I SA/Ol 238/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka P. Sp. z o.o. w likwidacji złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Olsztyna z 1 września 2016 r., określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Olsztynie postanowieniem z 29 października 2019 r. odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie, powołując się na art. 61a w zw. z art. 157 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Organ odwoławczy argumentował, że postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji powinno dotyczyć decyzji ostatecznej, a decyzja organu pierwszej instancji została już utrzymana w mocy przez SKO decyzją z 28 czerwca 2017 r. Skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Olsztynie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i domagając się uchylenia postanowienia SKO oraz stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji lub wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu drugiej instancji. WSA w Olsztynie wyrokiem z 18 lutego 2020 r. oddalił skargę. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z 28 lutego 2024 r. uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędy w uzasadnieniu wyroku WSA dotyczące oznaczenia zaskarżonej decyzji. WSA w Olsztynie, ponownie rozpoznając sprawę, uznał skargę za niezasadną. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji jest niedopuszczalne, jeśli decyzja ta nie jest ostateczna, a w niniejszej sprawie została ona utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Sąd podkreślił, że postępowanie nieważnościowe powinno obejmować decyzję ostateczną, a wniosek spółki dotyczył jednoznacznie decyzji organu pierwszej instancji. Sąd oddalił również wnioski dowodowe zgłoszone w postępowaniu przed NSA, uznając, że nie było podstaw do ich dopuszczenia na tym etapie. W konsekwencji, Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście decyzji nieostatecznych i decyzji organu pierwszej instancji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji organu pierwszej instancji, która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Może być mniej relewantne w przypadkach, gdy wniosek dotyczy bezpośrednio decyzji ostatecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, jeśli decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, jeśli decyzja ta nie jest ostateczna, a postępowanie nieważnościowe powinno dotyczyć decyzji ostatecznej.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może być wszczęte jedynie w odniesieniu do decyzji ostatecznej. Jeśli decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, to ona sama nie może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności, a jedynie decyzja organu odwoławczego.
Czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym można dopuścić dowody uzupełniające z dokumentów, które nie były przedstawione w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może dopuścić dowody uzupełniające z dokumentów, ale tylko jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania i dotyczy dowodu nowego, istotnego oraz związanego z rozpoznawaną sprawą.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 106 § 3) dopuszczają dowody uzupełniające z dokumentów, ale jest to uprawnienie sądu, a nie obowiązek. Dowody te muszą być istotne, nowe i związane ze sprawą, a ich dopuszczenie nie może prowadzić do przedłużenia postępowania. W tej sprawie sąd uznał, że nie było podstaw do dopuszczenia nowych dowodów, gdyż strona powinna je inicjować w postępowaniu administracyjnym.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 61a
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Tekst jednolity opublikowany w Dz.U. 2018 poz. 2096 ze zm.
Pomocnicze
k.p.a. art. 157
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości przepisów i nie uzyskały pomocy potrzebnej do załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 61 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja zawiera rozstrzygnięcie o istocie sprawy.
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest zobowiązany do odniesienia się do wniosków dowodowych zgłoszonych w postępowaniu przed NSA.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ postępowanie to jest dopuszczalne jedynie w odniesieniu do decyzji ostatecznej, a decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. • Wniosek spółki dotyczył jednoznacznie decyzji organu pierwszej instancji, a nie decyzji ostatecznej organu odwoławczego, co uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez niestanie na straży praworządności i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności. • Zarzut naruszenia art. 61 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie możliwości wszczęcia postępowania z urzędu odnośnie wyeliminowania z obrotu decyzji organu drugiej instancji. • Zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstawy materialnoprawnej wnioskowania.
Godne uwagi sformułowania
organ nie był zobowiązany do innej niż literalna interpretacji wniosku • nie jest dopuszczalne prowadzenie takiego postępowania jedynie w zakresie decyzji pierwszoinstancyjnej • nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający
Skład orzekający
Andrzej Brzuzy
przewodniczący
Anna Janowska
sprawozdawca
Jolanta Strumiłło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście decyzji nieostatecznych i decyzji organu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji organu pierwszej instancji, która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Może być mniej relewantne w przypadkach, gdy wniosek dotyczy bezpośrednio decyzji ostatecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym – możliwości kwestionowania decyzji organu pierwszej instancji w trybie stwierdzenia nieważności, gdy została ona już utrzymana w mocy przez organ wyższej instancji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można podważyć decyzję organu pierwszej instancji, gdy została ona już zatwierdzona przez instancję wyższą? WSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1 466 897,91 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.