I SA/Ol 211/23

I SA/Ol 211/23 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2023-09-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Janowska
Katarzyna Górska /sprawozdawca/
Przemysław Krzykowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Sygn. powiązane
III FSK 142/24 - Wyrok NSA z 2025-05-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 6 ust. 6, 7
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 333
art. 6a ust. 5, 6, art. 6c ust. 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 123 par. 2, art. 200 par. 2 pkt 2, 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 9 maja 2023 r., nr Rep. 960/PO/23 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga W.Z. (dalej: "strona" lub "skarżąca") dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO") utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy L. (dalej: "Wójt Gminy", "organ I instancji") z 24 stycznia 2023 r. nr FN.3123.855.2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r. w kwocie 42.245 zł.
Jak wynika z decyzji organu I instancji, w skład zobowiązania podatkowego wchodzi podatek rolny w kwocie 197 zł oraz podatek od nieruchomości (przedmiot opodatkowania: budynek i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej) w kwocie 42.048 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wskazała na naruszenie art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: "Op") poprzez pozbawienie jej przez Wójta Gminy czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Z tych też powodów wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie decyzja dotycząca wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości pobieranych w formie łącznego zobowiązania podatkowego została wydana wyłącznie w oparciu o dane zawarte w informacjach i ich załącznikach przedłożonych przez stronę. W takiej zaś sytuacji nie stosuje się przepisu obligującego organ do wyznaczenia stronie 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 i § 2 pkt 3 Op). SKO zauważyło przy tym, że strona, poza samym twierdzeniem, że organ nie wyznaczył jej ww. terminu, nie wykazała, aby została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, w szczególności, że nie mogła z tego powodu podjąć określonych czynności procesowych np. złożyć wniosków dowodowych. Wskazało, że jedynie z ostrożności wyznaczyło stronie w postępowaniu odwoławczym termin do wypowiedzenia się w sprawie, lecz strona z tej możliwości nie skorzystała. Ponadto Kolegium oceniło, że organ I instancji prawidłowo ustalił przedmiot opodatkowania w tej sprawie i zastosował odpowiednie stawki podatku, co nie było kwestionowane przez stronę.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wskazała przy tym naruszenie w tej sprawie art. 123 § 1 w zw. z art. 123 § 2 oraz art. 200 § 2 pkt 2 Op (w petitum skargi omyłkowo oznaczono, że naruszenie art. 123 dotyczy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zarzuciła bowiem, że Wójt Gminy pozbawił ją czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Oceniła, że z tego powodu Kolegium powinno wydać decyzję kasatoryjną, o której mowa w art. 233 § 2 Op, a nie utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Podtrzymało przy tym dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga zawiera wyłącznie zarzuty o charakterze procesowym. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "ppsa") przewidują w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, że sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją jeżeli stwierdzi takie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Do uchylenia decyzji na tej podstawie wymagane jest więc nie tylko wystąpienie uchybienia przepisom postępowania, ale także powiązanie tego uchybienia z treścią wydanej decyzji. W innym przypadku, tj. gdy doszło wprawdzie do naruszenia przepisów postępowania, lecz pozostawało ono bez wpływu na ostateczny rezultat, nie ma podstaw do uchylenia decyzji.
Skarżąca zarzuca naruszenie art. 123 § 1 w zw. z art. 123 § 2 oraz art. 200 § 2 pkt 2 Op poprzez pozbawienie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu wskutek uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań. Poza tym, że skarżąca nie precyzuje w skardze, jakie i przez kogo złożone żądania ma na uwadze, to przede wszystkim pomija tak istotną okoliczność, jak brak podstaw prawnych do zastosowania wobec niej treści art. 200 § 1 i art. 123 § 1 Op.
I tak, art. 123 § 1 Op obliguje organy podatkowe do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji, do umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednak, na mocy § 2 tego artykułu, z obowiązku powyższego zwolniony jest organ podatkowy, jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony oraz w przypadkach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2.
Zaś art. 200 § 1 Op nakłada na organ podatkowy obowiązek wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Także ten obowiązek procesowy organu podatkowego jest limitowany treścią § 2 tego artykułu (do którego odsyła również wyżej przytoczony § 2 art. 123 Op), tj. przewiduje, że przepisu § 1 nie stosuje się w wymienionych w nim przypadkach, tj.:
1) w przypadkach przewidzianych w art. 123 § 2 oraz w art. 165 § 5;
2) w sprawach zabezpieczenia i zastawu skarbowego (powołany w skardze);
3) w przypadku przewidzianym w art. 165 § 7, jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, złożonej informacji lub deklaracji.
W art. 165 § 5 pkt 1 Op przyjęto, że nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania do sprawach ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Z kolei w § 7 pkt 2 tego artykułu Op przyjęto, że organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania w przypadku złożenia informacji przez podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego.
Treść przytoczonych przepisów wskazuje, że zarówno zasada czynnego udziału jak i obowiązek wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się, są ograniczone w określonych ustawą sytuacjach, w tym gdy postępowanie dotyczy zobowiązań podatkowych ustalanych corocznie w niezmiennym stanie faktycznym oraz gdy podstępowanie dotyczy podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego prowadzonego na podstawie informacji złożonej przez podatnika.
Taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Z akt podatkowych wynika bowiem, że informacje IN-1, ZIN-1, IR-1, ZIR-1 (w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości) skarżąca złożyła na wezwanie organu podatkowego w lutym 2022 r. Na ich podstawie organ I instancji wydał decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2023 r., w której przyjął dane podane przez skarżącą.
Wyjaśnienia wymaga, że na podatnikach podatku od nieruchomości i podatku rolnego będących osobami fizycznymi nałożono obowiązek złożenia organowi podatkowemu informacji o gruntach, sporządzonych na formularzach według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w danym podatku lub o zaistnieniu zmian. Obowiązek ten wynika z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 70) oraz z art. 6a ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 333). Na podstawie informacji organ podatkowy ustala corocznie w decyzji podatek od nieruchomości i podatek rolny na rok podatkowy (art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Oba podatki mają więc charakter roczny i są ustalane w drodze decyzji przez organ podatkowy. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).
Skoro zaskarżona decyzja dotyczy podatku od nieruchomości i podatku rolnego, zaś podstawą do wydania decyzji są informacje złożone przez podatnika (a ponadto są ustalane corocznie w decyzji organu podatkowego), to zachodzą okoliczności wskazane w art. 123 § 2 i art. 200 § 2 pkt 3 (oraz 2) Op, nakazujące odstąpienie od obowiązku informowania podatnika o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Niezasadnie zarzuca więc skarżąca naruszenie tego obowiązku, błędnie powołując się przy tym na art. 200 § 2 pkt 2 Op, który w tej sprawie nie ma zastosowania, gdyż dotyczy spraw zabezpieczenia i zastawu skarbowego.
Niezależnie od powyższego zauważenia wymaga, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia art. 123 i art. 200 Op (w sytuacji, gdyby organ podatkowy był zobowiązany do informowania skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań) wymagałoby wykazania wpływu pomiędzy naruszeniem obowiązku a treścią wydanej decyzji. Tego wymogu skarżąca nie spełnia, gdyż nie wskazała ewentualnego wpływu braku informacji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy na treść wydanej decyzji oraz nie wskazała, jakie, jej zdaniem, okoliczności faktyczne należałoby dodatkowo wyjaśnić. Tym bardziej, że podstawą do wydania decyzji były złożone przez skarżącą informacje podatkowe, stanowiące materiał dowodowy sprawy.
Z uwagi na to, że organ I instancji nie dopuścił się zarzucanych mu naruszeń prawa procesowego, nie było podstaw do uchylenia nakazu płatniczego przez SKO. W szczególności zaś nie było podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 233 § 2 Op, na co niezasadnie wskazano w skardze. Bowiem przepis powyższy przewiduje, że organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na wskazanej podstawie prawnej uchylana jest decyzja organu I instancji tylko wówczas, gdy stan faktyczny sprawy wymaga uzupełnienia. W tych granicach nie mieści się uchylenie decyzji tylko z powodu niepoinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań, bez określenia zakresu postępowania dowodowego wymagającego uzupełnienia. Przy czym w rozpatrywanej sprawie, jak wyżej wykazano, organ nie miał jednak obowiązku stosowania art. 123 § 1 i art. 200 § 1 Op, z uwagi na rodzaj podatków ustalonych w decyzji na podstawie informacji podanych przez skarżącą, niekwestionowanych przez organ podatkowy.
W tych okolicznościach skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.