I SA/Ol 291/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, które utrzymało w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego oddalającą sprzeciw skarżącej w sprawie odpowiedzialności majątkiem wspólnym wobec czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia nieruchomości. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, argumentując, że zawarta w 2016 r. umowa o rozdzielności majątkowej wyłącza możliwość egzekucji z majątku wspólnego za zobowiązania podatkowe męża, które powstały przed zawarciem tej umowy. Wskazała również na uznanie przez sąd powszechny czynności podziału majątku wspólnego za bezskuteczną wobec wierzyciela, co jej zdaniem ogranicza egzekucję do udziału męża. Organy administracyjne, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, uznały te argumenty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że zobowiązania podatkowe z lat 2015 r. powstały w okresie obowiązywania wspólności ustawowej, a umowa o rozdzielności majątkowej nie ma wpływu na zobowiązania powstałe przed jej zawarciem. Dodatkowo, uznanie umowy o podział majątku wspólnego za bezskuteczną wobec wierzyciela pozwala na skierowanie egzekucji do składników majątku, które przed podziałem należały do majątku wspólnego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając zgodność z prawem działań organów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe powstałe przed zawarciem umowy o rozdzielność majątkową oraz skutków uznania umowy o podział majątku za bezskuteczną w postępowaniu egzekucyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zobowiązania podatkowe powstały przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej, a umowa o podział majątku została uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa o rozdzielności majątkowej zawarta po powstaniu zobowiązania podatkowego wyłącza odpowiedzialność majątkiem wspólnym za to zobowiązanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej.
Uzasadnienie
Zobowiązania podatkowe z lat 2015 r. powstały w okresie obowiązywania wspólności ustawowej, przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej w 2016 r. Zgodnie z art. 29 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, umowa ta nie ma wpływu na zobowiązania powstałe przed jej zawarciem.
Czy umowa o podział majątku wspólnego, uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela w trybie skargi pauliańskiej, pozwala na egzekucję z całej nieruchomości objętej tym podziałem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uznanie czynności prawnej za bezskuteczną nie unicestwia jej, ale pozwala wierzycielowi na zaspokojenie się z majątku nabytego przez osobę trzecią, w tym przypadku z całej nieruchomości.
Uzasadnienie
Uznanie umowy o podział majątku wspólnego za bezskuteczną wobec wierzyciela (Naczelnika Urzędu Skarbowego) oznacza, że wierzyciel może dochodzić swoich należności z majątku, który w wyniku tej czynności przeszedł na własność skarżącej. Egzekucja może być skierowana do całej nieruchomości, a nie tylko do udziału, który pierwotnie należał do męża.
Czy małżonek zobowiązanego może skutecznie wnieść sprzeciw od zajęcia nieruchomości w sytuacji, gdy zobowiązania podatkowe powstały przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, małżonkowi zobowiązanego przysługuje prawo sprzeciwu wobec egzekucji z majątku wspólnego, jednakże sprzeciw ten może być uwzględniony tylko w zakresie, w jakim odpowiedzialność majątkiem wspólnym została skutecznie ograniczona lub wyłączona.
Uzasadnienie
Choć małżonek ma prawo do wniesienia sprzeciwu, to w tej konkretnej sytuacji, ze względu na powstanie zobowiązań przed rozdzielnością majątkową i uznanie podziału majątku za bezskuteczny, sprzeciw został oddalony, ponieważ odpowiedzialność majątkiem wspólnym nadal istnieje.
Przepisy (26)
Główne
u.p.e.a. art. 26ca § §1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27e § §3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27f § §1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27g § §1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
o.p. art. 26
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 29 § §1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 29 § §2 pkt 1
Ordynacja podatkowa
ustawa zmieniająca art. 13 § ust. 3
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
p.u.s.a. art. 1 § §2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 103 § ust. 1
Ustawa o VAT
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
k.c. art. 532
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 26c § §4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27f § §5 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 124 § §1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
o.p. art. 12 § §5
Ordynacja podatkowa
k.c. art. 523
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zobowiązania podatkowe powstały przed zawarciem umowy o rozdzielności majątkowej, co zgodnie z art. 29 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wyłącza skutki tej umowy dla tych zobowiązań. • Umowa o podział majątku wspólnego, uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela w trybie skargi pauliańskiej, nie stanowi przeszkody do egzekucji z nieruchomości objętej tym podziałem.
Odrzucone argumenty
Egzekucja z majątku wspólnego jest niedopuszczalna z uwagi na zawarcie umowy o rozdzielności majątkowej przed powstaniem zobowiązań. • Egzekucja powinna być skierowana wyłącznie do majątku osobistego męża, a nie do całej nieruchomości. • Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej i uzasadnienia w postanowieniach organów.
Godne uwagi sformułowania
skutki prawne ograniczenia, zniesienia, wyłączenia lub ustania wspólności majątkowej nie odnoszą się do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem zawarcia umowy o ograniczeniu lub wyłączeniu ustawowej wspólności majątkowej • czynność prawna uznana za bezskuteczną wywołuje taki skutek prawny, że wierzyciel uzyskuje uprawnienie do zaspokojenia swojej wierzytelności z majątku należącego do osoby trzeciej
Skład orzekający
Andrzej Brzuzy
sprawozdawca
Anna Janowska
asesor
Jolanta Strumiłło
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe powstałe przed zawarciem umowy o rozdzielność majątkową oraz skutków uznania umowy o podział majątku za bezskuteczną w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zobowiązania podatkowe powstały przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej, a umowa o podział majątku została uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności majątkiem wspólnym za długi podatkowe, zwłaszcza w kontekście zmian ustroju majątkowego małżonków i możliwości obejścia przepisów przez uznanie czynności za bezskuteczne. Jest to temat istotny dla prawników i osób prowadzących działalność gospodarczą.
“Rozdzielność majątkowa nie chroni przed długami męża, jeśli powstały przed jej zawarciem – kluczowa interpretacja sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.