I SA/Ol 216/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. K. i J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. na kwotę 199.968 zł oraz odsetki za zwłokę. Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność 67 transakcji udokumentowanych umowami kupna-sprzedaży samochodów używanych z Niemiec, stwierdzając, że osoby widniejące na umowach nie dokonały sprzedaży na rzecz skarżących, a część pojazdów sprzedano za inne kwoty. W związku z tym wykluczono możliwość uwzględnienia wydatków na zakup tych samochodów w kosztach uzyskania przychodów, stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o PIT. Zakwestionowano również zastosowanie procedury VAT marża przy sprzedaży tych samochodów, co miało wpływ na określenie przychodu. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał księgę przychodów i rozchodów za nierzetelną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję organu I instancji, wskazując m.in. na skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z toczącym się postępowaniem karnym skarbowym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o PIT, w szczególności poprzez nieuwzględnienie w kosztach uzyskania przychodów wydatków na nabycie samochodów i błędne założenie braku podstaw do zastosowania instytucji oszacowania podstawy opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo postąpiły. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał, iż nabył samochody od rzeczywistych sprzedawców, a informacje od niemieckich organów podatkowych, stanowiące dowody urzędowe, podważyły rzetelność przedłożonych umów. Brak było podstaw do zastosowania procedury VAT marża, a tym samym do uwzględnienia zakwestionowanych wydatków w kosztach uzyskania przychodów. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego ani procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad stosowania procedury VAT marża przy zakupie towarów używanych z zagranicy, weryfikacji rzetelności dokumentów transakcyjnych oraz znaczenia informacji od zagranicznych organów podatkowych.
Dotyczy głównie transakcji z zagranicznymi kontrahentami, gdzie istnieje potrzeba weryfikacji dokumentów i współpracy z zagranicznymi administracjami podatkowymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowy kupna-sprzedaży samochodów używanych, których rzetelność została zakwestionowana przez organy podatkowe na podstawie informacji od zagranicznych administracji podatkowych, mogą stanowić podstawę do uwzględnienia wydatków na ich nabycie w kosztach uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowy nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji i nie można zidentyfikować rzeczywistych sprzedawców.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały możliwość uwzględnienia wydatków w kosztach uzyskania przychodów, ponieważ skarżący nie wykazał, że nabył samochody od rzeczywistych sprzedawców, a informacje od niemieckich organów podatkowych podważyły rzetelność przedłożonych umów.
Czy w przypadku zakwestionowania rzetelności umów kupna-sprzedaży samochodów używanych, można zastosować procedurę opodatkowania VAT marża?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie można zidentyfikować rzeczywistych sprzedawców i nie ma dokumentów jednoznacznie potwierdzających nabycie towarów na zasadach określonych w art. 120 ust. 10 ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że brak możliwości identyfikacji podmiotu, od którego podatnik nabył samochody, wyłącza możliwość opodatkowania spornych czynności w procedurze VAT marża, ponieważ podatnik ma obowiązek udokumentować źródło nabycia towaru.
Czy informacje przekazane przez zagraniczne administracje podatkowe, dotyczące braku potwierdzenia transakcji, stanowią dowody urzędowe w postępowaniu podatkowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, informacje te należy uznać za dowody urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że informacje przekazane przez zagraniczne organy podatkowe należy traktować jako dowody urzędowe, które posiadają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, chyba że zostaną podważone przeciwdowodem.
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego może być uznane za instrumentalne w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie karne skarbowe jest prowadzone niezależnie i realizuje własne cele, a jego wszczęcie nastąpiło przed terminami przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego nie miało charakteru instrumentalnego, ponieważ miało miejsce przed terminami przedawnienia, było prowadzone przez niezależny organ i zebrane dowody potwierdzały realizację celów tego postępowania.
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztem uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Wydatków udokumentowanych nierzetelnymi dowodami nie można uznać za koszty uzyskania przychodów.
u.p.t.u. art. 120 § ust. 4
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
W przypadku dostawy towarów używanych przez podatnika podstawą opodatkowania jest marża (różnica między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia).
u.p.t.u. art. 120 § ust. 10
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Procedura VAT marża może być stosowana do towarów używanych nabytych od osób fizycznych niebędących podatnikami VAT, podatników, których dostawa była zwolniona od VAT, lub podatników VAT, których dostawa była opodatkowana na zasadach odpowiadających ust. 4 i 5, pod warunkiem posiadania dokumentów jednoznacznie potwierdzających nabycie.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 29a § ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną z tytułu sprzedaży.
Ord. pod. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zawiesza się m.in. w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego.
Ord. pod. art. 193 § § 4
Ordynacja podatkowa
Księgi podatkowe powinny być rzetelne i zgodne z rzeczywistością.
Ord. pod. art. 194 § § 1
Ordynacja podatkowa
Dokumenty urzędowe stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały rzetelność umów kupna-sprzedaży samochodów używanych z zagranicy. • Skarżący nie wykazał, że nabył samochody od rzeczywistych sprzedawców. • Informacje od niemieckich organów podatkowych, jako dowody urzędowe, podważyły rzetelność przedłożonych umów. • Brak było podstaw do zastosowania procedury VAT marża z uwagi na brak możliwości identyfikacji rzeczywistych sprzedawców. • Wydatki udokumentowane nierzetelnymi umowami nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. • Wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało charakteru instrumentalnego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o PIT poprzez nieuwzględnienie w kosztach uzyskania przychodów wydatków na nabycie samochodów. • Błędne założenie braku podstaw do zastosowania instytucji oszacowania podstawy opodatkowania. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez organy podatkowe. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe mają prawo kwestionować taką umowę i wynikającą z niej fakturę • nie sposób uznać, by informacje przekazane przez zagraniczne administracje podatkowe nie były wiarygodne • informacje zagranicznych organów podatkowych należy uznać za dowody urzędowe w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. • podatnik dokonujący dostawy towarów używanych i opodatkowujący te dostawy w procedurze VAT marża, musi udokumentować źródło nabycia towaru używanego • nie wystarczy wykazanie, że podatnik mógł gdziekolwiek nabyć towar (usługę) i zużyć go w działalności gospodarczej, aby wydatek ten móc zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów • nie można traktować kwoty uwidocznionej na takim - nieodpowiadającym rzeczywistości dokumencie, w kategoriach kosztów uzyskania przychodów
Skład orzekający
Przemysław Krzykowski
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Brzuzy
sędzia
Katarzyna Górska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad stosowania procedury VAT marża przy zakupie towarów używanych z zagranicy, weryfikacji rzetelności dokumentów transakcyjnych oraz znaczenia informacji od zagranicznych organów podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie transakcji z zagranicznymi kontrahentami, gdzie istnieje potrzeba weryfikacji dokumentów i współpracy z zagranicznymi administracjami podatkowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii podatkowej związanej z importem używanych samochodów i potencjalnymi oszustwami podatkowymi, co może być interesujące dla prawników i przedsiębiorców z branży motoryzacyjnej.
“Nierzetelne umowy zakupu samochodów z Niemiec: Sąd potwierdza brak prawa do VAT marża i wyklucza koszty uzyskania przychodów.”
Dane finansowe
WPS: 199 968 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.