I SA/OL 242/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2022-06-09
NSArolnictwoŚredniawsa
środki unijnePROWpłatności rolneobszary z ograniczeniami naturalnymiARiMRkontrola administracyjnapowierzchnia użytkowana rolniczopostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące przyznania płatności ONW z powodu braku dowodów kontroli administracyjnej.

Skarżący R. A. zakwestionował decyzje Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) dotyczące przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi (ONW) na rok 2020. Organy ARiMR zmniejszyły przyznaną kwotę, powołując się na kontrolę administracyjną wykazującą mniejszą powierzchnię kwalifikowalną niż zadeklarowana. WSA w Olsztynie uchylił obie decyzje, wskazując na brak w aktach sprawy raportu z kontroli administracyjnej, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła skargi R. A. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznaniu płatności ONW na rok 2020. Organy ARiMR zmniejszyły przyznaną płatność, stwierdzając, że powierzchnia użytkowana rolniczo jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku, na podstawie pomiarów wykonanych w systemie informatycznym. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin terenowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest raportu z kontroli administracyjnej, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i stanowiło naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak raportu z kontroli administracyjnej uniemożliwia prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i stanowi naruszenie przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy ARiMR nie przedstawiły w aktach sprawy raportu z kontroli administracyjnej, na podstawie której zmniejszono przyznaną płatność. Brak ten uniemożliwił skarżącemu zapoznanie się z podstawami zmniejszenia płatności oraz uniemożliwił sądowi ocenę prawidłowości ustaleń faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

u.w.r. art. 21 § ust. 2 i 3

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Specyfika postępowania przed ARiMR.

u.w.r. art. 26 § ust. 1 i 2 pkt 2

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Podstawa przyznania płatności ONW.

u.w.r. art. 3 § ust. 1 pkt 12

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Definicja obszarów z ograniczeniami naturalnymi.

rozporządzenie ONW art. 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie ONW art. 3 § § 3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Płatność przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar.

rozporządzenie 1306/2013 art. 70

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008

System informacji geograficznej do ustalania powierzchni działek rolnych.

rozporządzenie 1306/2013

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008

System identyfikacji działek rolnych powinien być aktualizowany.

rozporządzenie 640/2014 art. 5 § ust. 2 lit. b)

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych, mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

Maksymalny kwalifikowalny obszar.

rozporządzenie 640/2014 art. 18 § ust. 6 akapit pierwszy

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych, mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

Zasady przyznawania płatności przy przekroczeniu powierzchni zadeklarowanej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, która została zredukowana w postępowaniu ARiMR.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 85 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowód z oględzin.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

u.w.r. art. 27 § ust. 2

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Obowiązek podjęcia niezbędnych czynności przez stronę.

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek orzekania na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 135 § c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach.

rozporządzenie 640/2014 art. 15

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych, mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności

Wyjątki od stosowania kar administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy ARiMR, w szczególności art. 7, 77 § 1, 78 § 1, 85 k.p.a. Brak w aktach sprawy raportu z kontroli administracyjnej, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W postępowaniu o przyznanie płatności rolnych zasada prawdy materialnej została zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu ciąży na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne. W aktach administracyjnych brak jest raportu z kontroli administracyjnej. A zatem rozważania organów obu instancji są oderwane od materiału dowodowego.

Skład orzekający

Andrzej Brzuzy

przewodniczący

Ryszard Maliszewski

sprawozdawca

Katarzyna Górska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji w kontekście kontroli i dokumentacji dowodowej, szczególnie w sprawach o płatności rolne."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania przed ARiMR i zastosowania przepisów UE w zakresie płatności rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe udokumentowanie czynności kontrolnych przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet w sprawach o charakterze technicznym.

Brak raportu z kontroli kosztował agencję uchylenie decyzji o płatnościach rolnych.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 242/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-06-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Brzuzy /przewodniczący/
Katarzyna Górska
Ryszard Maliszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1707/22 - Wyrok NSA z 2025-06-25
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1936
art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 70.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Brzuzy Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) sędzia WSA Katarzyna Górska Protokolant referent Weronika Ćwiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 17 lutego 2022r., nr 24/OR14/2022 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji, 2) zasądza od Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie na rzecz skarżącego R. A. 697 ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 17 lutego 2022 r., Dyrektor Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej Dyrektor ARiMR), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej zwanej: k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G., (dalej Kierownik ARiMR) z 3 września 2021 r. nr 0254-2021-002714 w sprawie przyznania R. A. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (dalej ONW) na rok 2020.
Jak wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy, R. A. (dalej skarżący, beneficjent, producent rolny, strona) zwrócił się do Kierownika ARiMR z wnioskiem z 15 czerwca 2021 r., zmienionym 18 czerwca 2021 r., o przyznanie płatności ONW na rok 2020 (PROW 2014-2020). Zadeklarował do wniosku działki rolne o łącznej powierzchni 18,61 ha. Są to działki ewidencyjne nr [...] (dalej [...]) oznaczona literą K, z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 1,62 ha, oraz nr [...] (dalej [...]) oznaczona literą N, z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 3,45 ha. Obie działki zadeklarowano do płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy I (str. 3/6 verte wniosku zmieniającego, spośród kart o nr 3 akt organu, w pliku kart oznaczonych nietrwale).
Decyzją z 3 września 2021 r. Kierownik ARiMR przyznał beneficjentowi płatność ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I na rok 2020 w łącznej wysokości 3.298,97 zł. Powołał w sentencji art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 182), zwanej dalej u.w.r., a także § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 ze zm.), dalej rozporządzenie ONW, oraz art. 104 k.p.a..
Kierownik ARiMR powołał się w uzasadnieniu na przeprowadzoną w ramach niniejszej płatności kontrolę administracyjną, która jednak nie została udokumentowana w aktach sprawy. Stwierdził, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2020. Ustalenia oparł o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. I tak:
• dla działki ewidencyjnej o numerze [...] z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 1,62 ha stwierdzono powierzchnię 1,58 ha. Powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wynosi 1,58 ha.
• dla działki ewidencyjnej o numerze [...] z zadeklarowaną powierzchnią użytkowaną rolniczo 3,45 ha stwierdzono powierzchnię 3,31 ha. Powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wynosi 3,31 ha.
Podsumował, że dla działki nr [...] wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,04 ha, a dla działki nr [...] - 0,14 ha. Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosi zatem 0,18 ha.
Wyliczył, że procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych, położonych na obszarze ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy I, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej, wynosi 0,98%. Wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych, mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., ze zm.), dalej rozporządzenie 640/2014, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Uznał, że powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosi 18,43 ha.
Wobec stawki 179 zł płatności do 1 ha na obszarze ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy I określonej w rozporządzeniu ONW, kwota płatności do obszaru ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy I wynosi 3.298,97 zł.
W odwołaniu od tej decyzji beneficjent, reprezentowany przez adwokata, wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. oraz art. 85 § 1 k.p.a. z powodów wymienionych poniżej w petitum skargi do tut. Sądu, a także art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nieczytelny i uniemożliwiający jego zrozumienie, w tym brak rozważania, czy w przypadku gdyby nawet doszło do przedeklarowania powierzchni, to czy można w tym przypadku mówić o zawinieniu odwołującego w tym zakresie. W treści odwołania z 6.10.2021 r. wskazano na zasadność rozważenia przeprowadzenia wizytacji terenowej i dokonanie pomiarów.
Dyrektor ARiMR w opisanej na wstępie decyzji z 17 lutego 2022 r. uznał poprawność przeprowadzonej przez organ I instancji kontroli administracyjnej wniosku oraz załączników graficznych. Nie zgodził się z żądaniem skarżącego naliczenia wnioskowanych płatności do powierzchni deklarowanej, nie cały bowiem zadeklarowany grunt kwalifikował się do objęcia płatnościami w roku 2020.
Dyrektor ARiMR powtórzył wyliczenia Kierownika ARiMR (18,43 ha x 179 zł = 3.298,97 zł) i podstawy prawne wyliczenia płatności. Wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia ONW płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Powierzchnia ta jest ustalana w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 2013 r., s. 549 ze zm.), dalej rozporządzenie 1306/2013.
System identyfikacji działek rolnych stosowany przez państwa członkowskie zgodnie z art. 70 rozporządzenia 1306/2013 powinien być regularnie aktualizowany, aby jasno wykluczyć niekwalifikowalne obszary i móc zapewnić skuteczne administracyjne kontrole krzyżowe. Może to być zapewnione jedynie poprzez wykorzystywanie przez ARiMR na bieżąco wszystkich najnowszych materiałów, stanowiących podstawę modyfikacji danych, takich jak np. wyniki pomiarów kontroli na miejscu czy zdjęcia lotnicze lub satelitarne.
Ocenił, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dowodu w postaci wizytacji terenowej zwłaszcza zimą, i wykonania dodatkowych oględzin na spornych działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] pod kątem ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności, gdyż okoliczność mająca być przedmiotem dowodu została ustalona już w sposób właściwy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz wynikami przeprowadzonej kontroli administracyjnej.
Argumentacja odwołania w ocenie organu II instancji stanowi bezpodstawną polemikę ze stanowiskiem organu, gdyż wraz z zaprezentowaniem odmiennego niż organ poglądu skarżący nie przedstawiał żadnego wniosku dowodowego, z którego wynikałoby, że powierzchnia działki rolnej K usytuowanej na działce o nr [...] oraz działki rolnej N o nr [...], jest zgodna z powierzchnią zadeklarowaną. Organ odwoławczy powołał art. 27 ust. 2 u.w.r. i uznał, że strona nie podjęła niezbędnych czynności w celu ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności. Podsumował, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania.
Wskazując odpowiedzialność producenta rolnego za treść merytoryczną wniosku organ powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1115/08. Uznał, że nie ma w sprawie zastosowania art. 15 rozporządzenia 640/2014, który stanowi o wyjątkach od stosowania kar administracyjnych.
W skardze na powyższą decyzję strona, reprezentowana przez adwokata, wniosła o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu płatności na rok 2020 zgodnie ze złożonym wnioskiem o płatności, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Wniosła też o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie w razie przedłożenia spisu kosztów, zgodnie z jego wyliczeniem. Zarzuciła Dyrektorowi ARiMR naruszenie:
1/ art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez:
a/ niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia w jaki sposób ustalona została powierzchnia niekwalifikująca się do przyznania płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefy I zgodnie z wnioskiem skarżącego,
b/ brak jednoznacznego i zrozumiałego wskazania w jaki sposób i w oparciu o jakie przesłanki została wyłączona z pomocy powierzchnia,
2/ art. 85 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin działki objętej wnioskiem, podczas gdy wobec stwierdzonych w toku postępowania rozbieżności w zakresie powierzchni nieruchomości, ich dokonanie jawi się jako niezbędne celem wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
W treści skargi oceniono, że spór w postępowaniu odwoławczym dotyczył w istocie powierzchni zatwierdzonej do płatności i konieczności poddania jej ponownej weryfikacji. Zebrany przez organ odwoławczy materiał dowodowy nie jest wyczerpujący. Organ nie podjął wszystkich niezbędnych czynności, w szczególności nie przeprowadził dowodu z oględzin. W całości uznał za wiarygodne ustalenia organu I instancji. Wobec tego podnoszone wątpliwości w przedmiocie decyzji tego organu w dalszym ciągu nie zostały wyjaśnione. Tym samym nie poddano pogłębionej analizie sformułowanego w odwołaniu zarzutu.
Nieustalenie rzeczywistej powierzchni działek objętych wnioskiem, jak również rzeczywistej powierzchni zalesienia doprowadziło do uznania, że doszło do przedeklarowania powierzchni. Tymczasem przeprowadzenie dowodu z oględzin jawiło się jako zasadne, a wręcz niezbędne. Rzetelne i pełne przeprowadzenie czynności dowodowych w terenie, szczególnie dokonanie pomiarów, jest w niniejszej sprawie niezwykle istotne. Za takie, wobec zgłaszanych przez odwołującego zastrzeżeń, nie można uznać dotychczasowych działań organu w niniejszej sprawie.
Przeprowadzenie dowodu z oględzin doprowadziłoby do odmiennych wniosków, a w dalszej konsekwencji przyznania skarżącemu płatności zgodnie ze złożonym przez niego wnioskiem.
Końcowo autor skargi wskazał, że kary administracyjne należy stosować tylko w razie zaniedbania lub winy umyślnej rolnika, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Strona skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 200 zł (k. 9 akt sądowych).
Zarządzeniem z 17 maja 2022 r. (k. 14) Przewodniczący Wydziału I WSA w Olsztynie skierował sprawę do rozpoznania na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 21 ust. 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2020 r. poz. 1371 ze zm.) w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).
Z powyższego przepisu wynika, że postępowanie przed organami ARiMR (od 2007 r.), w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań, zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w K.p.a. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a., tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ponadto przyjęto zasadę, że ciężar dowodu ciąży na osobie która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym w niejaki sposób zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały takie zasady jak: zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, czy też zasada udzielania informacji poprzez przyjęcie, że tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać.
W rozpoznawanej sprawie Organ odwoławczy wyjaśnił, że powierzchnie działek rolnych ustalane są w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1) (Dz.U.UE.L.2013.347.549 ze zm.), zwanego dalej jako "rozporządzenie 1306/2013".
W aktach administracyjnych brak jest raportu z kontroli administracyjnej. A zatem rozważania organów obu instancji są oderwane od materiału dowodowego.
A zatem należy stwierdzić, że przyjęta w decyzji podstawa faktyczna nie ma oparcia w materiale dowodowym sprawy. Zawarty w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek orzekania przez sąd administracyjny na podstawie "akt sprawy", nie wyłącza w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwości przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego, czy też wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet w przypadku niepowołania się na nie przez strony ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1542/21 ). Podkreśla się również, że "podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami", (A. Kabat (w:) B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 133).
W ramach zarzutu z art. 133 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny zaskarżonej decyzji - również z punktu widzenia poprawności uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji - oraz innych dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji, z którą nie zgadza się skarżący ( por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 3921/21).
W konsekwencji powyższych ustaleń i rozważań prawnych , należy uznać, że rozstrzygnięcie nie jest zgodne z prawem. W sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania. W rezultacie Sąd podzielił zarzuty skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa procesowego.
Należy zaznaczyć, że obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy nie został zebrany, rozpatrzony. Okoliczności faktyczne, które mają znaczenie dla stosowania norm prawa materialnego, nie mają oparcia w dowodach. W sprawie nie został zatem ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny. Z przedstawionych dowodów nie wynikało, że skarżący we wniosku przedeklarował powierzchnię gruntów zgłoszoną do płatności.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 135 c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ zobowiązany będzie przedstawić raport kontroli administracyjnej odnoszący się do wniosku skarżącego. Zapoznać z jego treścią skarżącego, celem umożliwienia skarżącemu złożenia stosownych wniosków. Natomiast żądanie skarżącego w przedmiocie dokonania oględzin, jest w gruncie rzeczy wnioskiem o dokonanie kontroli na miejscu. W chwili obecnej taki wniosek jest bezprzedmiotowy. Może on bowiem być złożony po zapoznaniu się przez skarżącego z raportem kontroli. Ten raport powinien być sporządzony i dotyczyć spornej płatności. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Na zasądzoną kwotę 687 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania składają się: wpis od skargi wynoszący 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie adwokata 480 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI