I SA/OL 27/25

I SA/Ol 27/25 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2025-06-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy
Jolanta Strumiłło
Przemysław Krzykowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 17 par1, par.1c, art.18, art. 64c par.9 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 58 par.1 i par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Jolanta Strumiłło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 28 października 2024 r., nr 2801-IEE.7192.197.2024 w przedmiocie uchybienia terminu do wystąpienia z wnioskiem oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 28 października 2024 r. nr 2801-IEE.7192.197.2024 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie (dalej: Dyrektor) po rozpatrzeniu zażalenia D. P. (dalej: skarżący, podatnik, strona) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie (dalej: organ I instancji) z 29 sierpnia 2024 r., w sprawie uchybienia terminu do wystąpienia z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych naliczonych na podstawie tytułu wykonawczego z 20.06.2024 r., nr [...]. Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ I instancji prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne m. in. na podstawie tytuł wykonawczego z 20.06.2024 r., nr [...], wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie, obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r., w kwocie należności głównej 1.020,20 zł (według stanu na 20.06.2024 r.). Podstawą prawną egzekwowanego obowiązku była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 29.05.2024 r., nr 2801-IOD.4102.8.2024. Wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie ww. tytułu wykonawczego nastąpiło 20.06.2024 r., w wyniku doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności – B. S.A. zawiadomienia z 20.06.2024 r., nr Z.109076088.GEW.E, o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Odpis tytułu wykonawczego, wraz z powyższym zawiadomieniem, doręczono skarżącemu 17.07.2024 r. W związku z wyegzekwowaniem 19.07.2024 r. całości dochodzonego obowiązku, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 8.07.2024 r., skierowanym do B. S.A., uchylił ww. zajęcie. W zażaleniu z 16.08.2024 r. złożonym na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 25.07.2024 r., znak: 2813-SEE2.7113.251.2024, wskazując na art. 64 § 9 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.; zwana dalej: u.p.e.a.) w związku z art. 56 u.p.e.a. oraz powołując mi. in. tytuł wykonawczy o numerze [...], skarżący wniósł o zwrot opłaty egzekucyjnej w kwocie 1.821,50 zł. Powyższe pismo zostało zakwalifikowane w tej części przez organ I instancji jako wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Odnosząc się do powyższego wniosku, Naczelnik postanowieniem z 29.08.2024 r., znak: 2813-SEE2.7113.340.2024, stwierdził uchybienie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wydanie powyższego postanowienia. W zażaleniu, skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie: art. 25 § 1 u.p.e.a., art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., art. 27e u.p.e.a, art. 33 u.p.e.a, art. 35 u.p.e.a. i art. 45cd ust. 4 u.p.e.a., art. 64 § 9 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 56 u.p.e.a., a także art. 7-10 k.p.a. oraz 77 k.p.a. Zakwestionował prawidłowość prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania egzekucyjnego. Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor zaskarżonym postanowieniem z 28 października 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie z 29 sierpnia 2024 r. Wskazał, że zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia: a. wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b. zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, c. w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne. Zdaniem Dyrektora, obowiązek objęty tytułem wykonawczym z 20.06.2024 r., nr [...], został wyegzekwowany 20.06.2024 r. Tym samym, uprawnienie skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na mocy art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. wygasło 22.07.2024 r. Skarżący wniósł natomiast wniosek o zwrot opłaty egzekucyjnej w treści zażalenia z dnia 18.08.2024 r., a więc po upływie 30 dni od wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Dyrektor wskazał również, że zastrzeżenia skarżącego dotyczące prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie postępowania egzekucyjnego zostały rozpoznane przez wierzyciela w trybie właściwym dla zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając Dyrektorowi naruszenie: - art. 7-10 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a.; - art. 6 § 1 u.p.e.a. oraz art. 26 § 5 u.p.e.a., gdyż w sprawie
wystąpiła okoliczność uchylania się od wykonania obowiązku przez organ; w rezultacie skarżący został zmuszony do zapłacenia należności głównej z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi w kwocie 25314,72 zł zamiast 2718,80 zł, jak zostało ustalone z Urzędem Skarbowym w Olsztynie. W wyniku powyższych działań, stronie pobrano niesłusznie 5888,68 zł; - art. 33 u.p.e.a. oraz art. 35 u.p.e.a., poprzez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego; - art. 7 § 2 u.p.e.a., ponieważ organ egzekucyjny wystawił nie cztery,
a osiem tytułów wykonawczych (w których odsetki i opłaty egzekucyjne naliczane są na inny dzień) na podstawie których wydano piętnaście zawiadomień o zajęciu
wierzytelności; - art. 26 § 5 u.p.e.a., poprzez zakwestionowanie poprawności przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący odebrał tytuł wykonawczy o nr : [...] z poczty w dniu 17.07.2024 r. po 27 dniach od jego wystawienia i przesłania do banku; - art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a., poprzez niewydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie 30 dni od wyegzekwowania całości obowiązku; - art. 26 § 3 u.p.e.a., poprzez brak wystawienia tytułu wykonawczego również na byłą żonę (zobowiązania obejmują okres kiedy skarżący był w związku małżeńskim); - art. 45 ust. 4 pkt 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez brak otrzymania informacji wynikającej z ww. przepisu prawa; - art. 64 § 9 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 56 u.p.e.a., poprzez niezwrócenie kosztów egzekucyjnych oraz odsetek za ich zwłokę. W uzasadnieniu skargi, skarżący zakwestionował podjęte przez organ egzekucyjny czynności, zastosowane środki egzekucyjne, podważył zasadność wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zarzucił brak poprawności prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie postępowania w sprawie wydania postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oraz zażądał zwrotu kosztów egzekucyjnych naliczonych w kwocie 1.821,50 zł. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 17 § 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm.) "O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia." Art. 18 u.p.e.a. stanowi, że "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego." Z kolei zgodnie z art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a.: "Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych:
1) na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia:
a) wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,
b) zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych,
c) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne;
2) z urzędu, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela niebędącego jednocześnie organem egzekucyjnym, niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wydania:
a) zawiadomienia o przyczynach nieprzystąpienia do egzekucji, jeżeli nie wydano postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji,
b) postanowienia o nieprzystąpieniu do egzekucji,
c) postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego,
d) postanowienia o zakończeniu egzekucji, o którym mowa w art. 62f § 1". Należy też przytoczyć art. 17 § 1c u.p.e.a., który wskazuje, że "Organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. Na postanowienie przysługuje zażalenie." Wskazać należy, że organ egzekucyjny jest od 30.07.2020 r. z mocy art. 17 § 1c uprawniony do stwierdzania, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. Termin "podanie" powinien być rozumiany szeroko i obejmować również zażalenie oraz zarzuty. Ustawa nie wskazuje, czy organ egzekucyjny wykonuje to uprawnienie wyłącznie w odniesieniu do skarg, wniosków lub innych podań wnoszonych do organu egzekucyjnego lub do innego organu za pośrednictwem organu egzekucyjnego (por. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2025, art. 17). Mając na uwadze przytoczony stan prawny Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy rozstrzygające w kwestii wniosku skarżącego prawa nie naruszyły. Złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu przewidzianego do jego wniesienia, jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych. Termin ten może jednak zostać przywrócony pod warunkiem równoczesnego spełnienia przesłanek określonych w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. Powyższy przepis ma zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym poprzez odesłanie zawarte w art. 18 u.p.e.a. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin - art. 58 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olsztynie prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przedmiotowego wniosku. Z akt kontrolowanej sprawy jednoznacznie wynikało, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym z 20.06.2024 r., nr [...], został wyegzekwowany 20.06.2024 r. Tym samym, uprawnienie skarżącego do wystąpienia z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na mocy art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. wygasło 22.07.2024 r. W ocenie Sądu zauważyć należy, że w treści zażalenia z 16.08.2024 r. złożonego na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 25.07.2024 r., znak: 2813- SEE2.7113.251.2024, wskazując na art. 64 § 9 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 56 u.p.e.a. oraz powołując m. in. tytuł wykonawczy o numerze [...], skarżący w sposób nie budzący wątpliwości wniósł o zwrot opłaty egzekucyjnej w kwocie 1.821,50 zł. W świetle żądania wnioskodawcy zdaniem Sądu trafnie powyższe pismo w tej części zostało zakwalifikowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie jako wniosek o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Zatem, jak wynika z akt sprawy powyższy wniosek został złożony po upływie 30 dni od wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. W takiej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 17 § 1c u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stwierdza, w drodze postanowienia, uchybienie terminu do wniesienia skargi, wniosku lub innego podania, którego wniesienie jest ograniczone terminem. W postanowieniu wydanym w tym trybie nie można formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku jest bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym, organ nie rozstrzyga więc sprawy co do jej istoty. Nie ulega wątpliwości, że termin 30 dni, uprawniający skarżącego do wystąpienia z żądaniem w sprawie wydania postanowienia kosztowego jest terminem zawitym, którego niedochowanie skutkuje brakiem podstaw do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych (por. wyrok WSA w Gdańsku z 4.03.2025 r., I SA/Gd 658/23, LEX nr 3849327). W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego w skardze naruszenia przepisów: Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie odnoszą się w żadnej mierze do treści zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z 28.10.2024 r., znak: 2801-IEE.7192.197.2024, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Olsztynie z 29.08.2024 r. stwierdzające uchybienie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych naliczonych na podstawie tytułu wykonawczego z 20.06.2024 r., nr [...]. Odnosząc się argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi Sąd pragnie zwrócić uwagę, że z uwagi na to, że w nikły sposób miała ona związek z zaskarżonym postanowieniem. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej, niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy, Sąd nie może wkraczać w sprawę nową, w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania i wydawanych w nim orzeczeń administracyjnych. Przy czym sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym kontroli legalności poddano wyłącznie postanowienie wskazane w sentencji wyroku. Sąd w niniejszej sprawie nie miał zatem kognicji do badania zarzutów skarżącego odnoszących się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Zarzuty tego rodzaju pozostają poza granicami zaskarżenia w niniejszej sprawie, co wyklucza ich badanie dla ustalenia tego, czy zaskarżone postanowienie Dyrektora odpowiada prawu. Stronie niezadowolonej z działalności organów egzekucyjnych służą środki ochrony określone w u.p.e.a. oraz k.p.a., a ponadto droga sądowa w sprawach, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z 30 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 336/24). Raz jeszcze podkreślić należy, że treść art. 64c § 9 pkt 1 u.p.e.a. uzależnia wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych od złożenia stosowanego żądania zobowiązanego w terminie określonym w tym przepisie. Wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów skarżący złożył 16.08.2024 r., a więc po upływie 30 dni od dnia wyegzekwowania tych należności. Nie ulega wątpliwości, że termin 30 dni, uprawniający skarżącego do wystąpienia z żądaniem w sprawie wydania postanowienia kosztowego jest terminem zawitym, którego niedochowanie skutkuje brakiem podstaw do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
W tej sytuacji Sąd uznał, że złożenie przez skarżącego wniosku o jego wydanie 8 lutego 2023 r. tj. po upływie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości należności pieniężnych objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi uprawniało organ egzekucyjny do zastosowania w sprawie art. 17 § 1c u.p.e.a. i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Uznając zatem, że organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, Sąd skargę jako niezasadną i działając w trybie at. 119 pkt 3 p.p.s.a.- na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił.