I SA/OL 329/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-11-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneopłaty za odpadynieruchomość rekreacyjnaobowiązek publicznoprawnydeklaracja opłatowakontrola administracjiprawo administracyjne WSA Olsztyn

WSA w Olsztynie oddalił skargę na postanowienie SKO w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat za gospodarowanie odpadami, uznając obowiązek zapłaty za istniejący pomimo braku odbioru odpadów.

Skarżący wniósł skargę na postanowienie SKO odrzucające jego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami. Skarżący argumentował, że obowiązek nie istnieje z powodu braku odbioru odpadów przez związek gmin oraz nieważności umowy. Sąd uznał jednak, że złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami, nawet dla nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowej, rodzi obowiązek zapłaty, niezależnie od faktycznego wytwarzania odpadów czy jakości usług odbioru. Sąd podkreślił, że opłata ma charakter publicznoprawny, a nie ceny za usługę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, które utrzymało w mocy postanowienie Zarządu Związku Gmin o uznaniu za nieuzasadniony zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2020 i 2021. Skarżący podnosił, że umowa na odbiór odpadów jest nieważna, a związek gmin nie dotrzymuje jej warunków, co skutkuje brakiem możliwości odbioru odpadów z jego nieruchomości i bezpodstawnością rachunków. Sąd, analizując przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stwierdził, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje z mocy prawa, zwłaszcza w przypadku nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, po złożeniu przez właściciela deklaracji. Sąd podkreślił, że opłata ta ma charakter publicznoprawny i nie jest ceną za usługę, a zatem jej istnienie nie jest uzależnione od faktycznego odbioru odpadów czy jakości świadczonych usług. Nawet w przypadku wadliwego odbioru odpadów, właściciel nieruchomości jest zobowiązany do ich przekazania na koszt gminy. Sąd oddalił skargę jako niezasadną, uznając, że organy prawidłowo oceniły zarzut nieistnienia obowiązku jako bezzasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak faktycznego odbioru odpadów nie zwalnia z obowiązku ponoszenia opłaty, która ma charakter publicznoprawny i wynika ze złożenia deklaracji.

Uzasadnienie

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i nie jest ceną za usługę. Jej istnienie wynika z ustawy i złożenia deklaracji przez właściciela nieruchomości, a nie z faktycznego odbioru odpadów czy jakości świadczonych usług.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.e.a. art. 3a § 1 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 3a § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.c.p.g. art. 6h § pkt 1-3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6i § ust. 1 pkt 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6m § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6m § ust. 1a

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6m § ust. 1d

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 6s

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 34 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi rodzi obowiązek zapłaty, niezależnie od faktycznego wytwarzania odpadów czy jakości usług odbioru. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i nie jest ceną za usługę. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje z mocy prawa, zwłaszcza w przypadku nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, po złożeniu przez właściciela deklaracji.

Odrzucone argumenty

Obowiązek zapłaty opłat za gospodarowanie odpadami nie istnieje z powodu braku odbioru odpadów przez związek gmin. Umowa na odbiór odpadów jest nieważna, a związek gmin nie dotrzymuje jej warunków. Rachunki za wywóz odpadów są bezpodstawne. Skarżący ma zawartą umowę na odbiór odpadów w miejscu zamieszkania i jest podwójnie opodatkowany. Urząd skarbowy wszczął egzekucję bez tytułu wykonawczego.

Godne uwagi sformułowania

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stanowi bowiem ceny za wykonaną usługę. Opłata ta nie jest świadczeniem wzajemnym uiszczanym za wykonaną usługę, lecz wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę (związek gmin). Trudno przyjąć, by nawet przy wyłącznie okazjonalnym korzystaniu z nieruchomości odpady w ogóle nie powstawały. Ryczałtowy system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi uniezależnia opłaty od faktycznego wytwarzania, bądź nie, odpadów na nieruchomości.

Skład orzekający

Przemysław Krzykowski

przewodniczący

Andrzej Brzuzy

sędzia

Anna Janowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie publicznoprawnego charakteru opłat za gospodarowanie odpadami i braku wpływu jakości usług odbioru na istnienie obowiązku zapłaty."

Ograniczenia: Dotyczy głównie nieruchomości rekreacyjno-wypoczynkowych i sytuacji, gdy właściciel złożył deklarację.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za odpady i wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące obowiązku zapłaty, nawet gdy usługi nie są świadczone w pełni satysfakcjonująco. Jest to istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Płacisz za wywóz śmieci, nawet jeśli nikt ich nie odbiera? Sąd wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 329/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy
Anna Janowska /sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 3a par. 1 pkt 6, art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1297
art. 6h pkt 1-3, art. 6i ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy asesor WSA Anna Janowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 12 czerwca 2023 r., nr SKO.55.3.2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
M. P. (dalej jako: "strona", "skarżący", "zobowiązany") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 12 czerwca 2023 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy, że Związek Gmin (dalej jako: "wierzyciel", "organ pierwszej instancji") wystawił wobec skarżącego tytuł wykonawczy z 19 września 2022 r., nr [...], obejmujący zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami za lata 2020 i 2021. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony skarżącemu 14 października 2022 r. W dniu 21 października 2022 r. skarżący wniósł zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, w którym podniósł, że umowa na odbiór odpadów jest nieważna, gdyż Związek Gmin oraz gmina nie dotrzymują jej warunków. Wielokrotnie zmieniono organizację odpadów, a ponadto nie ma fizycznych i prawnych możliwości odbioru odpadów z nieruchomości, a zatem rachunki za wywóz odpadów są bezpodstawne. Ponadto skarżący wskazał, że ma zawartą umowę dotyczącą odbioru odpadów w miejscu zamieszkania w M. Zarzucił, że urząd skarbowy wszczął egzekucję bez tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z 26 września 2022 r. Zarząd Związku Gmin uznał zarzut za nieuzasadniony. Wskazał, że zobowiązany złożył w 2016 r. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której wykazał nieruchomość, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany zarzucił, że jego działka to grząska kreda, jeziorowa i podmokła. Podniósł, że organizacja odbioru odpadów była wielokrotnie zmieniana, o czym go nie zawiadamiano. Jak wskazał, nie ma fizycznych i prawnych możliwości odbioru odpadów z jego nieruchomości, a poza tym odpadów nie ma. Wyjaśnił, że do działki nie ma dojazdu, gdyż poprzedza ją teren prywatny.
Utrzymując w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") powołało brzmienie przepisów art. 33 § 1, § 2 i § 4 oraz art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.". Organ odwoławczy ocenił, że zobowiązany podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, wskazując, że umowa dotycząca odbioru odpadów z jego nieruchomości nie obowiązuje. Uznając ten zarzut za nieuzasadniony, organ stwierdził, że związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi obowiązki określone w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1297 ze zm.), dalej: "u.c.p.g.", ciążą na właścicielu nieruchomości, m.in. obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty, którego należy dopełnić w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 u.c.p.g.). W niniejszej sprawie zobowiązany złożył 6 maja 2015 r. deklarację dotyczącą działki położonej w T., w której wskazał, że odpady na działce gromadzi w sposób selektywny. Wskazał także, że na działce przebywa od 1 maja 2015 r. do 30 października 2015 r. Następnie 25 lipca 2016 r. złożył deklarację z datą od 1 maja 2016 r., w której zawarł zobowiązanie do zapłaty 72 zł. W ocenie organu, fakt złożenia deklaracji oznacza, że powstał obowiązek uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami. Z akt sprawy nie wynika, aby obowiązek wygasł czy też został wykonany. Argumenty zobowiązanego, że wskutek nieprawidłowości w odbiorze odpadów odpadł obowiązek regulowania opłat nie mają znaczenia prawnego dla bytu zobowiązania. Zarzut nieistnienia obowiązku należy zatem uznać za bezzasadny.
Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie powyższe postanowienie w całości, wnosząc o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz o udział w sprawie biegłego - przedstawiciela Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie. Podtrzymał zarzut nieodbierania przez wierzyciela odpadów z działki rolnej skarżącej o nr [...] położonej 0,5 km poza zabudową wsi T., w otulinie Parku Krajobrazowego. Zarzucił, że urzędnicy nakazali wywóz odpadów na wysypiska w C., następnie do D., a ostatnio 50 km dalej do M. Podniósł, że w trosce o środowisko odpady wozi do miejsca mojego zamieszkania w M., gdzie w przeciwieństwie do Gminy L. odpady są systematycznie odbierane. Zarzucił, że jest podwójnie opodatkowany za odpady, co wskazuje na nierówne traktowanie. Wskazał, że nie było zmiany użytkowania budynku gospodarczego na działce rolnej nr [...]. Organ odwoławczy nie nakazał organowi pierwszej instancji obowiązku odbioru odpadów z jego działki, zaś organ pierwszej instancji naruszył własność prywatną. Skarżący wskazał też na pismo Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 26 stycznia 2023 r., nr DOA WSzUP.052.2.2023.MG. Podniósł, że z własnych środków odtwarzał środowisko w otulinie Parku Krajobrazowego. Zarzucił, że organ odwoławczy przemilczał istotę i meritum sprawy dotyczącą nieodbierania odpadów przez Związek Gmin z otuliny Parku Krajobrazowego. Do skargi dołączono umowę na odbiór odpadów zawartą w Gminie M. oraz dowody wpłaty za odbiór odpadów w Gminie M.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Kontroli sądowej poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie utrzymujące w mocy postanowienie wierzyciela – Zarządu Związku Gmin w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym obejmującym nieuiszczone opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2020 i 2021.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, a co za tym idzie jej późniejszej kontroli sądowej.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a) i b).
W kontekście istotnego z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zarzutu nieistnienia obowiązku z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. konieczne jest wskazanie, że zobowiązany powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (wyrok NSA z 13 grudnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1222/22, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia sądowe powołane poniżej, o ile nie wskazano innego publikatora).
W ocenie Sądu, zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku prawidłowo został przez organy obu instancji uznany za niezasadny. Podzielając co do zasady stanowisko organów, podnieść należy, że wskazane przez zobowiązanego okoliczności związane z niewytwarzaniem odpadów na nieruchomości, czy też brakiem ich należytego odbioru i przetwarzania przez wierzyciela, nie mogły potwierdzać trafności zgłoszonego zarzutu.
Wskazania bowiem wymaga, że zgodnie z art. 6h pkt 1-3 u.c.p.g. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić: 1) właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, 2) osoby wymienione w art. 1 pkt 1 lit. b, jeżeli rada gminy podjęła uchwałę, o której mowa w art. 2a ust. 1, 3) właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, jeżeli rada gminy podjęła uchwałę, o której mowa w art. 6c ust. 2 - na rzecz gminy, na terenie której są położone nieruchomości lub lokale.
Zgodnie zaś z art. 6i ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe - za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości.
Na podstawie powołanych wyżej przepisów u.c.p.g. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właściciela nieruchomości zamieszkałej z mocy prawa (wyrok NSA z 24 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 1768/16, Lex nr 2190422). Obowiązek ten z mocy ustawy obejmuje również właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, o ile rada gminy postanowi o odbieraniu odpadów komunalnych z tych nieruchomości, a właściciel tejże nieruchomości wyrazi zgodę na objęcie go gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Dopiero po spełnieniu tych dwóch warunków na właścicielu nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, ciąży powinność, o której mowa w art. 6h u.c.p.g. Zasada powyższa dotycząca obciążenia powinnością zapłaty opłaty właścicieli nieruchomości niezamieszkałych doznaje wyłomu w odniesieniu do właścicieli nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Podmioty te nie wyrażają bowiem zgody na przystąpienie do zorganizowanego przez gminę systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, gdyż są objęte nim z mocy uchwały, w której gmina (związek gmin) postanowiła o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli tychże nieruchomości. Tym samym jedynym warunkiem obciążenia ich ustawowym obowiązkiem ponoszenia opłaty, o której mowa w art. 6h, jest podjęcie uchwały, na mocy której gmina (związek gmin) postanowiła o odbieraniu od nich odpadów komunalnych.
Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący złożył 6 maja 2015 r. deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotyczącą działki nr [...] położonej w T., w której wskazał, że odpady na działce gromadzi w sposób selektywny. Wskazał, że na działce przebywa od 1 maja 2015 r. do 30 października 2015 r. Następnie 25 lipca 2016 r. złożył deklarację, w której zadeklarował zobowiązanie do zapłaty 72 zł. Wskazana przez skarżącego stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odpowiadała stawce jak dla nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe (uchwała nr [...] Zgromadzenia Związku Gmin z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] Zgromadzenia Związku Gmin z dnia 29 stycznia 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, [...]).
Zdaniem Sądu, powyższe spowodowało, że organ zasadnie naliczał skarżącemu opłaty za gospodarowanie odpadami. Skoro skarżący zadeklarował uiszczanie opłaty jako właściciel nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, to miał obowiązek uiszczenia opłat w obowiązującej w danym okresie wysokości. Natomiast brak stosownych wpłat obligował organ pierwszej instancji do podjęcia działań przewidzianych prawem do wyegzekwowania nieuiszczonych należności. Z przepisów art. 6m ust. 1, ust. 1a i ust. 1d u.c.p.g. wynika bowiem, że podstawą wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest deklaracja, którą powinien złożyć zobowiązany do opłaty. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty oraz wysokość opłaty (art. 6m ust. 1a u.c.p.g.). Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1d u.c.p.g.).
W odniesieniu do argumentacji skargi wskazania wymaga, że przepis art. 6c ust. 1 u.c.p.g. nie pozostawia uznaniu organu realizacji zadań w zakresie zorganizowania odbierania odpadów komunalnych, jak i nie uzależnia ich od woli właściciela nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych aprobowany jest powszechnie pogląd, że obowiązek uiszczenia opłaty przez mieszkańca nieruchomości nie jest uzależniony od przekazywania przez mieszkańca odpadów komunalnych, jak również od tego, czy odpady są na nieruchomości wytwarzane, czy też nie. Bez wpływu na realizację obowiązku uiszczenia opłaty przez właściciela nieruchomości pozostaje w szczególności ocena zobowiązanego co do ewentualnego braku potrzeby odbioru odpadów z jego nieruchomości, czy też jakości świadczeń organu. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stanowi bowiem ceny za wykonaną usługę. Opłata ta nie jest świadczeniem wzajemnym uiszczanym za wykonaną usługę, lecz wynika z ustawowego obowiązku partycypowania przez właścicieli nieruchomości w kosztach gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonymi przez gminę (związek gmin). Uprawnienie do pobierania opłat nie wynika z umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy gminą (związkiem gmin) i właścicielem nieruchomości, lecz z przepisów u.c.p.g. oraz unormowań zawartych w prawie miejscowym. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych odpadów (wyroki: NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1579/15, WSA w Gdańsku z 21 września 2016 r., sygn. akt. 542/16; WSA w Kielcach z 28 lipca 2016 r., sygn. I SA/Ke 377/16).
Natomiast w przypadku, gdy gmina (związek gmin) nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, co należy odnieść do podniesionych przez stronę zastrzeżeń co do nieprawidłowości w odbiorze odpadów, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy (związku gmin), podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości (art. 6s u.c.p.g.). Nawet jednak w takiej sytuacji właściciel nieruchomości ma obowiązek uiścić opłatę, o jakiej mowa w art. 6h u.c.p.g. Podniesiony przez skarżącego problem nieodbierania odpadów czy też nienależytej organizacji tego odbioru, z którego wywodził on brak obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, nie może zatem wpłynąć na rozpoznanie zgłoszonego zarzutu egzekucyjnego. Niezasadna była przy tym argumentacja skargi, że organ odwoławczy przemilczał istotę sprawy dotyczącą nieodbierania odpadów przez wierzyciela. Lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazuje bowiem, że organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii, prawidłowo oceniając, że podniesione w tym zakresie zastrzeżenia strony nie mają wpływu na istnienie obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Podobnie na istnienie obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami nie ma wpływu wskazywana przez skarżącego okoliczność ponoszenia opłaty w miejscu stałego zamieszkania w M., co miały potwierdzać kopie dokumentów dołączonych do skargi. Właściciel nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe ma bowiem obowiązek zbierania powstałych na nieruchomości odpadów komunalnych i pozbywania się tych odpadów zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami u.c.p.g. oraz prawem miejscowym. Trudno przyjąć, by nawet przy wyłącznie okazjonalnym korzystaniu z nieruchomości odpady w ogóle nie powstawały. Jak już wyżej wskazano, ryczałtowy system opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi uniezależnia opłaty od faktycznego wytwarzania, bądź nie, odpadów na nieruchomości. Strona nie może zatem uwolnić się z obowiązku opłaty, twierdząc, że na danej nieruchomości odpadów w ogóle nie wytwarza. Również akcentowane w skardze zaangażowanie skarżącego w działalność ekologiczną i wspieranie lokalnych inicjatyw w zakresie ochrony środowiska, choć zasługuje na uznanie i pochwałę, nie skutkuje zwolnieniem z obowiązku uiszczenia opłaty, a wręcz przeciwnie – powinno motywować do zwiększonej dbałości o efektywność systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.
Podnieść należy, że zgodnie z przepisem art. 3a § 1 pkt 6 u.p.e.a. w zakresie zobowiązań powstałych z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6h u.c.p.g., stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z zawiadomienia właściciela nieruchomości przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przypadkach, o których mowa w art. 3a § 1 pkt 6 u.p.e.a., stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 3a § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Z akt niniejszej sprawy wynika, że tytuł wykonawczy został wystawiony na podstawie złożonej przez skarżącego deklaracji w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Deklaracja została sporządzona według wzoru i zawierała pouczenie, że stanowi ona podstawę egzekwowania wynikającej z niej opłaty. Zatem wobec nieuiszczenia opłat za wskazane wyżej okresy zasadnie wdrożono wobec strony egzekucję administracyjną, gdyż obowiązek był wymagalny.
Wobec braku wpływu podnoszonych przez stronę okoliczności na istnienie egzekwowanego obowiązku w kontrolowanym postanowieniu organ prawidłowo uznał zarzut strony za bezzasadny.
Na uwzględnienie nie zasługiwał też wniosek skargi o udział w sprawie biegłego - przedstawiciela Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Wskazania bowiem wymaga, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dowód z opinii biegłego nie mieści się natomiast w kategorii wymienionych w art. 106 par. 3 p.p.s.a. dowodów (wyrok siedmiu sędziów NSA z 25 września 2000 r., sygn. akt FSA 1/00, ONSA 2001 nr 1 poz. 1).
Końcowo Sąd zauważa, że zgodnie z art. 34 § 2 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (pkt 1); uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: w całości (pkt 2a); w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut (pkt 2b); stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym (pkt 3a); zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (pkt 3b). Zatem w przypadku uznania zgłoszonego zarzutu za niezasadny, prawidłowa formuła rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji powinna sprowadzać się do oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Jednakże, zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie Zarządu Związku Gmin, który uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony, jest na tyle jasne i precyzyjne, że nie generuje wątpliwości co do tego, czego ono dotyczy i jaka jest dokonana przez organ pierwszej instancji ocena zgłoszonego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a zatem nie było podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (p. wyroki NSA z 30 czerwca 1998 r., o sygn. akt I SA/Łd 1478/96; z 18 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 327/19; Komentarz do art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2019).
Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI