I SA/Ol 205/21

I SA/Ol 205/21 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2021-05-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Anna Janowska
Przemysław Krzykowski /przewodniczący sprawozdawca/
Ryszard Maliszewski
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1146/21 - Wyrok NSA z 2025-02-27
Skarżony organ
Minister Zdrowia~Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 266
art. 24 ust. 5b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski asesor WSA Anna Janowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]" Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń społecznych (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w "[...]" z "[...]" i oddalił zarzuty w części obejmującej postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko P. G. (dalej jako strona, skarżący) z tytułu nieopłaconych składek na:
- ubezpieczenia społeczne za okresy: od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 04.2006 r., od 09.2013 r. do 01.2014 r., objęte tytułami wykonawczymi o numerach od "[...]" do "[...]" oraz zajęciem numer "[...]",
- ubezpieczenie zdrowotne za okresy: od 11.2001 r. do 03.2003 r., od 05.2003 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 04.2006 r., od 09.2013 r. do 01.2014 r., objęte tytułami wykonawczymi o numerach od "[...]" do "[...]" oraz zajęciem numer "[...]",
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy: od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 03.2006 r., od 09.2013 r. do 01.2014 r., objęte tytułami wykonawczymi o numerach od "[...]" do "[...]" oraz zajęciem numer "[...]".
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że strona będąc płatnikiem składek, zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy z dna 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 266, dalej jako u.s.u.s.), zobligowana była co miesiąc do obliczania i przekazywania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie wywiązała się jednak z tego obowiązku, co doprowadziło do powstania zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 04.2006 r. oraz od 09.2013 r. do 01.2014 r.
W związku z nieopłaceniem należnych składek podjęto działania zmierzające do odzyskania należności.
tj.:
1. wystawiono upomnienia dotyczące okresu od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r. oraz od 02.2006 r. do 04.2006 r.
Upomnienia wysłane zostały na wskazany przez stronę adres siedziby płatnika składek/zamieszkania/do korespondencji na dokumencie ZUS ZFA, złożony 9 kwietnia 1999 r . Upomnienia z 24 października 2002 r. były odebrane przez stronę osobiście, natomiast pozostałe przez J. G.
Na podstawie tych upomnień, wystawiono tytuły wykonawcze. Następnie prowadzenie egzekucji przekazano Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, który w związku z ustaleniem miejsca pobytu strony w S., pismem z "[...]" prowadzenie egzekucji przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S. Postanowieniami z "[...]" Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. umorzył postępowanie egzekucyjne ze względu na bezskuteczność postępowania.
Po ustaleniu nowych środków egzekucyjnych, na podstawie tych samych upomnień, 27 grudnia 2016 r. wystawiono tytuły wykonawcze o numerach od "[...]" do "[...]" obejmujące składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 04.2006 r. Tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami z 27 grudnia 2016 r. o nr od "[...]" do "[...]" o zajęciu wierzytelności z tytułu umowy o pracę zostały wysłane do strony również na adres w I i doręczone 12 stycznia 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako kpa). Ze względu na nieskuteczność zastosowanego środka egzekucyjnego, 23 stycznia 2017 r. zawiadomieniami o numerach "[...]" dokonano zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w Urzędzie Skarbowym w I. Zajęcia wysłane do strony na adres w I zostały doręczone 8 lutego 2017 r., w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 kpa. Następnie 4 sierpnia 2020 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku A zawiadomieniami o numerach "[...]", wysłanymi do strony na adres w I i odebrane przez stronę 6 sierpnia 2020 r.
2. wystawiono upomnienia dotyczące okresu od 09.2013 r. do 01.2014 r.:
- 29 września 2014 r. upomnienia o nr "[...]" zostały wysłane na adres w I i doręczone 16 października 2014 r. w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 kpa.
Na podstawie powyższych upomnień 13 listopada 2014 r. wystawiono tytuły wykonawcze o numerach od "[...]" do "[...]", obejmujące składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 09.2013 r. do 01.2014 r., które zostały wysłane do strony na adres w I i doręczone 2 grudnia 2014 r. w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 kpa.
Podejmowane przez organ egzekucyjny czynności nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W dniu 23 stycznia 2017 r. zawiadomieniami o numerach "[...]" dokonano zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku w Urzędzie Skarbowym w I. Zajęcia wysłane do strony na adres w I zostały doręczone 8 lutego 2017 r. w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 kpa. Następnie 4 sierpnia 2020 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku A zawiadomieniami o numerach "[...]" wysłanymi do strony na adres w I i odebranymi przez stronę 6 sierpnia 2020 r.
W dniu 17 sierpnia 2020 r. pełnomocnik strony złożył zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W związku z tym, dokonano analizy sprawy i postanowieniem z "[...]":
1. uznano zarzut w części obejmującej postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko stronie z tytułu nieopłaconych składek na:
- ubezpieczenie zdrowotne za 10.2001 r. z uwagi na przedawnienie należności ze względu na brak czynności zawieszających bieg terminu przedawnienia,
- ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od 04.2004 r. do 05.2004 r. z uwagi na przedawnienie należności ze względu na brak skutecznie doręczonego upomnienia. 2. oddalono zarzut w części obejmującej postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko stronie z tytułu nieopłaconych składek na:
- ubezpieczenia społeczne za okresy: od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 04.2006 r., od 09.2013 r. do 01.2014 r.,
- ubezpieczenie zdrowotne za okresy: od 11.2001 r. do 03.2003 r., od 05 2003 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 04.2006 r., od 09 2013 r. do 01.2014 r.,
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy: od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 03.2006 r., od 09.2013 r. do 01.2014 r.
W trakcie analizy ustalono, że upomnienia dotyczące okresu od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 04.2006 r., od 09.2013 r. do 01.2014 r. zostały wysłane prawidłowo na adres, który wskazała strona jako adres siedziby płatnika składek, zamieszkania oraz do korespondencji na jedynym dokumencie ZUS ZFA, złożonym 9 kwietnia 1999 r., tj.: "[...]", upomnienia z 24 października 2002 r. były odebrane przez stronę osobiście, upomnienia z 29 września 2014 r. zostały doręczone w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 kpa. Natomiast pozostałe upomnienia były odebrane przez J. G. Z kolei z analizy konta ubezpieczonego wynika, że od 23 listopada 2015 r. został on zgłoszony do ubezpieczeń przez Powiatowy Urząd Pracy w I jako osoba bezrobotna. Na dokumencie ZUS ZZA zostały podane następujące adresy: adres zameldowania - "[...]" oraz adres do korespondencji - "[...]", wyrejestrowana z ubezpieczeń została strona od 18 stycznia 2016 r. dokumentem ZUS ZWUA. Następnie od 16 lutego 2016 r. została zgłoszona do ubezpieczeń jako pracownik. Na dokumencie ZUS ZUA pracodawca podaje adres zameldowania strony- "[...]". Nie wskazując innego adresu zamieszkania i do korespondencji. Z bazy ZUS PESEL KEP wynika, że na dzień 25 listopada 2020 r., od 29 czerwca 1972 r. strona zamieszkuje w I przy ul. "[...]". Z analizy akt egzekucyjnych wynika, że strona mieszkała także w S. W dniu 29 stycznia 2008 r, wpłynęło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, w którym organ egzekucyjny wskazał następujący adres zamieszkania; S. "[...]". W związku z powyższym tytuły wykonawcze zostały przekazane do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S w celu prowadzenia dalszego postępowania egzekucyjnego. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S poinformował Zakład, że strona mieszkała w S gościnnie, jako sublokator, natomiast była zameldowana w I przy ul. "[...]", adres do korespondencji - "[...]". Z kolei z analizy akt ubezpieczonego wynika, że 3 listopada 2015 r. wpłynął wniosek o potwierdzenie ubezpieczenia, w którym strona podała adres zamieszkania "[...]", Ponadto należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okresy: od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 04.2006 r., od 09.2013 r. do 01.2014 r., ubezpieczenie zdrowotne za okresy: od 11.2001 r. do 03.2003 r., od 05.2003 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 04.2006 r., od 09.2013 r. do 01.2014 r, oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy: od 10.2001 r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005 r., od 02.2006 r. do 03.2006 r., od 09.2013 r. do 01.2014 r. nie uległy przedawnieniu, ponieważ wobec zadłużenia za wskazane miesiące oraz fundusze dokonane zostały czynności powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia.
Dyrektor stwierdził, że w obecnym stanie prawnym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem art, 24 ust. 5-6 u.s.u.s. W pierwotnym brzmieniu tego przepisu, obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., znajdował się zapis o przedawnieniu należności z tytułu składek po upływie 5 lat, o ile nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, m. in. czynnościami egzekucyjnymi. Nowelizacja tego przepisu wprowadzona ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm.) wydłużyła okres przedawnienia należności z tytułu składek w ten sposób, iż od dnia 1 stycznia 2003 r. należności ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat od dnia ich wymagalności. W związku z tym, należności z tytułu nieopłaconych składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, chyba że wystąpią przesłanki ich zawieszenia, określone m, in. w art. 24 ust. 5b u. s.u.s., tj. podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności. 1 stycznia 2012 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r., nr 232, poz. 1378, dalej jako ustawa deregulacyjną), które skróciły okres przedawnienia należności z tytułu składek z 10 do 5 lat. Tym samym przedawnienie należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczyna się w dniu 1 stycznia 2012 r. lub później, będzie wynosił 5 lat. Równocześnie ustawa wprowadza przepisy przejściowe regulujące przedawnienie w przypadku, gdy bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. Zgodnie z art. 27 ustawy deregulacyjnej, przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r,, stosuje się 5-letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej. Przedawnienie należności należy ocenić według stanu prawnego, który obowiązywał w dniu upływu terminu przedawnienia, uwzględniając zdarzenia powodujące nierozpoczęcie, zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, a także podjęte działania mające wpływ na wydłużenie terminu wymagalności należności.
W związku z powyższym zadłużenie strony zostało przeanalizowane z uwzględnieniem wskazanych wyżej zmian przepisów regulujących przedawnienie należności. Wobec zadłużenia z tytułu nieopłaconych przez stronę składek, dokonane zostały czynności powodujące zawieszenie biegu okresu przedawnienia, które przedstawione zostały w postanowieniu z "[...]". Prowadzone postępowanie wyjaśniające oraz zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały wskazują, że zaległości egzekwowane od strony na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych oraz zajęć nie uległy przedawnieniu z uwagi na mające w przedmiotowej sprawie zastosowanie przepisy u. s.u.s, oraz zastosowane środki prawne, które spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia.
Zatem nie została spełniona okoliczność, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako upea), obligująca umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie zobowiązań poprzez upływ terminu do ich dochodzenia.
Powyższe postanowienie zaskarżył skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa prawnego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art 24 ust 5b u.s.u.s. przez przyjęcie, że samo wystosowanie zawiadomienia do płatnika składek o podjęciu pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, zawiesza bieg przedawnienia, podczas gdy z powołanego przepisu wynika, że doręczenie płatnikowi składek zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, stanowi dodatkowy i konieczny warunek jaki musi ziścić się przed upływem okresu przedawnienia, aby doszło do zawieszenia przedawnienia.
W uzasadnieniu wskazano, że zdaniem organu zawiadomienie o podjęciu pierwszych czynności zostało doręczone skarżącemu w dniu 12 stycznia 2017 roku. Tymczasem powoływane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przepisy ustawy z dnia 16.09.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców skróciły okres przedawnienia należności z tytułu składek do 5 lat. (art. 27 cyt. ustawy deregulacyjnej). W konsekwencji należności ujęte w części dyspozytywnej zaskarżonego postanowienia, jako pochodzące z lat 2001 - 2006, ulegały przedawnieniu z upływem dnia 1 stycznia 2017 r. Jest oczywistym, że do dnia 1 stycznia 2017 r. organ nie zdołał zawiadomić skarżącego o pierwszej czynności związanej z ponownie wszczętą egzekucją, a w konsekwencji doręczenie skarżącemu tego zawiadomienia dopiero dnia 12 stycznia 2017 r. nie może już prowadzić do zawieszenia przedawnionych z upływem dnia 1 stycznia 2017 r należności z tytułu składek.
W ocenie skarżącego samo doręczenie upomnienia nie przerywa ani nie zawiesza biegu przedawnienia. Wypełniona została zatem okoliczność obligująca organ - w myśl art. 59 § 1 pkt 2 upea - do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie zobowiązań poprzez upływ terminu do ich dochodzenia. Zaskarżone postanowienie narusza zatem art. 24 ust. 5b u.s.u.s. przez przyjęcie, że samo wystosowanie zawiadomienia do płatnika składek o podjęciu pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, zawiesza bieg przedawnienia, podczas gdy z powołanego przepisu wynika, że doręczenie płatnikowi składek zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, stanowi dodatkowy i konieczny warunek jaki musi ziścić się przed upływem okresu przedawnienia, aby doszło do zawieszenia przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszaniem prawa, zaś podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
W niniejszym przypadku istota sporu dotyczy wykładni art. 24 ust. 5b u.s.u.s i odpowiedzi na zasadnicze pytanie: czy doręczenie upomnienia przerywa bieg terminu przedawnienia?
Zgodnie z pierwotną treścią przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (art. 24 ust. 4). Stosownie do art. 24 ust. 5 u.s.u.s. w ówczesnym brzmieniu, bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Regulacja ta została zmieniona ustawą z 18.12.2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074). Artykuł 24 ust. 4 u.s.u.s., obowiązujący od 1.01.2003 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dokonana ustawą z 18.12.2002 r., wprowadziła instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. można wywieść, że należności z tytułu składek nie "wygasają automatycznie". Zawieszenie biegu terminu przedawnienia oznacza, że z chwilą wystąpienia przesłanki powodującej takie zawieszenie termin nie biegnie, a zaczyna biec w dalszym ciągu dopiero po ustaniu przyczyny zawieszenia, wskazanej w danym przepisie. Natomiast "automatyczne wygaśnięcie" może mieć miejsce tylko wówczas, gdy przed upływem terminu przedawnienia nie nastąpiła żadna przyczyna zawieszenia jego biegu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia może być dłuższe niż okres przedawnienia należności z tytułu składek, określony w art. 24 ust. 4 u.s.u.s.
W analizowanej sprawie, pierwszymi czynnościami poprzedzającymi doręczenie tytułów wykonawczych, zmierzającymi do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o których dłużnik został zawiadomiony były upomnienia, które zostały doręczone w terminach wynikających z potwierdzeń ich odbioru, szczegółowo przedstawionych w treści uzasadnienia postanowienia z dnia "[...]". Przy czym wskazać należy, że w skardze do tutejszego Sądu prawidłowość dokonania tych doręczeń nie jest kwestionowana przez stronę skarżącą. Organ w odpowiedzi na skargę również nie kwestionuje prawidłowości doręczenia upomnień szczegółowo wykazanych w uzasadnieniu postanowienia z dnia "[...]".
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 § 1 upea egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z treści tego przepisu wynika, że co do zasady postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia, zatem należy je uznać za obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja skutecznie nie może być wszczęta i prowadzona.
Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek prowadzącą do przerwania biegu przedawnienia jest doręczenie upomnienia. Za słusznością takiego stanowiska przemawia porównanie treści art. 24 ust. 5 b u.s.u.s. z brzmieniem art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.). Na gruncie zobowiązań podatkowych ustawodawca wyraźnie wskazał, że bieg terminu przedawnienia przerywa dopiero zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Tymczasem na gruncie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ustawodawca przyjął, że do zawieszenia biegu terminu przedawnienia wystarczające jest podjęcie czynności zmierzającej do wyegzekwowania zaległości. W ocenie Sądu taką czynnością jest doręczenie upomnienia z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 15 § 1 upea.
Identyczne stanowisko, jak prezentowane przez Sąd rozpoznający niniejszą skargę, że czynnością prowadzącą do przerwania biegu przedawnienia jest doręczenie upomnienia, podzielają także inne sądy administracyjne. Pogląd taki wyraził również WSA w Gliwicach w wyroku z 4 grudnia 2019r. w spr. I SA/Gl 768/19, WSA w Poznaniu w wyrokach z 21 listopada 2019r., w spr. III SA/Po 608/19 i z 29 marca 2017r. w spr. III SA/Po 1193/16, Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 25 lutego 2013 r. w spr. III AUa 1025/12; WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 14 lipca 2011 r. w spr. I SA/Po 829/10; WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r. w spr. I SA/Sz 637/16; WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 20 marca 2018 r. w spr. I SA/Bd 132/18. Stanowisko to ugruntowane jest również w literaturze przedmiotu (M. Bartoszewska (w:) Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, pod red. J. Wantoch-Rekowskiego, Lex 2015, Komentarz do art. 24).
Mając na uwadze powyższe, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w pełni podziela stanowisko Zakładu zawarte w zaskarżonej decyzji, że nie nastąpiło przedawnienie egzekwowanych należności z tytułu nieopłaconych składek na:
- ubezpieczenia społeczne za okresy: od 10.2001r. do 03.2004r., od 06.2004r. do 12.2005r., od 02.2006r. do 04.2006r., od 09.2013r. do 01.2014r.,
- ubezpieczenie zdrowotne za okresy: od 11.2001r. do 03.2003r., od 05.2003r. do 03.2004 r., od 06.2004r. do 12.2005r., od 02.2006r. do 04.2006r., od 09.2013r. do 01.2014r.,
- Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy: od 10.2001r. do 03.2004 r., od 06.2004 r. do 12.2005r., od 02.2006r. do 03.2006 r., od 09.2013r. do 01.2014 r.
Dodatkowo wskazać należy, że zarówno organ pierwszej, jak i za nim organ odwoławczy, dokonując analizy okoliczności mających wpływ na ocenę przedawnienia dochodzonych egzekucyjnie składek, prawidłowo przeanalizowały zmiany stanu prawnego dotyczącego liczenia terminu przedawnienia należności z tytułu składek. Wskazując, że w pierwotnym brzmieniu tego przepisu, obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., znajdował się zapis o przedawnieniu należności z tytułu składek po upływie 5 lat, o ile nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, m. in. czynnościami egzekucyjnymi. Nowelizacja tego przepisu wprowadzona ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm.) wydłużyła okres przedawnienia należności z tytułu składek w ten sposób, iż od dnia 1 stycznia 2003 r. należności ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat od dnia ich wymagalności. Tym samym, należności z tytułu nieopłaconych składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat. Następnie od 1 stycznia 2012 r. weszły w życie przepisy ustawy deregulacyjnej, które skróciły okres przedawnienia należności z tytułu składek z 10 do 5 lat. Zatem przedawnienie należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczyna się w dniu 1 stycznia 2012 r. lub później, będzie wynosił 5 lat. Równocześnie ustawa wprowadziła przepisy przejściowe regulujące przedawnienie w przypadku, gdy bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. Zgodnie z art. 27 ustawy deregulacyjnej, przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r,, stosuje się 5-letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z dotychczasowymi przepisami nastąpiłoby wcześniej.
Z powyższego wynika, że przedawnienie należności należy oceniać według stanu prawnego, który obowiązywał w dniu upływu terminu przedawnienia, uwzględniając zdarzenia powodujące nierozpoczęcie, zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, a także podjęte działania mające wpływ na wydłużenie terminu wymagalności należności.
Jak już wykazano powyżej dochodzone należności nie uległy przedawnieniu z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia.
Wbrew zarzutom skargi, w niniejszym przypadku, nie została więc spełniona okoliczność, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 upea, obligująca organ do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie zobowiązań poprzez upływ terminu do ich dochodzenia.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.