Orzeczenie · 2025-09-10

I SA/Ol 319/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-09-10
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyprawo do odliczeniafakturyczynności niedokonaneoszustwo podatkoweznikający podatnikprzedawnieniepostępowanie karne skarboweWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę S. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika UCS odmawiającą spółce prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT w kwocie 79 120 zł. Spór dotyczył faktur wystawionych przez spółkę I., które organy uznały za dokumentujące czynności niedokonane. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego oraz instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Sąd ocenił, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego, które nie miało charakteru instrumentalnego, gdyż zostało wszczęte przed kontrolą celno-skarbową i doprowadziło do postawienia zarzutów. Sąd nie stwierdził również przedawnienia dodatkowego zobowiązania podatkowego. W kwestii meritum, Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT, odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego. Ustalono, że spółka I. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, a faktury wystawione na rzecz skarżącej dokumentowały fikcyjne transakcje. Kierownicy robót mostowych, którzy mieli być przedmiotem usług, zostali pozyskani bezpośrednio przez pracowników skarżącej, a spółka I. pełniła jedynie rolę pośrednika generującego puste faktury. Sąd podkreślił, że zeznania świadków i materiały z postępowania karnego potwierdzają udział skarżącej w oszustwie podatkowym. W konsekwencji, skarga została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasad odliczania VAT od faktur dokumentujących fikcyjne transakcje, znaczenie wszczęcia postępowania karnego dla biegu terminu przedawnienia, ocena instrumentalności postępowania karnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji oszustwa podatkowego z udziałem 'znikającego podatnika' i złożonego łańcucha transakcji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż faktury wystawione przez spółkę I. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, a zatem skarżąca utraciła prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu ustalenia okoliczności popełnienia czynu zabronionego może skutkować zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania i podatnik został o tym zawiadomiony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego, gdyż zostało wszczęte przed kontrolą celno-skarbową i doprowadziło do postawienia zarzutów, co potwierdza jego celowość w ustaleniu okoliczności popełnienia czynu zabronionego.

Czy przedawnienie dodatkowego zobowiązania podatkowego w VAT nastąpiło, jeśli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, termin 5 lat do doręczenia decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe w VAT został zachowany, gdyż decyzja organu pierwszej instancji została wydana i doręczona przed upływem tego terminu.

Uzasadnienie

Deklaracje VAT-7 za sporne okresy zostały złożone w latach 2019 r. Pięcioletni termin do wydania i doręczenia decyzji ustalającej dodatkowe zobowiązanie przypadał na 31 grudnia 2024 r. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana 10 grudnia 2024 r. i doręczona 23 grudnia 2024 r., co oznacza zachowanie terminu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje.

Przepisy (10)

Główne

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a)

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112c § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

O.p. art. 70 § § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § c

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 68 § § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § § 2

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 8 § ust. 2a

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 112b § ust. 1 pkt 1 lit. a, c i d

Ustawa o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury wystawione przez spółkę I. nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. • Spółka I. nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej. • Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego został skutecznie zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. • Postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego. • Zarzuty instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego. • Zarzuty wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. • Zarzuty naruszenia zasady prawdy obiektywnej i dowolnej oceny dowodów. • Zarzuty nieprzeprowadzenia dowodów z przesłuchania szeregu świadków. • Zarzuty nieuznania ksiąg podatkowych Spółki jako dowodu. • Zarzuty naruszenia przepisów dotyczących prawa do odliczenia VAT. • Zarzuty naruszenia przepisów dotyczących ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych • spółka I. nie prowadziła rzeczywistej działalności • bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu • postępowanie karne skarbowe nie miało charakteru instrumentalnego • skarżąca Spółka uczestniczyła w oszustwie w ramach łańcucha podmiotów pozorujących legalne prowadzenie działalności gospodarczej

Skład orzekający

Jolanta Strumiłło

sprawozdawca

Katarzyna Górska

sędzia

Przemysław Krzykowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad odliczania VAT od faktur dokumentujących fikcyjne transakcje, znaczenie wszczęcia postępowania karnego dla biegu terminu przedawnienia, ocena instrumentalności postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oszustwa podatkowego z udziałem 'znikającego podatnika' i złożonego łańcucha transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonego oszustwa podatkowego z wykorzystaniem 'znikającego podatnika' i wielopoziomowych transakcji, co jest interesujące z punktu widzenia praktyki VAT i bezpieczeństwa obrotu gospodarczego.

Jak 'znikający podatnik' i pusty faktury doprowadziły do utraty prawa do odliczenia VAT?

Dane finansowe

WPS: 79 120 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst