Orzeczenie · 2025-08-27

I SA/Ol 217/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-08-27
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITkoszty uzyskania przychodówVAT marżasamochody używaneimport samochodównierzetelne umowypostępowanie podatkowekontrola podatkowaskarżony organ

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę D. i J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2020 r. na kwotę 210 556 zł oraz odsetki. Spór dotyczył głównie zakwestionowania przez organy podatkowe 67 transakcji kupna-sprzedaży używanych samochodów sprowadzanych z Niemiec. Organy uznały, że umowy kupna-sprzedaży nie odzwierciedlają faktycznych transakcji, a wskazani zbywcy nie potwierdzili sprzedaży. W konsekwencji wykluczono możliwość uwzględnienia wydatków na zakup tych samochodów w kosztach uzyskania przychodów, co doprowadziło do zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o 908 048,38 zł. Dodatkowo, organy zakwestionowały zastosowanie procedury VAT-marża przy sprzedaży tych samochodów, co wpłynęło na zmniejszenie przychodu o 130 316,67 zł. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i nierzetelną ocenę materiału dowodowego. Sąd administracyjny, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym informacje uzyskane od niemieckiej administracji podatkowej, uznał, że skarżący nie wykazał, iż nabył samochody od osób wskazanych na umowach. Podkreślono, że informacje od zagranicznych organów podatkowych mają moc dowodów urzędowych. Sąd podzielił stanowisko organów, że brak rzetelnych dowodów nabycia samochodów uniemożliwia zastosowanie procedury VAT-marża i prawidłowe zaliczenie wydatków do kosztów uzyskania przychodów. W związku z tym, skarga została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny rzetelności umów kupna-sprzedaży przy imporcie używanych samochodów, stosowania procedury VAT-marża oraz zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów w przypadku nierzetelnych dokumentów.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z importem samochodów z Niemiec i stosowaniem procedury VAT-marża. Interpretacja przepisów dotyczących VAT-marża i kosztów uzyskania przychodów może być stosowana do podobnych przypadków, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wydatki udokumentowane umowami kupna-sprzedaży samochodów, których rzetelność została zakwestionowana przez organy podatkowe (brak potwierdzenia transakcji przez wskazanych zbywców, informacje z zagranicznych administracji podatkowych), mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wydatki udokumentowane nierzetelnymi umowami, które nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczej, nie mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nabył samochody od osób wskazanych na umowach, a informacje od niemieckiej administracji podatkowej, mające moc dowodów urzędowych, potwierdziły brak takich transakcji. Nierzetelne umowy nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Czy podatnik może zastosować procedurę VAT-marża przy sprzedaży używanych samochodów, jeśli nie udokumentował w sposób rzetelny ich nabycia od podmiotów wskazanych w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak rzetelnych dowodów nabycia towaru używanego, w tym brak możliwości zidentyfikowania rzeczywistego sprzedawcy, wyłącza możliwość zastosowania procedury VAT-marża.

Uzasadnienie

Procedura VAT-marża jest obwarowana rygorystycznymi wymogami, w tym koniecznością udokumentowania źródła nabycia towaru. Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających nabycie samochodów od podmiotów spełniających warunki z art. 120 ust. 10 ustawy o VAT, co skutkuje koniecznością opodatkowania sprzedaży na zasadach ogólnych.

Czy informacje przekazane przez zagraniczne organy podatkowe w ramach współpracy międzynarodowej mogą stanowić dowód w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, informacje te mają moc dowodów urzędowych w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko NSA, że informacje przekazane przez zagraniczne administracje podatkowe należy uznać za dowody urzędowe, które stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, chyba że zostaną podważone przeciwdowodem.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę skarżących na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie.

Przepisy (23)

Główne

u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kosztem uzyskania przychodów nie mogą być wydatki udokumentowane nierzetelnymi dowodami, które nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu operacji gospodarczej.

u.p.t.u. art. 120 § ust. 4 i 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Procedura VAT-marża może być stosowana tylko w przypadku spełnienia rygorystycznych wymogów, w tym udokumentowania nabycia towarów od określonych podmiotów.

u.p.t.u. art. 120 § ust. 10

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa krąg podmiotów, od których można nabyć towary używane, aby zastosować procedurę VAT-marża. Kluczowe jest udokumentowanie nabycia od tych podmiotów.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 29a § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Określa podstawę opodatkowania podatkiem VAT na zasadach ogólnych.

Ord. pod. art. 193 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ord. pod. art. 70 § §1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 70c

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 109 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.d.o.f. art. 24 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 24a § ust. 7

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 12 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § ust. 3

Ord. pod. art. 194 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord. pod. art. 23 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierzetelność umów kupna-sprzedaży samochodów sprowadzanych z Niemiec. • Brak możliwości zastosowania procedury VAT-marża z powodu braku rzetelnych dowodów nabycia. • Informacje od zagranicznych organów podatkowych jako dowody urzędowe. • Wydatki udokumentowane nierzetelnymi umowami nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia sprawy i oceny dowodów. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. • Niewłaściwe zastosowanie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez nieuwzględnienie wydatków na nabycie samochodów. • Błędne założenie braku podstaw do oszacowania podstawy opodatkowania.

Godne uwagi sformułowania

Informacje przekazane przez zagraniczne administracje podatkowe należy uznać za dowody urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. • Podatnik dokonujący dostaw towarów używanych i opodatkowujący te dostawy w procedurze VAT-marża, musi udokumentować źródło nabycia towaru. • Umowy, na podstawie których strona skarżąca zastosowała zakwestionowaną procedurę VAT-marża, nie dokumentowały wskazanych w nich zdarzeń gospodarczych. • Nie sposób uznać, że rzetelne są umowy sprzedaży, w których jako nabywca występuje osoba, która faktycznie nie uczestniczyła w transakcji. • Organy nie miały obowiązku ustalania personaliów kontrahenta skarżącego w sytuacji wykazania, że nie był nim podmiot widniejący na fakturze.

Skład orzekający

Przemysław Krzykowski

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Brzuzy

sędzia

Katarzyna Górska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie oceny rzetelności umów kupna-sprzedaży przy imporcie używanych samochodów, stosowania procedury VAT-marża oraz zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów w przypadku nierzetelnych dokumentów."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z importem samochodów z Niemiec i stosowaniem procedury VAT-marża. Interpretacja przepisów dotyczących VAT-marża i kosztów uzyskania przychodów może być stosowana do podobnych przypadków, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w obrocie samochodami używanymi, jakim jest rzetelność dokumentacji transakcji i potencjalne nadużycia związane z procedurą VAT-marża. Pokazuje, jak ważne jest dokładne dokumentowanie transakcji i jakie konsekwencje mogą wyniknąć z nierzetelnych umów.

Nierzetelne umowy kupna-sprzedaży samochodów z Niemiec: Sąd potwierdza brak możliwości zaliczenia wydatków do kosztów i stosowania VAT-marża.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst