I SA/Ol 232/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-11-24
NSApodatkoweWysokawsa
VATkoszty uzyskania przychodówpodatek naliczonypodatek należnyprawo pracyKodeks pracyposiłki profilaktycznenapojeśrodki higienypostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie odliczenia podatku VAT od wydatków na napoje i środki higieniczne dla pracowników, wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności i brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Sprawa dotyczyła prawa do odliczenia podatku VAT od faktur dokumentujących zakup napojów (herbaty, napojów typu "...") i tabletek witaminowych dla pracowników. Organy podatkowe odmówiły prawa do odliczenia, uznając te wydatki za nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów. Skarżąca argumentowała, że wydatki te były związane z zapewnieniem pracownikom napojów i środków higieny zgodnie z przepisami Kodeksu pracy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez organ odwoławczy, w szczególności w zakresie obowiązku posiadania regulaminu pracy i faktycznego wydawania produktów pracownikom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę B. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Spór dotyczył odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup napojów (herbaty, napojów typu "...") oraz tabletek witaminowych, które skarżąca wydawała pracownikom. Organy podatkowe uznały, że wydatki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, a co za tym idzie, skarżąca nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego. Skarżąca podnosiła, że działała zgodnie z przepisami Kodeksu pracy i rozporządzeń dotyczących posiłków profilaktycznych i napojów, a także zapewnienia środków higieny. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie zasady dwuinstancyjności. Wskazał, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy ponownie, a jedynie kontrolował decyzję organu pierwszej instancji. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarżąca nie brała udziału w końcowej fazie postępowania podatkowego z powodu nieprzewidzianego przedłużenia pobytu za granicą, co powinno skutkować wstrzymaniem postępowania. Sąd podkreślił również, że organ podatkowy nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego, nie wyjaśnił kwestii obowiązku posiadania regulaminu pracy, nie ocenił wiarygodności świadków i nie odniósł się do wszystkich dowodów. Wskazał na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem zasady dwuinstancyjności, prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się co do materiału dowodowego oraz jasnego określenia, czy wydatki na napoje i środki higieniczne mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wydatki te mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, jeśli spełnione są określone przesłanki wynikające z przepisów prawa pracy i podatkowego, jednakże organy podatkowe nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i naruszyły zasadę dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że wydatki na posiłki, napoje i środki higieniczne dla pracowników mogą być kosztem uzyskania przychodów, jeśli są faktycznie wydane pracownikom w czasie pracy i nie przysługuje za nie ekwiwalent. Kluczowe jest jednak prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w tym czy pracodawca miał obowiązek wydawania tych świadczeń (np. poprzez regulamin pracy) i czy faktycznie zostały one wydane. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności i nie przeprowadził prawidłowego postępowania wyjaśniającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.t.u. art. 25 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

k.p. art. 232

Kodeks pracy

k.p. art. 233

Kodeks pracy

P. p. s. a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O. p. art. 220 § § 2

Ordynacja podatkowa

O. p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

k.p. art. 104

Kodeks pracy

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów § § 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy § § 112

P. p. s. a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P. p. s. a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P. p. s. a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O. p. art. 147 § § 1

Ordynacja podatkowa

O. p. art. 240 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

O. p. art. 181

Ordynacja podatkowa

O. p. art. 210

Ordynacja podatkowa

O. p. art. 127

Ordynacja podatkowa

O. p. art. 229

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy. Brak możliwości zapoznania się przez skarżącą z materiałem dowodowym zebranym po wniesieniu odwołania z powodu jej nieobecności za granicą. Niewłaściwe zakończenie postępowania podatkowego przez organ pierwszej instancji bez uwzględnienia nieobecności strony. Potencjalna możliwość zaliczenia wydatków na napoje i środki higieniczne do kosztów uzyskania przychodów, jeśli spełnione są przesłanki prawne.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe uznały, że wydatki na napoje i środki higieniczne nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, a tym samym nie można odliczyć VAT z faktur je dokumentujących.

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wydatki poniesione na zakup powyższych produktów stanowią koszty uzyskania przychodów w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Nie można było przyjąć jak to uczyniły organy skarbowe, ze podatniczka wyjechał w nieznanym kierunku i zakończyć postępowanie podatkowe. Decydujące argumenty przemawiające na niekorzyść skarżącej oparte są na dowodach przeprowadzonych po wniesieniu odwołania.

Skład orzekający

Andrzej Błesiński

przewodniczący

Ryszard Maliszewski

sprawozdawca

Renata Kantecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym, prawidłowe ustalanie stanu faktycznego przez organy podatkowe, obowiązki pracodawcy w zakresie zapewnienia napojów i środków higienicznych pracownikom oraz możliwość zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów z początku lat 2000. Wymaga analizy pod kątem aktualnego brzmienia przepisów prawa pracy i podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia kosztów uzyskania przychodów związanych z wydatkami pracowniczymi, a jednocześnie pokazuje istotne błędy proceduralne popełnione przez organy podatkowe, co czyni ją pouczającą dla prawników i przedsiębiorców.

Czy herbata i witaminy dla pracowników to koszt firmy? Sąd wyjaśnia, jak nie narazić się na kontrolę.

Dane finansowe

WPS: 16 537,14 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 232/05 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Andrzej Błesiński /przewodniczący/
Renata Kantecka
Ryszard Maliszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski (spr) Asesor WSA Renata Kantecka Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 XI 2005 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
I SA/OI 232/05
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lutego 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 220 § 2 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 17.08.2004r., w której określono B. S. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące: kwiecień 2002r. w wysokości 4.019 zł, lipiec 2002r. w wysokości 1.461 zł, sierpień 2002r. w wysokości 5.214 zł, październik 2002r. w wysokości 5.367 zł, kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny za miesiąc marzec 2002r. w wysokości 687 zł.
Z akt podatkowych wynika, że B. S. prowadziła firmę pod nazwą "A" B. S. W uzasadnieniu swej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ I instancji przeprowadził u podatniczki kontrolę źródłową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa w 2001 i 2002r.
W wyniku powyższego ustalono, że Strona w prowadzonych rejestrach zakupu i deklaracjach na podatek od towarów i usług VAT-7 odliczyła kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur zakupu wystawionych przez firmę "B" D. R., O., ul. L., które dokumentowały zakupy produktów firmy "C" (napoje "[...]").
Organ I instancji nie uznał, w zaskarżonej decyzji, poniesionych wydatków jako kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz. 176), zatem stosownie do postanowień art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) pozbawił Stronę prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu dokumentujących nabycie tych produktów. Podatek naliczony nie podlegający odliczeniu wynosi odpowiednio w miesiącu marcu 2002r. kwotę 402,00 zł, lipcu 2002r. kwotę 751,53 zł, w sierpniu 2002r. kwotę167,55 zł, w październiku 2002r. kwotę 614,61 zł.
W złożonym odwołaniu Strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W motywach odwołania wskazywała, że wydając zatrudnionym kierowcom napoje w postaci herbatek i napojów typu "[...]" działała w oparciu o przepisy art. 232 Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.05.1996r. w sprawie posiłków profilaktycznych i napojów, zgodnie z którym pracodawca zapewnia napoje pracownikom, a do takich napoi można również zaliczyć herbatę. Skoro zakupiona przez Stronę herbata była lepsza, to ten fakt nie może być podstawą kwestionowania kosztów uzyskania przychodów. To samo dotyczy tabletek witaminowych. Twierdziła, że dbanie o pracowników, o to by nie stwarzali zagrożenia dla innych użytkowników dróg w sytuacji, gdy spotyka się to z restrykcją organu kontrolującego, przeciwstawia się ogólnie przyjętym zasadom współżycia społecznego. Strona twierdziła również, że zarówno herbata jak i tabletki witaminowe nigdy nie były przez nią traktowane jako posiłki profilaktyczne. Natomiast zakupiony krem służył do utrzymania higieny zatrudnionych kierowców i pracowników biurowych.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując przedmiotowe odwołanie zważył, co następuje. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż w miesiącach marcu, lipcu, sierpniu i październiku 2002r., Strona odliczyła podatek naliczony z następujących faktur zakupu wystawionych przez "B" D. R. w O. ul. L: nr "[...]" z dnia 29.03.2002r. w kwocie 402 zł, nr "[...]" z dnia 31.07.2002r. w kwocie 751,53 zł, nr "[...]" z dnia 23.08.2002r. w kwocie 167,55 zł, nr "[...]" z dnia 30.10.2002r. w kwocie 614,61 zł. Przedmiotowe faktury dokumentowały zakupy produktów firmy "C", tj. herbaty i herbatek "[...]" oraz tabletek witaminowych. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy wydatki poniesione na zakup powyższych produktów stanowią koszty uzyskania przychodów w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do treści powołanego przez Stronę art. 232 ustawy z dnia 26.06.1974r. Kodeks pracy (Dz.U. Nr 21, poz. 94 z 1998r. ze zm.) pracodawca obowiązany jest zapewnić nieodpłatnie pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. Zgodnie natomiast z § 112 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. Nr 129, poz. 844 z 1997r. ze zm.) pracodawca jest obowiązany zapewnić wszystkim pracownikom wodę zdatną do picia lub inne napoje, a pracownikom zatrudnionym stale lub okresowo w warunkach szczególnie uciążliwych winien zapewnić oprócz wody inne napoje. Ilość, rodzaj i temperatura tych napojów powinny być dostosowane do warunków wykonywania pracy i potrzeb fizjologicznych pracowników. Art. 232 Kodeksu pracy odsyła do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.05.1996r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz.U. Nr 60, poz. 279 z 1006r.), które określa rodzaje posiłków i napojów oraz wymagania jakie powinny spełniać, a także przypadki i warunki ich wydawania. Zatem dopiero po dokładnym określeniu, w trybie § 5 w/cyt. rozporządzenia Rady Ministrów, przez Stronę, w porozumieniu z przedstawicielami pracowników, stanowisk pracy, na których zachodzi konieczność wydawania posiłków i napoi dla zatrudnionych pracowników - organ podatkowy ma możliwość zbadania czy stanowisko pracy spełnia kryteria zawarte w § 3 i § 4 w/cyt. rozporządzenia Rady Ministrów. W katalogu wydatków nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów -art. 23 ust. 1 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych -ustawodawca nie wymienił wydatków ponoszonych na rzecz pracowników. Zatem, co do zasady wydatki ponoszone przez pracodawcę na posiłki i napoje dla pracowników, wykazują związek z osiągniętym przychodem przez firmę zatrudniającą tych pracowników i mogą być odniesione w ciężar uzyskania przychodów. O odniesieniu w ciężar kosztów uzyskania przychodów, wydatków ponoszonych przez pracodawcę na posiłki i napoje przesądza - zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 232 Kodeksu pracy - łączne spełnienie wszystkich niżej wymienionych przesłanek, a mianowicie posiłki i napoje bezalkoholowe muszą być: faktycznie wydane, przeznaczone do spożycia, wydane pracownikom, za których w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uważa się osoby pozostające w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy, wydane w czasie wykonywania pracy przez w/w osoby, bez prawa do ekwiwalentu z tego tytułu. Organ podatkowy I instancji w toku postępowania ustalił, że Strona nie posiada dokumentów potwierdzających przez zatrudnionych pracowników wydania produktów wyszczególnionych na w/w fakturach zakupu. Strona nie przedstawiła również regulaminu pracy firmy lub innego dokumentu, z którego wynikałyby obowiązki pracodawcy w zakresie wydawania posiłków i napoi dla zatrudnionych pracowników, na ich stanowiskach pracy, zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.05.1996r. Przesłuchani w charakterze świadków pracownicy A. H., M. P., S. G., J. J., R. K., Z. B. i D. L. zeznali, że w 2002r. pracodawca w godzinach pracy nie zapewniał im posiłków regeneracyjnych, ani też gorących napojów. Napoje zimne, tj. wodę mineralną otrzymywali jednorazowo po kilka butelek (w okresie dużych upałów). Pracodawca nie przekazywał im żadnych artykułów spożywczych, jak też innych artykułów. Ponadto przesłuchana w charakterze świadka M. P., zatrudniona jako asystent biura handlowego zeznała, że w biurze przy ul. W. czasem była kawa i herbata, ale nie pamięta kto kupował te produkty do biura. Możliwość przygotowania kawy lub herbaty w biurze potwierdził również A. H. Żaden natomiast z przesłuchanych pracowników nie potwierdził faktu zapewniania przez pracodawcę środków higieny osobistej, w tym kremów. Z powyższego wynika , że strona umożliwiła pracownikom przygotowanie kawy lub herbaty w biurze oraz udostępniała wodę mineralną w okresie dużych upałów, ale nie wydawała produktów wyszczególnionych na fakturach zakupu wystawionych przez "B" R. D. W tym stanie faktycznym sprawy, zarzuty odwołania nie znajdują potwierdzenia w zebranym przez organ I instancji materiale dowodowym sprawy. Zatem organ I instancji prawidłowo orzekł zaskarżoną decyzją, że wydatki poniesione przez Stronę na zakup produktów firmy "C" nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tym samym stosownie do treści art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) brak jest podstaw do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w przedmiotowych fakturach zakupu.
Skargę do Sądu złożyła B. S. Wskazała ona, że organ podatkowy naruszył art.145 § l Ordynacji podatkowej poprzez nie doręczenie stronie zaskarżonej niniejszą skargą decyzji. W trakcie postępowania podatkowego przed organem drugiej instancji, poprzez przesłuchanie świadka M. S, Dyrektor uzyskał informacje o jej tymczasowej nieobecności na terytorium kraju. Pomimo zeznań tego świadka, które wyraźnie wskazywały, że nie było skarżącej w tym czasie w kraju, organ podatkowy zakończył postępowanie i wysłał decyzję na adres jej zamieszkania. Ponadto podniosła ona, że nie ustanowiła pełnomocnika do reprezentowania jej w tym zakresie, ponieważ jej pobyt w I., który rozpoczął się 23.XI.2004 r., planowany był na okres 5-7 tygodni. Okoliczności na które nie miała ona wpływu to- tsunami, który spowodował konieczność przedłużenia pobytu. Mając powyżej przedstawione okoliczności na uwadze skarżąca wywodziła, że zachodziły wszelkie przesłanki do wstrzymania postępowania podatkowego do czasu jej powrotu z zagranicy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Z treści skargi wynika, że skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w końcowej fazie postępowania podatkowego. Skarżąca wyjechała za granicę na okres 5-7 tygodni. O tym fakcie powiadomiony był organ podatkowy. Zgodnie z art. 147. § 1 O. p. w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy, strona obowiązana jest do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń. Nie można było przyjąć jak to uczyniły organy skarbowe, ze podatniczka wyjechał w nieznanym kierunku i zakończyć postępowanie podatkowe. Nie było podstaw w tym przypadku do stosowania tzw. doręczenia zastępczego. Organ podatkowy powinien odroczyć czynności do jej powrotu z zagranicy. Jej pobyt faktycznie się przedłużył, ale za ten stan rzeczy nie ponosi ona winy. Stosownie do treści art. 240. § 1 pkt 4 O. p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stosownie do normy zawartej w art. 145. § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Należy zwrócić uwagę, a to wynika z akt podatkowych, że w zasadniczym zakresie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone po wniesieniu odwołania. Po wniesieniu odwołania przesłuchano świadków z powołaniem się na art. 229 Ordynacji podatkowej. Treść ich zeznań zadecydowała o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Naruszono w ten sposób zasadę dwuinstancyjności.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Dopuszczalne jest wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przeprowadzone w I instancji wymaga znacznego poszerzenia materiału dowodowego w sprawie. Ma to miejsce wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. W takich wypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji, gdyż na przeszkodzie temu stoi powołany już przepis art. 229 Ordynacji podatkowej.(wyrok WSA w Szczecinie SA/Sz 2273/03 Biul. Skarb. 2005/4/30). Te okoliczności mają tym większe znaczenie, co skarżąca wskazała w skardze, że nie ustanowiła ona pełnomocnika do reprezentowania jej w postępowaniu podatkowym, ponieważ jej pobyt w I., który rozpoczął się 23.XI.2004r., planowany był na okres 5-7 tygodni. Okoliczności na które nie miała wpływu to- tsunami, który spowodował konieczność przedłużenia jej pobytu. Nie mogła ona zapoznać się z tym materiałem procesowym i ustosunkować się do niego. Tymczasem organ odwoławczy zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Decydujące argumenty przemawiające na niekorzyść skarżącej oparte są na dowodach przeprowadzonych po wniesieniu odwołania. Z treści zeznań przesłuchanych świadków ma wynikać, że pracodawca nie przekazywał im żadnych artykułów spożywczych, jak też innych produktów. M. P., zatrudniona jako asystent biura handlowego zeznała, że w biurze przy ul. W. była kawa i herbata. Materiał dowodowy zebrany w sprawie jest sprzeczny. Zgodnie z art. 181 O. p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 2 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Stosownie do treści art. 210. O. p. decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Z uzasadnienia decyzji nie wynika z jakich przyczyn organ podatkowy w całości odrzucił deklaracje i księgi podatkowe podatniczki. Z zeznań świadków wynikało, że np. herbata była udostępniona. Organ podatkowy nie odniósł się do kwestii wiarygodności przesłuchanych świadków. Nie wskazał dlaczego treść ich zeznań prowadzi do podważenia deklaracji i ksiąg podatkowych skarżącej. Na rozprawie skarżąca wskazała, że wydanie tych produktów polegało na udostępnieniu ich w biurze firmy. Nie oznaczało to, że wydawała je indywidualnie pracownikom. Jej zdaniem świadków przesłuchano taki sposób, że nie ustalono prawidłowo stanu faktycznego. Jest to bardzo istotna kwestia, gdyż nie napisano tego wprost, ale należy domniemywać, że organ podatkowy tym samym zakwestionował rzetelność i wiarygodność deklaracji i ksiąg podatkowych skarżącej. Na podstawie art. 232 Kodeksu pracy wydane zostało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. (Dz. U. z dnia 30 maja 1996 r. Dz.U.96.60.279). Zgodnie z § 1 cytowanego aktu pracodawca zapewnia pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych nieodpłatnie: posiłki wydawane ze względów profilaktycznych, zwane dalej "posiłkami", w formie jednego dania gorącego, z zastrzeżeniem § 2 ust. 2. Napoje, których rodzaj i temperatura powinny być dostosowane do warunków wykonywania pracy. Stosownie do treści art. 233 kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higienicznosanitarne oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej, a także zapewnić środki do udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku. Według art. 104 kodeksu pracy regulamin pracy ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników. Regulaminu pracy nie wprowadza się, jeżeli w zakresie przewidzianym w § 1 obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy lub gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracowników.
O wliczeniu w ciężar kosztów uzyskania przychodów, wydatków ponoszonych przez pracodawcę na posiłki, napoje i środki higieniczne - zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 232 i 233 Kodeksu pracy, przesądzają przesłanki, a mianowicie posiłki, napoje bezalkoholowe, środki higieniczne muszą być przeznaczone do spożycia, higieny i wydane pracownikom, za których w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uważa się osoby pozostające w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy, w czasie wykonywania pracy przez w/w osoby, bez prawa do ekwiwalentu z tego tytułu.
Organy podatkowe nie zakwestionowały prawa skarżącej jako pracodawcy do wliczenia poniesionych wydatków w ciężar kosztów. Nie kwestionowały również ich związku z uzyskanymi przychodami. Są to bowiem wydatki ponoszone na podstawie przepisów prawa pracy. Generalnie kwestionowano ich celowość, gdyż firma skarżącej nie miała regulaminu zakładowego. A zatem według organów podatkowych nie było podstawy prawnej ponoszenia tych wydatków. Tymczasem według art. 104 kodeksu pracy regulamin pracy ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników. Regulaminu pracy nie wprowadza się, jeżeli w zakresie przewidzianym w § 1 obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy lub gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracowników. W postępowaniu podatkowym nie wyjaśniono tej kwestii. Nie ustalono ilu pracowników zatrudniała firma i czy w związku z tym skarżąca miała obowiązek wprowadzić regulamin zakładowy. W konsekwencji powyższych ustaleń i rozważań zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c P.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej winien rozpoznać sprawę z uwzględnieniem zasady dwuinstancyjności. Należy w sposób prawidłowy ustalić stan faktyczny, umożliwić skarżącej ustosunkowanie się do zebranego materiału procesowego, ponadto sama decyzja stosownie do treści art. 210 O. p. decyzja powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej winien jednoznacznie określić czy wskazywane przez skarżącą wydatki ponoszone przez nią jako pracodawcę na napoje i środki higieniczne mogą być, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 232 i 233 Kodeksu pracy, wliczone w ciężar kosztów uzyskania przychodu. Nie jest bowiem wystarczające sformułowanie przesłanek określonych w obowiązujących przepisach prawnych. Należy bowiem określić czy na gruncie ustalonego stanu faktycznego skarżąca je spełniła, czy też nie i z jakich przyczyn. Należy również jednoznacznie określić czy i ewentualnie w jakim zakresie te produkty określone w fakturach zostały rzeczywiście udostępnione pracownikom. Od tych ustaleń zależy odpowiedź czy Organ prawidłowo pozbawił Stronę prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu dokumentujących nabycie tych produktów i czy nie naruszył postanowień art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 209 P. p. s. a. (pkt II wyroku). Na podstawie art. 152 P. p.s.a. orzeczono jak w pkt III wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI