I SA/Ol 253/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę producenta rolnego na decyzję o przyznaniu płatności ekologicznej z pomniejszeniem i nałożeniem sankcji z powodu stwierdzenia niezgodności upraw z deklarowanymi w poprzednich latach.
Producent rolny zaskarżył decyzję o przyznaniu płatności ekologicznej, która została pomniejszona i obarczona sankcją z powodu stwierdzenia niezgodności upraw z deklarowanymi. Skarżący zarzucił brak wystarczających dowodów na powtarzalność niezgodności w poprzednich latach. Sąd uznał, że decyzja organów była prawidłowa, powołując się na dowody z poprzednich lat, w tym decyzję z 2021 r. potwierdzającą wcześniejszą nieprawidłowość, co uzasadniało zastosowanie sankcji zgodnie z przepisami UE.
Sprawa dotyczyła skargi producenta rolnego na decyzję Dyrektora ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu płatności ekologicznej z pomniejszeniem i nałożeniem sankcji. Pomniejszenie i sankcja wynikały ze stwierdzenia niezgodności upraw z deklarowanymi w ramach Pakietu 7. (Uprawy rolnicze po okresie konwersji) oraz Pakietu 12. (Trwałe użytki zielone). Głównym zarzutem skarżącego było brak dowodów na powtarzalność niezgodności w latach poprzednich, co miało uzasadniać nałożenie sankcji. Sąd administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając decyzję organów za prawidłową. Sąd wskazał, że art. 35 ust. 4 rozporządzenia 640/2014 pozwala na cofnięcie wsparcia lub nałożenie sankcji również za lata poprzednie, jeśli stwierdzono powtarzalność niezgodności. Kluczowym dowodem była decyzja Kierownika BP w Bartoszycach z 2021 r., która potwierdzała wystąpienie podobnej nieprawidłowości w 2020 r. Sąd podkreślił, że decyzje administracyjne stanowią dowód tego, co w nich urzędowo stwierdzono, a skarżący nie przedstawił skutecznych dowodów podważających te ustalenia. Wobec tego, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a zarzuty skargi nie były zasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli istnieje dowód na powtarzalność niezgodności w poprzednich latach, np. decyzja administracyjna potwierdzająca podobne uchybienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja Kierownika BP z 2021 r. potwierdzająca nieprawidłowość w 2020 r. stanowiła wystarczającą przesłankę do zastosowania art. 35 ust. 4 rozporządzenia 640/2014 i nałożenia sankcji za lata poprzednie, nawet jeśli obecna nieprawidłowość została stwierdzona w raporcie z 2024 r. dotyczącym 2023 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
rozporządzenie 640/2014 art. 35 § ust. 2-4
Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Określa warunki odmowy lub wycofania wsparcia, uwzględniając dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności, a także możliwość zastosowania tych przepisów do kwot już wypłaconych w latach poprzednich w przypadku zobowiązań wieloletnich.
Pomocnicze
rozporządzenie ekologiczne art. 30 § ust. 10
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Określa zasady dodatkowego zmniejszenia płatności w przypadku powtarzalności uchybienia.
rozporządzenie ekologiczne art. 30 § ust. 11
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dotyczy uchybień z § 30 ust. 2 i 5, które odnosiły się do innej sytuacji faktycznej i prawnej niż w przypadku Pakietu 7.
rozporządzenie ekologiczne art. 31a § pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Reguluje zwrot płatności ekologicznej w celu zastosowania art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów wnikliwie i w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny dowodów na podstawie własnego przekonania.
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 76
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dokumenty urzędowe jako dowód.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a także bezpodstawne przyjęcie, że w latach 2019, 2021 i 2022 wystąpiły uchybienia w realizacji zobowiązań ekologicznych pomimo braku jakichkolwiek dowodów stwierdzających niezgodności w tych latach. Naruszenie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. Naruszenie § 31a pkt 1 lit. a) rozporządzenia ekologicznego w zw. z art. 35 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia 640/2014 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że powtarzalność wyrażająca się w stwierdzeniu podobnej niezgodności wobec beneficjenta determinuje konieczność zastosowania sankcji również w latach poprzednich, podczas gdy zgodnie z ww. przepisami zastosowanie sankcji finansowej za poprzednie lata możliwe jest wyłącznie po uprzednim stwierdzeniu, że uchybienie miało miejsce również w tych latach.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że nie ma podstaw aby skutecznie podważać zasadność oceny Dyrektora ARiMR o zmniejszeniu płatności ekologicznej przyznanej na 2023 r. w ramach Pakietu 7. i zastosowaniu sankcji wobec stwierdzenia powtarzalności niedochowania wymogu z powodu braków dowodowych. Decyzja Kierownika BP w Bartoszycach z 23 lutego 2021 r. pozostaje w obrocie prawnym i organy administracji nie są uprawnione do weryfikowania informacji w niej zawartych. Zaskarżona decyzja nie bazuje w tej sytuacji na domniemaniach, jak to ujęto w skardze.
Skład orzekający
Jolanta Strumiłło
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Brzuzy
sędzia
Anna Janowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powtarzalności niezgodności w płatnościach rolnych i stosowania sankcji za lata poprzednie na podstawie art. 35 ust. 4 rozporządzenia 640/2014."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności ekologicznych w ramach PROW 2014-2020 i rozporządzenia 640/2014.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii finansowych dla rolników związanych z płatnościami unijnymi i sankcjami, co jest istotne dla branży rolnej i prawników ją obsługujących.
“Rolnik stracił tysiące złotych przez błąd w deklaracji. Czy sankcje za poprzednie lata były zasadne?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 253/25 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2025-07-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-05-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Andrzej Brzuzy Anna Janowska Jolanta Strumiłło /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6550 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1784 par. 30 ust. 10, par. 31a pkt 1 lit. a Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 35 ust. 2-4 Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Andrzej Brzuzy sędzia WSA Anna Janowska Protokolant sekretarz sądowy Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 13 marca 2025 r., nr 53/OR14/2025 w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2023 oddala skargę. Uzasadnienie M. R. (dalej jako producent, strona, skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako WSA) w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej jako Dyrektor ARiMR, Dyrektor) z 13 marca 2025 r. w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2023. Zaskarżoną do Sądu decyzją Dyrektor utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej jako Kierownik BP, Kierownik) w Olsztynie z 12 grudnia 2024 r. o przyznaniu producentowi płatności ekologicznej w ramach Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości 397 530,81 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o 131 200,97 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, a także nakładającej sankcję w powiązaniu z Pakietem 7. w wysokości 153 666,65 zł. Kierownik BP w Olsztynie orzekł ponadto o przyznaniu kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2023 w wysokości 1 500 zł. Odmówił natomiast przyznania płatności ekologicznej w ramach Pakietu 12. Trwałe użytki zielone po okresie konwersji i nałożył sankcję w wysokości 3 387,69 zł, a także umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach działania rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020 w części dotyczącej powierzchni 0,28 ha wycofanej przez producenta. Kierownik ustalił również, że obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym do gruntów ornych podjętym 15 marca 2019 r. wynosi 527,38 ha. Organ pierwszej instancji wydał powyższą decyzję na skutek podjęcia przez Dyrektora rozstrzygnięcia w decyzji z 14 października 2024 r. o uchyleniu decyzji Kierownika BP w Olsztynie z 25 czerwca 2024 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor w uzasadnieniu decyzji z 13 marca 2025 r. uznał decyzję Kierownika BP w Olsztynie za prawidłową i przedstawił szereg ustaleń, z którymi strona nie polemizuje. Producent sprzeciwił się natomiast nałożeniu sankcji w wysokości 153 666,65 zł w ramach Pakietu 7. W tym zakresie Dyrektor uznał zasadność ustaleń Kierownika o wystąpieniu nieprawidłowości – kod DR 7: "nie stwierdzono deklarowanej uprawy" w odniesieniu do działek AF (położonej na działce o nr ewidencyjnym [...]), AS (nr [...]), M (nr [...]) i O (nr [...]), na których stwierdzono uprawę mieszanki traw z bobowatymi drobnonasiennymi (działki AF, AS, M) i mieszankę wieloletnią traw (działka O), zamiast deklarowanych upraw pszenicy zwyczajnej jarej (działki AF, M i O) oraz pszenicy zwyczajnej ozimej (działka AS). Podstawą ustaleń organów stały się wyniki kontroli administracyjnej, a także kontroli na miejscu zawarte w raporcie z czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzonych w dniach 08.02.-11.03.2024 r. Jak wyjaśnił Dyrektor ARiMR powyższe spowodowało potrącenie kwoty płatności ekologicznej w ramach Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji w łącznej wysokości 80 668,24 zł na podstawie § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1784 ze zm.), dalej jako rozporządzenie ekologiczne. Powtarzalność tej niezgodności spowodowała dodatkowo zmniejszenie płatności ekologicznej przyznanej na 2023 r. w ramach Pakietu 7. o kwotę 35 880,57 zł na podstawie § 30 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego. Kierując się natomiast § 31a pkt 1 lit. a) rozporządzenia ekologicznego oraz art. 35 ust. 2-4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48); dalej jako rozporządzenie 640/2014, Dyrektor uznał zasadność nałożenia w powiązaniu z Pakietem 7. sankcji w kwocie 153 666,65 zł wobec stwierdzenia powtarzalności wskazanej wyżej niezgodności w latach poprzednich. Odnotował, że w kampanii w 2020 r. w wyniku kontroli administracyjnej sprawy w ramach rolnictwa ekologicznego również stwierdzono brak uprawiania rośliny wymienionej w załączniku nr 4 do rozporządzenia, które dotyczy pojedynczej uprawy (nieprawidłowość o kodzie KA_7_RE). Organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 35 ust. 4 rozporządzenia 640/2014, w przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację. Przedstawił wyliczenia wysokości potrąceń za niespełnienie wymogów na łączną kwotę 153 666,65 zł za lata 2019-2022 (str. 17-19 decyzji Dyrektora). Zauważył, że w latach 2019-2020 rozporządzenie ekologiczne klasyfikowało omawiane uprawy rolnicze w okresie konwersji w ramach Pakietu 1. Wobec zarzutów odwołania, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że w latach 2019-2022 uprawy były zadeklarowane do nieprawidłowej grupy Dyrektor wyjaśnił na str. 25-28 decyzji, że nałożenie kary za lata 2019-2022 wynika z kontroli, które dały podstawę do ustalenia, że w kampanii 2020 r. nieprawidłowość o kodzie KA_7_RE wystąpiła po raz pierwszy. Dyrektor postanowieniem z 6 lutego 2025 r. włączył materiał dowodowy sprawy w postaci czterech decyzji w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na lata: 2019 i 2020 (odpowiednio decyzje Kierownika BP w Bartoszycach z 28 stycznia 2020 r. i 23 lutego 2021 r.), oraz 2021 i 2022 Kierownika BP w Olsztynie (z 15 marca 2022 r. i 30 czerwca 2023 r.). Decyzja Kierownika BP w Bartoszycach z 23 lutego 2021 r. dotycząca działek rolnych oznaczonych w decyzji jako AB4 oraz AB5, zawiera omawianą nieprawidłowość. W kampanii w 2023 r. nieprawidłowość ta się powtórzyła. Wobec tego prawidłowo zastosowano § 30 ust. 11 rozporządzenia ekologicznego z uwzględnieniem § 31a pkt 1 lit. a) tego rozporządzenia i art. 35 ust. 2 rozporządzenia 640/2014. Ponadto w ramach Pakietu 12. Trwałe użytki zielone po okresie konwersji (TUZ) zadeklarowano we wniosku powierzchnię działki rolnej X: 4,98 ha, natomiast po kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej stwierdzono powierzchnię 0,00 ha. Organ zauważył, że od początku podjętego przez stronę zobowiązania ekologicznego deklaracja uprawy TUZ nie była zgodna ze stanem faktycznym. Wobec tego skarżący nie spełnił wymogu określonego w § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego i zasadnie odmówiono przyznania płatności ekologicznej w ramach Pakietu 12. i nałożono sankcję w kwocie 3 387,69 zł. Strona nie zgodziła się z decyzją Dyrektora ARiMR z 13 marca 2025 r. i zaskarżyła ją do WSA w Olsztynie. Wniosła o jej uchylenie wraz poprzedzającą ją decyzją z 12 grudnia 2024 r. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie: k.p.a.) w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego ustalenia stanu fatycznego w sprawie i wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy, a także bezpodstawne przyjęcie, że w latach 2019, 2021 i 2022 wystąpiły uchybienia w realizacji zobowiązań ekologicznych pomimo braku jakichkolwiek dowodów stwierdzających niezgodności w tych latach, co doprowadziło do nieuzasadnionego nałożenia sankcji za te okresy, 2) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do uwzględnienia odwołania i uchylenia decyzji organu I instancji wobec nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz naruszenia przez ten organ przepisów prawa materialnego, 3) § 31a pkt 1 lit. a) rozporządzenia ekologicznego w zw. z art. 35 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia 640/2014 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że powtarzalność wyrażająca się w stwierdzeniu podobnej niezgodności wobec beneficjenta determinuje konieczność zastosowania sankcji również w latach poprzednich, podczas gdy zgodnie z ww. przepisami zastosowanie sankcji finansowej za poprzednie lata możliwe jest wyłącznie po uprzednim stwierdzeniu, że uchybienie miało miejsce również w tych latach. Rozwijając powyższe zarzuty wskazano w treści skargi, że organy w ogóle nie rozważyły czy w latach poprzednich zostały spełnione kryteria, o których mowa w art. 35 rozporządzenia 640/2014 przyjmując automatycznie, że miało to miejsce. W oparciu o raport, który powstał w 2024 r. i dotyczył 2023 r. przyjęto, że skoro na działkach rolnych AF, AS, M i O w 2023 r. nie stwierdzono deklarowanej uprawy (kod DR7), to również miało to miejsce w latach ubiegłych. Organ pomimo odwołania nie odniósł się do tej kwestii. Uznał natomiast, że istnieją podstawy do naliczenia sankcji za lata poprzednie powołując się jedynie na przepis art. 35 ust. 3 rozporządzenia 640/2014. Nie przedstawiono jednak żadnych dowodów, a w szczególności żadnej dokumentacji potwierdzającej istnienie podobnych uchybień w stosunku do wymogów określonych w programie rolnictwa ekologicznego w pozostałych latach. Jakkolwiek w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor ARiMR wskazuje na drobną nieprawidłowość ujawnioną w toku kontroli administracyjnej w 2020 r., o tyle jednak nie zastosowano wówczas względem skarżącego żadnych sankcji. W pozostałych latach nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Naruszono w ten sposób art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdyż organ ma obowiązek rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oparcia swojej decyzji na kompletnym materiale dowodowym, a nie na domniemaniach, co też zdaje się, że ma miejsce w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organy prawidłowo uznały, że wykryta przy przyznawaniu płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2023 r. niezgodność wystąpiła już w poprzednich latach podjętego przez producenta zobowiązania wieloletniego. Powyższe stało się podstawą nie tylko nałożenia kwestionowanej przez skarżącego sankcji w wysokości 153 666,65 zł w ramach Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji, ale także zmniejszenia płatności ekologicznej przyznanej na 2023 r. w ramach tego pakietu o kwotę 35 880,57 zł, na co strona już się nie skarży. Sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Dlatego rozpoznając sprawę Sąd miał na uwadze m.in. kwestię, której strona wprost nie podniosła, a która ma znaczenie dla ustalenia jej praw i obowiązków. Z przedstawionego wyżej stanu faktycznego wynika, że skarżącemu przyznano płatność ekologiczną na 2023 r. w ramach Pakietu 7. w pomniejszonej wysokości z powodu występowania innych roślin niż deklarowane do upraw. Podstawą ustaleń organów stały się wyniki kontroli administracyjnej, a także kontroli na miejscu, zawarte w raporcie z czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzonych w dniach 08.02.-11.03.2024 r. W odniesieniu do działek AF, AS, M i O nie stwierdzono deklarowanej uprawy, co stanowi nieprawidłowość o kodzie DR 7. Kierownik BP w Olsztynie zastosował omawiane zmniejszenie i nałożył sankcję uwzględniając, że niezgodność deklaracji upraw z Pakietu 7. ze stanem faktycznym miała miejsce także w latach 2019-2022 zobowiązania wieloletniego. Natomiast podstawą zarzutów skargi stała się wyłącznie kwestia braków dowodowych – dokumentacji potwierdzającej powtarzalność niezgodności i istnienie uchybień w stosunku do wymogów określonych w programie rolnictwa ekologicznego w pozostałych latach. Na podstawie § 30 ust. 10 rozporządzenia ekologicznego: "Jeżeli w odniesieniu do uchybienia, o którym mowa w ust. 1, 1a-1c, 4, 9, 12 i 13, wystąpi powtarzalność, o której mowa w art. 35 ust. 3 akapit piąty rozporządzenia nr 640/2014, płatność ekologiczna w części dotyczącej danego pakietu lub jego wariantu, których dotyczy to uchybienie, jest zmniejszana dodatkowo o kwotę stanowiącą iloczyn 7% kwoty, którą rolnik otrzymałby, gdyby to uchybienie nie wystąpiło, oraz liczby lat, w których wcześniej stwierdzono podobne niezgodności." Sąd w tym miejscu zauważa, że cytowany przepis ma zastosowanie w sprawie wobec potrącenia kwoty płatności ekologicznej z Pakietu 7. na podstawie § 30 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, co wprost wynika z zaskarżonej decyzji Dyrektora ARiMR i utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika BP w Olsztynie z 12 grudnia 2024 r. Powoływany przez organy obu instancji § 30 ust. 11 rozporządzenia dotyczy natomiast uchybień, o których mowa w przepisach § 30 ust. 2 i 5, które odnoszą się do innej sytuacji faktycznej i prawnej co powoduje, że nie może stanowić podstawy potrącenia kwoty płatności ekologicznej z Pakietu 7 w rozpoznawanej sprawie. Jednak poza wskazaną różnicą przepisy § 30 ust. 10 i 11 mają identyczne brzmienie, wobec tego błąd organów obu instancji nie ma w sprawie znaczenia. Stosownie do § 31a pkt 1 lit. a) rozporządzenia ekologicznego: "W przypadku stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach zobowiązania ekologicznego, w celu zastosowania art. 35 ust. 4 rozporządzenia nr 640/2014, płatność ekologiczna podlega zwrotowi, a do ustalenia wysokości tego zwrotu przepisy § 30 ust. 1-9 oraz 12 i 13 stosuje się odpowiednio, z tym że w przypadku uchybienia określonego w § 30 ust. 1 w odniesieniu do wymogów określonych w ust. 1, 1b-1e i ust. 2 pkt 1 lit. h oraz pkt 2 lit. k załącznika nr 2 do rozporządzenia - iloczyn współczynnika dotkliwości i trwałości danego uchybienia wynosi 1%." Zgodnie z art. 35 ust. 2-4 rozporządzenia 640/2014: "Odmawia się wnioskowanego wsparcia bądź cofa się je w całości lub w części, jeżeli nie spełniono następujących zobowiązań lub innych obowiązków: a) zobowiązań ustanowionych w programie rozwoju obszarów wiejskich; lub b) w stosownych przypadkach, innych obowiązków dotyczących operacji, ustanowionych w przepisach Unii, w przepisach krajowych lub w programie rozwoju obszarów wiejskich, w szczególności w przepisach w zakresie zamówień publicznych, pomocy państwa oraz innych obowiązkowych normach i wymogach." (ust. 2). "Przy podejmowaniu decyzji o kwocie wsparcia podlegającego odmowie lub wycofaniu w wyniku nieprzestrzegania zobowiązań lub innych obowiązków, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie biorą pod uwagę dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność niezgodności dotyczącej warunków przyznania wsparcia określonych w ust. 2. Dotkliwość niezgodności zależy w szczególności od znaczenia jej konsekwencji, z uwzględnieniem celów, którym miały służyć niespełnione zobowiązania lub obowiązki. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. Trwałość zależy w szczególności od czasu trwania skutków lub możliwości likwidacji tych skutków przy użyciu racjonalnych środków. Powtarzalność zależy od tego, czy stwierdzono wcześniej podobne niezgodności, w ostatnich czterech latach lub w całym okresie programowania 2014-2020, w przypadku tego samego beneficjenta i takiego samego środka lub rodzaju operacji lub - w przypadku okresu programowania 2007-2013 - podobnego środka." (ust. 3). "W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich cofnięcia w oparciu o kryteria określone w ust. 3 stosuje się również do kwot już wypłaconych w latach poprzednich na daną operację." (ust. 4). Sąd uznał, że nie ma podstaw aby skutecznie podważać zasadność oceny Dyrektora ARiMR o zmniejszeniu płatności ekologicznej przyznanej na 2023 r. w ramach Pakietu 7. i zastosowaniu sankcji wobec stwierdzenia powtarzalności niedochowania wymogu z powodu braków dowodowych. Mając na uwadze treść zacytowanego powyżej art. 35 ust. 4 rozporządzenia 640/2014 Dyrektor zasadnie wywiódł na str. 16 zaskarżonej decyzji, że w kampanii w 2020 r. w wyniku kontroli administracyjnej sprawy w ramach rolnictwa ekologicznego stwierdzono brak uprawiania rośliny wymienionej w załączniku nr 4 do rozporządzenia, które dotyczy pojedynczej uprawy (nieprawidłowość o kodzie KA_7_RE). Dyrektor postanowieniem z 6 lutego 2025 r. włączył materiał dowodowy w postaci decyzji Kierowników BP w Bartoszycach i w Olsztynie w sprawie przyznania płatności ekologicznej z kampanii 2019-2022. Decyzja Kierownika BP w Bartoszycach z 23 lutego 2021 r. w sprawie przyznania tej płatności za 2020 r. zawiera informację o wystąpieniu omawianej nieprawidłowości w odniesieniu do działek rolnych AB4 oraz AB5 (str. 3 decyzji z 23 lutego 2021 r.). Kwota płatności przyznanej za 2020 r. uległa z tego powodu zmniejszeniu o 5 233,44 zł (str. 10 decyzji). Powyższe stanowi wystarczającą przesłankę do uznania wystąpienia omawianej nieprawidłowości przed 2023 r., na który to rok przyznano stronie płatności ekologiczne w zawisłej przez Sądem sprawie. W tym zakresie wyjaśnić skarżącemu należy, że zgodnie Kodeksem postępowania administracyjnego (art. 76 k.p.a.) dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Takim dokumentem jest bezsprzecznie decyzja administracyjna. Zatem zawarte w decyzji Kierownika BP w Bartoszycach z 23 lutego 2021 r. ustalenia nie sposób skutecznie podważyć. Wskazana decyzja pozostaje w obrocie prawnym i organy administracji nie są uprawnione do weryfikowania informacji w niej zawartych. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na 2023 r. omawiana nieprawidłowość się powtórzyła. Nie stwierdzono deklarowanej uprawy na działkach AF, AS, M i O deklarowanych do płatności w ramach Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w raporcie z czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym strony przeprowadzonych w dniach 08.02.-11.03.2024 r., czego skarżący nie kwestionuje. Powoduje to, że nie jest trafna argumentacja skargi o zastosowaniu przez Dyrektora rozumowania, że skoro na działkach rolnych AF, AS, M i O w oparciu o raport z 2024 r. nie stwierdzono w 2023 r. deklarowanej uprawy (kod nieprawidłowości: DR7), to również miało to miejsce w latach ubiegłych. Sąd wyjaśnia, że nieprawidłowość opisana w raporcie dotyczyła postępowania o przyznanie płatności za 2023 r. Po jej stwierdzeniu Kierownik BP w Olsztynie uwzględnił okoliczność jej powtarzalności, która wynikała z decyzji Kierownika BP w Bartoszycach z 23 lutego 2021 r., co już zostało wyjaśnione wyżej. Zaskarżona decyzja nie bazuje w tej sytuacji na domniemaniach, jak to ujęto w skardze. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie budzi więc zastrzeżeń. Wobec tego nie są uzasadnione zarzuty skargi naruszenia zarówno przepisów postępowania: art. 7 k.p.a. w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., a także prawa materialnego: § 31a pkt 1 lit. a) rozporządzenia ekologicznego w zw. z art. 35 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia 640/2014. Skarżący uznał ponadto ujawnioną niezgodność za "drobną". Nie jest jednak istotne, czy stwierdzona nieprawidłowość jest niewielka. Ma natomiast znaczenie jej dotkliwość, zasięg, trwałość i powtarzalność, które to cechy państwa członkowskie biorą pod uwagę przy podejmowaniu decyzji na podstawie art. 35 ust. 3 rozporządzenia 640/2014. Skoro organy stwierdziły, że w niniejszej sprawie skarżący nie spełnił wymogów określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia ekologicznego, to miały prawo, ale i obowiązek ustalić, obok pomniejszeń w roku, którego dotyczy wniosek o płatność, także obowiązek nałożenia kwestionowanej przez skarżącego sankcji w ramach Pakietu 7., jak też zmniejszenia płatności ekologicznej przyznanej na 2023 r. w ramach tego pakietu. Z zadania tego organy się wywiązały. Uwzględniając dotychczasowe rozważania Sąd uznał, że zarzuty podniesione w skardze w żaden sposób nie wpływają na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie będąc jednocześnie związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, Sąd nie dopatrzył się również innych błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia ani też naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI