I SA/OL 249/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2023-09-27
NSAinneŚredniawsa
pomoc finansowarolnictwoinwazja na Ukrainęinstalacja fotowoltaicznaOZEtermin składania wnioskówwytwarzanie energiiARiMRwsparcie UE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej związanej z wpływem wojny na Ukrainę, uznając, że nie wykazał on spełnienia warunku wytwarzania energii elektrycznej w instalacji OZE przed upływem terminu składania wniosków.

Rolnik złożył wniosek o pomoc finansową dla rolników dotkniętych wpływem wojny na Ukrainę, która wymagała m.in. wytwarzania energii elektrycznej w instalacji OZE. Sąd administracyjny oddalił jego skargę na decyzję odmawiającą przyznania pomocy, stwierdzając, że rolnik nie wykazał spełnienia tego warunku w wymaganym terminie. Kluczowe było ustalenie daty faktycznego wytwarzania energii, która nastąpiła po terminie składania wniosków, mimo że instalacja była gotowa wcześniej.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika M. W. na decyzję Dyrektora ARiMR odmawiającą przyznania pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę". Pomoc ta była regulowana rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. Aby ją otrzymać, należało spełnić warunki dotyczące hodowli świń oraz przynajmniej jeden z warunków dodatkowych, w tym wytwarzanie energii elektrycznej w instalacji OZE. Rolnik spełnił warunki dotyczące hodowli, jednak organ uznał, że nie wykazał wytwarzania energii elektrycznej w instalacji fotowoltaicznej przed upływem terminu składania wniosków (7 lutego 2023 r.). Sąd administracyjny w Olsztynie podzielił stanowisko organu. Kluczowym argumentem było ustalenie, że faktyczne wytwarzanie energii elektrycznej w instalacji fotowoltaicznej nastąpiło dopiero 9 lutego 2023 r., co potwierdziły dokumenty takie jak zaświadczenie o przyłączeniu mikroinstalacji do sieci. Rozruch instalacji 6 lutego 2023 r. został uznany jedynie za testy, a nie faktyczne wytwarzanie energii. Ponadto, sąd podkreślił, że załączniki do wniosku, w tym dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, stanowią integralną część wniosku i muszą być złożone w ustawowym terminie, który nie podlega przywróceniu. Rolnik nie dołączył wymaganych dokumentów potwierdzających wytwarzanie energii w terminie składania wniosków. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając, że rolnik nie wykazał spełnienia materialnoprawnych przesłanek do przyznania pomocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rolnik nie wykazał spełnienia tego warunku w wymaganym terminie, ponieważ faktyczne wytwarzanie energii nastąpiło po zakończeniu naboru wniosków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozruch instalacji fotowoltaicznej nie jest równoznaczny z faktycznym wytwarzaniem energii elektrycznej w rozumieniu przepisów. Kluczowe było przyłączenie do sieci i zainstalowanie licznika, co nastąpiło po terminie składania wniosków. Załączniki do wniosku, w tym dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, muszą być złożone w ustawowym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

Dz.U. 2022 poz 2742 § § 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę"

Określa warunki przyznania pomocy, w tym wymóg wytwarzania energii elektrycznej w instalacji OZE.

Dz.U. 2022 poz 2742 § § 2 pkt 1-3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę"

Warunki dotyczące hodowli świń, które skarżący spełnił.

Dz.U. 2022 poz 2742 § § 2 pkt 4 lit. g

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę"

Warunek dotyczący wytwarzania energii elektrycznej w instalacji OZE.

Dz.U. 2022 poz 2742 § § 9

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę"

Reguluje termin składania wniosków, który nie podlega przywróceniu.

Dz.U. 2022 poz 2422 art. 45 ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Delegacja ustawowa do wydania rozporządzenia określającego warunki przyznawania pomocy.

Pomocnicze

Dz.U. 2022 poz 2422 art. 27 ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Ograniczenie obowiązku organu do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego dostarczonego przez wnioskodawcę.

Dz. U. z 2022 r. poz.1378 art. 2 pkt 13

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Definicja wytwarzania energii elektrycznej.

Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 § art. 7 pkt 8d4

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne

Reguluje zasady przyłączenia mikroinstalacji do sieci.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, która jest ograniczona w postępowaniach o płatności.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada postępowania dowodowego, która jest ograniczona w postępowaniach o płatności.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oceny materiału dowodowego, która jest ograniczona w postępowaniach o płatności.

k.p.a. art. 138 § 1 ust. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola decyzji administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Dz. U. poz. 1370 art. 2 ust. 1 pkt 10

Ustawa z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej

Definicja produkcji ekologicznej.

Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 art. 389 pkt 6

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne

Pozwolenie wodnoprawne na ujmowanie wód powierzchniowych.

Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 art. 394 ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne

Zgłoszenie wodnoprawne na wykonanie stawu.

Dz. U. z 2022 r. poz. 896 art. 3 pkt 12

Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe

Definicja operatora pocztowego.

Dz.U. poz. 1138 art. 297 § 1 i §2

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny

Skutki składania fałszywych oświadczeń.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rolnik nie wykazał wytwarzania energii elektrycznej w instalacji OZE przed upływem terminu składania wniosków. Załączniki do wniosku, w tym dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, muszą być złożone w ustawowym terminie, który nie podlega przywróceniu. Rozruch instalacji fotowoltaicznej nie jest równoznaczny z faktycznym wytwarzaniem energii elektrycznej w rozumieniu przepisów.

Odrzucone argumenty

Rolnik argumentował, że instalacja była gotowa do produkcji energii przed terminem składania wniosków, co potwierdzał protokół projektowo-wykonawczy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez powierzchowne wyjaśnienie stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

rozruch tej instalacji nie może być utożsamiany z wytwarzaniem energii elektrycznej termin ten nie podlega przywróceniu załączniki stanowią integralna część wniosku, zatem podlegają takim samym rygorom czasowym jak wniosek to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania za pomocą dokumentów wskazanych w przepisach prawa warunków przyznania pomocy

Skład orzekający

Jolanta Strumiłło

przewodniczący

Przemysław Krzykowski

sprawozdawca

Katarzyna Górska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla rolników, terminów składania wniosków i załączników, a także definicji wytwarzania energii w instalacjach OZE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia dotyczącego pomocy związanej z wpływem wojny na Ukrainę i konkretnych warunków przyznania tej pomocy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje znaczenie precyzyjnego przestrzegania terminów i wymogów formalnych w postępowaniach o przyznanie środków publicznych, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców.

Rolnik stracił pomoc finansową przez jeden dzień: kluczowa data przyłączenia instalacji OZE.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 249/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Jolanta Strumiłło /przewodniczący/
Katarzyna Górska
Przemysław Krzykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2742
par. 2, par. 3, par. 9
Rozporządzenie Ministra  Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz  wypłaty pomocy finansowej na operacje typu Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach  działania Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie  dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2022 poz 2422
art. 27 ust. 1 pkt 2, art. 45 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 19 maja 2023 r., nr 92/OR14/2023 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 19 maja 2023 r. Dyrektor Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej jako Dyrektor, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Iławie (dalej jako Kierownik, organ I instancji) z 23 marca 2023 r. odmawiającą przyznania M. W. (dalej jako strona, skarżący) pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę".
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 23 stycznia 2023 r. strona złożyła, za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych (PUE) Wniosek o przyznanie pomocy. Następnie w dniu 2 lutego 2023 r. wpłynęła zmiana do wniosku wraz z umową sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznej do 50 kWp. W dniu 9 marca 2023 r. Kierownik wezwał stronę do usunięcia braków formalnych we wniosku. 10 marca 2023 r, wpłynęły załączniki: umowa kompleksowa dla konsumentów z dnia 8 czerwca 2015 r., pismo wraz z potwierdzeniem przyłączenia mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej [...] S.A. z dnia 9 marca 2023 r., zaświadczenie potwierdzające przyłączenie mikroinstalacji- dla prosumenta z dnia 9 marca 2023 r. oraz pismo informujące o formie rozliczenia z dnia 20 lutego 2023 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że dokonane przez Kierownika rozstrzygnięcie, w oparciu o całość materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz zastosowane przepisy prawne, należy uznać za prawidłowe. Podstawą wydania decyzji były przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę'' w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2742, dalej jako rozporządzenie).
W niniejszym przypadku aby otrzymać ww. pomoc finansową należy spełnić każdy z warunków określonych w § 2 pkt 1 -3 rozporządzenia oraz przynajmniej jeden z warunków określonych w pkt 4 lit. a-h rozporządzenia. Faktem bezspornym jest, że strona spełniła warunki określone w § 2 pkt 1-3 tj.: zgłosił do dnia 15 maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt oznakowanie łącznie 257 sztuk świń urodzonych w jego siedzibie stada w okresie od dnia 1 kwietnia 2321 r. do dnia 31 marca 2022 r., zgłosił do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy, czyli do dnia 18.01.2023 r., do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt oznakowanie 175 sztuk świń urodzonych w jego siedzibie stada od dnia 1 kwietnia 2022 r, prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy, czyli do dnia 18.01.2023 r. działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli świń. Dyrektor podkreślił jednak, że wnioskodawca nie spełnił żadnego z niezbędnych warunków dla przyznania pomocy określonych w § 2 pkt 4 rozporządzenia. Strona na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy (23 styczeń 2023 r.), zmiany do wniosku o przyznanie pomocy (2 lutego 2023 r.), jak również w okresie do dnia zakończenia naboru wniosków o przyznanie pomocy (7 lutego 2023 r.) nie wytwarzała energii elektrycznej w zlokalizowanej w swoim gospodarstwie instalacji odnawialnego źródła energii, o której mowa ww. przepisie. Z przedłożonych w dniu 10 marca 2023 r. dokumentów wynika, że kompleksowa umowa dla konsumentów została przez wnioskodawcę zawiana dniu 8 czerwca 2015 r. Z kolei z dokumentów o nazwie "Potwierdzenie przyłączenia mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej [...] S.A.''’ oraz Zaświadczenie potwierdzające przyłączenie mikroinstalacji dla prosumentów wynika, że przyłączenie mikroinstalacji nastąpiło 9 lutego 2023 r.
Odnoszą się do przedłożonego wraz z pismem odwoławczym dowodu w postaci protokołu projektowo-wykonawczego organ odwoławczy stwierdził, że dokument ten poświadcza jedynie, że 6 lutego 2023 r. przeprowadzono rozruch instalacji fotowoltaicznej oraz że mikroinstalacja została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zgodnie z art. 2 pkt 30 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. Dz. U z 2022 r., poz.1378 ze zm.) rozruch technologiczny oznacza pracę instalacji odnawialnego źródła energii mającą na celu wyłącznie przeprowadzenie prób i testów umożliwiających końcowy odbiór tej instalacji. W związku z powyższym, w ocenie Dyrektora, nie jest to faktyczne wytwarzanie energii w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Podmiot, ubiegający się o przyłączenie mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej, jest przyłączony do sieci jako odbiorca końcowy, a moc zainstalowana mikroinstalacji, o przyłączenie której ubiega się ten podmiot, nie jest większa niż określona w wydanych warunkach przyłączenia, przyłączenie do sieci odbywa się na podstawie zgłoszenia przyłączenia mikroinstalacji, złożonego w przedsiębiorstwie energetycznym, do sieci którego ma być ona przyłączona, po zainstalowaniu odpowiednich układów zabezpieczających i urządzenia pomiarowo-rozliczeniowego o czym stanowi art. 7 pkt 8d4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 ze zm.). Zatem elektrownia fotowoltaiczna, która jest podłączona do zewnętrznej sieci energetycznej jest całkowicie od niej uzależniona. Z przedłożonego Zaświadczenia potwierdzającego przyłączenie mikroinstalacji - dla prosumenta wynika, że przyłączenie mikroinstalacji prosumenta energii odnawialnej do sieci oraz zainstalowanie urządzenia pomiarowo-rozliczeniowego (licznika dwukierunkowego) zostało dokonane w dniu 9 lutego 2023 r. Tym samym zdaniem Dyrektora dopiero z dniem 9 lutego 2023 r. skarżący rozpoczął wytwarzanie energii w zainstalowanym odnawialnym źródle energii. W Protokole projektowo-wykonawczym (sekcja "oświadczenia") wskazano, że uruchomienie/eksploatowanie instalacji fotowoltaicznej powinno nastąpić dopiero po wymianie licznika przez zakład energetyczny.
Organ odwoławczy wskazał, że umowa kompleksowa dla konsumentów z dnia 8 czerwca 2015 r. nie jest dokumentem potwierdzającym, że w gospodarstwie wnioskodawcy następuje wytwarzanie energii elektrycznej. Dopiero z dokumentu "Potwierdzenie przyłączenia mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej [...] S.A." oraz z Zaświadczenia potwierdzającego przyłączenie mikroinstalacji- dla prosumenta" a końcowo z pisma [...] S.A. z dnia 20 lutego 2023 r. wynika, że strona od dnia 9 lutego 2023 r. stała się prosumentem, czyli odbiorcą końcowym wytwarzającym energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w posiadanej mikroinstalacji.
Odnosząc się do prośby strony o zwrócenie się do [...] S.A. o przedstawienie będących w posiadaniu spółki dokumentów dotyczących instalacji fotowoltaicznej oraz jej działania Dyrektor stwierdził, że z dołączonej dokumentacji w sposób bezsprzeczny wynika kiedy nastąpiło wytwarzanie energii. Ponadto zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422, dalej jako ustawa PROW) to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy. Postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek strony, zatem to ona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawną deklarację w zakresie żądania wskazanej we Wniosku pomocy. Rolnik składając Wniosek akceptując część III Wniosku Oświadczenia i zobowiązania, gdzie w punkcie 3 zapisano, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania pomocy określone w ustawie PROW oraz rozporządzeniu.
Powyższą decyzję zaskarżyła w całości strona wnosząc o jej uchylenie celem ponownego rozpoznania sprawy oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. Naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. § 2 pkt 4 lit. g rozporządzenia poprzez uznanie, że odwołujący nie wytwarzał w dniu 7 lutego 2023 r. energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii.
II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj.:
1. art. 7, 77 § 1, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, dalej jako kpa) poprzez powierzchowne i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie, a także niewyczerpujące rozpatrzenie i zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie, polegające na uznaniu, że skarżący nie spełniał na dzień 7 lutego 2023 r. żadnej przesłanki określonej w § 2 pkt 4 rozporządzenia, podczas gdy skarżący wytwarzał w tej dacie energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii w swoim gospodarstwie, a w dniu 6 lutego 2023 r. nastąpił odbiór instalacji, jej uruchomienie oraz sprawdzenie parametrów wytwarzania energii;
2. art. 138 § 1 ust. 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, mimo, że nie odpowiada ona prawu.
W uzasadnieniu podniesiono, że spełnione zostały wymagania określone w § 2 pkt 4 rozporządzenia. Skarżący już 6 lutego 2023 r. posiadał w pełni sprawną, wytwarzającą energię instalację fotowoltaiczną, co potwierdzał przedłożony organowi protokół projektowo-wykonawczy z dnia 6 lutego 2023 r. Późniejsze dokonane przez [...] S.A. przyłączenie polegało jedynie na przyłączeniu instalacji (wytwarzającej już prąd) do infrastruktury należącej do [...] S.A. W związku z tym organ wadliwie ustalił i zinterpretował stan faktyczny, albowiem nie można utożsamiać przyłączenia instalacji do infrastruktury [...] S.A. z wytwarzaniem prądu, które to wytwarzanie miało miejsce od dnia 6 lutego 2023 r., a więc przed zamknięciem naboru wniosków. W definicjach z § 2 pkt 4 lit. g rozporządzenia i art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii próżno szukać wymogu przyłączenia instalacji do Infrastruktury zewnętrznego operatora energetycznego. W związku z tym do uznania, że skarżący spełniał kryteria z § 2 pkt 4 Ilt. g rozporządzenia wystarczy stwierdzenie wytwarzania przez Instalację w gospodarstwie odwołującego energii, co miało miejsce już w dniu 6 lutego 2023 r. i zostało udowodnione protokołem projektowo-wykonawczym z dnia 6 lutego 2023 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Skarżący nie ustosunkował się do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia aktu wydanego przez organ administracji publicznej, sąd bada jego zgodność z przepisami prawa na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.). Podstawowym celem, którego realizacji służy kontrola sądowa jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach dotyczących skarg na decyzje administracyjne. Jak wynika z treści art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Sprawując kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi, że zaistniała któraś z tych przesłanek. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka bez wątpienia nie zachodzi – stosując się do przytoczonych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności ocena zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, wymaga przypomnienia przepisów mających w tej sprawie zastosowanie. Delegacja ustawowa, na podstawie której właściwy minister dokonał ustalenia warunków udzielenia wsparcia, którego dotyczy przedmiotowa sprawa wynika z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2422, dalej jako: "ustawa"), który stanowi, że Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub tryb przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach poszczególnych działań, poddziałań lub typów operacji objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań oraz poddziałań. Jest to delegacja związana z treścią art. 92 Konstytucji, w ramach którego wskazano, że rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.
W związku z taką treścią aktów wyższego rzędu wydano rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2742). W swojej treści § 2 oraz § 3 rozporządzenia zawierają obszerny katalog kryteriów o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, które muszą zostać spełnione, aby przyznanie pomocy było zasadne.
W myśl § 2 "Pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39c ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek:
1) zgłosił do dnia 15 maja 2022 r. do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie łącznie co najmniej 10 sztuk zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonych w siedzibie stada posiadacza tych zwierząt w okresie od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r.;
2) zgłosił do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oznakowanie co najmniej 1 sztuki zwierzęcia gatunku świnia (Sus scrofa) urodzonego w siedzibie stada posiadacza tego zwierzęcia od dnia 1 kwietnia 2022 r.;
3) prowadził do dnia rozpoczęcia naboru wniosków o przyznanie pomocy działalność rolniczą w zakresie chowu lub hodowli zwierząt gatunku świnia (Sus scrofa);
4) spełnia co najmniej jeden z poniższych warunków:
a) prowadzi produkcję ekologiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 czerwca 2022 r. o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej (Dz. U. poz. 1370),
b) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano pomoc finansową w ramach działania "Działanie rolno - środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej pomocy,
c) temu rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność za zazielenienie na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na podstawie wniosku złożonego w 2021 r. oraz ten rolnik lub jego małżonek złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie tej płatności, z tym że w przypadku gdy grunty orne rolnika lub jego małżonka obejmują mniej niż 10 hektarów, to we wnioskach złożonych w 2021 r. i 2022 r. rolnik lub jego małżonek podał co najmniej dwie różne uprawy w rozumieniu art. 44 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), a uprawa główna w 2021 r. i 2022 r. nie zajmuje więcej niż 75% tych gruntów ornych,
d) zrealizował operację obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz spełnia warunki, z zastrzeżeniem których została wydana decyzja w sprawie o przyznanie pomocy finansowej na tę operację w ramach poddziałania:
– "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 lub
– "Pomoc na rozpoczęcie działalności gospodarczej na rzecz rozwoju małych gospodarstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020,
e) zrealizował operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 obejmującą inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
f) zrealizował operację typu "Inwestycje mające na celu ochronę wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz realizuje zobowiązania związane z pomocą finansową przyznaną na tę operację,
g) wytwarza energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378, 1383, 2370 i 2687) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym tego rolnika,
h) zrealizował inwestycję zlokalizowaną w gospodarstwie rolnym tego rolnika polegającą na wykonaniu:
– urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych, na realizację którego uzyskał pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 389 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 i 2687), zwanej dalej "Prawem wodnym", lub
– stawu, na wykonanie którego dokonał zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego.
W świetle przywołanego rozporządzenia należy stwierdzić, że dla otrzymania płatności należy spełnić każdy z warunków określonych w § 2 pkt 1-3 rozporządzenia oraz przynajmniej jeden z warunków określonych w § 2 pkt 4 lit. a-h.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy strona skarżąca spełniła przesłanki przyznania pomocy finansowej na podstawie wymogów określonych w przywołanym rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę". Jak wynika z akt sprawy nie ma sporu co do tego, że producent rolny spełnił wymogi § 2 pkt 1-3. Spór pomiędzy stronami dotyczy spełnienia przez stronę skarżącą niezbędnych warunków określonych w § 2 pkt 4 lit. g przywołanego rozporządzenia.
W tym miejscu warto przypomnieć, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: jako k.p.a.). Ustawodawca w omawianej kategorii spraw odstąpił od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., a konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a. W art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 ze zm.) obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i ewentualnie innych uczestników postępowania. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ponadto w wymienionej ustawie ograniczono stosowanie zasady informowania stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Organ administracji ma obowiązek, m.in. zapewnić stronom, ale na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania oraz udzielić stronom, również na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania (art. 27 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy).
Należy również zauważyć, że omawiana ustawa nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie przyznania płatności to wnioskujący o płatność rolnik, a nie organ administracji publicznej, ma obowiązek przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Przywołane regulacje skutkują konkretnymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowanie administracyjne, w którym, jak wynika z przywołanych przepisów, organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na nim bowiem spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji zasadniczo zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności (zob. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., II GSK 344/11; wyrok NSA z 26 czerwca 2012 r., II GSK 810/11; powoływane orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, że przywołane rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" wskazuje w § 6 ust. 3, że pomoc przyznaje się danemu rolnikowi tylko raz. W myśl § 9:
1. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, co najmniej w jednym dzienniku o zasięgu krajowym oraz w Centrali Agencji, oddziałach regionalnych i biurach powiatowych Agencji ogłoszenie o naborze wniosków o przyznanie pomocy, nie później niż 7 dni przed dniem planowanego rozpoczęcia terminu składania tych wniosków.
2. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera co najmniej wskazanie dnia rozpoczęcia oraz dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, przy czym termin ten nie może być krótszy niż 14 dni oraz dłuższy niż 30 dni.
3. Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu.
4. Agencja udostępnia formularz wniosku o przyznanie pomocy oraz wzory załączników dołączanych do tego wniosku nie później niż w dniu rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, o którym mowa w ust. 2.
5. Wniosek o przyznanie pomocy składa się do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika.
Jak wynika z informacji opublikowanych przez Agencje Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na oficjalnej witrynie organu (https://www.gov.pl/web/arimr) wnioski o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 można było składać od 18 stycznia do 7 lutego 2023 r. Termin ten w myśl przywołanego § 9 ust. 3 rozporządzenie nie podlega przywróceniu. Zgodnie z obowiązującym prawem wniosek o przyznanie pomocy składany jest wyłącznie elektronicznie poprzez Platformę Usług Elektronicznych.
Dopuszczalne było składanie załączników do wniosku również w wersji papierowej, jednak w ogłoszeniu o którym mowa § 9 ust. 2 wyraźnie zastrzeżono, że załączniki które nie zostaną dołączone do wniosku o przyznanie pomocy, złożonego za pośrednictwem formularza, mogą zostać złożone do kierownika biura powiatowego Agencji bezpośrednio w biurze powiatowym Agencji albo za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042) lub placówki podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej w terminie składania wniosków.
Analizując obowiązujące regulacje prawne należy wskazać, że zgodnie z § 10 ust.2 przywołanego rozporządzenia - producent rolny wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy zobligowany był złożyć w ustawowym terminie wskazanym w ogłoszeniu następujące dokumenty:
1. W przypadku rolnika ubiegającego się o przyznanie pomocy z uwzględnieniem zwierząt będących w posiadaniu małżonka lub pozostałych warunków, spełnianych przez małżonka: oświadczenie małżonka rolnika o wyrażeniu zgody na przyznanie pomocy (O-1/648);
2. W przypadku rolnika ubiegającego się o przyznanie pomocy z uwzględnieniem zwierząt będących w posiadaniu małżonka osoby przekazującej gospodarstwo rolne w całości lub pozostałych warunków, spełnianych przez tego małżonka: oświadczenie małżonka osoby przekazującej gospodarstwo rolne w całości o prowadzeniu wspólnie gospodarstwa rolnego do dnia przekazania gospodarstwa (O-2/648);
3. Skrócony akt zgonu w przypadku, gdy wniosek jest składany przez małżonka zmarłego rolnika.
4. W przypadku wytwarzania energii elektrycznej: kopię zawartych: umowy kompleksowej albo umowy sprzedaży energii elektrycznej i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej albo umowy sprzedaży energii elektrycznej, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, 1723, 2127, 2243, 2370 i 2687).
5. W przypadku wykonania urządzenia do ujmowania wód powierzchniowych lub stawu: kopię pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6 Prawa wodnego, na wykonanie urządzenia wodnego do ujmowania wód powierzchniowych albo kopię zgłoszenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 394 ust. 1 pkt 9 Prawa wodnego, wraz z kopią zaświadczenia o niezgłoszeniu sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Podkreślić należy, że wnioskodawca składając wiosek o przyznanie pomocy jednocześnie złożył oświadczenie o następującej treści:
- "Znane mi są skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 i §2 ustawy z dnia 6 czerwca 197 r. Kodeks karny (Dz.U. poz. 1138, z póżn. zm.)"
- "Znane mi są zasady przyznawania wnioskowanej pomocy określone w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422 i 2433) oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" w ramach działania "Nadzwyczajne tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych wpływem rosyjskiej inwazji na Ukrainę" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz. 2742).
Z akt sprawy administracyjnej wynika jednoznacznie, że stan faktyczny w istocie pozostaje niesporny - organy Agencji nie kwestionują bowiem, iż na dzień 6 lutego 2023 roku producent rolny posiadał już sprawą instalację fotowoltaiczną, nie przyłączoną jednak do sieci. Sporne pozostawało jedynie, czy okoliczność ta może zostać uznana za spełnienie wskazanego wyżej warunku, a mianowicie, czy jej posiadacza można uznać za wytwarzającego energię elektryczną w instalacji OZE.
W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organów, że rozruch tej instalacji nie może być utożsamiany z wytwarzaniem energii elektycznej, również w rozumieniu § 2 ust. 4 lit. g powołanego wyżej rozporządzenia, skoro zgodnie z przepisami ustawy Prawo energetyczne oznacza on jedynie pracę tej instalacji mającą na celu wyłącznie przeprowadzenie prób i testów umożliwiających końcowy odbiór tej instalacji. Powyższe z kolei nie może być utożsamiane z rzeczywistym wytwarzaniem energii elektrycznej. Wytwarzanie energii jest możliwe bowiem dopiero po przyłączeniu instalacji do sieci, a to z kolei wymaga uprzedniego zainstalowania urządzenia pomiarowo-licznikowego.
W niniejszej sprawie organ wezwaniem Nr [...] z dnia 9 marca 2023 r. (k. 7 akt administracyjnych) wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie pomocy wskazując, że wnioskodawca zaznaczył w sekcji II wniosku "Informacja o złożonych załącznikach" nie dołączył poprawnego załącznika. Wnioskodawca dołączył bowiem wyłącznie kopię umowy sprzedaży instalacji fotowoltaicznej a nie wymaganą przez obowiązujące przepisy prawa - kopię zawartych: umowy kompleksowej albo umowy sprzedaży energii elektrycznej i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej albo umowy sprzedaży energii elektrycznej, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, 1723, 2127, 2243, 2370 i 2687).
Na wezwanie organu wnioskodawca przedłożył dokumenty m.in. zaświadczenie potwierdzające przyłączenie mikroinstalacji – dla prosumenta wystawione przez [...] S.A. z którego wynika, że przyłączenie do sieci nastąpiło w dniu 9 lutego 2023 r. (k. 8/5 akt administracyjnych). Czyli już po zakończeniu terminu naboru wniosków o przyznanie pomocy. Przypomnieć należy, że wnioski można było składać od 18 stycznia do 7 lutego 2023 r. Termin końcowy składa wniosków, jest terminem nieprzywracalnym i wynika to wprost z przepisów prawa.
Przywołania w tym miejscy wymaga § 9 ust. 1-3 rozporządzenia, zgodnie z którym Prezes Agencji, podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej administrowanej przez Agencję, co najmniej w jednym dzienniku o zasięgu krajowym oraz w Centrali Agencji, oddziałach regionalnych i biurach powiatowych Agencji ogłoszenie o naborze wniosków o przyznanie pomocy, nie później niż 7 dni przed dniem planowanego rozpoczęcia terminu składania tych wniosków (ust. 1). Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera co najmniej wskazanie dnia rozpoczęcia oraz dnia zakończenia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, przy czym termin ten nie może być krótszy niż 14 dni oraz dłuższy niż 30 dni (ust. 2). Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu (ust. 3).
Rozporządzenie zawiera więc jasne i jednoznaczne w swojej treści przepisy określające i wyjaśniające, w jakim terminie wniosek powinien zostać złożony, co powinien zawierać składany wniosek o pomoc oraz przy pomocy jakich dokumentów można wykazać spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek warunkujących przyznanie żądanej pomocy.
W ocenie Sądu z przedłożonego zaświadczenia potwierdzającego przyłączenie mikroinstalacji - dla prosumenta wynika, iż przyłączenie mikroinstalacji prosumenta energii odnawialnej do sieci oraz zainstalowanie urządzenia pomiarowo-rozliczeniowego (licznika dwukierunkowego) zostało dokonane w dniu 9 lutego 2023 r. Uznać zatem należy, iż dopiero z dniem 9 lutego 2023 r. skarżący rozpoczął wytwarzanie energii w zainstalowanym odnawialnym źródle energii. Podkreślenia wymaga fakt, iż w protokole projektowo-wykonawczym wskazano wprost, że uruchomienie i eksploatowanie instalacji fotowoltaicznej powinno nastąpić dopiero po wymianie licznika przez zakład energetyczny.
Zdaniem Sądu podzielić należy stanowisko organu, że umowa kompleksowa dla konsumentów z dnia 8 czerwca 2015 r. nie jest dokumentem potwierdzającym, że w gospodarstwie wnioskodawcy następuje wytwarzanie energii elektrycznej. Dopiero z dokumentu "Potwierdzenie przyłączenia mikroinstalacji do sieci elektroenergetycznej [...] S.A." oraz z zaświadczenia potwierdzającego przyłączenie mikroinstalacji – dla prosumenta a końcowo z pisma [...] SA z dnia 20 lutego 2023 r. wynika, że Pan M. W. od dnia 9 lutego 2023 r. stał się prosumentem, czyli odbiorcą końcowym wytwarzającym energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w posiadanej mikroinstalacji.
Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika więc, że wytwarzanie energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1378, 1383, 2370 i 2687) zlokalizowanej w gospodarstwie rolnym tego rolnika nastąpiło dopiero od 9 lutego 2023 r.
Zakreślony przez ustawodawcę termin do składania wniosków, który w tej konkretnej sprawie rozpoczął się 18 stycznia 2023 r. i trwał do 7 lutego 2023 r. dotyczył nie tylko samego wniosku ale także obligatoryjnych załączników do tego wniosku. Świadczą o tym jednoznacznie:
- treść § 10 ust. 3 rozporządzenia, w którym wykluczono samodzielną (czyli bez wezwania organu) możliwość zmian we wniosku oraz dokumentach dołączonych do wniosku;
- treść § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia określająca w sposób jasny i pełny elementy wniosku oraz rodzaje załączników potwierdzających spełnienie warunków otrzymania pomocy;
- treść § 9 rozporządzenia stanowiącego o materialnoprawnym, nie podlegającym przywróceniu charakterze terminu składania wniosku, którego elementem składowym są załączniki.
Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że załączniki stanowią integralna część wniosku, zatem podlegają takim samym rygorom czasowym jak wniosek. Obowiązkiem wnioskodawcy - co wynika z przepisów ustawy i rozporządzenia - było złożenie w stosownym terminie wniosku wraz z załącznikami - konkretnymi dokumentami - uzasadniającymi spełnienie wszystkich koniecznych do przyznania żądanej pomocy warunków. (por. wyrok WSA w Kielcach z 13 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 234/23). Już zatem sama treść wniosku wskazuje na okoliczność, że wnioskodawca nie dołączył w stosownym terminie koniecznych załączników.
Znamienna jest również w tym zakresie specyfika postępowań z wniosków o pomoc na podstawie ustawy i wydawanych rozporządzeń, gdzie wyraźnie ograniczono rolę organu do rozpatrzenia materiału dowodowego dostarczonego przez wnioskodawcę oraz ustanowiono regułę spoczywania ciężaru udowodnienia faktu na osobie, które z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Wnioskodawca złożył oświadczenie o zapoznaniu się z warunkami przyznania pomocy zgodnie z przywołanym rozporządzeniem, czyli miał pełną świadomość tego jakie dokumenty są wymagane. W wyjaśnieniach publikowanych na oficjalnych witrynach internetowych ARiMR wskazuje się, że w przypadku wytwarzania energii elektrycznej do wniosku należy zgodnie z przywołanym rozporządzeniem dołączyć: kopię zawartych: umowy kompleksowej albo umowy sprzedaży energii elektrycznej i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej albo umowy sprzedaży energii elektrycznej, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, 1723, 2127, 2243, 2370 i 2687).
Zatem nie jest zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia § 11 w zw. z § 2 pkt 4 lit. g rozporządzenia. Skarżący nie wykazał bowiem spełnienia określonego w tym przepisie warunku przyznania pomocy we właściwym, materialnoprawnym terminie.
Dodatkowo należy zauważyć, na co zwrócono już uwagę we wcześniejszej części uzasadnienia, że w sprawach dotyczących przyznania pomocy przez Dyrektora ARiMR organ rozpoznający wniosek nie ma ustawowego obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczność spełnienia wymogów przez wnioskodawcę określonych w wyżej wymienionym rozporządzeniu. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania za pomocą dokumentów wskazanych w przepisach prawa warunków przyznania pomocy.
Mając na względzie opisane wyżej odstępstwa procesowe, szczególną rolę wnioskodawcy w tym postępowaniu, który je inicjuje oraz jednocześnie ponosi ciężar dowodzenia faktów z których wyprowadza korzystne dla siebie skutki - przyznanie pomocy, należy stwierdzić, że w realiach kontrolowanej sprawy skarżący nie wykazał w stosownym terminie istnienia warunków, niezbędnych do pozytywnego rozpoznania jego żądania.
Wbrew treści skargi, nie zostały więc naruszone przepisy postępowania administracyjnego - art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.
Reasumując, podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący w określonym przepisami prawa terminie materialnym nie wykazał zaistnienia warunków niezbędnych do przyznania żądanej pomocy. Sąd nie stwierdził również, by prowadząc postępowanie organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI