I SA/OL 248/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że zakwestionowane wydatki na zakup pianki i włókniny nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów z uwagi na brak rzeczywistych operacji gospodarczych.
Sprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która określiła zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2001 r. w kwocie 275.207 zł. Organ II instancji uznał, że transakcje udokumentowane fakturami od kontrahentów Z. C. i Z. L. nie odzwierciedlały rzeczywistych operacji gospodarczych, a poniesione wydatki nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał sprawę ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję organu I instancji i określiła skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2001 r. w łącznej kwocie 275.207 zł. Organ II instancji ustalił, że postępowanie kontrolne wykazało, iż transakcje wynikające z faktur wystawianych przez kontrahentów J. C. – Z. C. i Z. L. – nie odzwierciedlały rzeczywistych operacji gospodarczych. W związku z tym, organ uznał, że zakwestionowane wydatki w kwocie 1.018.870,00 zł netto, udokumentowane fakturami od Z. C. oraz 12.200,00 zł od Z. L., nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT i art. 22 ust. 1 ustawy o PIT. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków, dokumenty i analizy, uznał argumentację organów podatkowych za przekonującą. Podkreślono, że ciężar dowodu co do istnienia związku przyczynowego między wydatkiem a przychodem spoczywa na podatniku, a prawo organu podatkowego do kontroli obejmuje nie tylko formalną poprawność dokumentów, ale także zgodność zapisów ze stanem rzeczywistym. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący rzeczywistego poniesienia wydatków ani związku przyczynowego z uzyskanym przychodem, co uzasadniało wyłączenie ich z kosztów uzyskania przychodów i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wydatki, których charakter budzi wątpliwości i które nie odzwierciedlają rzeczywistych operacji gospodarczych, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Warunkiem odliczenia podatku naliczonego VAT jest zaliczenie zakupu do kosztów uzyskania przychodów. Koszty te muszą być poniesione w celu osiągnięcia przychodów i mieć związek przyczynowo-skutkowy z przychodem. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na podatniku. Organy podatkowe mają prawo kontrolować nie tylko formalną poprawność dokumentów, ale także zgodność zapisów ze stanem rzeczywistym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 25 § 1 pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób niepozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
Pomocnicze
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Ocena materiału dowodowego powinna nastąpić na podstawie własnego przekonania opartego na wszechstronnym rozważeniu zebranego materiału dowodowego.
o.p. art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ jest obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Organ jest obowiązany do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
o.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Transakcje udokumentowane fakturami od Z. C. i Z. L. nie odzwierciedlały rzeczywistych operacji gospodarczych. Wydatki nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na brak związku z przychodem i racjonalności działania. Podatnik nie wykazał w sposób przekonujący rzeczywistego poniesienia wydatków ani związku przyczynowego z uzyskanym przychodem.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy ustalił cenę usługi przerobu gręplowania 1 kg włókniny w sposób dowolny. Sposób ustalenia kosztów przerobu włókniny nie odzwierciedla przebiegu zdarzeń gospodarczych. Organy nie wykazały, że opodatkowanie kontrahentów na zasadach ryczałtu skutkowało niższym obciążeniem podatkowym. Organ II instancji powołał szereg dowodów akcentując tylko te elementy, które były dla niego korzystne. Podatnika obarczono obowiązkiem przedstawienia dowodów wykraczających poza zakres działalności gospodarczej J. C. Organ dokonał zbędnych i mylących analiz, pomijając istotne okoliczności.
Godne uwagi sformułowania
kosztem uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów decydującym czynnikiem pozwalającym zaliczyć dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów jest poniesienie go w celu osiągnięcia przychodu nie można uznać za koszt wydatków, których charakter budzi wątpliwości ciężar dowodu co do wskazania istnienia związku przyczynowego między konkretnym wydatkiem, a uzyskanym przychodem obciąża przy tym podatnika organy podatkowe są w toku postępowania obowiązane do badania okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług prawo organu podatkowego poddającego kontroli prawidłowość kwalifikowania danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu [...] nie ogranicza się zaś wyłącznie do kontroli formalnej [...] lecz odnosi się również do kontroli zgodności zawartych w tych dowodach zapisów ze stanem rzeczywistym
Skład orzekający
Tadeusz Piskozub
przewodniczący
Wojciech Czajkowski
sprawozdawca
Zofia Skrzynecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dotyczące konieczności wykazania rzeczywistych operacji gospodarczych i związku przyczynowo-skutkowego między wydatkiem a przychodem dla zaliczenia go do kosztów uzyskania przychodów. Podkreślenie roli podatnika w udowadnianiu tych faktów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z obrotem pianką i włókniną oraz konkretnymi kontrahentami. Interpretacja przepisów o kosztach uzyskania przychodów i VAT.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe problemy z weryfikacją rzeczywistości gospodarczej transakcji i znaczenie dowodów dla podatników. Jest to ważny przykład dla przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą.
“Czy faktura gwarantuje prawo do odliczenia VAT? Sąd wyjaśnia, kiedy liczy się rzeczywistość gospodarcza.”
Dane finansowe
WPS: 275 207 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Ol 248/05 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2005-08-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Tadeusz Piskozub /przewodniczący/ Wojciech Czajkowski /sprawozdawca/ Zofia Skrzynecka Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 5/06 - Wyrok NSA z 2007-01-16 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Asesor WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Anna Fic po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 08 czerwca 2004r. o nr "[...]" i określił J. C. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2001r. w łącznej kwocie 275.207zł. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby podniósł, że przeprowadzone przez organ kontroli, w związku z prowadzoną przez J. C. działalnością gospodarczą w zakresie przetwarzania odpadowej pianki poliuretanowej na granulat, postępowanie kontrolne wykazało, iż transakcje wynikające z faktur wystawianych przez kontrahentów podatnika, tj. Z.C. i Z. L., nie odzwierciedlały rzeczywistych operacji gospodarczych. Oceny takiej organ II instancji dokonał w oparciu o analizę działalności gospodarczej, prowadzonej zarówno przez J. C., jak i wymienionych kontrahentów, a jednocześnie pracowników podatnika zatrudnionych w jego firmie w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku z tą analizą stwierdził, że w 2001 r. Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowe J. C. zaewidencjonowało w kosztach uzyskania przychodów wydatki w kwocie 1.018.870,00 zł netto, udokumentowane 65 fakturami VAT wystawionymi przez Zakład Produkcyjno-Handlowy Z.C., na zakup pianki rozdrobnionej i włókniny silikonowej, usług gręplowania włókniny oraz mieszania pianki. Zaewidencjonowało również wydatki z grudnia 2001r. w łącznej kwocie 12.200,00 zł wg faktur VAT wystawionych przez Zakład Produkcyjno-Handlowo-Usługowy Z. L., na zakup usług gręplowania włókniny i usług mieszania pianki. Jako podstawę prawną decyzji organ II instancji powołał art.25 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 08 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Powołując jednocześnie art. 22 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. nr 14 poz.176 ze zm.), organ wskazał, iż w świetle tego przepisu brak było podstaw do uznania, że zakwestionowane wydatki pozostawały w związku z prowadzoną gospodarczą, a ich poniesienie z punktu widzenia celowości i racjonalności działania podmiotu było uzasadnione obiektywnym oczekiwaniem spodziewanego przychodu. W przeprowadzonym postępowaniu w sposób wyczerpujący, jak podniósł organ II instancji, zebrano materiał dowodowy. Przeprowadzona zaś na jego podstawie analiza, dowiodła, iż Z.C. nie dokonał sprzedaży towarów wyszczególnionych na fakturach, tj. rozdrobnionej pianki i włókniny na łączną kwotę 500,367,88zł, zaś Z. L. nie wykonał i nie sprzedał J. C. usług w zakresie rozdrabniania pianki i zakupu włókniny na kwotę 12.200,00 zł. Strony umów ułożyły zaś tak swoje stosunki gospodarcze, aby zmniejszyć zobowiązanie podatkowe skarżącego. Stanowisko to, w świetle uzasadnienia decyzji organu, potwierdzał już sam fakt, iż przedłożone do kontroli przez J. C. faktury sporządzone przez Z.C. nie zostały wystawione w datach podanych na dokumentach. Wskazany bowiem na nich rachunek bankowy o nr "[...]" Z.C. otworzył dopiero w dniu 12.02.2001 r. Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji, zeznany przez Z.C. przychód ze zgłoszonej 18.12.2000r. i zlikwidowanej 31.12.2001r. działalności gospodarczej w zakresie przerobu pianki tapicerskiej i odpadów włókniny silikonowej, wyniósł 1.028.949,00zł, z czego kwota 996.998,82 zł opodatkowana została stawką 5,5 %, natomiast kwota 31.950,00 zł stawką 8,5%. Przychód ten w 99,07 % (1.026.843,16 zł) dotyczył usług wyfakturowanych na rzecz należącego do Strony przedsiębiorstwa. Dla innych odbiorców wystawiono tylko pięć faktur VAT na łączną kwotę 2.105,84 zł netto. Organy obu instancji zgodnie uznały, iż w toku kontroli zarówno J.C., jak i jego kontrahenci nie wykazali, iż zakwestionowane zdarzenia gospodarcze miały miejsce. Z.C. nie przedłożył zaś jakichkolwiek dowodów za naprawę lub zakup części do używanych w działalności maszyn, na zakup materiałów budowlanych niezbędnych do wyremontowania zajmowanych pomieszczeń, za opłaty związane z używaniem pomieszczeń, zużyciem energii elektrycznej, wody i opału. Przedłożył jedynie fakturę VAT z dnia 08.05.2001 r., wystawioną przez Zakład Przerobu "[...]"L. L. na kwotę 680,00 zł brutto, za nabycie 6.800 kg odpadów pianki PUR. Również dowody zebrane w toku kontroli przez organ, w tym przesłuchania świadków nie potwierdziły wersji strony. Dyrektor Izby zauważył, iż według zeznań Z.C., działalność gospodarczą miał on prowadzić w N., w pomieszczeniach należących do C. O., w zamian za ich utrzymanie. Maszyny do wykonania usług w postaci gręplarki i młynka do mielenia pianki miał z kolei nabyć od Strony na podstawie umowy kupna-sprzedaży z dnia 15.12.2000 r. Rozliczenie ceny nabycia miało zaś nastąpić w formie kompensaty na koniec 2001 r. Postanowienia umowy okazały się jednak sprzeczne z wyjaśnieniami Strony złożonymi w dniu 12.12.2001 r., kiedy to J. C. wyjaśnił że znajdujące się w zakładzie maszyny są jego własnością. Na podstawie zeznań właścicielki nieruchomości C. O. organ ustalił, iż nie zna Ona osobiście Ch., zaś wydatki związane z poborem energii elektrycznej w pomieszczeniach opłacał wbrew wyjaśnieniom strony, J. C.. Organ zauważył, iż Z.C. nie był właścicielem, jak również nie wynajmował samochodów ciężarowych, którymi przywoził zakwestionowane towary. Pozyskane odpady pianki miały być zaś przewożone samochodem m-ki I., którego właścicielem był J.C.. Nie przedłożono przy tym dowodów potwierdzających wyjazdy służbowe Z.C.. Organ nie uwzględnił też podnoszonych w toku postępowania wyjaśnień Z.C. co do źródeł pozyskiwania przez Niego części odpadów w wyniku przywłaszczenia na szkodę strony. Tak ustalony stan faktyczny, w ocenie organu, podważył wiarygodność przedłożonych faktur, na podstawie których Strona miałaby nabyć od p. Z.C. 254.822 kg pianki rozdrobnionej i 53.410 kg włókniny silikonowej. Dla ustalenia zaś faktycznej ilości i wartości zakupionych usług oraz materiałów od wskazanego kontrahenta Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do wskazanych przez stronę kontrahentów - firm prowadzących działalność gospodarczą, po czym w oparciu o otrzymane informacje stwierdził, że zakupu zakwestionowanej pianki oraz włókniny dokonywała strona, zaś Zakład Produkcyjno-Handlowy Z.C. nie był tym firmom znany. Organ zauważył, iż na podstawie faktur Strona od stycznia do grudnia 2001 r. nabyła 72.985 kg odpadów pianki i 25.519 kg włókniny, podczas gdy w tym samym okresie Z.C. udokumentował, jedną fakturą nabycie odpadów pianki zaledwie w ilości 6.800 kg. Strona nabyła tymczasem od Z.C. 255.690 kg pianki rozdrobnionej i 53.410 kg włókniny silikonowej. Organ zwrócił uwagę, iż Z.C. był zatrudniony jako kierowca w pełnym wymiarze czasu pracy, sam zaś do wykonywania prac nie zatrudniał pracowników. Przy pracach pomagały mu żona, dzieci oraz brat, w związku z czym usługi mogły być świadczone jedynie w ograniczonym zakresie. Powyższe, jak podniesiono w decyzji potwierdza, że Z.C. nie pozyskał takiej ilości odpadów, które następnie mógł przerobić i sprzedać dla przedsiębiorstwa należącego do Strony. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż. Z.C. bez żadnego ryzyka gospodarczego, nakładów finansowych, prowadząc działalność gospodarczą w ograniczonym zakresie, miałby uzyskać z tego tytułu dochód już po opodatkowaniu w wysokości około 970.718,30 zł. Natomiast p. J. C. prowadząc działalność w szerokim zakresie i ponosząc duże ryzyko gospodarcze związane ze współpracą z innymi kontrahentami i planowanymi inwestycjami, a także zatrudniając kilkudziesięciu pracowników, uzyskał z prowadzonej działalności gospodarczej dochód przed opodatkowaniem zaledwie w kwocie 229.944,91 zł. Odnosząc się do powoływanych w toku postępowania okoliczności będących przyczyną likwidacji działalności przez Z.C., a związanych z trudnościami w pozyskaniu odpadów oraz problemami zdrowotnymi organ podniósł, iż w końcowym okresie tej działalności odpady pianki i włókniny przetwarzano na bieżąco, natomiast sprzedaż rozdrobnionej pianki wzrosła i według faktur wyniosła 41,04 % ogólnej sprzedaży. Z.C. nie korzystał ponadto w tym okresie z porad lekarskich. W świetle poczynionych ustaleń w sprawie za uzasadnione organ przyjął twierdzenie, że przyczyną likwidacji działalności gospodarczej, była w istocie utrata przez Z.C. możliwości opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych według stawek 5,5 % i 8,5 %. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż ustalone w toku postępowania łączne zawyżenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę 513.456,68 zł, pozostawało bez wpływu na stany remanentowe, jak też na wykazany przez Skarżących przychód. W ocenie organu, zebrany materiał dowiódł, iż Z.C. nie dokonywał sprzedaży zakwestionowanej pianki i włókniny stronie. Świadczył jednakże usługi z materiału powierzonego przez J. C. Dlatego też w kosztach uzyskania przychodu organ uwzględnił wartość samych usług i niewielką ilość zakupionych odpadów na kwotę 680zł. Do ustalenia wartości usług rozdrabniania pianki w ilości 248.022 kg, Dyrektor Izby zastosował różnicę w kwocie 1,46 zł/l kg, pomiędzy średnią ceną zakupu odpadów pianki 0,92 zł/l kg, a średnią ceną sprzedaży pianki rozdrobnionej 2,38 zł/lkg, co łącznie dało kwotę 362.112,12 zł Zastosowanie do obliczeń tej metody wynikało zaś z faktu, iż faktury wystawione przez Z.C. nie obejmowały usług polegających na rozdrabnianiu pianki, lecz dotyczyły nabycia pianki rozdrobnionej i włókniny gręplowanej oraz usług gręplowania włókniny i mieszania pianki i usług gręplowania włókniny w ilości 53.050 kg. Natomiast wartość usług gręplowania włókniny ustalono na kwotę 106.100,00 zł przyjmując stosowaną przez. Z.C. i wykazaną w fakturach cenę jednostkową 2 zł/lkg. Za nieuzasadnione organ uznał twierdzenia strony, iż do obliczeń ceny jednostkowej usługi gręplowania w wysokości 2 zł/l kg przyjęto cenę niższą od faktycznych kosztów. Dyrektor Izby zauważył, że koszty zużycia energii elektrycznej w związku ze świadczeniem usług opłacał J. C. Z.C. nie przedłożył zaś jakichkolwiek dowodów na poniesione wydatki związane z utrzymaniem pomieszczeń, w których prowadził działalność gospodarczą, jak też dowodów na remont maszyn. Nie uznając za koszt uzyskania przychodu wydatków dotyczących współpracy z Zakładem Produkcyjno-Handlowo-Usługowym Z. L. organ II instancji zwrócił uwagę, na sprzeczność zeznań wymienionego z zebranym materiałem dowodowym, wobec których przedstawiona wersja o wykonywaniu dla J.C. usług przerobu pianki i włókniny nie była dla organu wiarygodna. Świadek ten zeznał mianowicie, iż maszyny do wykonania usług zakupić miał w grudniu od Z.C., tymczasem w toku postępowania ustalono, że w 2001r. Z. L. nie dysponował maszynami, którymi mógł ewentualnie wykonać wymienione usługi. Maszyny te nabył bowiem dopiero na podstawie umowy z dnia 03.01.2002 r., zaś w okresie kiedy miały być świadczone zakwestionowane usługi na tych samych maszynach działalność gospodarczą prowadził Z.C.. Organ II instancji podniósł ponadto, że Z. L. potrzebowałby do wykonania zafakturowanych usług około 8-9 dni. Natomiast w okresie prowadzenia działalności gospodarczej w grudniu 2001 r., nie świadczył pracy etatowej zaledwie przez okres sześciu dni, z czego dwa dni przypadały na okres świąteczny. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na art. 191 Ordynacji podatkowej, w świetle którego ocena ta nastąpić powinna na podstawie własnego przekonania opartego na wszechstronnym rozważeniu zebranego materiału dowodowego. Przyjmując zaś, że w przedmiotowej sprawie brak było racjonalnych podstaw do uznania w oparciu o wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy, że zakwestionowane wydatki pozostawały w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie z punktu widzenia celowości i racjonalności działania podmiotu było uzasadnione choćby obiektywnym oczekiwaniem spodziewanego przychodu, wyłączenie ich z kosztów uzyskania przychodów organ uznał za w pełni zasadne. Organ podkreślił jednocześnie, że pomiędzy zakwestionowanymi wydatkami, a prowadzoną przez Stronę działalnością gospodarczą oraz uzyskiwanym z tego źródła przychodem nie zaszedł jakikolwiek związek przyczynowo-skutkowy. W złożonej skardze J. C. wniósł i o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie art.19 ust. 1 i art.25 ust. 1 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 121 § l, art. 122, art. 180 § l, art. 187 § l i art. 191 ustawy z dnia 29.08.1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz.926 ze zm.) W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż organ podatkowy ustalił cenę usługi przerobu gręplowania 1 kg włókniny w sposób dowolny. Wskazując na niekonsekwencję przy ustalaniu kosztów przerobu pianki poprzez oparcie się na średnich cenach usług, natomiast przy ustalaniu kosztów przerobu włókniny, na wartości usług wynikającej z faktur (2 zł za l kg), stwierdził, iż ten sposób ustalenia nie odzwierciedla przebiegu zdarzeń gospodarczych. Stosując bowiem metodę wyliczeń zaprezentowaną przez organ do wyliczeń wartości zakupionych od Z.C. usług gręplowania włókniny należałoby ustalić różnicę, która stanowiłaby wartość usługi gręplowania 1kg odpadów włókniny powiększoną o narzuty i zysk wykonującego usługę. Wielkość ta osiągnęłaby zaś kwotę 5,12 zł za 1 kg. Dlatego uwzględniając ją oraz ilość przerobionego towaru 53.050 kg, wartość usług gręplowania włókniny wynosiłaby według strony - 271.616 zł, a nie jak przyjęto w obliczeniach organu - 106.100 zł. Skarżący podkreślił, że w wydanych w sprawie decyzjach organy nie kwestionowały wielkości dokonanej przez J.C. sprzedaży. Podatnik przedstawił zaś zestawienia sprzedaży z uwzględnieniem stanów zapasów, sporządzone w oparciu o dowody źródłowe. Podniósł ponadto, że zakupione na podstawie faktur ilości pianki, jak i włókniny sprzedał z zyskiem, co uwzględnił w rozliczeniach podatku. Sam fakt nie przedłożenia przez p. Z.C. do kontroli dowodów zakupu odpadów pianki i włókniny, nie dawał, jego zdaniem, podstaw do przyjęcia, że nie zakupiono wykazanych na fakturach ilości pianki i włókniny. Skarżący wskazał, że organ odwoławczy pomimo, iż w rozstrzygnięciu zauważył, że kontrahenci Z.C. i Z. L. opodatkowani byli na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w wielkościach wg stawki 5,5 % i 8,5 %., to nie wykazał, że opodatkowanie na zasadach ryczałtu skutkowało niższym obciążeniem podatkowym w porównaniu do opodatkowania działalności na zasadach ogólnych. Uwzględniając dane liczbowe z urządzeń księgowych należącego do Skarżącego przedsiębiorstwa, z pominięciem operacji gospodarczych z kontrahentami p. Z.C. i p. Z. L. oraz sprzedaży odpowiadającej zakwestionowanej ilości zakupu pianki i włókniny, mniejsze obciążenia podatkowe wystąpiłyby, jak wskazano w skardze, na zasadach ogólnych niż na ryczałcie. Skarżący zwrócił uwagę, że organ II instancji w uzasadnieniu decyzji powołał szereg dowodów akcentując tylko te elementy, które były dla niego korzystne. Podatnika obarczył zaś obowiązkiem przedstawienia dowodów wykraczających poza zakres działalności gospodarczej J.C., a mających w szczególności na celu udowodnienie, że kontrahent kupił odpady pianki i włókniny. W ocenie J. C., organ dokonał również zbędnych i całkowicie mylących analiz wyliczając np. ilość worków z odpadami, pomijając zaś, że wykazane 25 kg w worku było wartością przykładową, gdyż odpady pakowano w opakowania różnej wielkości. Skarżący podniósł ponadto, iż będąc w latach wcześniejszych zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy i prowadząc podobnie jak Z.C. działalność gospodarczą po godzinach, w ramach zakupu przerobił i sprzedał w formie gotowych wyrobów większe ilości wyrobów od uznawanych przez organy za niemożliwe do pozyskania przez jego kontrahentów. Wszystkie zaś operacje z tym związane były udokumentowane stosownymi fakturami. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasową argumentację wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem organy obu instancji przekonywująco i wszechstronnie wyjaśniły wszystkie aspekty sprawy, w tym dotyczące kwestii wskazanych w zarzutach skargi. Warunkiem odliczenia podatku naliczonego VAT w świetle dyspozycji art.25 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 08 stycznia 1993r. jest zaliczenie zakupu towarów lub usług do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Konstrukcja prawna kosztów uzyskania przychodów określona w art.22 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oparta jest zaś na swoistej klauzuli generalnej, która stanowi, że kosztem uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.23. Decydującym czynnikiem pozwalającym zaliczyć dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów jest poniesienie go w celu osiągnięcia przychodu, przy czym każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanym w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem adekwatnego związku z przychodami i racjonalności działania dla osiągnięcia przychodu. Jak wielokrotnie podkreślano w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów, które mają decydujący wpływ na określenie zobowiązań podatkowych, nie można uznać za koszt wydatków, których charakter budzi wątpliwości. a podatnik wątpliwości tych nie wyjaśnia. Ciężar dowodu co do wskazania istnienia związku przyczynowego między konkretnym wydatkiem, a uzyskanym przychodem obciąża przy tym podatnika (por. wyrok NSA w Gdańsku 27.06.2001r. o sygn. akt I SA/Gd 45/99, NSA w Katowicach z 24.05.2000r. o sygn. akt I SA/Ka 2181/98). Przy kwalifikowaniu poniesionych wydatków trzeba brać pod uwagę ich celowość oraz potencjalną możliwość przyczynienia się wydatku do osiągnięcia przychodu. Okoliczności te należy oceniać indywidualnie, biorąc m.in. pod uwagę konieczność ich poniesienia dla osiągnięcia przychodu. Organy podatkowe są w toku postępowania obowiązane do badania okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usług, co sprowadza się do kontrolowania, czy faktura w istocie stwierdza fakt nabycia towarów i usług, a więc czy doszło między stronami wskazanymi w fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej Prawo organu podatkowego poddającego kontroli prawidłowość kwalifikowania danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu, a tym samym do kontroli wiarygodności stanowiących podstawę do zakwalifikowania takiego wydatku dowodów księgowych nie ogranicza się zaś wyłącznie do kontroli formalnej, tj. sposobu sporządzania tych dowodów, lecz odnosi się również do kontroli zgodności zawartych w tych dowodach zapisów ze stanem rzeczywistym, co oznacza również prawo do ustalenia przez organ, że wskazany w dowodzie księgowym podmiot zdarzenia gospodarczego, który wystawił fakturę jest podmiotem funkcjonującym w obrocie gospodarczym i rzeczywiście dokonał czynności wykazanych w fakturze. Podstawowym kryterium pozwalającym na stwierdzenie, że sprzedaż została dokonana jest przeniesienie własności rzeczy ze sprzedającego na nabywcę. Nie wystarczy zatem samo zawarcie umowy i zapłata umówionej ceny. Warunkiem koniecznym jest dokonanie faktycznego rozporządzenia towarem na rzecz nabywcy. W związku z tym, jak wskazano wyżej, to na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia, że stwierdzone fakturami czynności gospodarcza zostały dokonane, gdy organy podatkowe zasadnie kwestionują materialną prawidłowość dokumentów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.03.2002r. o sygn. akt III RN 31/01, OSNP/19/451). Z materiałów sprawy nie wynika aby skarżący w sposób przekonywujący wykazał, iż rzeczywiście dokonał w 2001r. zakupu zakwestionowanych towarów od Z.C., a zarazem, że zaistniał związek przyczynowy między konkretnym wydatkiem, a uzyskanym przychodem. Ustalenia, iż Z.C. będąc w 2001r. pracownikiem skarżącego nie mógł prowadzić działalności gospodarczej w tak znacznych rozmiarach i nie zakupił oraz nie sprzedał zakwestionowanych towarów, organ dokonał zaś w oparciu o wszechstronną analizę całokształtu okoliczności faktycznych ujawnionych w postępowaniu kontrolnym i podatkowym oraz ich swobodną ocenę. Ocena ta, jak wynika z akt, oparta została na niebudzących wątpliwości i wyczerpująco zgromadzonych oraz opisanych w uzasadnieniu decyzji dowodach w postaci m.in. zeznań świadków, opinii biegłych oraz dokumentów i oświadczeń. Z dowodów tych wynika zaś między innymi, że Z.C. nie mógł wystawić faktur za okres od 01.01 do 08.02.2001r. w datach w nich wskazanych, jak również to, że będąc w 2001r. pracownikiem skarżącego i prowadząc działalność gospodarczą w ograniczonym zakresie uzyskał z tytułu sprzedaży (w zdecydowanej większości firmie J.C.) dochody w wysokości blisko miliona złotych, tj. kilkakrotnie wyższej od dochodów skarżącego za ten rok. Przyjętej na podstawie zebranych dowodów ocenie organu, iż Z.C. świadczył na rzecz J.C. jedynie usługi z materiału powierzonego nie można, zdaniem Sądu, zarzucić dowolności. Tym samym organ miał podstawy do uznania, iż samo wystawienie faktur nie mogło, stanowić potwierdzenia rzeczywistego dokonania operacji gospodarczych i nie stanowiło uzasadnienia do zaliczenia wykazanych kwot do kosztów uzyskania przychodu. W toku postępowania podatkowego Skarżący nie wykazał natomiast w sposób przekonywujący, iż wydatki z tytułu zakupu pianki rozdrobnionej i włókniny silikonowej od Zakładu Produkcyjno-Handlowego Z.C. oraz usług przerobu tych wyrobów od Zakładu Produkcyjno- Handlowego Z.L., zostały rzeczywiście poniesione. Sąd w składzie orzekającym nie podzielił jednocześnie zarzutów skargi dotyczących dowolnego ustalenia przez organ ceny usługi przerobu odpadów włókniny, w sytuacji gdy jak słusznie wskazano w uzasadnieniu decyzji, jej ustalenie mogło nastąpić bezpośrednio na podstawie dokumentów, w których podano cenę jednostkową sprzedaży. Za zgodną z regułami swobodnej oceny dowodów należy też, zdaniem Sądu, uznać argumentację organu i dokonaną analizę w związku z zeznaniami Z.C., dotyczącymi źródeł pozyskiwania pianki do przerobu i zaniżania ilości wydanych odpadów na dowodach "Wz", na szkodę pracodawcy. Badając akta sprawy Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów procesowych, w tym art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W sytuacji bowiem, gdy organ odwoławczy miał podstawy do odmowy wiarygodności późniejszym wyjaśnieniom strony, zaś w toku postępowania zostały uwzględnione wszystkie istotne dla sprawy wnioski dowodowe podatnika i na podstawie zebranych dowodów, dostatecznie wykazane jej okoliczności faktyczne, dalsze nieograniczone poszukiwanie przez organ innych faktów i dowodów organ słusznie uznał za zbędne i wykraczające poza obowiązki procesowe wynikające z powołanych przepisów prawa. Jeśli zatem w świetle zebranego materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej w sposób przekonywujący wykazał, że transakcje wynikające z zakwestionowanych faktur nie odzwierciedlają rzeczywistych operacji gospodarczych, to uznać należy, iż organ podatkowy prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie prawo materialne, w tym art.25 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i art.22 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Reasumując przyjąć należy, że zaskarżona decyzja nie narusza zarówno prawa materialnego, jak i procesowego. Tylko zaś uzasadniony zarzut takiego naruszenia mógłby prowadzić do jej uchylenia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI