I SA/Ol 269/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-11-10
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITulga mieszkaniowazwolnienie płatnikaOrdynacja podatkowacele mieszkaniowekasa mieszkaniowanieruchomościbudownictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatniczki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że kwestia zwolnienia płatnika z obowiązku poboru podatku dochodowego była odrębnym postępowaniem od prawa do ulgi mieszkaniowej.

Skarżąca T. P. wniosła o zwolnienie płatnika z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, argumentując, że wydatek na zakup części działki z budynkiem mieszkalnym kwalifikuje się jako cel mieszkaniowy. Organy podatkowe utrzymały w mocy decyzję o zwolnieniu płatnika, jednak w uzasadnieniu poruszyły kwestię prawa do ulgi mieszkaniowej, co wykraczało poza przedmiot sprawy. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że choć analiza prawa do ulgi była przedwczesna, nie miała wpływu na wynik sprawy dotyczącej zwolnienia płatnika.

Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwolnieniu płatnika (Szpitala SPZOZ) z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty 4.846,10 zł za rok 2004. Podstawą materialnoprawną było art. 22 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zezwalający na zwolnienie płatnika, gdy podatnik uprawdopodobni, że pobrany podatek byłby niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego. Organy uznały, że skarżąca poniosła w latach 2000-2003 wydatki na cele mieszkaniowe związane z oszczędzaniem w kasie mieszkaniowej, a kwota podatku pozostała do realizacji z lat ubiegłych była wysoka, co uzasadniało zwolnienie płatnika. Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się również do zarzutów skarżącej dotyczących odmowy prawa do odliczenia 30% wydatków na systematyczne oszczędzanie w kasie mieszkaniowej w związku z zakupem części działki z budynkiem. Stwierdził, że te zarzuty nie są związane z przedmiotem sprawy, którym jest zwolnienie płatnika, a nie określenie zobowiązania podatkowego czy zasadność odliczenia. Wskazał, że cele mieszkaniowe określone w ustawie o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego nie obejmują nabycia udziałów w nieruchomości. Skarżąca argumentowała, że zakup 15/100 części działki z budynkiem mieści się w definicji celu mieszkaniowego z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy, a słowa "udział" i "części" są synonimami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że ani decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, ani Naczelnika Urzędu Skarbowego nie rozstrzygnęły o prawie do ulgi mieszkaniowej, a jedynie o zwolnieniu płatnika. Rozważania organów dotyczące prawa do ulgi mieszkaniowej zostały uznane za wykraczające poza przedmiot sprawy i bezzasadne w świetle art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, jednakże nie miały wpływu na wynik sprawy. Sąd, związany granicami sprawy, nie mógł wkraczać w kwestie, które mogą być przedmiotem odrębnego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustawa wymienia konkretne cele mieszkaniowe, a wśród nich nie ma nabycia udziałów w nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, stwierdził, że cele mieszkaniowe są ściśle określone i nie obejmują nabycia udziałów w nieruchomości, co było przedmiotem wniosku skarżącej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Ord.pod. art. 22 § § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobierania podatku, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że pobrany podatek byłby niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.

Ustawa o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego art. 8 § ust. 2

Określa cele mieszkaniowe, na które można przeznaczyć środki z kasy mieszkaniowej, w tym nabycie działki budowlanej lub jej części pod budowę domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 27a § ust. 13 pkt 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Dotyczy obowiązku wydatkowania oszczędności zgromadzonych w kasie mieszkaniowej zgodnie z celami systematycznego oszczędzania.

Ustawa o zmianie ustawy o podatku dochodowym art. 4 § ust. 3

Określa zasady dotyczące wydatkowania oszczędności z kasy mieszkaniowej.

PPSA art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa kompetencje sądu administracyjnego do badania legalności zaskarżonej decyzji.

PPSA art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest związany granicami sprawy wyznaczonymi przez przedmiot zaskarżonej decyzji.

PPSA art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi.

Ord.pod. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Określa, że uzasadnienie decyzji musi zawierać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy oraz że wszelkie inne kwestie poruszane w uzasadnieniu, które wykraczają poza przedmiot sprawy, są bezzasadne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie udziału w działce budowlanej z budynkiem mieszkalnym nie jest celem mieszkaniowym w rozumieniu ustawy. Sąd administracyjny jest związany zakresem zaskarżonej decyzji i nie może rozstrzygać kwestii nieobjętych postępowaniem.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że nabycie 15/100 części działki z budynkiem mieści się w definicji celu mieszkaniowego z art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy, a słowa 'udział' i 'części' są synonimami.

Godne uwagi sformułowania

Sąd będąc bowiem związany granicami sprawy, jakie wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji (...), nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę, która dopiero może być przedmiotem odrębnego postępowania przed organem administracji.

Skład orzekający

Ryszard Maliszewski

przewodniczący

Wojciech Czajkowski

sprawozdawca

Zofia Skrzynecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja celów mieszkaniowych w kontekście ulgi podatkowej oraz zakresu kognicji sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia udziału w nieruchomości i interpretacji przepisów z początku lat 2000.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej dla wielu obywateli kwestii ulg mieszkaniowych i interpretacji przepisów podatkowych, choć jej kontekst prawny jest już nieco historyczny.

Czy zakup części domu to cel mieszkaniowy? Sąd wyjaśnia zasady ulgi podatkowej.

Dane finansowe

WPS: 4846,1 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 269/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Ryszard Maliszewski /przewodniczący/
Wojciech Czajkowski /sprawozdawca/
Zofia Skrzynecka
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Sędzia WSA - Zofia Skrzynecka Asesor WSA - Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zwolnienia z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego a dnia 25 marca 2004r. w sprawie zwolnienia płatnika - Szpitala - Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w O., z obowiązku poboru w 2004r. podatku dochodowego od osób fizycznych T. P., w kwocie 4.846,10 zł.
Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia Dyrektor Izby powołał art. 22 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.), zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobierania podatku, jeżeli podatnik uprawdopodobni, że pobrany podatek byłby niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy.
W ocenie organu II instancji, ustalony w oparciu o dokumenty przedłożone przez Podatniczkę stan faktyczny w sprawie potwierdził, że pobrany podatek w związku z korzystaniem z ulgi mieszkaniowej będzie niewspółmiernie wysoki w stosunku do podatku należnego za rok podatkowy 2004. Strona poniosła bowiem w latach 2000-2003 wydatki na cele mieszkaniowe związane z systematycznym oszczędzaniem w kasie mieszkaniowej, zaś kwota podatku pozostała do realizacji z lat ubiegłych w 2004r. wyniosła wg zeznania rocznego PIT-36 za 2003r. 4.846,11 zł. W tych okolicznościach zwolnienie płatnika z obowiązku poboru w 2000r. podatku dochodowego T. P. do wysokości tej kwoty było, zdaniem Dyrektora Izby, uzasadnione. Naczelnik Urzędu Skarbowego prawidłowo zastosował zatem powołany wyżej przepis Ordynacji podatkowej.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutów złożonego przez T. P. odwołania dotyczących niesłusznej odmowy prawa do odliczenia od podatku 30% wydatków poniesionych na systematyczne oszczędzanie w kasie mieszkaniowej w związku z zakupem 15/100 działki z budynkiem mieszkalnym, o czym w ocenie Strony rozstrzygnięto w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, Dyrektor Izby stwierdził, iż zarzuty te nie są związane przedmiotem niniejszej sprawy. Przedmiotem tym nie jest bowiem określenie zobowiązania w podatku dochodowym Stron, czy też zasadność odliczenia od podatku oszczędności zgromadzonych w kasie mieszkaniowej, a ustalenie istnienia przesłanek do zwolnienia płatnika z obowiązku poboru podatku. Organ II instancji wskazał, iż wbrew twierdzeniu zawartemu w odwołaniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie odmówił Podatniczce prawa do odliczenia od podatku 30% wydatków poniesionych na systematyczne oszczędzanie w kasie mieszkaniowej, a jedynie zwolnił płatnika z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok w kwocie 4.846,10 zł, co było przedmiotem wniosku Strony. Niemniej w uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż z przepisu art. 27a ust. 13 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na treść art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 21.11.2001r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym (Dz.U. nr 134, poz.1509 ze zm.) wynika obowiązek wydatkowania oszczędności zgromadzonych w kasie mieszkaniowej zgodnie z celami systematycznego oszczędzania określonymi w odrębnych przepisach. Jak wskazał organ II instancji cele systematycznego oszczędzania, służące zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy zostały wymienione w art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 26.10.1995r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz.U. z 2000r. nr 98, poz.1070 ze zm.). Zgodnie z wyżej powołanym przepisem celami mieszkaniowymi są służące zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorcy:
1) nabycie, budowa, przebudowa, rozbudowa lub nadbudowa domu albo lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość,
2) uzyskanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, albo prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego,
3) remont domu albo lokalu, o którym mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem bieżącej konserwacji i odnowienia mieszkania,
4) spłata kredytu bankowego zaciągniętego na cele wymienione w pkt 1-3,
5) nabycie działki budowlanej lub jej części pod budowę domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest lub ma być położony lokal mieszkalny kredytobiorcy. Wśród ww. celów mieszkaniowych nie zostało wyszczególnione nabycie udziałów w nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż brak jest przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W złożonej skardze T. P. podniosła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organów obu instancji uznającym sposób wydatkowania przez Nią środków z kasy mieszkaniowej za niezgodny z ustawą z 26.10 1995r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Skarżąca zwróciła uwagę, iż decydując się na zakup 15/100 części działki wraz z posadowionym na niej domem kierowała się art.8 ust. 2 pkt 5 tej ustawy który zezwalał na wykorzystanie środków zgromadzonych w kasie mieszkaniowej na "nabycie działki budowlanej lub jej części pod budowę domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest lub ma być położony lokal mieszkalny kredytobiorcy". Strona podkreśliła, iż w akcie notarialnym zawarte jest sformułowanie "sprzedają ... 15/100 części", a słowo "udział" i słowo "części" wzajemnie się zastępują, co jest ogólną zasadą wynikającą ze słownika wyrazów bliskoznacznych. Podniosła, że organ podatkowy I instancji, jak również organ odwoławczy nie uznając tożsamości słów "część i "udział", pozbawiły Stronę prawa do skorzystania z ulgi mieszkaniowej. W związku z powyższym T. P. wniosła o uznanie zakupu 15/100 części działki wraz z posadowionym na nim budynkiem mieszkalnym, jako wydatkowania środków z kasy mieszkaniowej zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy.
W odpowiedzi ustosunkowując się do zarzutów skargi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała prawo w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Wbrew twierdzeniom Skarżącej zarówno decyzja Dyrektora Izby Skarbowej, jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego nie rozstrzygnęły sprawy dotyczącej prawa do skorzystania przez Podatniczkę z ulgi mieszkaniowej w 2004r. w zakresie odliczenia poniesionego wydatku w związku z oszczędzaniem w kasie mieszkaniowej. Biorąc pod uwagę materiały sprawy, w tym zarówno treść wniosku T. P. z dnia 25 lutego 2004r., jak również sentencję decyzji organu I instancji oczywistym jest bowiem, iż przedmiotem postępowania podatkowego było w tym przypadku zbadanie zaistnienia przesłanek o których mowa w art.22 § 2 pkt 2 Ordynacji, po czym rozstrzygniecie w kwestii zwolnienia płatnika z obowiązku pobierania podatku.
Podnieść należy, iż powołanie w końcowej części uzasadnienia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczącej zwolnienia płatnika z poboru podatku, przepisu art. 27a ust.13 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak też wskazanie celów systematycznego oszczędzania stanowiących podstawę do uznania prawa do ulgi, niewątpliwie wykracza poza granice przedmiotu badanej sprawy podatkowej i w świetle art.210 § 4 Ordynacji należy uznać za bezzasadne. Niemniej jednak, zdaniem składu orzekającego, uchybienie to powodując przedwczesny i zbędny spór w kwestiach mogących być przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe dopiero po dokonaniu przez podatniczkę rocznego rozliczenia podatkowego za 2004r., nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Tym samym nie może skutkować koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd będąc bowiem związany granicami sprawy, jakie wyznacza przedmiot zaskarżonej decyzji (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270), nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę, która dopiero może być przedmiotem odrębnego postępowania przed organem administracji.
Skoro zatem rozważania Strony zawarte w złożonej skardze pozostają poza przedmiotem sprawy dotyczącej zwolnienia płatnika z obowiązku poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w 2004r., zaś kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI