I SA/Ol 286/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy odmowę wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) zaświadczenia o niezaleganiu w podatku PIT i VAT oraz o wykreślenie hipoteki. Skarżący twierdzili, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką uległy przedawnieniu, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) SK 40/12 i kwestionując zgodność art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (o.p.) z Konstytucją RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter materialno-techniczny i odtwórczy, a organ podatkowy jest zobowiązany jedynie do potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikających z posiadanych przez niego ewidencji i rejestrów. Organ nie jest uprawniony do dokonywania ocen prawnych, analizowania zmian w stanie prawnym ani badania skutków wyroków TK w ramach tego uproszczonego postępowania. Sąd stwierdził, że z posiadanych przez organ danych wynikały zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką, co stanowiło podstawę do odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżących. Sąd nie znalazł również podstaw do przedstawienia pytania prawnego do TK, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy nie zależało od odpowiedzi na takie pytanie, a organy działały zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ograniczonego charakteru postępowania o wydanie zaświadczenia, które nie służy do badania przedawnienia zobowiązań podatkowych ani oceny zgodności przepisów z Konstytucją.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania zaświadczenia w kontekście przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ podatkowy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia jest uprawniony do badania przedawnienia zobowiązań podatkowych i analizowania skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ podatkowy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie jest uprawniony do dokonywania ocen prawnych, analizowania zmian w stanie prawnym ani badania skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych. Postępowanie to ma charakter uproszczony i odtwórczy, a organ jedynie potwierdza fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych danych.
Uzasadnienie
Postępowanie o wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną, która ma na celu potwierdzenie istniejących faktów lub stanu prawnego na podstawie danych organu. Nie jest to postępowanie podatkowe ani kontrolne, w którym można dokonywać ocen prawnych czy badać konstytucyjność przepisów.
Czy zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką ulegają przedawnieniu w sytuacji, gdy art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej stanowi inaczej, a skarżący powołują się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W ramach postępowania o wydanie zaświadczenia organ podatkowy nie bada kwestii przedawnienia zobowiązań podatkowych ani skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego, nawet jeśli skarżący podnoszą argumenty o sprzeczności przepisów z Konstytucją. Organ opiera się wyłącznie na danych z posiadanych rejestrów.
Uzasadnienie
Charakter postępowania zaświadczeniowego wyklucza możliwość rozstrzygania kwestii spornych, takich jak przedawnienie zobowiązań podatkowych, czy analizowania zgodności przepisów z Konstytucją. Organ jedynie odzwierciedla dane znajdujące się w jego posiadaniu.
Przepisy (12)
Główne
o.p. art. 306a § §1-4
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 306b § §1 i §2
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
o.p. art. 306e § §1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 70 § §8
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 59 § §1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
p.u.s.a. art. 1 § §2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § §1 i 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § §1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter uproszczony i odtwórczy, a organ nie jest uprawniony do dokonywania ocen prawnych ani badania skutków wyroków TK. • Organ podatkowy w postępowaniu zaświadczeniowym opiera się wyłącznie na danych z posiadanych rejestrów i ewidencji. • Charakter postępowania zaświadczeniowego wyklucza możliwość rozstrzygania kwestii spornych, takich jak przedawnienie zobowiązań podatkowych.
Odrzucone argumenty
Zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką uległy przedawnieniu, a art. 70 § 8 o.p. jest niezgodny z Konstytucją RP. • Organ powinien był zbadać przedawnienie zobowiązań podatkowych w ramach postępowania wyjaśniającego. • Naruszenie art. 64 ust. 2 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie przepisów konstytucyjnych i zastosowanie art. 70 § 8 o.p.
Godne uwagi sformułowania
zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną, co do zasady odtwórcza • nie może ono wobec tego w żaden sposób kształtować czy determinować istnienia bądź zakresu uprawnień lub obowiązków podmiotów wnioskujących • nie można przyjąć, aby w zakresie uproszczonego postępowania wyjaśniającego (...) możliwe było dokonywanie analizy przypadków, tzw. oczywistej niekonstytucyjności • nie jest rolą organu podatkowego w toku uproszczonego postępowania wyjaśniającego (...) formułowanie ocen prawnych co do przedawnienia zobowiązań podatkowych
Skład orzekający
Andrzej Brzuzy
sprawozdawca
Anna Janowska
asesor
Jolanta Strumiłło
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ograniczonego charakteru postępowania o wydanie zaświadczenia, które nie służy do badania przedawnienia zobowiązań podatkowych ani oceny zgodności przepisów z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wydania zaświadczenia w kontekście przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla podatników - możliwości uzyskania zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach, gdy istnieje spór co do przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką. Pokazuje ograniczenia postępowania zaświadczeniowego.
“Czy można uzyskać zaświadczenie o braku zaległości, gdy hipoteka zabezpiecza stare długi? Sąd wyjaśnia granice postępowania podatkowego.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.