone bez uszkodzenia całości) czy też przynależnościami (ruchomościami potrzebnymi do korzystania z rzeczy głównej). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie przez organ odwoławczy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Konieczne jest prawidłowe ustalenie, czy rozłączniki sterowane drogą radiową są częściami składowymi budowli (wówczas podlegają opodatkowaniu) czy przynależnościami (wówczas ich wartość nie wlicza się do podstawy opodatkowania).

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że rozstrzygnięcie zależy od charakteru prawnego rozłączników – czy są trwale związane z budowlą (część składowa) czy też służą jedynie do jej użytkowania (przynależność). Bez tego ustalenia nie można prawidłowo zastosować przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.o.lok. art. 3 § 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Dotyczy opodatkowania budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (w brzmieniu do 31.12.2002 r.).

u.p.o.lok. art. 1a § 1 pkt 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budowli na potrzeby ustawy (w brzmieniu od 01.01.2003 r.).

u.p.o.lok. art. 2 § 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości (budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej).

u.p.o.lok. art. 4 § 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości (wartość budowli lub ich części).

Pomocnicze

Ord.pod. art. 72 § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Definicja nadpłaty podatku.

k.c. art. 47 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja części składowej rzeczy.

k.c. art. 51 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja przynależności rzeczy.

k.c. art. 49

Kodeks cywilny

Urządzenia podobne do instalacji wodnych, gazowych, elektrycznych nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozłączniki sterowane drogą radiową nie są trwale związane z gruntem. Rozłączniki nie służą do przesyłania energii elektrycznej. Rozłączniki nie są budowlami, sieciami ani wolnostojącymi urządzeniami technicznymi w rozumieniu prawa budowlanego. Rozłączniki są urządzeniami technicznymi umożliwiającymi zdalne włączanie i wyłączanie napięcia. Rozłączniki nie powstają w wyniku procesu budowlanego, są produktem seryjnym. Rozłączniki są urządzeniami mobilnymi, mogą być montowane w dowolnym miejscu linii. Zdemontowanie rozłączników nie powoduje uszkodzenia linii ani rozłącznika. Rozłączniki nie są niezbędne do funkcjonowania linii przesyłowych. Rozłączniki nie stanowią części składowych budowli, gdyż połączenie ma charakter przemijający. Rozłączniki są przynależnościami, a nie częściami składowymi budowli.

Odrzucone argumenty

Rozłączniki sterowane radiem, zamontowane na słupach, wraz ze słupami tworzą całość użytkową, która jest budowlą. Rozłączniki poprawiają stan bezpieczeństwa sieci i umożliwiają prace remontowe. Rozłączniki, po zamontowaniu na słupach, stają się częściami składowymi budowli.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowym zarzutem sformułowanym w uzasadnieniu skargi jest fakt, że organy podatkowe błędnie ustaliły stan faktyczny. Rozłączniki sterowane radiem zainstalowane na słupach elektroenergetycznych w rozumieniu art. 51 § 1 kc są przynależnościami potrzebnymi do korzystania z rzeczy głównej ( lini ) przesyłowej energii elektrycznej. Część składowa musi być połączona trwale z rzeczą, gdyż połączenie tylko dla przemijającego użytku powoduje, że przedmiot połączony nie staje się częścią składową.

Skład orzekający

Ryszard Maliszewski

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Pierechod

sędzia

Wojciech Czajkowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości urządzeń technicznych zamontowanych na infrastrukturze przesyłowej, rozróżnienie między częścią składową a przynależnością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozłączników sterowanych radiem na liniach elektroenergetycznych; kluczowe jest ustalenie faktycznego związku urządzenia z budowlą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości, ale w specyficznym kontekście technicznym, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i energetycznym. Rozróżnienie między częścią składową a przynależnością jest kluczowe.

Czy rozłącznik na słupie to budowla? Sąd wyjaśnia zasady opodatkowania urządzeń energetycznych.

Dane finansowe

WPS: 3788,2 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 335/05 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-10-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ryszard Maliszewski /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Pierechod
Wojciech Czajkowski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Sygn. powiązane
II FSK 55/06 - Wyrok NSA z 2006-05-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Pierechod Asesor WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 X 2005 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej – Oddziału w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej 767 (siedemset sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 30 marca 2005 roku nr "[...]" w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości od rozłączników sterowanych drogą radiową za lata 2001, 2002 oraz z okres od stycznia do sierpnia 2003r. w kwocie 3788,20 zł, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z akt sprawy przekazanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, że pismem z dnia 28 grudnia 2004r. Zakład B S.A. w P. zwrócił się o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości uiszczonego od rozłączników sterowanych drogą radiową za rok 2001, 2002 r. oraz za okres od stycznia do sierpnia 2003 r. w łącznej kwocie 3.788,20 zł. Zdaniem wnioskodawcy rozłączniki sterowane drogą radiową nie są trwale związane z gruntem i nie służą do przesyłania energii elektrycznej, nie są ani budowlami, ani sieciami, ani też wolnostojącymi urządzeniami technicznymi w rozumieniu ustawy prawo budowlane. Są one natomiast urządzeniami technicznymi energii elektrycznej, umożliwiającymi zdalne wyłączanie i włączanie napięcia na liniach zasilających odbiorców. Nie spełniają, zatem kryteriów kwalifikujących je jako budowle związane z przesyłem energii elektrycznej, ani też jako części linii elektroenergetycznych przesyłowych i rozdzielczych. W takim stanie rzeczy, podatek uiszczony od rozłączników sterowanych drogą radiową jest w opinii wnioskodawcy nienależny, co uzasadnia wniosek.
Decyzją będącą przedmiotem rozpatrywanego odwołania organ podatkowy pierwszej instancji "stwierdził brak nadpłaty" w podatku od nieruchomości uiszczanego od rozłączników sterowanych drogą radiową w kwocie 3.788,20 zł za rok 2001, 2002 oraz od stycznia do sierpnia 2003r. Argumentując zajęte w sprawie stanowisko organ podatkowy przytoczył treść opinii z dnia 15 marca 2005r. sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę, powołanego w toku postępowania, dotyczącej klasyfikacji przedmiotowych obiektów elektrycznych zamocowanych na słupach linii elektrycznych Nr "[...]" i Nr "[...]" w miejscowości R. Zgodnie z jej treścią słup przesyłowy jako konstrukcja wsporcza elektroenergetycznych linii napowietrznych przeznaczonych do przesyłania energii elektrycznej wraz z urządzeniami technicznymi zamontowanymi na tym słupie, w tym rozłącznik sterowany radiem, mieści się w pojęciu budowli. Słupy przesyłowe żelbetonowe, strunobetonowe, stalowe linii napowietrznych są obiektami inżynierskimi - budowlanymi i zainstalowane na nich urządzenia napowietrzne przeznaczone do przesyłania energii elektrycznej składające się z przewodów, izolatorów, konstrukcji wsporczych osprzętu oraz rozłączników sterowanych radiem są ze sobą powiązane i stanowią skończoną całość użytkową, wyodrębnioną w przestrzeni i połączoną z gruntem w sposób trwały. Z opinii uzupełniającej wynika zaś, że rozłączniki sterowane drogą radiową są urządzeniami przenośnymi, nie związanymi z budowlą jednakże w momencie zamontowania na słupach elektroenergetycznych średniego napięcia stają się częściami składowymi budowli i służą określonym celom gospodarczym (włączanie i rozłączanie napięcia na linii przesyłowej). Niniejsza opinia pozwoliła organowi podatkowemu na uznanie, iż wskazany w niej obiekt elektryczny podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na zasadach przewidzianych dla budowli. Tym samym organ podatkowy potwierdził zasadność jego pobrania.
Odwołując się od powyższej decyzji "A" S.A. w P. (następca prawny Zakładu B S.A. w P.) wniósł o jej uchylenie w całości i o rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. l pkt 2 w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. oraz art. la ust. l pkt 2 w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 2003r. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu odwołania podatnik podniósł kwestie związane z definicją budowli na tle stanów prawnych sprzed i po dniu 31 grudnia 2002r. Zaznaczył, iż przed tą datą: podatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały budowle lub ich części związane: prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna. Zaznaczył przy tym, iż ustawa ta nie definiowała jednak pojęcia "budowla", ani też nie odsyłała do innego aktu prawnego mogącego zawierać taką definicję. Zdaniem odwołującego się uzasadnionym jest wyjaśnienie tego pojęcia na gruncie powszechnego języka polskiego. W ujęciu językowym budowlę stanowi efekt działalności ludzkiej, każdej działalności budowlanej stanowiącej skończoną całość użytkową, wyodrębnioną w przestrzeni i połączoną z gruntem w sposób trwały, która służy do prowadzenia takiej lub innej działalności gospodarczej. Budowlą w rozumieniu art. 3 ust l pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach: walnych, jak argumentuje to skarżący powołujący się na dorobek literatury przedmiotu i orzecznictwa, jest każdy obiekt budowlany nadziemny, naziemny, podziemny nie będący budynkiem, wykonany przez człowieka w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Z kolei odnosząc się do stanu prawnego obowiązującego od l stycznia 2003r. przytoczono treść przepisu art. 2 ust. l pkt 3 oraz art. art. la ust l pkt 2 ustawy o podatkach płatach lokalnych zawierających odpowiednio określenie przedmiotu podatku oraz definicję budowli skonstruowaną na potrzeby przedmiotowej ustawy. Jednocześnie odwołujący się zawarł definicję budowli oraz urządzenia budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, do której to regulacji normatywnej odwołuje się przepis art.1a ust.1 pkt 2 ustawy. Podatnik zarzucił przy tym organowi pierwszej instancji błędną wykładnię przytoczonych przepisów, co miało wpływ na wydanie błędnego rozstrzygnięcia. W opinii podatnika nie zasługuje na uwzględnienie zaprezentowane przez organ podatkowy oraz powołanego przez organ biegłego twierdzenie, iż rozłączniki sterowane radiem mieszczą się w pojęciu budowla, albowiem w świetle przedstawionych wyjaśnień nie powinny być one traktowane jako budowle. Odwołujący się udzielił wyjaśnień dotyczących przeznaczenia i funkcjonowania rozłączników sterowanych drogą radiową. Wskazał, że urządzenia te nie są trwale związane z gruntem, nie służą do przesyłania energii elektrycznej, nie są budowlami, ani sieciami, ani też wolnostojącymi urządzeniami technicznymi w rozumieniu ustawy prawo budowlane. Są natomiast urządzeniami technicznymi energii elektrycznej, umożliwiającymi zdalne wyłączanie i włączanie napięcia w liniach zasilających odbiorców. To zdaniem odwołującego się przesądza o tym, że nie spełniają one kryteriów kwalifikujących je jako budowle związane z przesyłaniem energii, ani też jako części elektroenergetycznych przesyłowych i rozdzielczych. Za takim ujęciem przemawia w jego opinii również fakt, że nie powstają one w wyniku procesu budowlanego, a są produktem fabrycznej produkcji seryjnej. Jako urządzenia mobilne mogą być montowane w dowolnym miejscu linii zasilającej w zależności od potrzeb obsługowo - eksploatacyjnych. Ich montaż polega na umocowaniu do konstrukcji wsporczej przy pomocy śrub. Podkreślono, iż rozłączniki sterowane drogą radiową zamontowane na liniach napowietrznych nie są w myśl opinii technicznych niezbędne do funkcjonowania tych linii, a tym samym nie są urządzeniem związanym z obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy prawo budowlane. Jako urządzenia techniczne są wykorzystywane przy prowadzeniu ruchu sieci m.in. lokalizacji miejsca awarii oraz skróceniu czasu przerw w dostawie energii. Zadaniem linii jest natomiast przesył i rozdział energii elektrycznej. Końcowo wskazano również, że rozłączników sterowanych droga radiową nie można traktować jako części składowych budowli, gdyż między częścią składową a rzeczą musi istnieć więź fizykalno-przestrzenna, więź funkcjonalna (gospodarcza, a połączenie musi mieć charakter trwały (nie dla przemijającego pożytku). Natomiast zdemontowanie rozłączników sterowanych drogą radiową nie powoduje uszkodzenia ani linii ani rozłącznika, a co za tym idzie linia elektroenergetyczna po ich zdemontowaniu będzie pełniąc funkcje zgodnie ze swoim przeznaczeniem.
Na poparcie przedstawionej argumentacji odwołujący się przedłożył w załączeniu tekst uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 1999r., opinię rzeczoznawcy inż. K. S., opinię Urzędu Statystycznego w L., opinię Izby Rzeczoznawców Stowarzyszenia Elektryków Polskich oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 1 grudnia 2004r. znak: "[...]".
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje. Jak wynika z treści art. 72 § l pkt l Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Z treści przepisu art. 2 ust. l pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podstawę ich opodatkowania stanowi wartość budowli ustalona zgodnie z przepisami art. 4 ust. l pkt 3 ustawy.
W niniejszej sprawie odwołujący się domagając się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2001, 2002 oraz od stycznia do sierpnia 2003 r., kwestionuje zasadność uiszczania tego podatku od rozłączników sterowanych drogą radiową.
Wobec faktu, iż organ podatkowy pierwszej instancji rozpatrując sprawę nie posiadał informacji specjalistycznych zasadnym było powołanie biegłego rzeczoznawcy celem uzyskania opinii w sprawie klasyfikacji rozłączników sterowanych radiem zamocowanych na słupach elektroenergetycznych. Z konkluzji wydanej w przedmiotowej kwestii opinii wynika, iż słupy przesyłowe jako konstrukcje wsporcze elektroenergetycznych linii napowietrznych są obiektami inżynierskimi budowlanymi, zaś zainstalowane na nich urządzenia napowietrzne przeznaczone do przesyłania energii elektrycznej składające się z przewodów, izolatorów, konstrukcji wsporczych, osprzętu oraz rozłączników sterowanych radiem są ze sobą funkcjonalnie powiązane i stanowią skończoną całość użytkową wyodrębnioną w przestrzeni i połączoną z gruntem w sposób trwały. Nadto z kart charakterystyki obiektów, stanowiących załączniki do niniejszej opinii wynika, że rozłączniki sterowane radiem stanowią dodatkowe urządzenia poprawiające stan bezpieczeństwa sieci zasilającej oraz umożliwiają wykonywanie prac remontowych, konserwacyjnych itp.
Zważywszy, iż wywód zawarty w opinii biegłego rzeczoznawcy, w odróżnieniu od przeoczonej argumentacji podatnika, jest jasny, spójny i nie budzi wątpliwości, co do prawidłowości dokonanej klasyfikacji urządzeń rozłączników sterowanych radiem, podjęte w oparciu o opinię rozstrzygnięcie było zdaniem organu odwoławczego uzasadnione. W sprawie niewątpliwie bezspornym jest, iż rozłączniki sterowane drogą radiową nie stanowią same w sobie budowli, nie spełniają też swej funkcji bez ich umieszczenia na linii przesyłowej. W przypadku, gdy urządzenie rozłącznika sterowanego drogą radiową zostało zamontowane na słupie wsporczym elektroenergetycznej linii napowietrznej staje się ono jego elementem jako budowli, której wartość, określona na dzień l stycznia roku podatkowego, decyduje o podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Dopiero ewentualne zdemontowanie urządzeń może spowodować, że wystąpi nadpłata w podatku od nieruchomości, gdyż wartość budowli ulegnie obniżeniu a w związku z tym obniży się podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Zdaniem Kolegium brak jest podstaw prawnych, aby nie obciążać podatkiem od nieruchomości kwestionowanych przez odwołującego się rozłączników. Słupy przesyłowe jako konstrukcje wsporcze elektroenergetycznych linii napowietrznych wraz z zainstalowanymi na nich urządzeniami napowietrznymi przeznaczonymi do przesyłania energii elektrycznej, składające się z przewodów, izolatorów, konstrukcji wsporczych, osprzętu oraz rozłączników sterowanych radiem są ze sobą funkcjonalnie powiązane; stanowią skończoną całość użytkową, wyodrębnioną w przestrzeni i połączoną z gruntem w sposób trwały. Tak skonstruowana sieć elektroenergetyczna mieści się w pojęciu budowli i stanowi w sensie technicznym i użytkowym całość, co powoduje, że żaden z elementów tej sieci, nie może funkcjonować oddzielnie.
Ponadto wskazać należy, że również zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie rozłączniki sterowane drogą radiową spełniają przesłanki pozwalające zakwalifikować je do urządzeń związanych z obiektem w taki sposób, że zapewniają możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, w myśl przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (są one budowlą) - wyrok z dnia 24 lutego 2005r. sygn. akt I S.A./01 461/04. Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2002r. (III SA 3466/2001), w którym stwierdził, iż dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości cały zbiór elementów sieci czy stacji stanowi jedną budowlę, podlegającą opodatkowaniu.
W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji , jak również poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż dokonano błędnej interpretacji art. 3 ust l pkt 2 , w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 roku oraz art. l a ust. l pkt 2 , w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 2003 roku ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Do dnia 31 grudnia 2002 roku opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza i leśna. Ustawa nie definiowała jednak pojęcia "budowla", ani też nie odsyłała do innego aktu prawnego mogącego zawierać taką definicję. Dlatego, też pojęcie to należy definiować w oparciu o znaczenie przyjęte w powszechnym języku polskim. Biorąc pod uwagę wykładnię językową budowlą w rozumieniu art. 3 ust. l pkt 2 u.p.o.lok. jest każdy obiekt budowlany nadziemny, naziemny i podziemny nie będący budynkiem, wykonanym przez człowieka w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Za przyjęciem takiej definicji opowiada się również literatura przedmiotu i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (uchwała NSA z dnia 29 listopada 1999 roku, sygn. akt FPK 3/99).
Z kolei od l stycznia 2003 roku zgodnie z art. 2 ust. l pkt 3 i art. la ust. l pkt 2 u.p.o.lok. budowlą jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Przez urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym w prawie budowlanym rozumie się urządzenie techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne .
Zgodnie z art. 47 § 2 Kodeksu Cywilnego częścią składową budowli jest wszystko co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia bądź istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Tymczasem zdemontowanie rozłączników sterowanych drogą radiową nie powoduje uszkodzenia linii ani rozłącznika, a co za tym idzie linia elektroenergetyczna po ich zdemontowaniu będzie spełniać nadal funkcje zgodne ze swoim przeznaczeniem. Tym samym przedmioty, które są połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych. Zdaniem skarżącego w sytuacji, gdy pomiędzy rzeczą główną i pomocniczą zachodzi związek funkcjonalny należałoby uznać, iż rzecz pomocnicza stanowi przynależność (zgodnie a art. 51 § l kc ) i pozostaje rzeczą samoistną.
Skarżący podniósł, iż rozłączniki sterowane drogą radiową nie są trwale z gruntem związane i nie służą do przesyłania energii elektrycznej, nie są budowlami, ani sieciami, ani też wolnostojącymi urządzeniami technicznymi w rozumieniu ustawy prawo budowlane. Są natomiast urządzeniami technicznymi energii elektrycznej, umożliwiającymi zdalne wyłączanie i włączanie napięcia w liniach zasilających odbiorców. Ponadto rozłączniki nie są wytwarzane w wyniku procesu budowlanego a są produkowane seryjnie i są produktem wytwarzanym fabrycznie.
Zgodnie z opiniami technicznymi rozłączniki sterowane drogą radiową zamontowane na liniach napowietrznych nie są urządzeniami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym. Są urządzeniami technicznymi wykorzystywanymi przy prowadzeniu ruchu na sieci. To wszystko powoduje, iż rozłączniki sterowane drogą radiową nie mogą zostać zaliczone do obiektów budowlanych i nie mogą zostać opodatkowane podatkiem od nieruchomości.
Na poparcie przedstawionej tezy skarżący przedstawił opinię rzeczoznawcy inż. K. S. (k. 11-14), opinię Urzędu Statystycznego w L. (k. 15), opinię Izby Rzeczoznawców Stowarzyszenia Elektryków Polskich (k. 16-26 ) .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoją decyzję, jak również wcześniejszą argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii , czy do wartości podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości należy wliczać wartość urządzenia- rozłącznika sterowanego drogą radiową , służącego do wyłączania przepływu energii elektrycznej a zamontowanego na słupach żelbetowych do przesyłu tej energii. Zgodnie z art. 4 ust. l pkt 3 u.p.o lok. podstawę opodatkowania tym podatkiem stanowi bowiem wartość budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, odpowiadająca wartości budowli przyjętej jako podstawa obliczania amortyzacji w danym roku na dzień l stycznia roku podatkowego. Rozstrzygnięcie tego problemu zależy od ustalenia czy rozłączniki sterowane drogą radiową zamontowane na liniach napowietrznych są przynależnościami w rozumieniu art. 51 kc, czy też czy też częściami składowymi nieruchomości podlegającej opodatkowaniu od nieruchomości (art. 47 kc). Przynależnościami są rzeczy ruchome potrzebne do korzystania z innej rzeczy (rzeczy głównej) zgodnie z jej przeznaczeniem, jeżeli pozostają z nią w faktycznym związku odpowiadającym temu celowi. Nie może być przynależnością rzecz nie należąca do właściciela rzeczy głównej. Przynależność nie traci tego charakteru przez przemijające pozbawienie jej faktycznego związku z rzeczą główną. Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych. Zgodnie z treścią art. 49 kc urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Skarżący wywodził, ż rozłączniki sterowane drogą radiową zamontowane na liniach napowietrznych są urządzeniami technicznymi energii elektrycznej, umożliwiającymi zdalne wyłącznie i włączanie napięcia w liniach zasilających odbiorców. Jako urządzenia mobilne mogą być montowane w dowolnym miejscu linii zasilającej w zależności od potrzeb obsługowo - eksploatacyjnych. Ich montaż polega na umocowaniu do konstrukcji wsporczej przy pomocy śrub. Podkreślono, iż rozłączniki sterowane drogą radiową zamontowane na liniach napowietrznych nie są w myśl opinii technicznych niezbędne do funkcjonowania tych linii, a tym samym nie są urządzeniem związanym z obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy prawo budowlane. Jako urządzenia techniczne są wykorzystywane przy prowadzeniu ruchu sieci m.in. lokalizacji miejsca awarii oraz skróceniu czasu przerw w dostawie energii. Zadaniem linii jest natomiast przesył i rozdział energii elektrycznej. Końcowo wskazano również, że rozłączników sterowanych droga radiową nie można traktować jako części składowych budowli, gdyż między częścią składową a rzeczą nadrzędna musi istnieć więź fizykalno-przestrzenna, więź funkcjonalna (gospodarcza, a połączenie musi mieć charakter trwały (nie dla przemijającego pożytku). Natomiast zdemontowanie rozłączników sterowanych droga radiową nie powoduje uszkodzenia ani linii ani rozłącznika, a co za tym idzie linia elektroenergetyczna po ich zdemontowaniu będzie pełnić funkcje zgodnie ze swoim przeznaczeniem. W konkluzji wskazywał, że rozłączniki sterowane drogą radiową zamontowane na liniach napowietrznych nie są częścią składową rzeczy (sieci), a ruchomościami pozostającymi z nią w faktycznym związku. Tym samym wykazywał, że są one przynaleznościami. Tej kwestii nie wyjaśniły organy podatkowe. Według stanowiska skarżącej Spółki, odmiennego od stanowiska organów podatkowych, wartość wymienionych rozłączników , jako urządzenia technicznego samoistnego, nie powinna być wliczana do wartości budowli jako podstawy opodatkowania. Skarżący zakwestionował pogląd organów podatkowych, że to urządzenie jest trwale związane z gruntem. Bez rozstrzygnięcia kwestii czy urządzenia są częściami składowymi, czy też tylko ruchomościami przynależnymi do sieci nie da się odeprzeć zarzutu dokonania błędnej interpretacji art. 3 ust l pkt 2 , w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 roku oraz art. l a ust. l pkt 2 , w brzmieniu obowiązującym od dnia l stycznia 2003 roku ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawowym zarzutem sformułowanym w uzasadnieniu skargi jest fakt, że organy podatkowe błędnie ustaliły stan faktyczny. Skarżąca Spółka kwestionuje konkluzję organów podatkowych, iż po podłączenia rozłączników do sieci stają się on jej częścią składową. Tego zarzutu nie można odeprzeć. Przy rozstrzygnięciu tej sprawy organy podatkowe powoływały się na opinię biegłego J. L. W treści swej opinii wskazał on, że rozłączniki sterowane radiem zainstalowane na słupach elektroenergetycznych w rozumieniu art. 51 § 1 kc są przynależnościami potrzebnymi do korzystania z rzeczy głównej ( lini ) przesyłowej energii elektrycznej. Część składowa musi być połączona trwale z rzeczą, gdyż połączenie tylko dla przemijającego użytku powoduje, że przedmiot połączony nie staje się częścią składową, choćby nawet połączenie odpowiadało innym wymogom. (por. ONSCP 1964,poz 209). W takim przypadku rozłączniki nawet po podłączeniu do sieci są w dalszym ciągu ruchomościami. W związku z tym nie mogą one być zakwalifikowane jako części składowe sieci i tym samym być brane pod uwagę przy ustalaniu wartości nieruchomości. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO powinno dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych i ustalić czy rozłączniki sterowane radiem zainstalowane na słupach elektroenergetycznych są przynależnościami w rozumieniu art. 51 § 1 kc potrzebnymi do korzystania z rzeczy głównej (lini) przesyłowej energii elektrycznej, czy też częściami składowymi nieruchomości. Tylko bowiem ustalenie, że rozłączniki sterowane drogą radiową, zamontowane na liniach napowietrznych, są częścią składową rzeczy (sieci) pozwala na odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości. Wobec powyższego na podstawie art.145§1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w pkt I w sentencji wyroku. O treści określonej w pkt II wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 209 P. p.s.a. ( pkt III wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI