I SA/Ol 304/24

I SA/Ol 304/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Janowska
Katarzyna Górska
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I GZ 357/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 54 §2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 77 §1, art. 138 §1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 4 lipca 2024 r., nr SKO.53.1014.2023 w przedmiocie zwrotu dotacji za 2019 r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia A. kwotę 16.326,00 zł (szesnaście tysięcy trzysta dwadzieścia sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 3 listopada 2023 r. Prezydent (dalej jako: "organ I instancji", "Prezydent") na podstawie art. 104 §1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej jako: "k.p.a.", oraz art. 21 §3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.) w związku z art. 60 pkt 1, art. 67 oraz art. 252 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270, ze zm.), dalej jako: "u.f.p.", określił Stowarzyszeniu A. (dalej jako: "strona", "Stowarzyszenie") do zwrotu wysokość dotacji otrzymanej z budżetu Miasta za 2019 r., a wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 550.800,15 zł wraz z ustawowymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.
Jak wynika z przekazanych sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji, postępowanie w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wszczęte zostało przez Prezydenta z urzędu w związku z wynikiem kontroli zadania publicznego pt. "Prowadzenie Środowiskowego Domu Samopomocy [...] (dalej jako: "ŚDS") na [...]" przeprowadzonej w zakresie rzetelności przestrzegania warunków umowy z 19 grudnia 20214 r. nr [...] zawartej przez Gminę i Stowarzyszenie (dot. realizacji ww. zadania), dalej jako: "umowa dotacyjna", oraz poprawności gospodarowania przez Stowarzyszenie otrzymanymi w 2019 r. środkami publicznymi w wysokości 1.504.100,00 zł.
Po rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "SKO", "organ odwoławczy") decyzją z 4 lipca 2024 r. rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymało w mocy.
Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie SKO w pierwszej kolejności wyjaśniło, że ustawa o finansach publicznych nie definiuje pojęcia "dotacja wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem". Przez wykorzystanie dotacji w rozumieniu art. 251 ust. 4 u.f.p. należy rozumieć zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, realizację celów wskazanych w tych przepisach. Wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem ma więc miejsce wówczas, gdy beneficjent wydatkował przekazane mu środki finansowe w całości bądź w części na realizację innych zadań lub celów niż określone dla danego rodzaju dotacji w umowie dotacyjnej lub w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. W przypadku dotacji celowej, z jaką mamy do czynienia w sprawie zadanie lub cel, które mają być zrealizowane z przekazanych środków, określone są w umowie dotacyjnej.
Następnie SKO w 45 punktach wymieniło zakwestionowane przez organ I instancji z dotacji przekazanej w 2019 r. na działalność bieżącą ŚDS poniesione niezgodnie z przeznaczeniem wydatki (str. 3-5 decyzji). Decyzję organu I instancji uznało za prawidłową.
Następnie SKO wyjaśniło, że sporna dotacja ma charakter celowy, a więc jest przeznaczona na realizację ściśle określonych usług wskazanych w art. 51a ust. 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 poz. 1508, ze zm.), skonkretyzowanych w §14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 9 grudnia 2010 r. w sprawie środowiskowych domów samopomocy (Dz. U. z 2020. poz. 249). Z przepisów tych wynika, że działalność środowiskowych domów samopomocy polega na prowadzeniu na rzecz osób do nich skierowanych m.in. treningów indywidualnych lub zespołowych dotyczących samoobsługi i umiejętności społecznych, polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności w zakresie czynności dnia codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym. Z kolei dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie u.f.p., odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Zasadniczą cechą odróżniającą dotacje od innych rodzajów wydatków jest m.in. to, że podlegają one szczególnym zasadom rozliczenia.
SKO podkreśliło, że wiele z wydatków realizowanych przez Stowarzyszenie w 2019 r. na ww. zadanie publiczne nie spełniało wymagań z art. 44 ust. 3 u.f.p. Przypomniało, że zgodnie z §3 ust. 1 umowy dotacyjnej przeznaczeniem dotacji była bieżąca działalność, tj. koszty utrzymania [...]. Oznacza to, że środki z dotacji nie mogły być przeznaczane na inne wydatki stowarzyszenia niż bieżąca działalność ŚDS.
Zdaniem SKO pobieżna tylko ocena zgodności z prawem wydatków przeznaczonych na: organizację koncertu w dzień przypadający na poniedziałek wielkanocny, wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, zakup kwiatów i kompozycji roślinnych, opłaty za karty [...], zakup ubranek, zabawek i artykułów dziecięcych, zakup alkoholu, zakup karmy dla zwierząt, zakup odzieży i butów, zakupy słodyczy i kawy do paczek świątecznych dla uczestników, opłaty za domenę "[...]", opłata za prowadzenie BIP-u Stowarzyszenia, opłaty za usługi prawne, wynajem pomieszczeń na biura stowarzyszenia mimo posiadania własnej siedziby, koszt ubezpieczenia budynku, świadczą o tym, że osoby sprawujące czynności zarządcze w stowarzyszeniu nie miały wiedzy co do zasad obowiązujących w gospodarowaniu finansami publicznymi lub celowo te zasady ignorowały.
Organ odwoławczy argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji przyjął za własną, wobec czego stwierdził, że nie ma potrzeby jej ponownego przytaczania w decyzji.
Końcowo SKO odniosło się do zarzutów odwołania sformułowanych w stosunku do konkretnych wydatków (wymienionych na str. 6-8 decyzji), uznając je za nieuzasadnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona zaskarżyła decyzję SKO w całości, wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
- tj. art. 7 w zw. z art. 77 §1 k.p.a., które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie,
- art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez m.in. niedziałanie w granicach prawa, niestanie na straży praworządności, niepodejmowanie z urzędu oraz na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
- art. 7 w zw. z art. 77 §1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 §1 pkt 6 i §3 k.p.a., które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym dokonanie nielogicznej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego oraz wiedzy, powierzchownej oceny zebranych w sprawie dowodów z dokumentów, a przez to przyjęcie jako podstawy prawnej decyzji błędnie ustalonego stanu faktycznego, a przez to w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik niniejszej sprawy oraz treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie:
- art. 252 ust. 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dotacja w wysokości 550.800,15 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i podlega zwrotowi, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie potwierdził, ażeby środki uzyskane z dotacji zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem.
Nadto na podstawie art. 106 §3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci decyzji nr [...] z 20 lutego 2012 r. w sprawie wpisania zabytku do rejestru zabytków na fakt tego, że ul. [...] w [...] to dawna ulica [...].
W odpowiedzi na skargę SKO, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, wniosło o oddalenie skargi.
W piśmie procesowym z 31 stycznia 2025 r. stanowiącym uzupełnienie skargi strona skarżąca w oparciu o art. 106 §3 p.p.s.a. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów pozyskanych ze strony internetowej Urzędu Wojewódzkiego: (-) wystąpienia pokontrolnego Wojewody [...] (dalej jako: "Wojewoda") z 10 maja 2022 r. [...], (-) wystąpienia pokontrolnego Wojewody z 2 czerwca 2022 r. [...] na okoliczność, jakie wydatki uznawane są przez Wojewodę za zasadne w ramach realizacji zadań wiązanych z bieżącą działalnością Środowiskowych Domów Samopomocy, a tym samym wykazania, że stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji jest niepoprawne. Powyższe, w świetle okoliczności, że dotacja, którą strona jest zobowiązana zwrócić pochodzi właśnie z budżetu państwa i została przyznana organowi I instancji przez Wojewodę celem dalszego rozdysponowania.
W piśmie podniesiono dodatkowe zarzuty, tj. naruszenia: (-) art. 9, art. 10 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., bowiem w istocie postępowanie przed SKO ograniczyło się do doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie, (-) art. 96a §1 i 96b §1 k.p.a., bowiem organy mogły przeprowadzić mediację, czego nie uczyniły, pomimo istniejących, jak sam organ podkreślił w decyzji, wątpliwości i niewyjaśnionych okoliczności.
Replikując do uzupełnienia skargi SKO w piśmie z 5 lutego 2025 r. podtrzymało wniosek o oddalenie skargi. Organ odwoławczy podniósł niezasadność nowych zarzutów skargi oraz wskazał na bezpodstawność postulowanego dowodu z dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, lecz nie z przyczyn wskazanych przez stronę w jej treści oraz uzupełnieniu.
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.
W ocenie sądu przyjęte rozstrzygnięcie nie poddaje się kontroli. Wynika to z faktu, że SKO nie przedstawiło sądowi pełnych akt sprawy. Naruszając tym samym art. 49 §2 p.p.s.a., z którego jasno wynika, że organ, którego działania skarga dotyczy przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Tymczasem w aktach sprawy nie ma chociażby dokumentów, na które powołuje się SKO w zaskarżonym rozstrzygnięciu odnosząc się, np. do zakwestionowanego przez organ I instancji wydatku na najem nieruchomości, czyli umowy najmu z 17 kwietnia 2018 r., czy też umowy podnajmu z 2 maja 2018 r. wraz z aneksami nr 1 i 2 (pkt 5 decyzji). Podobna sytuacja dotyczy też pozostałych zarzutów, do których odnosi się SKO. W oparciu również o co twierdzi organ (skoro cały materiał dowodowy zamyka się w jednym segregatorze – k. 1-351 akt sprawy), że poddał wnikliwej analizie celowość poniesienia każdego z 45 wymienionych w decyzji wydatków. Co istotne Kolegium miało świadomość tego, że organ I instancji nie dysponował pełnymi aktami sprawy i również takie przekazał do organu II instancji. Z akt sprawy wynika bowiem, że Kolegium zwracało się do Prezydenta o przekazanie całości oryginalnych akt sprawy (k. 348 akt sprawy) i pomimo treści odpowiedzi zdecydowało się na rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. A z udzielonej odpowiedzi z 8 grudnia 2023 r. wynikało jednoznacznie, że: "(...) prowadząc postępowanie Urząd korzysta z potwierdzonych za zgodność z oryginałem kopii dokumentów dostarczonych przez kontrolowany podmiot, bądź zapoznaje się z oryginałami w miejscu realizacji zadania publicznego. Oryginały dokumentacji (tj. listy płac, umowy o pracę, o dzieło, zlecenia, umowy o świadczenie usług, faktury, wyciągi bankowe, raporty kasowe, itp.) prowadzonego zadania znajdują się w siedzibie stowarzyszenia.". Przedmiotowa odpowiedź organu I instancji pozwala też stwierdzić, że również ten organ rozstrzygał sprawę nie mając pełnej dokumentacji. Należy jednocześnie zauważyć, że przy piśmie tym gdzie załączono 50 dokumentów, znajduje się również postanowienie Prezydenta z 23 czerwca 2023 r. o włączeniu do postępowania 483 dokumentów. Skoro więc organ I instancji dokonał włączenia tych dokumentów dlaczego ich nie przekazał SKO pomimo tego, że był o to wzywany. W tym miejscu wymaga również zauważenia, że protokół kontroli finansowej realizacji zadania, na którym oparto decyzje obu instancji stanowi jeden z dowodów w sprawie o czym świadczy postanowienie z 23 czerwca 2023 r. o jego włączeniu do postępowania (k. 237 akt sprawy), a jego treść nie może być bezkrytycznie przyjmowana (co miało miejsce w tej sprawie) bez jej konfrontacji z materiałem dowodowym w oparciu, o który on powstał. O tyle jest to także istotne, że zgodnie z art. 77 §1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tymczasem trudno w tym przypadku stwierdzić, że organy I instancji a organ odwoławczy to zaakceptował - w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Na uwagę w tym miejscu zasługuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 948/23, z którego wynika, że: "Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to, że organ administracyjny prowadzący postępowanie jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz podjąć wszelkie starania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania decyzji zgodnej z prawem. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i ocenionego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako niezbędnego warunku wydania decyzji o przekonywującej treści (art. 7 k.p.a.).".
Należy równocześnie pamiętać, że akta administracyjne, o których mowa w art. 54 §2 p.p.s.a., przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą, powinny zawierać wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, że sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 417/23). Brak zatem kompletnych akt sprawy (pełnego materiału dowodowego będącego podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia) uniemożliwia sądowi przeprowadzenie kontroli decyzji objętej skargą. Skoro zatem obowiązkiem organu administracji jest przekazanie sądowi kompletnych akt administracyjnych sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę (art. 54 §2 p.p.s.a.), to nie jest rolą sądu poszukiwanie dokumentów będących podstawą rozstrzygnięcia organu lub też orzekanie w oparciu o materiał dowodowy, który nie został sądowi administracyjnemu przedstawiony.
Dotychczasowe rozważania są o tyle też istotne, że przecież zaskarżona decyzja dotyczy niekorzystnego dla strony rozstrzygnięcia i wysokiej kwoty (zwrotu dotacji za 2019 r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 550.800,15 zł.). Nie może być w związku z tym żadnych wątpliwości, że organy obu instancji rozstrzygały sprawę w oparciu o pełny i znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, na który się powołują. Należy też pamiętać, że zgodnie z art. 133 §1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie właśnie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 §2 (co miało właśnie miejsce w tej sprawie).
Uwzględniając dotychczasowe rozważania stwierdzić również należy, że SKO nie sprostało roli organu odwoławczego. A jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2169/19, do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (co w tej sprawie było wykluczone, z uwagi na brak pełnych akt sprawy). Funkcją odwołania jest doprowadzenie do kontroli decyzji organu I instancji poprzez ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. Należy też pamiętać, że organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia I instancyjnego, nie tylko powinien ustosunkować się szczegółowo w jej uzasadnieniu do całości przyjętego rozstrzygnięcia oraz wszystkich zarzutów odwołania ale również sprawdzić, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, na który powołuje się organ I instancji jest kompletny (czego w tej sprawie zabrakło). Tym bardziej, że decyzja organu odwoławczego, której immanentną częścią jest uzasadnienie, powinna być zgodna z zakresem odwołania i przede wszystkim odnosić się do jego przedmiotu oraz całości sprawy objętej decyzją I instancyjną (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 649/17). Tym wymogom zaś zdaniem sądu zaskarżona decyzja nie odpowiada, naruszając tym samym również art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. Mając to na względzie organ II instancji naruszył także art. 107 §1 pkt 6 w zw. z art. 107 §3 ww. ustawy, z których jasno wynika, że decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Ponadto, jeśli organ dokonuje negatywnego dla strony rozstrzygnięcia (jak w tej sprawie), to uczestnik postępowania musi być przekonany, że bierze udział w rzetelnie prowadzonym procesie, i że jeżeli zapadło takie rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody szczegółowo opisane w treści jego uzasadnienia. Tymczasem w tej sprawie zarówno strona, jak i sąd takiego przekonania nie mają. Nie jest bowiem możliwe skonfrontowanie dokonanych w obu instancjach rozstrzygnięć z mającym je potwierdzać materiałem dowodowym, którego w aktach sprawy nie ma.
Należy zwrócić też uwagę na to (co jest sądowi wiadome z urzędu), że organ w innej sprawie dotyczącej strony i zwrotu dotacji za kolejny rok (2020) zgromadził obszerny materiał dowodowy obejmujący piętnaście teczek i jeden segregator. Raz jeszcze należy podkreślić, że SKO zauważyło ten problem wzywając organ I instancji do nadesłania pełnych akt sprawy. Pomimo przesłania jedynie nielicznych akt (k. 1-351 akt sprawy) Kolegium pomimo to dokonało rozstrzygnięcia, de facto więc bezkrytycznie przyjmując stanowisko organu I instancji, jak i kontrolujących, zarówno w zakresie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, jak i samego rozstrzygnięcia, które zwyczajnie były nieweryfikowalne, gdyż nie miało potwierdzenia w zgromadzonych aktach. Wskazuje na to krótka i zdawkowa treść zaskarżonej decyzji, gdzie odniesienie się do zarzutów odwołania zajęło Kolegium tylko dwie strony. Tymczasem decyzja I instancji ma objętość 50 stron wraz z trzema załącznikami (choć jest ona de facto odwzorowaniem treści protokołu kontroli, bez znaczącego wkładu własnego organu, a jej treść jest nieweryfikowalno z uwagi na brak kompletnych akt). Przedmiotowa decyzja nie poddaje się zatem kontroli również i z tej przyczyny, że jej uzasadnienie ma charakter lakoniczny i ogólnikowy. Opiera się przede wszystkim na powtórzeniu argumentów wskazanych przez Prezydenta odnośnie wydatków wskazanych w punkcie 1-5. Brak jest natomiast własnej argumentacji do przyjętego w tym zakresie stanowiska. Zwraca uwagę również to, co tylko potwierdza, że organ nie sprostał roli organu odwoławczego, przyjmując do procedowania sprawę bez pełnych akt, że w treści decyzji znalazło się stwierdzeni o jedynie "pobieżnej ocenie zgodności z prawem" (nie mogło być bowiem inaczej) innych wydatków przeznaczonych na: organizację koncertu w dzień przypadający na poniedziałek wielkanocny, wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, zakupu kwiatów i kompozycji roślinnych, opłaty za karty [...], zakup ubranek, zabawek i artykułów dziecięcych, zakup alkoholu, zakup karmy dla zwierząt, zakup odzieży i butów, zakupy słodyczy i kawy do paczek świątecznych dla uczestników, opłaty za domenę "[...]", opłaty za prowadzenie BIP-u stowarzyszenia, opłaty za usługi prawne, wynajem pomieszczeń na biura stowarzyszenia mimo posiadania własnej siedziby, koszt ubezpieczenia budynku, a co pomimo tego pozwoliło organowi na stwierdzenie, że osoby sprawujące czynności zarządcze w stowarzyszeniu, nie miały wiedzy co do zasad obowiązujących w gospodarowaniu finansami publicznymi lub celowo te zasady ignorowały.
Nasuwa się również pytanie, w oparciu o co organ odwoławczy stwierdził (nie mając pełnych akt sprawy), że nie dopatrzył się uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz przekonywania stron (art. 8 i art. 9 k.p.a.) mając świadomość tego, że również organ I instancji dokonywał rozstrzygnięcia w oparciu o niepełne akta sprawy, co zostało potwierdzone we wspomnianej już odpowiedzi z 8 grudnia 2023 r. na pismo SKO z 30 listopada 2023 r. (k. 346 i k. 348 akt sprawy). Na jakiej podstawie stwierdziło również Kolegium, że Prezydent rozpoznając sprawę, dokonał ustaleń w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 7, art. 77 k.p.a.), zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści (skoro wiedział, że tak nie było). Jak zatem zarówno Prezydent, jak i organ odwoławczy dokonały rozstrzygnięcia w sprawie nie mając dostępu do pełnych akt sprawy i przyjmując bezkrytycznie (gdyż opisane w nim ustalenia były nieweryfikowalne) treść protokołu kontroli finansowej realizacji zadania (k. 131-178 akt sprawy. Już samo porównanie ww. dokumentu z decyzją I instancyjną wskazuje (na co już zwrócono uwagę wcześniej), że Prezydent skopiował jego przeważającą część (praktycznie bez żadnego wkładu własnego i dokonania w trakcie wszczętego postępowania zwrotowego analizy i sprawdzenia poczynionych podczas kontroli ustaleń), która dotyczyła wydatków poniesionych niezgodnie z przeznaczeniem.
Z uwagi na powyższe przedwczesne było odnoszenie się przez sąd do zarzutów skargi oraz jej uzupełnienia dotyczących zarówno naruszenia przepisów prawa procesowego, jak i materialnego. Odnosi się to również do wniosków dowodowych zawartych zarówno w skardze, jak i jej uzupełnieniu.
W tym stanie rzeczy sąd, działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości.
Rolą organu odwoławczego w dalszym postępowaniu będzie przede wszystkim przeprowadzenie niewadliwego postępowania II instancyjnego z uwzględnieniem rozważań wyrażonych przez sąd w niniejszej sprawie. Zobowiązany będzie przede wszystkim do zgromadzenia zupełnego materiału dowodowego oraz do jego oceny (we wzajemnych relacjach), czy pozwala on na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. To zaś pozwoli na następczą ocenę mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego. Jego powinnością będzie również danie wyrazu ustaleniom postępowania w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 §3 k.p.a. (co w tej sprawie nie miało miejsca, gdyż decyzja jest zdawkowa i lakoniczna). Odniesie się również w sposób szczegółowy do wszystkich zarzutów strony zawartych w odwołaniu.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 p.p.s.a. oraz §14 pkt 1a w zw. §2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.