I SA/Ol 293/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę W. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o umorzeniu postępowania w sprawie wyłączenia nieruchomości spod egzekucji administracyjnej. Strona wniosła o wyłączenie nieruchomości, powołując się na akt notarialny z 11 czerwca 2019 r. ustanawiający rozdzielność majątkową i podział majątku, w wyniku którego nieruchomość stała się jej wyłączną własnością. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ strona wcześniej złożyła sprzeciw w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym (art. 27f § 1 u.p.e.a.), a sprzeciw taki można złożyć tylko raz. Sąd administracyjny oddalił skargę. Kluczowe znaczenie miał prawomocny wyrok Sądu z 17 marca 2022 r. (sygn. akt I SA/OI 51/22), który uznał sporną nieruchomość za składnik majątku wspólnego małżonków, mimo późniejszego ustanowienia rozdzielności majątkowej i podziału. Sąd podkreślił, że ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku jest wiążąca (art. 170 i 153 p.p.s.a.). W związku z tym, że egzekucja dotyczyła majątku wspólnego, tryb wyłączenia nieruchomości na podstawie art. 38 u.p.e.a. (przeznaczony dla osób trzecich roszczących prawa do majątku osobistego) nie miał zastosowania. Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów KPA i u.p.e.a. nie mogły odnieść skutku, a forma postanowienia o umorzeniu była prawidłowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych (art. 153 i 170 p.p.s.a.) oraz rozróżnienie między środkami ochrony prawnej w egzekucji administracyjnej (art. 38 vs. art. 27f u.p.e.a.) w zależności od charakteru majątku (wspólny vs. osobisty).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, w której prawomocny wyrok sądu niższej instancji przesądził o charakterze majątku. Interpretacja przepisów u.p.e.a. w kontekście majątku wspólnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy małżonek zobowiązanego może żądać wyłączenia nieruchomości z egzekucji administracyjnej na podstawie art. 38 u.p.e.a., jeśli nieruchomość ta została uznana prawomocnym wyrokiem sądu za składnik majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tryb wyłączenia na podstawie art. 38 u.p.e.a. nie ma zastosowania do majątku wspólnego, gdyż jest on przeznaczony do ochrony majątku osobistego małżonka zobowiązanego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, związany prawomocnym wyrokiem sądu niższej instancji (I SA/OI 51/22), który uznał sporną nieruchomość za składnik majątku wspólnego, stwierdził, że art. 38 u.p.e.a. nie ma zastosowania w takiej sytuacji. W przypadku egzekucji z majątku wspólnego, małżonkowi przysługuje prawo do złożenia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym (art. 27f § 1 u.p.e.a.).
Czy umorzenie postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji nieruchomości powinno nastąpić w formie postanowienia czy decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umorzenie postępowania w sprawie wyłączenia spod egzekucji nieruchomości następuje w formie postanowienia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 17 § 1 u.p.e.a., rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następują w formie postanowienia, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość następuje na podstawie art. 105 Kpa w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a. w formie postanowienia.
Czy złożenie sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym (art. 27f § 1 u.p.e.a.) wyklucza możliwość skorzystania z żądania wyłączenia spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a.?
Odpowiedź sądu
Nie, te środki ochrony prawnej nie wykluczają się wzajemnie, jednakże ich zastosowanie zależy od charakteru egzekwowanych składników majątkowych (majątek osobisty vs. majątek wspólny).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że żądanie wyłączenia na podstawie art. 38 u.p.e.a. służy ochronie majątku osobistego małżonka, podczas gdy sprzeciw na podstawie art. 27f § 1 u.p.e.a. dotyczy majątku wspólnego. W sytuacji, gdy egzekucja dotyczy majątku wspólnego, właściwym środkiem jest sprzeciw, a nie żądanie wyłączenia na podstawie art. 38 u.p.e.a.
Przepisy (22)
Główne
u.p.e.a. art. 38 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy ochrony praw osób trzecich, które nie są zobowiązanymi, do rzeczy lub praw majątkowych, z których prowadzi się egzekucję. Służy ochronie majątku osobistego małżonka zobowiązanego, a nie majątku wspólnego.
u.p.e.a. art. 27f § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo małżonka zobowiązanego do wniesienia sprzeciwu w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zaległości podatkowe.
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 17 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozstrzygnięcia w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następują w formie postanowienia.
Op art. 187
Ustawa Ordynacja podatkowa
Op art. 121 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Op art. 2a
Ustawa Ordynacja podatkowa
Op art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 123 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i inne sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny wyrok sądu niższej instancji (I SA/OI 51/22) wiąże w sprawie i przesądza o charakterze nieruchomości jako majątku wspólnego. • Egzekucja skierowana do majątku wspólnego nie podlega trybowi wyłączenia na podstawie art. 38 u.p.e.a., właściwemu dla majątku osobistego. • Umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest prawidłowe i powinno nastąpić w formie postanowienia.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość, mimo że stanowiła majątek wspólny, powinna zostać wyłączona spod egzekucji na podstawie art. 38 u.p.e.a. z uwagi na ustanowienie rozdzielności majątkowej i podział majątku. • Umorzenie postępowania w sprawie wyłączenia nieruchomości powinno nastąpić w formie decyzji, a nie postanowienia. • Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę zaufania do organów. • Podstawa prawna rozstrzygnięcia była wadliwa.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna zawarta w tym wyroku jest wiążąca dla Sądu w niniejszej sprawie • nie można zgodzić się z ogólnym poglądem wyrażonym przez organy, że skorzystanie przez małżonka zobowiązanego ze środka ochrony prawnej, o którym mowa w art. 27f § 1 u.p.e.a., powoduje jednocześnie brak możliwości skorzystania ze środka, o którym mowa w art. 38 § 1 u.p.e.a. • nie znajduje zastosowania tryb opisany w art. 38 u.p.e.a., zatem bezprzedmiotowe było prowadzenie postępowania wywołanego żądaniem skarżącej wyłączenia tej nieruchomości spod egzekucji.
Skład orzekający
Przemysław Krzykowski
przewodniczący
Andrzej Brzuzy
członek
Katarzyna Górska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych (art. 153 i 170 p.p.s.a.) oraz rozróżnienie między środkami ochrony prawnej w egzekucji administracyjnej (art. 38 vs. art. 27f u.p.e.a.) w zależności od charakteru majątku (wspólny vs. osobisty)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, w której prawomocny wyrok sądu niższej instancji przesądził o charakterze majątku. Interpretacja przepisów u.p.e.a. w kontekście majątku wspólnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony majątku w kontekście egzekucji administracyjnej i rozróżnienia między majątkiem wspólnym a osobistym, a także roli prawomocnych orzeczeń sądowych.
“Czy rozdzielność majątkowa chroni przed egzekucją z nieruchomości, która kiedyś była majątkiem wspólnym?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.