I SA/OL 332/25

I SA/Ol 332/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Janowska
Katarzyna Górska /sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 111
art. 123, art. 200 par. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) sędzia WSA Anna Janowska Protokolant specjalista Monika Rząp po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 23 czerwca 2025 r., Rep.396/PO/25 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2025 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga W.Z. (dalej: "strona" lub "skarżąca") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej: "Kolegium" lub "SKO") utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy L. (dalej: "organ I instancji") z 28 stycznia 2025 r. nr FN.3123.1305.2025 w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości na 2025 r. pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego w łącznej kwocie 49.860 zł.
Z akt sprawy i decyzji organu I instancji wynika, że do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto powierzchnię 1,0617 ha przeliczeniowego, natomiast w podatku od nieruchomości przedmiot opodatkowania stanowiły nieruchomości w postaci budynku oraz grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, odpowiednio o powierzchni 1.493 m2 i 5.067 m2.
W odwołaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zarzuciła naruszenie w tej sprawie art. 123 § 1, 2 w zw. z art. 200 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "Op") poprzez uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu, czego wyrazem jest w szczególności brak umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
W zaskarżonej decyzji Kolegium podało, że decyzja organu I instancji została wydana wyłącznie w oparciu o dane zawarte w informacjach i ich załącznikach przedłożonych przez podatnika (IN-1, ZIN-1, IR-1, ZIR-1 w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości). Wyjaśniło, że w tej sytuacji zgodnie z art. 200 § 2 pkt 3 w zw. z 165 § 7 pkt 2 Op nie stosuje się przepisu obligującego organ do wyznaczenia stronie 7-dniowcgo terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Oceniło zatem, że zarzuty naruszenia w tej sprawie art. 123 § 1, 2 w zw. z art. 200 § 2 pkt 2 Op nie mają usprawiedliwionych podstaw, zauważając przy tym, że art. 200 § 2 pkt 2 Op nie ma zastosowania w tej sprawie, gdyż dotyczy spraw zabezpieczenia i zastawu skarbowego. Stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo przyjął do podstawy opodatkowania podatkiem rolnym powierzchnię przeliczeniową i równowartość średniej ceny skupu żyta, natomiast podatkiem od nieruchomości grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków oraz budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, w obu przypadkach typ zasobów własnościowy, bez ulg. Dodało, że zastosowano stawki zgodne z uchwałą nr [...] Rady Gminy L. z dnia [...] listopada 2024 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości ([...]1). Zauważyło, że powyższe nie było kwestionowane przez stronę.
W skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie w tej sprawie: art. 123 § 1, 2 w zw. z art. 200 § 2 pkt 2 Op poprzez uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu, czego wyrazem jest w szczególności brak umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Oceniono, że w tej sprawie organ I instancji nie był uprawniony do odstąpienia od ww. obowiązków, o czym świadczy umożliwienie skarżącej wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przez Kolegium przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Uznano, że wobec naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania Kolegium powinno wydać decyzję kasatoryjną, o której mowa w art. 233 § 2 Op, zaś utrzymując w mocy decyzję tego organu Kolegium samo naruszyło te przepisy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zagadnieniem spornym pomiędzy stronami pozostaje kwestia umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżąca wywiodła, że organ I instancji nie był uprawniony do odstąpienia od ww. obowiązków, o czym świadczy umożliwienie jej wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przez Kolegium przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Kolegium uznało natomiast, że z uwagi na wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o dane zawarte w informacjach i ich załącznikach przedłożonych przez podatnika w niniejszej sprawie organ I instancji nie miał obowiązku wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy wywody skarżącej nie mają usprawiedliwionych podstaw, natomiast stanowisko Kolegium znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa.
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym została opisana w art. 123 § 1 Op. W świetle tego przepisu "organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań". Jednak na mocy art. 123 § 2 Op organ podatkowy może odstąpić od powyższej zasady jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony oraz w przypadkach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2. Dalsze uszczegółowienie obowiązków organu podatkowego wynikających z zasady czynnego udziału strony w postępowaniu następuje w art. 200 § 1 Op. Zgodnie z tym przepisem "przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego". Przepis ten, o czym stanowi art. 200 § 2 Op, nie znajduje jednak zastosowania:
1) w przypadkach przewidzianych w art. 123 § 2 oraz w art. 165 § 5;
2) w sprawach zabezpieczenia i zastawu skarbowego;
3) w przypadku przewidzianym w art. 165 § 7, jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, złożonej informacji lub deklaracji.
Zgodnie z art. 165 § 5 pkt 1 Op nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania m.in. w sprawach ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Z kolei w art. 165 § 7 pkt 2 Op przyjęto, że organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia informacji przez podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego. Treść przytoczonych przepisów wskazuje, że zarówno zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, jak i obowiązek wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się, są ograniczone w określonych ustawą sytuacjach, w tym gdy postępowanie dotyczy zobowiązań podatkowych ustalanych corocznie w niezmiennym stanie faktycznym oraz gdy podstępowanie dotyczy podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego w przypadku złożenia informacji przez podatnika. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Z akt sprawy wynika bowiem, że informacje IN-1, ZIN-1, IR-1, ZIR-1 (w sprawie podatku rolnego i od nieruchomości) skarżąca złożyła na wezwanie organu I instancji i na ich podstawie wydana została decyzja w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 r., w której przyjęto dane podane przez skarżącą. Wyjaśnienia wymaga, że na podatników podatku od nieruchomości i podatku rolnego, będących osobami fizycznymi, nałożono obowiązek złożenia organowi podatkowemu informacji o gruntach, sporządzonych na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w danym podatku lub o zaistnieniu zmian. Obowiązek ten wynika z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 707) oraz z art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1344). Na podstawie informacji organ podatkowy ustala corocznie w decyzji podatek od nieruchomości i podatek rolny na rok podatkowy (art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym). Oba podatki mają więc charakter roczny i są ustalane w drodze decyzji przez organ podatkowy. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).
Zdaniem Sądu skoro kontrolowane decyzje dotyczą podatku od nieruchomości i podatku rolnego, zaś podstawą do wydania tych decyzji są informacje złożone przez podatnika (a ponadto są ustalane corocznie w decyzji organu podatkowego), to zachodzą okoliczności wskazane w art. 123 § 2 i art. 200 § 2 pkt 3 w zw. z art. 165 § 7 pkt 2 Op. Organ I instancji był zatem uprawniony do odstąpienia od obowiązku informowania podatnika o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Niezasadnie zarzuca więc skarżąca naruszenie w kontrolowanej sprawie art. 123 § 1 i 2 Op, błędnie powołując się przy tym na art. 200 § 2 pkt 2 Op, który w tej sprawie nie ma zastosowania, gdyż dotyczy spraw zabezpieczenia i zastawu skarbowego.
Końcowo należy wskazać, że Sąd zobowiązany był do przeprowadzenia w tej sprawie kontroli legalności decyzji organów podatkowych, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli w takich granicach Sąd nie stwierdził jednak naruszenia prawa, które w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) uzasadniałoby uwzględnienie skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Dlatego też na podstawie art. 151 tej ustawy skarga została oddalona.