I SA/Ol 314/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok, uznając prawidłowość ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego.
Spółka A Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej określającą jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok. Spółka kwestionowała ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego oraz podstawy opodatkowania, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o pdop i Ordynacji podatkowej. Sąd, po zawieszeniu postępowania w celu oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy prejudycjalnej dotyczącej straty podatkowej za 1998 rok, ostatecznie oddalił skargę, uznając ustalenia organów podatkowych za prawidłowe.
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i określiła spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 rok. Głównym zarzutem skarżącej było naruszenie przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego oraz podstawy opodatkowania, w szczególności art. 12 ust. 3 ustawy o pdop. Spółka argumentowała, że roczne umowy na świadczenie usług księgowych powinny być traktowane jako obejmujące 16 miesięcy, a nie 12, co wpływało na sposób ustalenia przychodu. Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie innej sprawy miało charakter prejudycjalny dla niniejszej. Po oddaleniu skargi kasacyjnej w sprawie prejudycjalnej, sąd administracyjny rozpoznał skargę spółki. WSA w Olsztynie uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły moment powstania obowiązku podatkowego i przychód należny, uwzględniając systematyczne świadczenie usług przez spółkę i terminy płatności określone w umowach. Sąd podkreślił, że przychód należny w rozumieniu ustawy o pdop nie jest tożsamy z obrotem w rozumieniu ustawy o VAT, a organy mają prawo oceniać skutki umów cywilnoprawnych dla zobowiązań podatkowych. W konsekwencji, skarga spółki została oddalona jako bezzasadna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy powstaje w każdym miesiącu, w którym usługi są systematycznie świadczone, a przychód staje się należny zgodnie z terminami płatności określonymi w umowie, nawet jeśli nie został jeszcze faktycznie otrzymany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że charakter umów na świadczenie usług księgowych, obejmujących systematyczne czynności i określone terminy płatności, implikuje powstanie przychodu należnego w poszczególnych miesiącach roku podatkowego, niezależnie od tego, czy przychód ten został faktycznie otrzymany, czy też od sposobu rozliczania obrotu na gruncie VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Za przychody związane z działalnością gospodarczą uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły moment powstania obowiązku podatkowego w oparciu o systematyczne świadczenie usług i terminy płatności.
Pomocnicze
O. p. art. 210 § § 1 ust. 6 i §4
Ordynacja podatkowa
O. p. art. 124
Ordynacja podatkowa
Naruszenie zasady przekonywania poprzez niejasne uzasadnienie decyzji.
p.p.s.a. art. 125 § §1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zawieszenia postępowania.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia decyzji organu.
Ustawa o podatku od towarów i usług art. 15 § ust.1
Nie można utożsamiać obrotu z przychodem należnym w rozumieniu ustawy o pdop.
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie należy się zleceniobiorcy po wykonaniu zlecenia, ale strony mogą odmiennie ukształtować termin płatności.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły moment powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Przychód należny w rozumieniu ustawy o pdop nie jest tożsamy z obrotem w rozumieniu ustawy o VAT. Spółka miała prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatki na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej doradcy podatkowego.
Odrzucone argumenty
Błędne ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego i podstawy opodatkowania przez organy podatkowe. Naruszenie art. 12 ust. 3 ustawy o pdop oraz przepisów procesowych. Okres świadczenia usług powinien być liczony jako 16 miesięcy, a nie 12.
Godne uwagi sformułowania
za przychody związane z działalnością gospodarczą (...) uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane przychód należny w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie można utożsamiać z obrotem w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług organy podatkowe mają uprawnienie (...) do oceny skutków w sferze publicznoprawnej umów i czynności prawnych ze względu na to, że treść tych umów i czynności kształtuje zobowiązania podatkowe stron je zawierających
Skład orzekający
Ryszard Maliszewski
sprawozdawca
Wojciech Czajkowski
członek
Zofia Skrzynecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie momentu powstania obowiązku podatkowego w pdop dla usług świadczonych w sposób ciągły, różnice między przychodem należnym a obrotem VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów o świadczenie usług księgowych i doradztwa podatkowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia w podatku dochodowym od osób prawnych – momentu powstania obowiązku podatkowego, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w pdop? Kluczowe rozstrzygnięcie w sprawie usług księgowych.”
Dane finansowe
WPS: 12 238 PLN
Sektor
usługi finansowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 314/07 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2007-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-07-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Ryszard Maliszewski /sprawozdawca/ Wojciech Czajkowski Zofia Skrzynecka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Sygn. powiązane II FSK 1922/07 - Wyrok NSA z 2009-03-05 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr) Sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant Jacek Kłos po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007r. sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie: podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. Oddala skargę. Uzasadnienie A Kancelaria Prawna i Doradztwa Podatkowego Spółka z o.o. z siedzibą w M. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 8 sierpnia 2006r., którą organ II instancji uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 22 grudnia 2004 r. i określił wysokość zobowiązania Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000r. w kwocie 12.238 zł. W złożonej skardze nie zgadzając się ze stanowiskiem organów podatkowych odnośnie ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w wymienionym podatku oraz ustalenia podstawy opodatkowania, tj. kwot należnych z tytułu sprzedaży usług, A zarzuciła decyzji naruszenie art.12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 1993r., nr 106, poz.482 ze zm., zwanej dalej u.p.d.o.p.) oraz przepisów procesowych, tj. art.210 § 1 ust.6 i §4, jak też art.124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz.60 z późn. zm.), wskutek wyciągnięcia z dokonanych ustaleń błędnych wniosków i nie wyjaśnienie powstałych sprzeczności w uzasadnieniu decyzji oraz naruszenie normy art. 124 O. p. Skarżąca Spółka ponadto wniosła o zawieszenie postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14.IX.2006 r. ,"[...]"., gdyż określenie straty podatkowej za 1998 rok ma charakter prejudycjalny do orzeczenia w niniejszej sprawie. W piśmie procesowym z dnia 20.X.2006r. Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się ze stanowiskiem skarżącej Spółki, że orzeczenie w tamtej sprawie ma charakter prejudycjalny. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w wyroku z dnia 14.1X.2006 r. , sygn. akt. "[...]", Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Olsztynie wskazał m.in., że decyzją z dnia 17.12.2004r., znak: "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. określił Spółce stratę z działalności gospodarczej za 1998r. w wysokości 2.086,75 zł tj. o kwotę 30.297,91 zł mniejszą od wykazanej w zeznaniu (CIT-8) o ostatecznej wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 1998r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu wniesionego dnia 28.12.2004r. odwołania od powyższej decyzji, uzupełnionego pismem z dnia 13.01.2005r., decyzją z dnia 29.04.2005r., znak: "[...]" uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. i określił wysokość straty z działalności gospodarczej za 1998 r. w innej wysokości. Spółka w latach 2000-2001 osiągnęła dochody, ale podatku nie zapłaciła z uwagi na odliczenie strat z lat ubiegłych. A zatem oceniając zrzut przedawnienia, należy mieć na względzie fakt, że istnieje możliwość weryfikacji zobowiązania Spółki za lata 2000 i 2001. Zobowiązania podatkowe za te lata nie są przedawnione. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Olsztynie wyrokiem z dnia 14.IX. 2006 r. , w sprawie sygn. akt. "[...]", skargę na powyższą decyzję oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka. W świetle powyższych ustaleń Sąd zgodził się, że orzeczenie w tamtej sprawie ma charakter prejudycjalny. Treść tamtego wyroku będzie rzutowała na treść rozstrzygnięcie w te sprawie, gdyż przedmiotem rozpoznania jest wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r .. Zgodnie z treścią art. 125 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 z 2002 r., ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd zawiesił postępowanie z urzędu. Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2007 r. NSA w Warszawie, sygn. akt "[...]", oddalił skargę kasacyjną Spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14.IX.2006 r. , sygn. akt. "[...]". Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została wydana po uchyleniu przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 9 listopada 2005r. sygn. akt "[...]" wcześniejszego rozstrzygnięcia organu w tym przedmiocie z dnia 31 maja 2005 roku. Uznając złożoną przez A skargę na tę decyzję za zasadną Sąd stwierdził bowiem, iż w rozpatrywanej sprawie wystąpiły nieprawidłowości w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej zatrudnionego w Spółce doradcy podatkowego, jak również uchybienia przepisom postępowania, ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiadało wymogom zawartym w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Konsekwencją powyższego stało się naruszenie, wyrażonej w art. 124 Ordynacji podatkowej zasady przekonywania. Odnosząc się natomiast do innej kwestii spornej, jaką w toku postępowania administracyjnego był moment powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do usług doradztwa podatkowego i księgowości świadczonych przez skarżącą Spółkę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż z uzasadnienia uchylonej decyzji nie wynika jak ustalono ten moment w stosunku do poszczególnych usługobiorców. Sąd zwrócił uwagę, iż zgromadzony materiał dowodowy jest różny w odniesieniu do poszczególnych kontrahentów - w niektórych przypadkach są to faktury, a w innych dowody zapłaty, zeznania kontrahentów, umowy zawarte ze skarżącą. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej podał zaś jedynie kwoty przychodu należnego od poszczególnych usługobiorców, bez wyliczeń pozwalających na zweryfikowanie poprawności tych kwot i bez podania dokładnego okresu, za który przychód ustalono. Podanie w uzasadnieniu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. jedynie kwot przychodu należnego od poszczególnych usługobiorców, bez wyliczeń pozwalających na zweryfikowanie poprawności tych kwot i bez wskazania dokładnego okresu, za który przychód ustalono naruszyło, zdaniem Sądu, zasadę przekonywania ustanowioną wart. 124 Ordynacji podatkowej. Uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9.11.2005r., organ odwoławczy przyjął, iż Spółka miała prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatki na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej zatrudnionego w Spółce doradcy podatkowego, V-ce Prezesa A. B. w kwocie 880 zł. Za słuszne uznał jednakże zakwestionowanie przez organ I instancji innych wydatków, w tym dotyczących zakupu usług "[...]", założenia kabla pod system alarmowy oraz zakupu ozdób świąteczno-noworocznych. Odnosząc się do ustaleń kontroli skarbowej, w toku której stwierdzono zaniżenie przez Spółkę przychodów ze sprzedaży usług doradztwa podatkowego i prowadzenia ksiąg rachunkowych, udokumentowanych wystawionymi fakturami VAT, Dyrektor Izby stwierdził, że analiza dowodów źródłowych (dowodów kasowych, dowodów bankowych, faktur dotyczących sprzedaży oraz konta - rozrachunki z odbiorcami) wykazała, iż wystawione faktury za sprzedaż usług nie odpowiadają wpłatom dokonanym przez odbiorców tych usług. Pomimo zaś wezwania do przedstawienia umów zawartych z odbiorcami usług oraz wskazania zakresu usług wykonanych dla poszczególnych kontrahentów w 2000 r., w związku z wnoszonymi opłatami, ujawnionych rozbieżności strona nie wyjaśniła. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu drugoinstancyjnego ustalenia przychodu należnego organy dokonały w oparciu o zawarte z kontrahentami umowy, zeznania świadków dla których Spółka w 2000 r. wykonywała usługi oraz deklaracje sporządzane przez Kancelarię na zlecenie usługobiorców. Dowody te, jak podał Dyrektor Izby Skarbowej, były dowodami pośrednimi warunkującymi obowiązek wykonywania usług lub potwierdzającymi ich wykonanie, a tym samym obligowały do comiesięcznego wykazywania przychodu, który winien być potwierdzony wystawioną fakturą, spełniającą kryteria zawarte wart. 20-22 ustawy o rachunkowości. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem Strony, iż ustalony dla celów podatku od towarów i usług moment powstania obowiązku podatkowego powinien być tożsamy z momentem powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych. Zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, za przychody związane z działalnością gospodarczą i działami specjalnymi produkcji rolnej osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Jak podniesiono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego, moment powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych odnośnie usług świadczonych przez Spółkę ustalony został w oparciu o ustalenia faktyczne, z których wynikało, że : 1. Spółka zawierała z kontrahentami roczne umowy na świadczenie usług, na podstawie których z dniem zawarcia umowy zobowiązywała się do prowadzenia, bieżącego przechowywania i sporządzania podatkowej księgi przychodów i rozchodów, księgi handlowej, ewidencji VAT dokumentacji źródłowej, ewidencji wyposażenia i środków trwałych, deklaracji PIT-5, CIT-2, VAT-7 i rocznych zeznań podatkowych klienta. Klient zobowiązywał się natomiast do wynagrodzenia Kancelarii za czynności wykonywane na podstawie umowy miesięcznie z góry do dnia 10 każdego miesiąca w stałej wysokości brutto. Dokumenty stanowiące podstawę dokonywania wpisów w księdze i ewidencjach klient przekazywał Kancelarii nie później niż do dnia 10 następującego po miesiącu, którego te dokumenty dotyczą. Organ podał, iż z zawartych umów wynika wprost, iż nakładały one na Spółkę obowiązek systematycznego świadczenia usług, a tym samym comiesięcznego wykazywania przychodu, który winien być potwierdzony wystawioną fakturą. Tym samym za bezzasadny uznano zarzut strony, iż zawarte z kontrahentami roczne umowy na świadczenie usług obejmowały nie 12, a 16 miesięcy. 2.Organ odwoławczy uwzględnił też fakt, iż wpłaty za usługi następowały z "góry" do 10 dnia każdego miesiąca. 3. Organ odwoławczy uwzględnił także to, iż świadczone przez Spółkę usługi związane były z terminami składania deklaracji podatkowych i dostarczania przez zleceniodawców dokumentacji księgowej. W dalszej części uzasadnienia decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w oparciu o zebrane dowody, w szczególności dane wynikające z zawartych przez Spółkę z kontrahentami umów, w tym oświadczeń do tych umów oraz faktur dokumentujących comiesięczne świadczenia, dokonał wyliczeń i ustalenia przychodu należnego w stosunku do poszczególnych usługobiorców, z podaniem okresu za który przychód ten ustalono. W oparciu o przedstawione dane i wyliczenia przychód z tytułu świadczenia usług organ określił na łączną kwotę 292.194,39 zł., dochód w wysokości 40.793,35 zł i podatek dochodowy według stawki 30% - w wysokości 12.238 zł, wobec straty podatkowej w kwocie 4.984,62 zł, wykazanej przez A w złożonym zeznaniu podatkowym CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu za 2000 rok. Nie zgadzając się z taką oceną poczynionych przez organ ustaleń faktycznych w złożonej skardze Spółka A zwróciła uwagę, że w każdym niemal z analizowanych umów podatniczki z jej kontrahentami, organ podatkowy za podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym przyjął wartość usług z okresu kolejnych dwunastu miesięcy danego roku. Założenie to jest zaś błędne w sytuacji, gdy w styczniu roku podatkowego podatniczka osiągała praktycznie zerowe przychody, zaś jeśli otrzymywała jakieś należności to za poprzednie okresy rozliczeniowe. Jako przykład Spółka podała dokonane przez organ wyliczenie w związku z umową zawartą z A. C. W tym przypadku organ stwierdził bowiem, że w zaksięgowanych przychodach za rok 2000 znajdują się m.in. faktury za rok 1999 w kwocie 1.281 zł, co winno przychód Spółki za rok 2000 pomniejszyć. Jednakże "do ustalenia dochodu przyjęto okres świadczenia usług od stycznia do grudnia", pomimo niewykonywania takowych w styczniu. Jak podniesiono w skardze, organ podatkowy, wbrew własnym założeniom przyjął, że sporządzenie rocznego zeznania podatkowego odbyło się w grudniu 2000 roku, pomimo, iż nie wskazał czy ta część usługi mogła być w ogóle w tym czasie wykonana. Strona zwróciła uwagę, że sporządzanie rocznych zeznań podatkowych jako osobna usługa o charakterze jednorazowym nie odbywało się w ciągu 12 miesięcy roku podatkowego. Dlatego, jej zdaniem, należy przyjąć, że okres na jaki Spółka zawierała umowy z klientami wynosił 16, a nie 12 miesięcy. W ocenie strony skarżącej, przychód dla celów podatku dochodowego od osób prawnych i podatku VAT danym okresie rozliczeniowym winien być zasadniczo taki sam. Tymczasem z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie opodatkowania podatkiem VAT przychodów za lata 2000 i 2001 wynika, że wartość ustalonego przychodu za miesiąc styczeń obu okresów rocznych jest w tym zakresie zerowa, przychody z tego tytułu bowiem zaliczane były bowiem dopiero do miesiąca marca. Dla celów podatku dochodowego organ podatkowy przyjął jednak, że przychód wystąpił. Jak podano w uzasadnieniu skargi, tylko popadając w oczywistą sprzeczność można twierdzić, że w danym okresie rozliczeniowym obrót nie wystąpił, ale za to wystąpił przychód, skoro oba te zwroty w sensie ekonomicznym, jak i podatkowym są tożsame. Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisów art.3 § 1 i 145 § 1 pkt 1 a i c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej i stosując środki przewidziane w tej ustawie mogą uchylić decyzję organu wówczas gdy stwierdzą naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego. Zawarte przez skarżącą Spółkę umowy w zakresie doradztwa księgowego w zakresie ich elementów przedmiotowo istotnych (essentialia negotii ), skutków prawnych, trwania , zakończenia stosunku prawnego, podlegają ocenie na gruncie prawa cywilnego, natomiast skutki podatkowe w zakresie podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie osiągnięcia przez podatnika przychodu związane są z zaistnieniem zdarzeń określonych w art.12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 r. ( Dz. U. Nr 54, poz. 86, ze zm.). Zgodnie z art. 12. 1. przychodami, zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności: otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Zgodnie z treścią art. 12 ust. 3. za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Jeżeli przychody wyrażone są w walutach obcych, a między dniem ich uzyskania i dniem faktycznego otrzymania występują różne kursy walut, przychody te odpowiednio podwyższa się lub obniża o różnice wynikające z zastosowania kursu kupna walut z dnia faktycznego otrzymania przychodów, ustalonego przez bank dewizowy, z którego usług korzystał uzyskujący przychód, oraz z zastosowania kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia uzyskania przychodu. Wbrew zarzutom skarżącej Spółki organy podatkowe dokonały prawidłowej oceny ustalonego stanu faktycznego. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że strony mogą nadać umowie zlecenia charakter większej trwałości, w szczególności w sytuacji, w której treścią umowy ma być odpłatne wykonywanie czynności przez przyjmującego zlecenie w sposób ciągły. Z istoty zawartych przez skarżącą umów wynika, że są to czynności o charakterze czysto faktycznym. A zatem należałoby dokonać wykładni ich treści. W szczególności, można przyjąć jak uczyniły to organy skarbowe, że jej wykonanie obywa się etapami, w przypadku wykonywania usługi w zakresie podatku VAT, jest to dzień złożenia deklaracji VAT. A zatem w tym przypadku konieczność naliczania przez skarżącą przychodu za te usługi za każdy miesiąc nie budzi wątpliwości. Innymi słowy w stanie faktycznym sprawy organ podatkowy winien ustalić treść zawartych umów cywilnoprawnych. I takie ustalenia zostały przez organ podatkowy dokonane. W oparciu o te ustalenia faktyczne organ podatkowy przychód ustalił mając na względzie nie tylko kwoty otrzymane przez Spółkę w 1998r., ale także wymagalne wierzytelności za wykonane w roku podatkowym usługi. W taki sposób przychody ustalane są nie na podstawie umów cywilnoprawnych, lecz na podstawie cytowanych przepisów prawa podatkowego. Według dyspozytywnego przepisu kodeksu cywilnego wynagrodzenie należy się zleceniobiorcy dopiero po wykonaniu zlecenia ( art. 734 kc). Zatem strony stosunku zobowiązaniowego mogą odmiennie ukształtować termin spełnienia świadczenia pieniężnego. W szczególności mogą postanowić, że będzie ono uiszczane z góry. W umowie cywilnoprawnej strony określają termin świadczenia pieniężnego. W przypadkach gdy termin świadczenia nie był w ten sposób oznaczony, niezwłocznie po wezwaniu ze strony wierzyciela dług staje się wymagalny. W kontekście tych rozważań należy dojść do wniosku, że przez należne przychody określone w art. 12 ust 3 ustawy o.p.d.o.f. należy rozumieć na gruncie rozpoznawanej sprawy wierzytelności pieniężne wynikające z zawartych umów cywilnoprawnych, które stały się wymagalne w roku podatkowym. Podzielając powyższą argumentację zgodzić należy się ze stanowiskiem organów, iż przychodu należnego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie można utożsamiać z obrotem w rozumieniu art.15 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług. W związku z zawartymi umowami, z których wynikało systematyczne świadczenie przez Spółkę A stosownie do terminów złożenia deklaracji podatkowych, wskazanych w tych umowach usług, zobowiązana była Ona zatem do comiesięcznego wykazywania w urządzeniach księgowych należnych przychodów z tego tytułu i dokonania rozliczenia należnego podatku dochodowego. Zauważyć należy, iż organy podatkowe mają uprawnienie, co potwierdza bogate w tej mierze orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, do oceny skutków w sferze publicznoprawnej umów i czynności prawnych ze względu na to, że treść tych umów i czynności kształtuje zobowiązania podatkowe stron je zawierających. Jak wynika z akt postępowania, oceny tej Dyrektor Izby Skarbowej dokonał po zbadaniu całokształtu okoliczności sprawy w oparciu o zebrane dowody, w tym zawarte przez A umowy, zeznania świadków dla których Spółka w 2000 r. wykonywała usługi oraz o deklaracje sporządzane przez Kancelarię na zlecenie usługobiorców. Na podstawie zgromadzonego materiału organ podatkowy prawidłowo uznał zaś, że wobec wynikającego z zawartych przez Spółkę umów obowiązku systematycznego świadczenia usług, w związku z którym Jej klienci zobowiązani byli do zapłaty wynagrodzenia za dany okres, powstał przychód należny za poszczególne miesiące 2000r. w łącznej wysokości 292.193,39 zł. Skutkowało to obowiązkiem podatkowym w rozumieniu powołanych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dla dokonanej oceny nie ma natomiast znaczenia sposób określenia obrotu na gruncie przepisów ustawy od podatku od towarów i usług. Skoro bowiem w świetle zebranych dowodów spółka wykonywała usługi w kolejnych miesiącach 2001r., to przychód należny stanowiły kwoty, których zapłaty Spółka żądać mogła od drugiej strony umowy według ustalonych terminów zapłaty wynagrodzenia, choć faktycznie jeszcze kwot tych nie otrzymała. Przychody te powinna zaś potwierdzać wystawionymi fakturami. W związku z przeprowadzoną przez Sąd kontrolą zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z zasadami prawa materialnego, jak i procesowego stwierdzić należy, iż rozstrzygnięcie to jest prawidłowe i nie narusza prawa. Zasadnie zatem za podstawę do określenia kwot należnych za wykonane przez Spółkę usługi do przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych organ przyjął wynikającą z zebranych dowodów, w tym zawartych umów i oświadczeń kontrahentów, czy też wystawionych faktur wartość usług z okresu kolejnych dwunastu miesięcy danego roku. Bez znaczenia w świetle tych dowodów jest natomiast fakt sporządzenia przez Spółkę w tym okresie podatkowych zeznań rocznych, co jak wynika z zebranych przez organy dowodów, w tym dołączonych do akt umów, nie stanowiło odrębnej usługi objętej dodatkowym wynagrodzeniem. W tych okolicznościach należało zgodzić się z argumentacją organu, iż przyjęty przez Spółkę sposób księgowania i ujmowania przychodów w roku podatkowym świadczy o błędnej interpretacji art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nakazującego ujmowanie przychodów należnych do właściwych okresów podatkowych. W świetle powyższych ustaleń i rozważań nie są zasadne zarzuty w przedmiocie naruszenia cytowanych w skardze przepisów prawa procesowego. Mając powyższe na uwadze złożoną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za bezzasadną, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegała ona oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI