I SA/Ol 254/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu środków pieniężnych wyegzekwowanych z emerytury. Skarżący argumentował, że środki na jego rachunku bankowym pochodziły z emerytury, która podlegała już częściowemu potrąceniu przez ZUS i powinna być częściowo wolna od dalszej egzekucji. Organy administracji uznały, że nie istnieje podstawa prawna do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wyegzekwowanych kwot, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy błędnie zakwalifikowały żądanie skarżącego jako wniosek o wszczęcie postępowania, zamiast jako skargę na czynność egzekucyjną polegającą na pobraniu środków z rachunku bankowego. Sąd podkreślił, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna być stosowana tylko w sytuacjach oczywistych, a nie gdy istnieje możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Sąd wskazał, że organy powinny były zbadać, czy pobranie środków z rachunku bankowego było zgodne z prawem, zwłaszcza w kontekście ochrony części świadczenia emerytalnego. Sąd nie uznał za zasadne zarzutów dotyczących upoważnień pracowników organów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście postępowań egzekucyjnych oraz prawidłowa kwalifikacja pism strony jako skargi na czynność egzekucyjną.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu środków wyegzekwowanych z rachunku bankowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy żądanie zwrotu środków wyegzekwowanych z rachunku bankowego, pochodzących ze świadczenia emerytalnego, powinno być traktowane jako wniosek o wszczęcie nowego postępowania, czy jako skarga na czynność egzekucyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Żądanie zwrotu środków wyegzekwowanych z rachunku bankowego, pochodzących ze świadczenia emerytalnego, powinno być traktowane jako skarga na czynność egzekucyjną, a nie jako wniosek o wszczęcie nowego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zakwalifikowały żądanie skarżącego. Skoro skarżący kwestionował zgodność z prawem pobrania środków z rachunku bankowego, jego pismo powinno być rozpatrzone jako skarga na czynność egzekucyjną, a nie jako podstawa do odmowy wszczęcia postępowania.
Czy odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może być stosowana w sytuacji, gdy istnieje możliwość merytorycznego rozpatrzenia żądania strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna być stosowana tylko w sytuacjach oczywistych, gdy brak podstaw do prowadzenia postępowania jest widoczny 'na pierwszy rzut oka'.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania jest wyjątkiem od reguły merytorycznego rozpatrzenia żądania strony i powinna być stosowana w przypadkach niebudzących wątpliwości co do braku podstaw prawnych.
Czy równoczesna egzekucja z rachunku bankowego, na który wpływa świadczenie emerytalne, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście ochrony części świadczenia wolnej od zajęcia?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie była przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, która dotyczyła procesowej odmowy wszczęcia postępowania. Sąd wskazał, że organy powinny zbadać pobranie konkretnych kwot z rachunku bankowego i zarzuty skarżącego co do zajęcia środków pochodzących ze świadczenia emerytalnego.
Uzasadnienie
Sąd zaznaczył, że rozstrzygnięcie o zgodności z prawem zajęcia środków emerytalnych nastąpi dopiero po merytorycznym rozpatrzeniu sprawy przez organy, a nie w ramach kontroli postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepisy (18)
Główne
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten przewiduje odmowę wszczęcia postępowania, gdy żądanie pochodzi od osoby niebędącej stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn, które stanowią oczywistą przeszkodę do wszczęcia postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 80
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 1a § pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Czynnością egzekucyjną jest nie tylko doręczenie zawiadomienia o zajęciu, ale wszelkie działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, w tym czynności faktyczne pobrania środków.
u.p.e.a. art. 54
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa emerytalna art. 139 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie zwrotu wyegzekwowanych środków powinno być traktowane jako skarga na czynność egzekucyjną. • Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. powinna mieć miejsce tylko w sytuacjach oczywistych.
Godne uwagi sformułowania
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach oczywistych, tj. gdy 'na pierwszy rzut oka' można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania. • O tym zaś stanowi nie nazwa lub nawet sposób sformułowania żądania, ale całość danego wniosku, z treści którego należy wyinterpretować rzeczywistą wolę osoby występującej z żądaniem. • Czynnością egzekucyjną na gruncie definicji uregulowanej w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. jest bowiem nie tylko doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, ale wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Skład orzekający
Anna Janowska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Brzuzy
sędzia
Przemysław Krzykowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście postępowań egzekucyjnych oraz prawidłowa kwalifikacja pism strony jako skargi na czynność egzekucyjną."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu środków wyegzekwowanych z rachunku bankowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie pisma strony przez organ administracji i jak istotne są niuanse proceduralne w postępowaniu egzekucyjnym.
“Czy żądanie zwrotu pieniędzy z emerytury to zawsze wniosek o wszczęcie postępowania? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.