I SA/Ol 277/25

I SA/Ol 277/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Beata Jezielska /przewodniczący/
Jolanta Strumiłło
Przemysław Krzykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 273 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca), sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Protokolant sekretarz sądowy Weronika Ćwiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi D. J. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 556/22 oddala skargę.
Uzasadnienie
Prawomocnym wyrokiem z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/OI 556/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę D.J. (dalej jako: skarżąca, strona) na decyzję Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z dnia 21 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 i 2019 r. Pismem z 9 czerwca 2025 r. (data wpłynięcia: 11.06.2025 r.) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę, domagając się wznowienia postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt I SA/OI 556/22, jej ponownego rozpoznania i uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego podniosła, że w dniu 17 marca 2025 r. po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku swojego męża wydanego przez WSA w Olsztynie w dniu 20 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 269/24 dowiedziała się o uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 29 maja 2024 r. wydanej w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie skarżącej. W uzasadnieniu tego wyroku, Sąd wskazał, że z dowodów wynikało, że w basenach były ryby, lecz nie wiadomo ile. Skarżąca odnalazła dokumenty potwierdzające nabycie przez jej gospodarstwo i firmę jej męża narybku oraz dojrzałe jesiotry do produkcji kawioru. Skarżąca zaznaczyła, że załączone dokumenty nie były znane organowi ani Sądowi wydającemu wyrok w dniu 30 sierpnia 2023 r. Uzasadniając powyższe żądanie Skarżąca powołała następujące przepisy prawa: art. 273 § 2, art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, art. 7, 8, 77 § 1, art. 233 § 1 k.p.a. Wskazała, że doszło do naruszenia ustawy o VAT (brak obowiązku ewidencji u rolnika poniżej 2 mln Euro w 2018 r.), ustawy o rachunkowości (wyłączenia dla rolników), art. 4 ustawy Prawo przedsiębiorców. Wskazała również na naruszenie art. 41, 47, 50 Karty Praw Podstawowych UE, art. 4 EKPC, art. 9-13 Dyrektywy 2006/112/WE i rozporządzenia nr 1305/2013 UE. Powołała się również na wyrok TSUE z 25.05.2023 r. w sprawie C-114/22. Do skargi zostały dołączone załączniki. Na mocy zarządzenia z 17 lipca 2025 r. (k. 74 akt postępowania sądowego) pełnomocnik skarżącej został wezwany do wykazania interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego oraz pouczony o treści art. 273 p.p.s.a.
W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 6 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącej potrzymał zarzuty naruszenia przepisów i uzupełniając wskazał, że materiał dowodowy przedstawiony przez organ podatkowy w toku postępowania zakończonego decyzją z 21 września 2022 r. był powierzchowny, wybiorczy i niepełny, a sama decyzja została wydana bez uwzględnienia istotnych dowodów potwierdzających rzeczywisty charakter prowadzonej działalności. gospodarczej. W ocenie skarżącej, materiał dowodowy zebrany w sprawie nie spełniał wymogów postępowania administracyjnego i nie mógł stanowić podstawy legalnej decyzji, a jego uznanie przez WSA w wyroku formalnym, bez rozpatrzenia meritum oznacza systemową niewydolność kontroli sądowej. W uzupełnieniu skargi strona zarzuciła, że zarówno organy podatkowe (WMUCS, DlAS), jak i organy ścigania (prokuratura) oraz sądy karne I instancji (w sprawach [...]) do dnia dzisiejszego nie powołały ani jednego biegłego lub rzeczoznawcy specjalisty, mimo że sprawa dotyczyła: produkcji spożywczej wysokiego ryzyka (kawior jako produkt luksusowy i łatwo psujący się), hodowli zwierząt wodnych (jesiotr), infrastruktury technicznej, biologicznej i technologicznej wymagającej wiedzy specjalistycznej, systemu dotacji inwestycyjnych z ARiMR i obowiązków dokumentacyjnych, obliczeń ilościowych i czasowych produkcji (ile ryb, ile pasz, ile pracowników, jaki cykl hodowlany). Zdaniem skarżącej, w świetle licznych naruszeń prawa materialnego i procesowego dokonanych przez organy podatkowe i sądy, skarżąca wniosła o: - uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. I SA/Ol 556/22, jako wydanego bez rozpoznania istoty sprawy i bez merytorycznej oceny materiału dowodowego, - uchylenie zaskarżonej decyzji, uwzględniając w całości materiał dowodowy przekazany w toku postępowania wznowieniowego, w szczególności: dokumenty potwierdzające rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej, dowody dotyczące utylizacji, sezonowości produkcji, rozliczeń pasz oraz narybku, dokumentację przedłożoną z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii (PIW),
Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
(WIJHARS), Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), dane technologiczne, wizualne oraz zdjęciowe dotyczące infrastruktury i procesu
produkcyjnego, a także pełny materiał dowodowy złożony na nośniku CD, - zobowiązanie Sądu do dokonania oceny prawnej skutków wyroku WSA w Olsztynie z dnia 20.02.2025 r., sygn. I SA/Ol 269/24, który potwierdził realność inwestycji,
działalności oraz brak cech karuzeli podatkowej, - stwierdzenie rażącego naruszenia zasad praworządności i prawa do rzetelnego procesu, wynikającego m.in. z: niepowołania biegłych specjalistów, oparcia się na opiniach osób niekompetentnych, ignorowania własności intelektualnej i technologicznej, pominięcia przyczyn obiektywnych (COVID-19, siła wyższa), ignorowania dokumentów, które były dostępne lub dostarczone, - zwrócenie uwagi na zagrożenie bezprawnego przejęcia majątku i projektów
autorskich, które stanowią dorobek 15-20 lat pracy autora (H.G.) i nie
mogą być przejęte bez rozstrzygnięcia co do istoty sprawy oraz ochrony praw
majątkowych i intelektualnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia sądu administracyjnego wówczas, gdy postępowanie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane ściśle wymogi określone w dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności takie jak wystąpienie przez stronę z odpowiednim żądaniem, bowiem ustawa nie przewiduje wznowienia postępowania z urzędu, żądanie musi być oparte na ustawowej podstawie wznowienia, przy czym podane przez stronę w skardze o wznowienie podstawy muszą zaistnieć faktycznie, nie wystarczy jedynie powołanie się na przepisy określające podstawy wznowienia.
Zgodnie z art. 279 ustawy p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Jak się przyjmuje w literaturze prawniczej oraz orzecznictwie sądowym, sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 p.p.s.a. nie oznacza jeszcze oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (por. postanowienie SN z 28.10.1999 r., sygn. akt II UKN 174/99, OSNAP 2001/4/133 oraz postanowienia NSA z 25.09.2001, sygn. akt II SA/Gd 970/0; z 19.04.2005 r. sygn. akt GSK 1242/04; z 21.02.2006 r. sygn. akt II OSK 45/06; z 17.04.2007 r. sygn. akt I FSK 607/06).
Wymienione w art. 273 § 2 p.p.s.a. przesłanki należy rozumieć w ten sposób, że okoliczności i dowody, na które powołuje się strona, istniały przed zakończeniem sprawy, której dotyczy wniosek. Po drugie zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania. Po trzecie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia sądu. Po czwarte, strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych skorzystać w poprzednim postępowaniu, ponieważ nie były one jej znane (por. wyrok NSA z 24.05.2024 r. sygn. akt I FSK 1336/23). Zatem podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 2 mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy, w której ma nastąpić wznowienie postępowania.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w tezie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2021 r. sygn.. akt II OSK 2596/18, że "Zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z konstrukcji powyższej normy prawnej wynika, iż chodzi o takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które nie zostały ujawnione w zakończonym postępowaniu sądowoadministracyjnym, to jest nieznanych w jego trakcie stronom i z których strona nie mogła skorzystać. Dodatkowo okoliczności te lub środki dowodowe muszą pozostawać w związku z prawomocnym orzeczeniem, które jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, to znaczy muszą być tego rodzaju, że mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w poprzednim postępowaniu. Chodzi więc o sytuację, w której przy wiedzy sądu o tych faktach czy dowodach w momencie orzekania zapadłoby rozstrzygnięcie innej treści".
Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania przesłanki wznowienia powinny być interpretowane w sposób ścisły. Celem tej instytucji jest weryfikacja orzeczenia prawomocnego pod kątem enumeratywnie wyliczonych, kwalifikowanych naruszeń prawa oraz - w razie ich stwierdzenia - usunięcie z obrotu prawnego wadliwego orzeczenia i zastąpienia go rozstrzygnięciem wolnym od wad (zob. K. Celińska - Grzegorczyk, Pozbawienie jednostki możności obrony praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2018, s. 213 i n.; H. Knysiak - Sudyka (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, komentarz do art. 270, LEX/el). Ponadto przyjmuje się, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko takie okoliczności, które są następstwem zdarzeń zaistniałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (zob. J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. C.H. Beck, Warszawa 2023 r., s. 1396).
W przedmiotowej sprawie dokonując wstępnej kwalifikacji skargi o wznowienie postępowania pojawiła się wątpliwość co do tego czy pismo strony skarżącej z 9 czerwca 2025 r. wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie spełnia wymogi formalne skargi w rozumieniu art. 279 ustawy p.p.s.a. Strona skarżąca zarządzeniem z dnia 17 lipca 2025 r. została wezwana do wykazania interesu prawnego w świetle wymogów określonych w 273 § 2 p.p.s.a., bo wyłącznie taką podstawę wznowieniową wskazano w skardze (k. 74 akt postępowania sądowego).
W odpowiedzi na wezwanie Sądu strona skarżąca przedłożyła pismo procesowe z 6 sierpnia 2025 r. zatytułowane: "Skarga uzupełniająca do skargi z dnia 9 czerwca 2025 r." (k. 81-103 akt postępowania sądowego). W przywołanym dokumencie skarżący wskazuje, że:
1. materiał dowodowy przedstawiony przez organ podatkowy w toku postępowania zakończonego decyzją z 21 września 2022 r. był powierzchowny, wybiórczy i niepełny, a sama decyzja – którą niniejszym zaskarżam w całości – została wydana bez uwzględnienia istotnych dowodów potwierdzających rzeczywisty charakter prowadzonej działalności gospodarczej;
2. w szczególności materiał ten miał charakter założeniowy, oparty na przyjęciu a priori fikcyjności działalności gospodarczej, co narusza zasady postępowania dowodowego oraz art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej;
3. organ podatkowy nie wykazał pozytywnie i jednoznacznie okoliczności faktycznych, a jego wnioski opierały się na domniemaniu, a nie weryfikowalnym materiale dowodowym;
4. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną brak jest spójnego uzasadnienia faktycznego wskazującego na realną analizę dostarczonych dokumentów.
Stosownie do art. 281 p.p.s.a. na rozprawie Sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia postępowania. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.
Oceniając skargę z punktu widzenia wymagań formalnych wskazanych art. 279 p.p.s.a., Sąd po zapoznaniu się z całokształtem dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy stwierdził, że w sprawie nie było podstaw do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, ponieważ strona skarżąca w skardze powołała ustawowe przesłanki wznowieniowe oraz zachowała termin do jej wniesienia.
Przechodząc do merytorycznej oceny powołanych w skardze podstaw wznowienia, wyjaśnić na wstępie trzeba, że skarga o wznowienie postępowania nie jest środkiem odwoławczym, lecz nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Skarga ta nie jest zatem środkiem umożliwiającym ponowną ocenę, w pełnym zakresie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/OI 556/22. Skarga o wznowienie stanowi odstępstwo od zasady związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (art. 170 p.p.s.a.), dlatego zakres orzekania w sprawie zainicjowanej taką skargą jest ściśle zdeterminowany podstawami wznowienia przywołanymi w skardze. Podkreślić również należy, że zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia. Postępowanie wznowieniowe nie może wobec tego stanowić kolejnej, trzeciej instancji postępowania sądowoadministracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, strona skarżąca w skardze o wznowienie postępowania sądowego złożonej do Sądu z dnia 9 czerwca 2025 r. (k. 4 akt postępowania sądowego) jak również w uzupełnieniu skargi z dnia 6 sierpnia 2025 r. (k. 81 akt postępowania sądowego) jako podstawę prawną wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 556/22, w którym Sąd skargę oddalił - wskazuje art. 273 § 2 p.p.s.a. W złożonej skardze nie ma wskazanych innych podstaw wznowieniowych. Przywołany przepis prawa stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Z akt sprawy wynika, że skargę wniesiono w terminie 3 miesięcznym przewidzianym w art. 277 p.p.s.a. Zgodnie z przywołanym przepisem termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Jak już wskazano strona skarżąca podstawy prawnej z art. 273 § 2 p.p.s.a. upatruje w wyroku WSA w Olsztynie z 20 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 269/24. Na dzień rozpoznania przedmiotowej sprawy wyrok ten jest nieprawomocny. Jak można przeczytać na s. 2 skargi (k. 5 akt postępowania sądowego), cyt.: "W dniu 17 marca 2025 r. po zapoznaniu się z uzasadnieniem wyroku mojego męża H.G. wydanego przez WSA w Olsztynie w dniu 20 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 269/24 dowiedziałam się o uchyleniu przez Sąd decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 28 maja 2024 r. wydanej w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w mojej sprawie".
W realiach niniejszej sprawy zdaniem Sądu należało uznać, że wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyroku z 20 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 269/24 pozostawało bez jakiegokolwiek wpływu na wydane w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 556/22 rozstrzygnięcie z 30 sierpnia 2023 r. Choćby już z tego powodu, że wyrok WSA w Olsztynie z 20 lutego 2025 r. zapadł w dacie późniejszej. Orzeczenie na które powołuje się strona skarżąca jako środek dowodowy o którym mowa 273 § 2 p.p.s.a zapadło prawie 1,5 roku później. Trudno zatem mówić o wykryciu okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania w oparciu o wskazaną przez skarżącą podstawę wznowienia postępowania sądowego. Już zatem z tej przyczyny należało uznać, że przedstawiony przez stronę skarżącą środek dowodowy nie stanowi podstawy wznowieniowej zakończonego postępowania przed sądem administracyjnym - nie istniał on w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, nie mógł mieć zatem jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy (por. wyrok NSA w wyroku z dnia 24 maja 2024 r., sygn. akt I FSK 1336/23).
Godzi się również raz jeszcze zauważyć, że na dzień rozpoznania sprawy przywołany wyrok tutejszego Sądu 20 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 269/24 jest wyrokiem nieprawomocnym. Nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego na gruncie przepisów p.p.s.a do czasu uprawomocnienia poza wyjątkami wskazanymi w ustawie nie wywołuje skutków prawnych i nie jest wiążący.
Dodatkowo, jak wynika z akt kontrolowanej sprawy, strona skarżąca pomimo wezwania Sądu z dnia 17 lipca 2025 r. do wykazania interesu prawnego zgodnie z powołaną podstawą prawną z art. 273 § 2 p.p.s.a. w żaden sposób nie wykazała, że wskazanego jako podstawę wznowieniową dowodu, nie mogła przedstawić wcześniej, przed wydaniem wyroku z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 556/22. Przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. wprost wymaga, aby dokument czy okoliczność miała walor nowości strona musi wykazać że nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu. Walor nowości w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. oznacza obiektywną niemożność skorzystania z dowodu lub okoliczności w poprzednim postępowaniu. Nie chodzi o to, czy strona faktycznie z tego skorzystała, lecz o to, czy mogła to zrobić. W judykaturze przyjmuje się, że nie spełnia wymogu nowości dowód, o którym strona wiedziała, ale go nie przedstawiła; dokument, który mógł być zdobyty wcześniej przy zachowaniu minimalnej staranności; okoliczności znane stronie, ale pominięte. Należy również podkreślić, że między nowymi okolicznościami czy dowodami a treścią wcześniej wydanego orzeczenia musi istnieć wyraźny związek przyczynowy (por. wyrok NSA z 24 maja 2024 r., sygn. akt I FSK 1335/23; wyrok NSA z 21 września 2022 r., sygn. II FSK 13/22).
Na marginesie powyższych wywodów Sąd pragnie zwrócić w tym miejscu uwagę, że strona skarżąca miała prawną możliwość zaskarżenia wyroku WSA w Olsztynie z 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 556/22. W aktach sądowych sprawy o sygn. akt I SA/Ol 556/22 znajduje się postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2024 r. sygn. akt I FZ 378/23. W przywołanym, postanowieniu NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 556/22 odmawiające przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 556/22. W uzasadnieniu przywołanego postawienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Prawidłowe było bowiem stwierdzenie przez WSA, że nie sposób uznać, aby skarżąca w tej sprawie należycie zadbała o swoje interesy. W sprawie tej nie wystąpiły także przeszkody, których skarżąca nie mogła usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku". Należy zwrócić uwagę, że wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem sądu nie służy do "naprawiania" sytuacji, w której strona nie dochowała terminowi na złożenie wniosku o uzasadnienie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 maja 2020 r., sygn. II OSK 2264/19 jednoznacznie wskazał, że wznowienie postępowania nie jest instytucją automatyczną ani zamienną względem innych środków prawnych, podlega też odrębnym ścisłym warunkom określonym w ustawie. Strona skarżąca nie może w skardze o wznowienie postępowania upatrywać również substytutu postępowania kasacyjnego, do czego zdaje się zmierzać w niniejszej sprawie kwestionując prawidłowość wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 556/22. Są to bowiem dwa odrębne względem siebie postępowania, bowiem służą zwalczaniu innych wadliwości orzeczenia sądowego, co znajduje wyraz w precyzyjnie uregulowanych przez ustawodawcę podstawach kasacyjnych i wznowieniowych (por. prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 25 maja 2018 r., sygn. akt II SAB/Łd 54/18).
W doktrynie prawa administracyjnego jednolicie wskazuje się środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania (por. H. Knysiak-Molczyk w T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005.s 671, J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 55, A. Kabat t. 6 do art. 273 w Komentarz do art. 273 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, publ. baza LEX). Teza ta jest w pełni aprobowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 25 listopada 2011 r. w sprawie II FSK 976/10 i powołane w nim orzecznictwo). To oznacza, że przywołany przez stronę skarżącą skarżącą środek dowodowy w postaci wyroku WSA w Olsztynie z 20 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 269/24 nie może stanowić podstawy wznowieniowej zakończonego postępowania przed sądem administracyjnym w dniu 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Ol 556/22 - nie istniał on w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, nie mógł mieć zatem wpływu na wynik sprawy.
Zarówno w literaturze przedmiotu jak i w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości twierdzenie, że przez okoliczności faktyczne lub środki dowodowe (które zostały później wykryte) należy rozumieć tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, które miałoby zostać wznowione (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 6. wydanie, wyd. Wolters Kluwer, s. 1183; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 22 września 2017 r. sygn. akt II FSK 679/17, 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1676/17, 21 września 2021 r. sygn. akt II OSK 1719/21, z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt: II FSK 13/22).
W świetle przywołanej argumentacji przywołany przez stronę skarżącą wyrok WSA w Olsztynie z 20 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Ol 269/24 nie może być zatem potraktowany jako nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a.
W przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu strona skarżąca błędnie utożsamia przesłanki wznowienia postępowania sądowego z przesłankami wznowienia postępowania podatkowego. Zauważyć należy, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego na które powołuje się strona skarżąca w uzasadnieniu skargi na poparcie przedłożonej argumentacji (s. 8 akt postępowania sądowego - tj. wyrok NSA z 6 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 566/17; wyrok NSA z 24 lipca 2024 r., sygn. akt II FSK 1639/23 oraz wyrok NSA z 26 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 391/12) nie dotyczy istoty rozpoznawanej sprawy, bowiem wszystkie te orzeczenia dotyczą wznowienia postępowania w trybie administracyjnym zakończonego decyzją ostateczną na zasadach określonych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym lub podatkowym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną. Odmienne są bowiem przesłanki wznowienia postępowania sądowego i podatkowego z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Innymi słowy wznowienie postępowania z uwagi na wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy uzasadniają jedynie te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym. W świetle powyższego powołane przez stronę skarżącą okoliczności nie mogą być uznane za mające wpływ na wynik sprawy sądowej w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a.
Podzielić należy pogląd ugruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż jeżeli wykryta okoliczność faktyczna lub środek dowodowy mógłby mieć wpływ na wynik sprawy administracyjnej, to powinien być wykorzystany w tym właśnie postępowaniu; wówczas dotknięta wadą decyzja administracyjna podlega zweryfikowaniu w trybie wznowienia bez konieczności wcześniejszej zmiany lub uchylenia wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę (por. wyrok NSA z 29 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1942/15; por. szerzej: A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 270; por. szerzej W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Z problematyki wznowienia postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego, "Samorząd Terytorialny" 1996, nr 5, s. 22-27). Należy z całą mocą podkreślić, że wznowienie postępowania sądowego i wznowienia postępowania podatkowego to całkowicie odrębne konstrukcje prawne (zob. wyrok NSA z 9 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 743/05).
W świetle powyższego wskazane przez skarżącą dokumenty stanowiące załącznik do skargi z 9 czerwca 2025 r. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, które zdaniem strony skarżącej nie były znane na dzień wydania decyzji Naczelnika Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie z dnia 21 września 2022 r. (k. 10-60 akt postępowania sądowego) mogą stanowić odrębny materiał dowodowy, rozpoznany przez właściwy organ podatkowy w odrębnym postępowaniu o którym mowa w Rozdziale 17 Ordynacji podatkowej.
Podkreślić należy, że kompetencje sądów administracyjnych w Polsce są ściśle wyznaczone przepisami prawa, co wynika zarówno z art. 184 Konstytucji RP, jak i z zasady legalizmu (art. 7 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 10 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPS 3/10 podkreślił, że właściwość sądów administracyjnych jest wyjątkowa i ściśle określona ustawowo. W uchwale z 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił również uwagę, że sąd administracyjny nie może zastępować organu w jego kompetencjach decyzyjnych. Oznacza to, że w ujęciu przepisów działu VII Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wznowienie postępowania jest instytucją wyjątkową. Owa wyjątkowość wyraża się w tym, że wymieniona instytucja przysługuje od ściśle określonych orzeczeń i na ściśle określonych podstawach. Postępowania ze skargi o wznowienie postępowania ogranicza się bowiem do ponownego rozpatrzenia sprawy, ale wyłącznie w granicach wskazanych przez stronę przesłanek, które muszą mieścić się w ściśle określonych prawem podstawach wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA z 28 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 1695/12).
Końcowo wskazać należy, że w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że negatywny wynik merytorycznej oceny podstawy o wznowienie postępowania powoduje oddalenie wniosku (skargi) na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., a nie jego odrzucenie w oparciu o art. 281 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1342/04; wyrok WSA w Warszawie z 9 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1627/17).
Mając na względzie całokształt argumentacji przywołanej w uzasadnieniu Sąd orzekł na mocy art. 282 § 2 p.p.s.a. o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania. Takie rozstrzygnięcie Sądu ma miejsce w razie negatywnej oceny zasadności zgłoszonej podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnegto lub braku jej wpływu na treść wydanego uprzednio orzeczenia.