I SA/OL 258/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2004-10-20
NSApodatkoweŚredniawsa
VATzwrot podatkuzakład pracy chronionejprzepisy przejścioweOrdynacja podatkowaustawa o VATterminyobowiązek podatkowyinterpretacja prawa

WSA w Olsztynie oddalił skargę Spółdzielni A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu VAT za styczeń 2004 r., uznając brak podstaw prawnych po uchyleniu art. 14a ustawy o VAT.

Spółdzielnia A, będąca zakładem pracy chronionej, wniosła o zwrot części wpłaconego podatku VAT za styczeń 2004 r. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że przepis umożliwiający taki zwrot (art. 14a ustawy o VAT) utracił moc z dniem 1 stycznia 2004 r., a przepisy przejściowe (art. 16 ustawy nowelizującej) zezwalały na zwrot tylko do grudnia 2003 r. Spółdzielnia argumentowała, że obowiązek podatkowy powstał w styczniu 2004 r. z uwagi na termin płatności za usługi wykonane w grudniu 2003 r. WSA oddalił skargę, uznając, że wykładnia językowa art. 16 ustawy nowelizującej nie budzi wątpliwości i ostatnim miesiącem uprawniającym do zwrotu był grudzień 2003 r.

Spółdzielnia A w O., będąca zakładem pracy chronionej, złożyła wniosek o zwrot części wpłaconego podatku od towarów i usług w kwocie 84.958 zł, wynikającego z deklaracji VAT-7 za styczeń 2004 r. Organy podatkowe, począwszy od Naczelnika Urzędu Skarbowego, a następnie Dyrektora Izby Skarbowej, odmówiły wszczęcia postępowania w tej sprawie. Jako podstawę prawną wskazano art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, argumentując, że brak jest regulacji prawnej umożliwiającej zwrot podatku po 1 stycznia 2004 r. Podkreślono, że art. 14a ustawy o VAT, który przyznawał prawo do zwrotu podatku dla zakładów pracy chronionej, utracił moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na mocy ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. Przepis art. 16 tej ustawy nowelizującej stanowił, że zwrot podatku przysługuje za okresy miesięczne w 2003 r., nie dłużej jednak niż za grudzień 2003 r. Spółdzielnia w skardze argumentowała, że podatek dotyczy usług wykonanych w grudniu 2003 r., a obowiązek podatkowy powstał w styczniu 2004 r. zgodnie z przepisami dotyczącymi usług o charakterze ciągłym, co uzasadnia złożenie deklaracji w lutym 2004 r. i prawo do zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że wykładnia językowa art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. jest jednoznaczna i ostatnim miesiącem, za który przysługiwał zwrot podatku VAT dla zakładów pracy chronionej, był grudzień 2003 r. Sąd podkreślił, że przepisy te nie przewidują wyjątków ani nie uzależniają zwrotu od szczególnych momentów powstania obowiązku podatkowego, a zasada powszechności opodatkowania oraz zakaz rozszerzającej wykładni prawa podatkowego uniemożliwiają uwzględnienie wniosku Spółdzielni.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnikowi nie przysługuje zwrot podatku od towarów i usług za okres po 31 grudnia 2003 r., ponieważ ostatnim miesiącem uprawniającym do zwrotu był grudzień 2003 r., zgodnie z jednoznaczną wykładnią art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni językowej art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r., który jednoznacznie wskazywał grudzień 2003 r. jako ostatni miesiąc, za który przysługuje zwrot podatku VAT dla zakładów pracy chronionej. Podkreślono brak podstaw do rozszerzającej wykładni prawa podatkowego i brak wyjątków w przepisie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 165a § § 1

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie jego wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Ustawa o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 16

Określa, że prowadzący zakład pracy chronionej otrzymuje zwrot podatku od towarów i usług za okresy miesięczne w 2003 r., nie dłużej jednak niż za grudzień 2003 r.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 14a

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Przyznawał podatnikowi prowadzącemu zakład pracy chronionej prawo do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług. Utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2004 r.

Ustawa o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 5

Uchyliła art. 14a ustawy o VAT z dniem 1 stycznia 2004 r.

Ustawa o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 16

Nie ustanawia żadnych wyjątków ani nie uzależnia dokonania zwrotu od uwzględnienia szczególnych momentów powstania obowiązku podatkowego.

u.p.t.u. art. 6 § ust. 8b pkt 4

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy powstania obowiązku podatkowego dla usług o charakterze ciągłym.

u.p.t.u. art. 10 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Dotyczy terminu złożenia deklaracji podatkowej.

p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa uprawnienia sądów administracyjnych w zakresie uchylania lub stwierdzania nieważności aktów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak regulacji prawnej umożliwiającej zwrot podatku VAT za okres po 31 grudnia 2003 r. dla zakładów pracy chronionej, zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r.

Odrzucone argumenty

Prawo do zwrotu podatku VAT za styczeń 2004 r. z uwagi na powstanie obowiązku podatkowego w tym miesiącu dla usług wykonanych w grudniu 2003 r. Argumentacja dotycząca trudności finansowych Spółdzielni spowodowanych brakiem zwrotu podatku.

Godne uwagi sformułowania

brak regulacji prawnej dla dokonania zwrotu utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2004r. nie dłużej jednak niż za grudzień 2003r. nie ustanawia żadnych wyjątków zakaz stosowania rozszerzającej wykładni prawa podatkowego Wykładnia językowa art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. nie budzi wątpliwości

Skład orzekający

Renata Kantecka

sprawozdawca

Ryszard Maliszewski

przewodniczący

Wiesława Pierechod

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących zwrotu VAT dla zakładów pracy chronionej po uchyleniu art. 14a ustawy o VAT, a także zasady wykładni prawa podatkowego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego obowiązującego w okresie przejściowym po zmianach w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla przedsiębiorców zagadnienia zwrotu podatku VAT i interpretacji przepisów przejściowych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia prawa w kontekście zmian legislacyjnych.

Czy zakład pracy chronionej może odzyskać VAT za 2004 rok, gdy przepisy zmieniły się z końcem 2003 roku?

Dane finansowe

WPS: 84 958 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 258/04 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2004-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka /sprawozdawca/
Ryszard Maliszewski /przewodniczący/
Wiesława Pierechod
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 78/05 - Wyrok NSA z 2005-07-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi Spółdzielni A w O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 1 marca 2004r. nr "[...]", którym odmówiono Spółdzielni A Zakład Pracy Chronionej z siedzibą w O. wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 20 lutego 2004r. o zwrot części wpłaconego zobowiązania w podatku od towarów i usług w kwocie 84.958 zł wynikającego z deklaracji VAT-7 za miesiąc styczeń 2004r.
W motywach zaskarżonego postanowienia wskazano, iż podstawę odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku podatnika z dnia 20 lutego 2004r. stanowił art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.), zgodnie z którym organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania gdy żądanie jego wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Za przyczynę niemożności wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wnioskowanej przez Spółdzielnię, będącą zakładem pracy chronionej, części wpłaconego podatku od towarów i usług organy podatkowe uznały brak regulacji prawnej dla dokonania zwrotu.
Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż art.14a ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm., cyt. dalej jako ustawa o VAT) przyznający podatnikowi prowadzącemu zakład pracy chronionej prawo w zakresie działalności tego zakładu do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku, utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2004r., na skutek jego uchylenia przez art.5 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003r. nr 7, poz.79). W art.16 tejże ustawy prawodawca określił natomiast, iż prowadzący zakład pracy chronionej lub aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu otrzymuje zwrot podatku od towarów i usług na podstawie przepisów odrębnych za okresy miesięczne w 2003r., nie dłużej jednak niż za grudzień 2003r.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż Spółdzielni jako zakładowi pracy chronionej zwrot podatku przysługiwał za miesiąc grudzień 2003r., na podstawie deklaracji VAT-7 za miesiąc grudzień 2003r., złożonej w miesiącu styczniu 2004r. Począwszy zaś od rozliczenia podatku VAT za miesiąc styczeń 2004r., co było przedmiotem wniosku Spółdzielni, brak jest możliwości prawnej dokonania zwrotu części wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług.
Jednocześnie podkreślił, iż regulacja przywołanego art.16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. nie uzależnia dokonania zwrotu od uwzględnienia szczególnych momentów powstania obowiązku podatkowego jaki ma miejsce w niniejszej sprawie - świadczenie usług ochrony mienia. Za pozostające bez wpływu na rozstrzygniecie sprawy uznał wywody zażalenia dotyczące trudności finansowych Spółdzielni spowodowanych brakiem zwrotu podatku.
W skardze Spółdzielnia A w O. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z powodu naruszenia prawa materialnego - art.16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw i o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając skargę Spółdzielnia podniosła, iż domaga się zwrotu podatku za usługi dozoru mienia wykonane w grudniu 2003r., za które faktury były wystawione na koniec miesiąca grudnia 2003r. z terminem zapłaty przypadającym na miesiąc styczeń 2004r. Obowiązek podatkowy powstał zatem w styczniu 2004r., zgodnie z art.6 ust.8b pkt 4 ustawy o VAT, dlatego też deklaracja podatkowa dotycząca usług wykonanych w grudniu 2003r. złożona została, stosownie do art.10 ust.1 ustawy o VAT, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy czyli w miesiącu lutym 2004r. Za nieuzasadnioną i zbyt dowolną uważa przyjętą przez organ podatkowy interpretację art.16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. Stwierdziła, że ustawodawca nie wymaga ażeby podatek od towarów i usług za usługi wykonane w grudniu 2003r. miał być ujęty w deklaracji za grudzień 2003r., jak przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu, a wręcz przeciwnie przepis ten nie wymaga jakichkolwiek dodatkowych warunków do uzyskania zwrotu podatku za grudzień 2003r. Konkludując uznała, iż zastosowanie przez organ podatkowy dowolnej wykładni art.16 w/w ustawy uniemożliwiło realizację jej prawa do zwrotu podatku od towarów i usług przysługującego do końca 2003r.
Dyrektor Izby Skarbowej odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność.
Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270).
Art.5 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw uchylił, z dniem 1 stycznia 2004r., art.14a ustawy o VAT, na mocy którego podatnicy prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej mieli prawo, w zakresie działalności tego zakładu, do otrzymania częściowego lub całkowitego zwrotu wpłaconej kwoty podatku od towarów i usług według zasad określonych w tymże przepisie. Jednocześnie w art.16 powołanej ustawy określono, iż podatnicy korzystający z przysługującego im, stosownie do uchylonego przepisu, prawa do zwrotu podatku od towarów i usług, otrzymują zwrot tego podatku za okresy miesięczne w 2003r., nie dłużej jednak niż za grudzień 2003r. Przepis ten, jak słusznie wskazują obie strony postępowania, nie ustanawia żadnych wyjątków, nie uzależnia dokonania zwrotu od uwzględnienia szczególnych momentów powstania obowiązku podatkowego. Zatem mając na względzie zasadę powszechności opodatkowania oraz zakaz stosowania rozszerzającej wykładni prawa podatkowego, w ocenie Sądu brak było podstaw do dokonania, zgodnie z wnioskiem Spółdzielni z dnia 20 lutego 2004r., zwrotu części wpłaconego zobowiązania w podatku od towarów i usług.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółdzielnia wywodzi, iż prawo do częściowego zwrotu podatku VAT przysługuje jej dlatego, że podatek dotyczy sprzedaży usług dozoru mienia, a zatem usług o charakterze ciągłym, objętych regulacją art.6 ust.8b pkt 4 ustawy o VAT, w stosunku do których obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności. Zdaniem Sądu, przytoczony przepis nie miał wpływu na rozstrzygnięcie.
Zaznaczyć należy jedynie, iż Spółdzielnia prawidłowo wykazała podatek VAT w deklaracji za miesiąc styczeń 2004r. w przypadku, gdy termin płatności za usługi dozoru mienia przypadał na ten miesiąc. Nie ma zaś znaczenia okoliczność wykonania (sprzedaży) usług w miesiącu grudniu 2003r.
Wykładnia językowa art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r. nie budzi wątpliwości, że ostatnim miesiącem, za który prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej mógł otrzymać zwrot podatku od towarów i usług był miesiąc grudzień 2003r. Przepis ten nie zezwala na dokonanie zwrotu kwoty zobowiązania w podatku VAT wpłaconej na podstawie deklaracji za miesiąc styczeń 2004r.
Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z obowiązującym prawem materialnym, jak i przepisami postępowania administracyjnego.
Z tych względów, na zasadzie art.151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI