I SA/Ol 225/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, która częściowo uchyliła decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piszu dotyczącą zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Podatnik prowadził działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów używanych, nabywanych głównie od osób fizycznych z krajów UE. Jako potwierdzenie zakupu przedłożył umowy kupna-sprzedaży. Organy podatkowe, po weryfikacji tych transakcji z zagranicznymi administracjami podatkowymi, ustaliły, że większość sprzedawców nie potwierdziła zbycia samochodów na rzecz skarżącego, a w niektórych przypadkach osoby wskazane jako sprzedawcy nie istniały lub zaprzeczyły sprzedaży. W związku z tym Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał kwoty z umów za nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej częściowo uchylił decyzję organu I instancji, uznając jeden z zakupów za udokumentowany, ale w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Sąd administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że nie wykazał on w sposób wiarygodny poniesienia wydatków na zakup samochodów od osób wskazanych w umowach, ani nie udokumentował zapłaty. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie kosztów uzyskania przychodów spoczywa na podatniku, a przedstawione przez niego dowody (umowy, zeznania) nie były wystarczające do uznania transakcji za faktyczne i udokumentowane.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie konieczności rzetelnego dokumentowania transakcji zakupu towarów, zwłaszcza od osób fizycznych, oraz konsekwencji braku takiego udokumentowania dla zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabywania samochodów używanych od osób fizycznych z UE i problemów z weryfikacją transakcji. Interpretacja przepisów o kosztach uzyskania przychodów i dowodach księgowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydatki na zakup samochodów używanych od osób fizycznych z UE, udokumentowane umowami, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli transakcje te nie zostały jednoznacznie potwierdzone przez zagraniczne organy podatkowe lub sprzedawców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli podatnik nie wykaże w sposób wiarygodny, że transakcje miały miejsce i że zapłacił wskazanym w umowach osobom.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar dowodu poniesienia wydatku spoczywa na podatniku. W sytuacji, gdy zagraniczne organy podatkowe nie potwierdziły transakcji, a sprzedawcy zaprzeczyli sprzedaży lub podali inne kwoty, podatnik nie wykazał, że poniósł wydatek na nabycie samochodów od wskazanych osób, co uniemożliwia zaliczenie go do kosztów uzyskania przychodów.
Czy organy podatkowe miały obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie premii ekologicznej, mimo braku potwierdzenia transakcji zakupu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ kluczowe było ustalenie faktycznego nabycia samochodów od wskazanych osób i dokonania zapłaty, a nie hipotetyczne motywy sprzedawców związane z premią ekologiczną.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo skupiły się na weryfikacji transakcji zakupu i zapłaty. Informacje o premii ekologicznej nie były kluczowe dla rozstrzygnięcia, czy podatnik poniósł faktyczny koszt zakupu od wskazanych osób, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na podatniku.
Czy sąd administracyjny może przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów, które nie spełniają wymogów formalnych lub nie były przedłożone organom podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny ocenia prawidłowość działań organu podatkowego i nie jest trzecią instancją. Dowody uzupełniające z dokumentów są dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach i muszą spełniać wymogi formalne.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że nie jest trzecią instancją w postępowaniu podatkowym i nie prowadzi postępowania dowodowego w szerokim zakresie. Przedłożone oświadczenia i artykuły prasowe nie spełniały wymogów dowodu uzupełniającego, a istotne dowody powinny być składane w postępowaniu podatkowym.
Przepisy (16)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia lub zachowania albo zabezpieczenia albo zabezpieczenia przychodów źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli uzna, że zarzuty w niej podniesione są niezasadne.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 24 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawa opodatkowania jest dochód ustalony zgodnie z art. 24 ust. 2.
u.p.d.o.f. art. 26 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podstawą opodatkowania jest dochód ustalony zgodnie z art. 24 ust. 2.
u.p.d.o.f. art. 14 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przychód z działalności gospodarczej stanowią kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
u.p.d.o.f. art. 24a § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnik prowadzący działalność gospodarczą jest zobowiązany ustalać dochód (w tym także k.u.p.) uzyskany z prowadzonej działalności, na podstawie ksiąg podatkowych opartych na rzetelnych, tj. zgodnych z rzeczywistością dowodach źródłowych.
Op art. 194 § 1
Ordynacja podatkowa
Informacje uzyskane od obcych organów podatkowych stanowią dokument urzędowy.
Op art. 194 § 2
Ordynacja podatkowa
Informacje uzyskane od obcych organów podatkowych stanowią dokument urzędowy.
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa.
Op art. 180
Ordynacja podatkowa
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Op art. 187 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy rozważa, jakie dowody są pomocne w ustaleniu istotnych faktów.
Op art. 187 § 3
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy rozważa, jakie dowody są pomocne w ustaleniu istotnych faktów.
Op art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów, przyczyn odmowy wiarygodności dowodom oraz wyjaśnienie podstawy prawnej.
Op art. 23 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy określa podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, jeżeli brak jest ksiąg podatkowych lub innych danych niezbędnych do jej określenia lub jeżeli dane wynikające z tych ksiąg nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania, a także gdy podatnik naruszył warunki uprawniające do skorzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania.
ppsa art. 106 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.
ppsa art. 11
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo oceniły, że podatnik nie wykazał w sposób wiarygodny poniesienia wydatków na zakup samochodów od osób wskazanych w umowach. • Brak dowodów zapłaty uniemożliwia zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów. • Ciężar dowodu w zakresie kosztów uzyskania przychodów spoczywa na podatniku. • Informacje uzyskane od zagranicznych organów podatkowych, negujące transakcje, stanowią dowód urzędowy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organy podatkowe. • Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym zaniechanie zwrócenia się o informacje dotyczące premii ekologicznej. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego i zeznań podatnika. • Błędne odstąpienie od szacowania kosztów.
Godne uwagi sformułowania
ciężar wykazania poniesienia wydatku spełniającego cechy k.u.p. spoczywa na podatniku • nie wystarczy jedynie wykazanie, że doszło do nabycia towaru lub usługi, lecz nie wiadomo od kogo • informacje uzyskane od obcych organów podatkowych stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa • nie było konieczności uściślania, jaką kwotę otrzymali od skarżącego, a także komu faktycznie samochody te sprzedali bądź czy zgłosili je do zezłomowania w zamian za premię ekologiczną • nie jest istotne to, czy dokonano zakupu samochodów, lecz to, czy umowy odzwierciedlają faktyczne transakcje • podatnik sam przyznał, że nie zna osobiście zbywców, gdyż podpisaną już umowę, samochód i dokumenty dostarczała mu osoba, którą nazywał pośrednikiem, zaś za samochód płacił gotówką bez pokwitowania • obecnie skarżący ponosi konsekwencje własnej niedbałości
Skład orzekający
Andrzej Brzuzy
przewodniczący
Katarzyna Górska
sprawozdawca
Anna Janowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności rzetelnego dokumentowania transakcji zakupu towarów, zwłaszcza od osób fizycznych, oraz konsekwencji braku takiego udokumentowania dla zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabywania samochodów używanych od osób fizycznych z UE i problemów z weryfikacją transakcji. Interpretacja przepisów o kosztach uzyskania przychodów i dowodach księgowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne dokumentowanie transakcji w obrocie gospodarczym, zwłaszcza przy zakupach od osób fizycznych z zagranicy. Pokazuje też, jak organy podatkowe weryfikują takie transakcje i jakie są konsekwencje braku dowodów.
“Zakup samochodów z UE: dlaczego brak dowodów zapłaty może zrujnować Twoje koszty uzyskania przychodów?”
Dane finansowe
WPS: 243 818 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.