I SA/Ol 268/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Olsztynie oddalił skargę podatnika, uznając sprzedaż nieruchomości za pozarolniczą działalność gospodarczą, a nie zwolniony z podatku obrót majątkiem rolnym.
Podatnik A. O. skarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok, uznając sprzedaż nieruchomości za pozarolniczą działalność gospodarczą. Podatnik argumentował, że sprzedawane grunty rolne stanowiły część jego gospodarstwa rolnego i powinny być zwolnione z podatku. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ilość i charakter transakcji sprzedaży nieruchomości, w tym krótki okres posiadania i częste transakcje, jednoznacznie wskazywały na zarobkowy charakter działalności, a nie na prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpatrzył skargę A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok. Sprawa dotyczyła sprzedaży nieruchomości rolnych, które zdaniem organów podatkowych stanowiły pozarolniczą działalność gospodarczą, podczas gdy podatnik twierdził, że były to składniki jego gospodarstwa rolnego, podlegające zwolnieniu podatkowemu. Organy podatkowe ustaliły, że podatnik i jego małżonka dokonali w 2000 roku licznych transakcji zakupu i sprzedaży nieruchomości, często w krótkich odstępach czasu, co wskazywało na zarobkowy charakter tych działań. Podkreślono, że nieruchomości te nie były wykorzystywane rolniczo, a ich sprzedaż następowała w ramach zorganizowanej działalności, w tym poprzez uczestnictwo w przetargach i ogłoszenia. Sąd podzielił stanowisko organów, uznając, że ilość i charakter transakcji wyczerpują pojęcie zorganizowanej i ciągłej działalności gospodarczej. Sąd odrzucił argumentację podatnika o posiadaniu gospodarstwa rolnego, wskazując, że sama sprzedaż nieruchomości rolnych nie oznacza automatycznie zwolnienia z podatku, zwłaszcza gdy grunty tracą charakter rolny lub gdy sprzedaż następuje w ramach działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że dla kwalifikacji przychodów jako pochodzących z działalności gospodarczej decydująca jest faktyczna działalność, a nie deklaracje podatnika. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, utrzymując w mocy decyzję organów podatkowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sprzedaż nieruchomości rolnych stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, jeśli ilość i charakter transakcji wskazują na zarobkowy charakter działań, a nie na prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że liczne transakcje zakupu i sprzedaży nieruchomości w krótkich odstępach czasu, uczestnictwo w przetargach, zbieranie informacji o atrakcyjnych nieruchomościach oraz ogłoszenia w prasie świadczą o zorganizowanej i ciągłej działalności gospodarczej polegającej na obrocie nieruchomościami, a nie na prowadzeniu gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa pozarolniczą działalność gospodarczą jako źródło przychodów.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 28
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwalnia od podatku przychody ze sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z zastrzeżeniem utraty charakteru rolnego.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 3 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 2 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Wyłącza spod działania ustawy przychody z działalności rolniczej.
u.p.d.o.f. art. 2 § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Definiuje gospodarstwo rolne jako gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 lit.a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Sprzedaż nieruchomości stanowi odrębne źródło przychodu, jeżeli nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej.
Ustawa z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej art. 2 § ust. 1
Definicja działalności gospodarczej obowiązująca w 2000r. (wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek).
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ord.pod. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 122
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 191
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 210 § § 1 pkt 6
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż nieruchomości rolnych przez podatnika była prowadzona w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, a nie jako obrót majątkiem rolnym. Ilość i charakter transakcji sprzedaży nieruchomości świadczą o zarobkowym charakterze działalności. Nieruchomości sprzedawane przez podatnika utraciły charakter rolny lub nie były wykorzystywane rolniczo.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż nieruchomości rolnych powinna być zwolniona z podatku dochodowego jako sprzedaż składników gospodarstwa rolnego. Organy podatkowe naruszyły przepisy prawa procesowego, nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy i ograniczając się do argumentacji organu pierwszej instancji. Organy podatkowe nie uwzględniły miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i opracowań studyjnych potwierdzających rolniczy charakter gruntów. Nie uwzględniono zeznań strony dotyczących zamiaru stworzenia dużego gospodarstwa rolnego.
Godne uwagi sformułowania
O zakwalifikowaniu przychodów do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy decyduje faktyczna działalność, a nie stan zadeklarowany przez podatnika. Wykładni tego przepisu nie można dokonywać abstrakcyjnie, bez uwzględnienia tego, kto dokonuje sprzedaży gruntów gospodarstwa rolnego tzn. czy jest to osoba fizyczna prowadząca działalność rolniczą czy też inna osoba. Uczestnictwo w licznych przetargach [...] zbieranie informacji w terenie o atrakcyjnych nieruchomościach, ogłaszanie w gazetach, w końcu samo gromadzenie dokumentacji niezbędnej do zawierania transakcji w formie aktów notarialnych i udział [...] w tych czynnościach, ich ilość [...] wyczerpuje pojęcie zorganizowania i ciągłości wykonywanej działalności.
Skład orzekający
Wiesława Pierechod
przewodniczący sprawozdawca
Zofia Skrzynecka
sędzia
Renata Kantecka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów rozróżnienia między sprzedażą nieruchomości rolnych w ramach działalności gospodarczej a sprzedażą składników gospodarstwa rolnego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2000 roku; definicja działalności gospodarczej uległa zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między działalnością gospodarczą a posiadaniem majątku prywatnego, szczególnie w kontekście nieruchomości rolnych. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy analizują faktyczny charakter transakcji.
“Czy sprzedaż ziemi rolnej to biznes czy prywatny majątek? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 69 341 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 268/07 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2007-07-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-05-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Renata Kantecka Wiesława Pierechod /przewodniczący sprawozdawca/ Zofia Skrzynecka Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Sygn. powiązane II FSK 1733/07 - Wyrok NSA z 2009-02-20 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr) Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Asesor WSA Renata Kantecka Protokolant Jacek Kłos po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 11 lipca 2007r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 rok oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 15.03.2007r. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania A. O. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia 19.12.2006r. nr "[...]" w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. w wysokości 69.341 zł oraz odsetek za zwłokę od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych w łącznej kwocie 24.859 zł, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r., uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej odsetki za zwłokę i określił te odsetki w łącznej kwocie 24.530 zł. Z ustaleń organu I instancji wynika, że: A. i H. O. złożyli wspólnie zeznanie podatkowe za 2000r. w którym wykazali należny podatek dochodowy w kwocie 1.533,80 zł. W wymienionym roku małżonkowie prowadzili wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą A w O. W/g wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 29.10.1996r. przedmiotem działalności spółki były roboty ogólnobudowlane, handel artykułami budowlanymi, przemysłowymi i spożywczymi, usługi projektowo-kosztorysowe w budownictwie oraz pośrednictwo kupna-sprzedaży. A. O. prowadził też odrębnie działalność gospodarczą pod firmą B. w M. Przedmiotem działalności zasadniczo były usługi ogólnobudowlane. Podatnik w tym zakresie w 2000r. korzystał ze zryczałtowanej formy opodatkowania. W toku postępowania kontrolnego stwierdzono, że H. i A. O. zawarli w formie aktu notarialnego umowę o wyłączenie wspólności ustawowej z dniem 15.11.2005r., zatem utracili prawo do wspólnego opodatkowania dochodów osiągniętych w tym roku. Nie dokonali jednak podziału majątku wspólnego, w dalszym ciągu wspólnie prowadzili gospodarstwo domowe i wspólnie ponosili wydatki. Ustalono, że zarówno przed jak i w 2000r. oraz w latach następnych H. i A. O. dokonywali zakupu i sprzedaży nieruchomości przy czym w roku 2000 dokonali łącznie 34 takich transakcji (w tym 24 transakcje zakupu i 6 transakcji sprzedaży). Trzech transakcji zakupu nieruchomości (po dacie wyłączenia wspólności) dokonał A. O. do majątku odrębnego. Stwierdzono, że kontrahentami H. i A. O. były osoby fizyczne, osoby prawne, Parafie "[...]", Agencja Mienia Wojskowego i Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Przedmiotowe nieruchomości położone były często w miejscach szczególnie atrakcyjnych: wokół lub pobliżu jezior, rzek, granic stref wzmożonej ochrony krajobrazu w bliskiej odległości od miasta O. Nabyte nieruchomości były zbywane na wolnym rynku, z reguły dla osób niezajmujących się zawodowo uprawą gruntów rolnych. Organ Kontroli Skarbowej ustalił w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej H. i A. O. w roku 2000 sprzedali: 1) D. i S. C. zam. W. w dniu 17.10.2000r. niezabudowaną działkę rolną nr 48/4 o powierzchni 6,05 ha, położoną w C., gmina S. za cenę 35.000.00 zł.; 2) w dniu 4.08.2000r. tym samym nabywcom niezabudowane działki rolne o łącznej powierzchni 8,520 ha, położone w M., gmina B. za kwotę 80.000 zł. Nieruchomość położoną w C. małżonkowie nabyli w dniu 28.06.2000r., zaś nieruchomość położoną w M. zakupili w dniu 21.03.2000r. Powyższe nieruchomości sprzedający posiadali odpowiednio 4 i 5 miesięcy. Nadto wskazano, że w toku prowadzonego postępowania podatkowego kontrolowani nie przedłożyli żadnych dowodów, że nieruchomości te wykorzystywali rolniczo. Przesłuchana w charakterze świadka kupująca D. C. m.in. wyjaśniła, że na nieruchomości położonej w C. nie było żadnych upraw, były to prawdopodobnie łąki. Zaś przesłuchany w charakterze świadka S. C. stwierdził, że nabył powyższe nieruchomości w związku z planami przeprowadzki z W. na "[...]". W ocenie świadka nieruchomości te są bardzo atrakcyjnie położone. Wyjaśnił również, że A. O. zna od lat 90-tych i od niego uzyskał informację, iż ma możliwość pomocy w nabyciu nieruchomości. Dodatkowo organ przesłuchał w charakterze świadka, sprzedającego nieruchomość położoną w M. – T. J., który stwierdził m.in, że poznał A. O. przez znajomego, który polecił go jako pośrednika zajmującego się kupnem i sprzedażą nieruchomości; 3) E. i A. W., zam. w W. w dniu 8.06.2000r. działki rolne o łącznej powierzchni 14,005 ha położone w P., gmina G. za cenę 150.000 zł. Powyższą nieruchomość małżonkowie zakupili w dniu 21.12.1999r. - 10,6406 ha i następnie w dniu 29.03.2000r. - 4,3672 ha. Przesłuchany w charakterze świadka nabywca A. W. wyjaśnił, że nabył działki w P. w celu rozszerzenia działalności rolniczej, jednak nie pamiętał co było na nich uprawiane w momencie zakupu. Z uwagi na złą jakość ziemi z ww. działek pozyskiwał siano. Organ Kontroli Skarbowej ustalił, że tylko w jednej wsi P., małżonkowie w okresie od 06.07.1999r. do 08.06.2000r. kupując nieruchomości za łączna cenę 88.000 zł, które następnie sprzedali za łączną cenę 257.500 zł, uzyskaIi, w ciągu 11 miesięcy dochód w wysokości 169.500 zł. Powyższe w jego ocenie jednoznacznie wskazywało na zarobkowy, a nie rolniczy cel nabywania powyższych nieruchomości. Ponadto uznano, że bardzo krótki okres pomiędzy nabyciem a sprzedażą ww. działek tj. ok. 5 i 2 miesięcy zaprzecza twierdzeniom strony, że były wykorzystywane rolniczo; 4) A. i T. B., zam. w O. i M. i A. W., zam. w W. w dniu 7.11.2000r. prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej działki gruntu o powierzchni 0,1869 ha, położonej w S. za cenę 28.000 zł. Powyższą nieruchomość małżonkowie nabyli w dniu 01.10.1996r. za kwotę 10.000 zł. W dniu 28.11.1997r. wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Urząd Gminy S. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę budynku przeznaczonego na działalność kulturalno-oświatową. Przesłuchany w charakterze świadka nabywca nieruchomości T. B. zeznał, że kupił działkę z zamiarem wybudowania obiektów na prowadzenie działalności gospodarczej. Informacje o sprzedaży tej działki uzyskał z ogłoszeń w Gazecie "[...]"; 5) J. G., zam. w O. w dniu 29.02.2000r. niezabudowaną działkę rolną o powierzchni 14,8 ha położoną w W., gmina O. za cenę 130.000 zł, którą nabyli od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa za cenę 29.300 zł w dniu 27.01.2000r.; 6) E. U., zam. w O. w dniu 14.04.2000r. działkę mieszkalno-usługową o powierzchni 2 ha położoną w W., gmina B. za cenę 100.000 zł. którą zakupili w dniu 09.09.1998r. za cenę 20.000 zł. Na okoliczność zawarcia powyższych transakcji przesłuchano w charakterze świadków nabywców ww. nieruchomości. Świadek J. G. stwierdził, że celem zakupu nieruchomości była lokata pieniędzy. Gruntów tych nie uprawniał rolniczo, dodał, że ziemie te nie nadają się pod uprawy rolnicze, gdyż jest to grunt klasy V i VI. Świadek stwierdził również, iż według jego wiedzy A. O. trudnił się handlem nieruchomościami. Przesłuchana E. U. zeznała, że A. O. prowadził biuro nieruchomości i posiadał wiedzę o rynku nieruchomości. Stwierdziła, że dwukrotnie wskazywał jej ciekawe nieruchomości w terenie. Nabyta działka w planach była działką budowlaną, nic na niej nie uprawiano. Organ Kontroli Skarbowej ustalił, że z wymienionych sprzedaży A. O. osiągnął dochód w wysokości 194.680,50 zł (tj. 50 % łącznego dochodu małżonków w wysokości 389.361,00 zł). Określił więc jego zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu ze źródła przychodu wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na kwotę wskazaną w sentencji decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił odwołania w którym zarzucono naruszenie art. 121 i art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej oraz art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez bezpodstawne zaliczenie sprzedaży nieruchomości do czynności wykonywanych w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej. Po przedstawieniu ustaleń w zakresie obrotu nieruchomościami podzielił w pełni stanowisko organu I instancji, że z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu wynikało, iż sprzedaż działek w 2000 roku została dokonana w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Nieruchomości będące przedmiotem obrotu nie stanowiły części gospodarstwa rolnego zatem uzyskane przychody nie mogą korzystać ze zwolnień o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe znajduje potwierdzenie również w fakcie, że A. O. podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników dopiero od dnia 01.10.2004r., natomiast H. O. nie figuruje w ewidencji osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników. Organ odwoławczy podkreślił, że dodatkowe ustalenia potwierdzają, iż pozostałe transakcje kupna-sprzedaży zawarte w roku 2000 zmierzały również do sprzedaży wcześniej zakupionych gruntów rolnych, a nie do stworzenia gospodarstwa rolnego. Świadczą o tym m.in. zawarte z podmiotami gospodarczymi umowy przedwstępne dotyczące sprzedaży gruntów. W ocenie organu wzajemne zobowiązania stron ww. umów jednoznacznie dowodzą, że podatnik w wielu przypadkach, przed sprzedażą nieruchomości występował do stosownych władz z wnioskami o ich przekształcenie np. na działki przemysłowe. Nadto fakt oddalenia od siebie poszczególnych działek rolnych świadczy, że nie były one wykorzystywane rolniczo ani nabywane w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że nie można utożsamiać gospodarstwa rolnego z nieruchomościami rolnymi posiadanymi w 2000r. przez okres od 1 do 5 miesięcy na których choćby z tego względu nie było możliwe wykonywanie działalności rolniczej. Powyższe okoliczności nie wykluczają możliwości uzyskiwania niewielkich przychodów z innych posiadanych nieruchomości rolnych, które nie były przedmiotem ustaleń kontroli, jako nie mających znaczenia dla wymiaru podatku dochodowego za 2000 rok. Nie zgodził się z zarzutami odwołania o naruszeniu art. 121 i art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej wskazując na zgodną z art. 191 tej ustawy ocenę całości materiału dowodowego z którym podatnik został zapoznany. Organ odwoławczy wskazał, iż dostrzegając błąd w wysokości naliczonych odsetek od zaległości z tytułu zaliczek, uchylił w tej części decyzję organu I instancji i określił odsetki w nieco niższej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. O. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i umorzenie postępowania. Zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 21 ust. 1 pkt 28 w zw. z art. 14 ustawy o podatku z roku 1991 o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez uznanie, że nieruchomości rolne utraciły swój charakter rolny i przychody uzyskane ze sprzedaży nie korzystają ze zwolnienia podatkowego oraz uznanie, że przychody te podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nadto zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 121 § 1, art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i ograniczenie się do potrzymania argumentacji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że w roku 2000 był podatnikiem podatku rolnego i bezspornie posiadał gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu Cywilnego. Swoje ustalenia organy podatkowe oparły wyłącznie na dowodach, które potwierdzały ich założenia, pomijając inne, istotne dowody takie jak miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego terenów. Plany te jak i opracowania studyjne w ocenie skarżącego potwierdzają rolniczy charakter sprzedawanych gruntów. Nadto nie uwzględniono zeznań strony dotyczących zamiaru stworzenia dużego gospodarstwa rolnego. Nie ustalono rzeczywistych motywów zakupu nieruchomości jak i nie uwzględniono faktu, iż strona nie miała wpływu na sposób użytkowania nieruchomości przez ich nabywców. Stwierdził, że odsprzedaż części gruntów rolnych była spowodowana nabyciem w zamian, innych atrakcyjniejszych rolniczo nieruchomości. Zauważył, że nie działał w sposób ciągły i zorganizowany. W konsekwencji organy podatkowe bezpodstawnie przyjęły, że dokonywana sprzedaż nieruchomości była wykonywana w ramach prowadzonej działalności polegającej na handlu nieruchomościami. Nie podjęto działań w celu zebrania i oceny całokształtu dostępnego materiału dowodowego. Nie ustalono n.innymi sposobu rolniczego wykorzystania nieruchomości. Nie uwzględniono faktu, że sprzedano areały rolne, a nie inne i o innym przeznaczeniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na tle stanu faktycznego sprawy i zarzutów skargi na wstępie należy wskazać na pewne ogólne, zawarte w ustawie z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j. t. Dz.U. z 2000r. nr 14, poz. 176 - w brzmieniu obowiązującym w 2000r. - zwanej dalej w skrócie u.p.d.o.f. lub ustawą) uregulowania obowiązku podatkowego w tym podatku. Ustawa stanowiąc w art. 3 ust. 1, że osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium kraju podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swych dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł dochodów, w art. 10 ust. 1 wymienia te źródła. Aczkolwiek katalog źródeł przychodów nie jest zamknięty, ma istotne znaczenie ze względu na zróżnicowanie zasad opodatkowania (opodatkowaniu może podlegać przychód lub dochód) a także prawidłowe odczytywanie treści poszczególnych przepisów art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f. zawierającego enumeratywne wyliczenie przychodów zwolnionych od opodatkowania. Podkreślić należy, że spod działania ustawy, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy wyłączone są przychody z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej. W ust. 2 i 3 art. 2 ustawa definiuje działalność rolniczą i działy specjalne produkcji rolnej i w kontekście tych definicji w ust. 4 art. 2 stanowi, że ilekroć w ustawie mowa jest o gospodarstwie rolnym, oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Wymienione w art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f. źródła przychodów nie stanowią katalogu rozłącznego. Oznacza to, że pewne przychody w określonych okolicznościach mogą zostać zakwalifikowane jako przychody z dwóch różnych źródeł. W praktyce najbardziej istotne jest rozróżnienie między przychodami uzyskiwanymi z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3) a przychodami z niektórych innych źródeł. Trzeba wskazać, że według art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.a u.p.d.o.f. sprzedaż nieruchomości (bez rozróżnienia czy chodzi o nieruchomości rolne czy inne) stanowi odrębne i podlegające odrębnym (od ogólnych) zasadom opodatkowania źródło przychodu, jeżeli nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej. Tylko do takiej sprzedaży, która nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej odnosi się zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy, wedle którego wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Druga część przepisu w brzmieniu "zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny lub leśny" oznacza, że mimo, iż sprzedaż została dokonana przez osobę fizyczną, posiadającą gospodarstwo rolne i prowadzącą działalność rolniczą zwolnienie nie przysługuje, gdy w związku z tą sprzedażą następuje zmiana sposobu użytkowania gruntów. W ocenie Sądu wykładni tego przepisu nie można dokonywać abstrakcyjnie, bez uwzględnienia tego, kto dokonuje sprzedaży gruntów gospodarstwa rolnego tzn. czy jest to osoba fizyczna prowadząca działalność rolniczą czy też inna osoba. Jest ono bowiem wyrazem uwzględnienia wyrażonej w art. 2 ust. 1 pkt 1 zasady nieobciążania podatkiem dochodowym działalności rolniczej, a zatem także składników mienia służących tej działalności. Uznanie zatem, że sprzedaż nieruchomości następowała w wykonywaniu pozarolniczej działalności gospodarczej zwalniało, zdaniem Sądu, organy podatkowe od dokonywania ustaleń, o których mowa w skardze tj. badania planów zagospodarowania przestrzennego, przeznaczenia nieruchomości itp. Jak zasadnie wywiódł Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji o zakwalifikowaniu przychodów do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy decyduje faktyczna działalność, a nie stan zadeklarowany przez podatnika. U.p.d.o.f. w 2000r. nie definiowała pojęcia działalności gospodarczej. W tym zakresie organ nieprawidłowo powołał się na definicję zawartą w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej, gdyż ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001r. W 2000r. obowiązywała jeszcze ustawa z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej (Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm.), która w art. 2 ust. 1 stanowiła, że "działalnością gospodarczą jest działalność wytwórcza, budowlana, handlowa i usługowa, prowadzona w celach zarobkowych i na własny rachunek podmiotu prowadzącego taką działalność". Z powyższej definicji wynikały tylko dwa warunki do uznania określonej działalności za działalność gospodarczą: prowadzenie działalności w wymienionych dziedzinach w celach zarobkowych i na własny rachunek. Wobec tego należy przyjąć, że w odniesieniu do dokonywanych w 2000r. sprzedaży nieruchomości, kwalifikowanie przychodów do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f. następowało w oparciu o ilość zbywanych nieruchomości oraz podejmowane przez podatnika działania świadczące o zarobkowym charakterze tych czynności. Przytoczone w zaskarżonej decyzji okoliczności niewątpliwie dowodzą, że skarżący osiągnął dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej polegającej na obrocie nieruchomościami (zakupie w celu odsprzedaży i sprzedaży) a nie jak to podnosi w skardze, zwolniony od podatku przychód ze sprzedaży prywatnego majątku tj. gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Trzeba przy tym podkreślić, że – jak słusznie stwierdziły organy – uczestnictwo w licznych przetargach organizowanych przez AWRSP i Agencję Mienia Wojskowego (i jak wynika z akt wygrywanie tych przetargów) zbieranie informacji w terenie o atrakcyjnych nieruchomościach, ogłaszanie w gazetach, w końcu samo gromadzenie dokumentacji niezbędnej do zawierania transakcji w formie aktów notarialnych i udział (wraz z małżonką) w tych czynnościach, ich ilość (tylko w 2000r. – 34) wyczerpuje pojęcie zorganizowania i ciągłości wykonywanej działalności. Zauważyć również należy, że we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej spółki cywilnej figuruje, jako jeden z rodzajów działalności pośrednictwo kupna – sprzedaży (oczywiście bez określenia że chodzi o pośrednictwo kupna – sprzedaży nieruchomości). O tym, że taką działalność skarżący prowadził przekonani byli przesłuchani w toku postępowania nabywcy nieruchomości, a także osoby, od których były one nabywane przez małżonków. W rzeczywistości nie było to pośrednictwo a handel. Podniesiony w skardze argument "bycia podatnikiem podatku rolnego" nie może prowadzić do odmiennej oceny. Z akt podatkowych wynika, że organ I instancji uzyskał od poszczególnych gmin informacje w tym zakresie. Zważywszy, że p. O. sami wskazali (w oświadczeniu majątkowym k. - 56), iż na dzień 1.01.2001r. posiadali 17 nieruchomości rolnych, o powierzchni od 0,23 ha do 588,30 ha w różnych miejscowościach, oczywistym jest, że musieli być podatnikami podatku rolnego. W toku postępowania – w odniesieniu do sprzedanych w 2000r. nieruchomości – nie podnoszono kwestii nieprawidłowego ustalenia kosztów uzyskania przychodów. Sąd zauważa przy tym, że z odpowiedzi Gmin – S., O. wynika, że w 2000r. małżonkowie O. nie byli podatnikami podatku rolnego, a przecież sprzedane nieruchomości w C., W. położone były na terenie tych gmin. Istotną cechą działalności polegającej na obrocie nieruchomościami jest fakt ponoszenia obciążeń publicznoprawnych tych nieruchomości w okresie od zakupu do sprzedaży. W ocenie Sądu stanowisko organów podatkowych zostało oparte na wszechstronnym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności i ustosunkowaniu się do twierdzeń podatnika, przy rozważeniu przedstawionych przez niego faktów i zebranych z urzędu dowodów. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja nie narusza więc art. 121 § 1 ani art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 21 ust. 1 pkt 28 w związku z art. 14 u.p.d.o.f. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI