I SA/Ol 201/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2005-08-04
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowynadpłata podatkuzwolnienie podatkowemisja pokojowapolicjantustawa o Policjiupdof WSApostępowanie podatkowedelegowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że organy podatkowe nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego i prawnego w kwestii zwolnienia z podatku dochodowego należności policjanta delegowanego do misji pokojowej.

Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok, złożonego przez policjanta delegowanego do misji pokojowej ONZ. Skarżący domagał się zwrotu podatku od wynagrodzenia otrzymywanego w kraju w okresie służby za granicą, powołując się na zwolnienie podatkowe. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że wynagrodzenie z kraju podlega opodatkowaniu. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasad prawdy obiektywnej i uczciwego procedowania, poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego i brak wyczerpującej interpretacji przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie rozpoznał skargę I. i W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok. Skarżący, policjant delegowany do misji pokojowej ONZ w Bośni i Hercegowinie, domagał się zwrotu podatku od wynagrodzenia otrzymywanego w kraju w okresie służby za granicą, argumentując, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (updof) w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku zwalniał z opodatkowania takie należności. Organy podatkowe obu instancji uznały, że wynagrodzenie ze stosunku służbowego w kraju podlega opodatkowaniu, a późniejsze doprecyzowanie przepisu z 2003 roku nie wpływa na ocenę sytuacji z 2001 roku. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i zasady uczciwego procedowania (art. 121 Ordynacji podatkowej). Podkreślono, że organy podatkowe nie ustaliły wystarczająco precyzyjnie stanu faktycznego, w tym statusu skarżącego jako policjanta obserwatora oraz podstawy prawnej jego delegowania, zwłaszcza że przepisy ustawy o Policji dotyczące kontyngentów policyjnych weszły w życie po zakończeniu służby skarżącego za granicą. Ponadto, organ odwoławczy nie dokonał wyczerpującej analizy i interpretacji kluczowego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 83 updof, nie odnosząc się w sposób należyty do powołanego przez stronę wyroku WSA w Gliwicach. Sąd zaznaczył, że ulgi i zwolnienia podatkowe należy interpretować ściśle, ale jednocześnie organy powinny szczegółowo uzasadniać swoje stanowisko, zwłaszcza gdy odrzucają argumentację opartą na orzecznictwie. Brak precyzji w przepisie wymagał od organów szczególnie wnikliwej analizy. W związku z powyższymi naruszeniami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, sąd uchylił decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na konieczność ponownego, wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego i prawnego, w tym precyzyjnej interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 83 updof w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku, co do zakresu zwolnienia podatkowego dla należności wypłacanych policjantom delegowanym do służby za granicą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały należytej staranności w ustaleniu stanu faktycznego (status policjanta, podstawa prawna delegowania) oraz nie przeprowadziły wyczerpującej interpretacji przepisu dotyczącego zwolnienia podatkowego, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego. Brak precyzji w przepisie wymagał od organów szczególnie wnikliwej analizy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

updof art. 21 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Kluczowy przepis dotyczący zwolnienia podatkowego. Sąd wskazał na potrzebę jego dokładnej interpretacji w kontekście należności wypłacanych policjantom delegowanym do służby za granicą w 2001 r.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 233 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

updof art. 9

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 12 § 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

updof art. 31

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

ustawa o Policji art. 145a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji

Przepisy te weszły w życie po zakończeniu służby skarżącego za granicą, co stanowiło problem dla organów podatkowych.

ustawa o Policji art. 145f

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji

ustawa o Policji art. 145e

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady uczciwego procedowania.

Ordynacja podatkowa art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

Naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

Ordynacja podatkowa art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 210 § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe nie ustaliły wystarczająco precyzyjnie stanu faktycznego sprawy. Organy podatkowe nie przeprowadziły wyczerpującej interpretacji przepisu art. 21 ust. 1 pkt 83 updof. Organ odwoławczy naruszył zasadę uczciwego procedowania, nie odnosząc się w sposób należyty do wyroku WSA w Gliwicach.

Odrzucone argumenty

Wynagrodzenie ze stosunku służbowego w kraju, otrzymywane przez policjanta w okresie delegowania do służby za granicą, podlega opodatkowaniu. Przepisy ustawy o Policji dotyczące kontyngentów policyjnych nie miały zastosowania w okresie służby skarżącego za granicą.

Godne uwagi sformułowania

Organy podatkowe obu instancji przyjęły, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i jest niesporny. Wyjaśnienia skarżącego, złożone na rozprawie wskazują na to, że pełnił on funkcję policjanta obserwatora, a nie był uczestnikiem misji pokojowej. Przepisy dodanego do ustawy o policji rozdziału, weszły w życie dopiero 19 października 2001 r. Tymczasem I. W. zakończył służbę za granicą w 2001r. dnia 16 października. Regułą jest, że przepisy dotyczące wszelkich ulg i zwolnień trzeba interpretować ściśle i nie należny stosować wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Pogłębianiu zaufania do organów podatkowych nie służy ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji podatkowej do stwierdzenia, że orzeczenie sądu powołane przez stronę piśmie procesowym na poparcie jej tezy, nie wiąże organu podatkowego w sprawie rozpatrywanej.

Skład orzekający

Tadeusz Piskozub

przewodniczący

Zofia Skrzynecka

sprawozdawca

Renata Kantecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień podatkowych dla funkcjonariuszy delegowanych do służby za granicą, zasady postępowania administracyjnego, obowiązek wyczerpującego uzasadniania decyzji i odnoszenia się do orzecznictwa."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 2001 roku i specyficznej sytuacji policjanta delegowanego do misji pokojowej. Zmiany legislacyjne mogły wpłynąć na aktualność niektórych argumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego ze służbą funkcjonariuszy za granicą, a także podkreśla znaczenie prawidłowego procedowania organów administracji i sądu.

Czy policjant na misji pokojowej zapłacił za mało podatku? Sąd bada kluczowy przepis o zwolnieniu.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Ol 201/05 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2005-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Renata Kantecka
Tadeusz Piskozub /przewodniczący/
Zofia Skrzynecka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka (spr.) Asesor WSA Renata Kantecka Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2005 r. w Olsztynie sprawy ze skargi I. i W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 marca 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm. cytowanej dalej jako Ordynacja podatkowa), po rozpatrzeniu odwołania I. i W. W. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. z dnia 1.12.2004r. Nr "[...]" odmawiającej stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej były następujące ustalenia i wnioski:
W dniu 4 października 2004 r. I. i W. W. złożyli wniosek do Urzędu Skarbowego w E. o zwrot nienależnie pobranego podatku od dochodów za okres m.in. od 1.01.2001r. do 16.10.2001r. We wniosku podali, że I. W. na podstawie rozkazu Komendanta Głównego Policji z dnia 21.07.2000 r. został delegowany do pełnienia służby jako funkcjonariusz Polskiej Policji w składzie polskich kontyngentów policyjnych w misjach pokojowych ONZ w Bośni i Hercegowinie. Jako uzasadnienie wniosku podatnicy wskazali art.21 ust.1 pkt.83 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym należności pieniężne wypłacone policjantom jednostek policyjnych użytych poza granicami kraju w celu udziału w misji pokojowej były wolne od podatku dochodowego. Stwierdzili, iż ustawa w ówczesnym brzmieniu, nie wykazywała, że opodatkowaniu nie podlegają jedynie środki finansowe uzyskiwane - wypłacane poza granicami państwa. W związku z tym zwolnione od podatku winny być również wszystkie należności pieniężne uzyskiwane z tytułu pełnienia służby na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w kraju. Na poparcie swego stanowiska powołali też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.02.2004 r. sygn. akt I SA/Ka 96103.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w E. decyzją nr "[...]" z dnia 1.12.2004 r. odmówił I.W. W. stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. W uzasadnieniu decyzji, powołał art.9, art.12 ust.1 i art.21 ust.1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm. dalej cytowanej jako updof) i stwierdził, iż wynagrodzenia, przysługujące stronie z tytułu pełnienia dotychczasowych obowiązków w kraju, podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Od tej decyzji małżonkowie W. złożyli odwołanie, w którym ponownie wnieśli o zwrot nienależnie pobranego podatku od dochodów za okres od 1.01.2001 r. do 16.10.2001 r. W odwołaniu, powołując się na art.21 ust. pkt 83 updof, wywodzili, że ustawa ta w ówczesnym brzmieniu nie wykazywała, że opodatkowaniu nie podlegają jedynie środki finansowe uzyskiwane z tytułu pełnienia służby na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym w kraju, gdyż rozróżnienie dochodów na otrzymane bezpośrednio za uczestnictwo w misji oraz na otrzymane w kraju z tytułu służby zostało wprowadzone dopiero ustawą z 27.02.2002r.(Dz.U. nr 141, poz.1182), która weszła w życie 1.01.2003r.
Według podatników, wprowadzenie tego rozróżnienia dodatkowo przemawia za faktem nienależnego odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy z tytułu stosunku służbowego w jednostce macierzystej.
Odwołujący się podkreślali, że fakt zachowania prawa do wynagrodzenia z tytułu pełnienia obowiązków w kraju jest rozłączny z prawem do zwolnienia od podatku dochodowego, skoro nie wskazuje się na taki fakt w par.11 rozporządzenia MSWiA z dnia 6.04.2001 r. w sprawie delegowania policjantów do służby poza Polską. Jako dodatkowy argument ponownie wskazywali na wyrok WSA w Gliwicach z 17.02.2004 r., którym to wyrokiem uchylono decyzję organu podatkowego o odmowie stwierdzenia nadpłaty w analogicznej sprawie
Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując odwołanie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wskazał, że w myśl art.9 ust.1 updof w brzmieniu na 2001 r. opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem wymienionych w art.21 i 52 ustawy, natomiast z przepisu art.12 ust.1 updof wynika, iż za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Z przepisu art.12 ust.1 updof nie wynika aby przychody ze stosunku służbowego, świadczone przez pracodawcę, również w okresie pełnienia przez policjanta służby poza granicami kraju, nie stanowiły przychodu ze stosunku służbowego, a wręcz przeciwnie są one nadal przychodem określonym w art.12 ust.1 ustawy podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych stosownie do art.31 ustawy. Zgodnie bowiem z treścią art.31 updof. w brzmieniu również na 2001 r., osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, zwane "zakładami pracy, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.
Organ odwoławczy podkreślił, iż przepisy art.12 ust.1 i art.31 updof, co do podstawowej treści ich zapisów, są niezmienione od początku istnienia ustawy tj. od 1992 r. Za bezsporny uznał fakt, że I. W. w okresie od 1.01.2001 r. do 16.10.2001r.na podstawie rozkazu Komendanta Głównego Policji był oddelegowany do pełnienia służby w składzie polskich Kontyngentów Policyjnych w międzynarodowych siłach policyjnych ONZ w Bośni i Hercegowinie a czasie pełnienia służby za granicą otrzymywał dochody ze stosunku pracy w kraju, od których pobrano zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 2346,30 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w 2001 r. z tytułu służby W Siłach Pokojowych ONZ w Bośni i Hercegowinie policjantów dotyczyły przepisy art.145a do 145 g ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( Dz.U. j.t. z 2000 r., Nr 101, poz.1092 ze zm.) w brzmieniu na 2001r. Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył te przepisy i zaznaczył, że w świetle zapisu art.145f ustawy o Policji, przywołane przez podatników rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6.04.2001 r. w sprawie oddelegowania policjantów do pełnienia zadań służbowych poza Policją nie ma zastosowania tej sprawie, ponieważ nie dotyczy należności pieniężnych otrzymywanych przez policjantów biorących udział w kontyngencie policyjnym poza granicami państwa.
Według Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie należności pieniężnych z tytułu służby za granicą w 2001r. obowiązywały przepisy ustawy o Policji (art.145a do 145g).Należności te, na podstawie art.21 ust.1 pkt 83 updof, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie bowiem z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w 2001 r., wolne od podatku dochodowego były należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom i pracownikom cywilnym jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie zbrojnym lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych. Zgodnie zaś z art.145e ustawy o Policji policjant w czasie oddelegowania do pełnienia służby w kontyngencie policyjnym poza granicami państwa otrzymuje uposażenie zasadnicze i inne należności przysługujące na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Organ odwoławczy stwierdził, że art.21 i 52 updof ani przepisy ustawy o policji nie zwalniają tych dochodów z podatku dochodowego, nawet jeżeli otrzymuje je policjant w okresie pełnienia służby poza granicami państwa. A wręcz przeciwnie art.31 updof nakłada na płatników obowiązek obliczania i poboru zaliczek na podatek dochodowy od tych przychodów.
Poszerzenie natomiast w 2003 r. zapisu art. 21 ust. 1 pkt. 83 updof o celników oraz doprecyzowanie dodanym zdaniem "zwolnienie nie ma zastosowania do wynagrodzeń za pracę oraz uposażeń i innych należności pieniężnych przysługujących z tytułu pełnienia służby na ostatnio zajmowanym w kraju stanowisku służbowym. (...)"(art.1 pkt. 14 lit.a, tiret 22 ustawy z dnia 27.07.2002 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz.U. Nr 141, poz. 1182),według organu odwoławczego, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.
Uszczegółowienie tego przepisu od 2003 r. nie oznacza, że wcześniej przychody ze stosunku służbowego w kraju, otrzymywane także w okresie pełnienia służby poza granicami państwa, były zwolnione od podatku dochodowego na podstawie art.21 ust.1 pkt. 83 ustawy w brzmieniu przed I stycznia 2003 r.
Organ odwoławczy uznał ponadto, że wskazywany w odwołaniu wyrok WSA w Gliwicach dotyczy indywidualnej sprawy i jako taki nie jest wiążącą wykładnią prawa dla innych organów podatkowych.
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ II instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego za 2001 r. na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ płatnik prawidłowo pobrał zaliczki na podatek dochodowy. Świadczenie ze stosunku służbowego wypłacane w okresie pełnienia służby za granicą stanowiło dla policjanta przychód, o którym mowa w art.12 ust.1 updof, podlegający opodatkowaniu na tej samej zasadzie, co uposażenie ze stosunku służbowego w okresie pełnienia służby tylko w kraju.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżący I. i W. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie prawa do stwierdzenia nadpłaty Według skarżących, przepis art.21 ust.1 pkt 83 updof, w brzmieniu obowiązującym w 2001r., zwalniał z podatku dochodowego nie tylko należności pieniężne policjantów z tytułu pełnienia służby poza granicami państwa, ale także otrzymywane w tym okresie wynagrodzenie w kraju z tytułu stosunku służbowego, gdyż rozgraniczenie tych dochodów nastąpiło dopiero od 1.01 .2003r. Ponadto podnieśli, że fakt zachowania prawa do wynagrodzenia tytułu pełnienia obowiązków w kraju jest rozłączny z prawem zwolnienia od podatku dochodowego, skoro nie wskazuje się na taki fakt w par.11 rozporządzenia MSWiA z dnia 6.04.2001r. w sprawie delegowania policjantów do służby poza Policją. Na poparcie swojego stanowiska powołali wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2004r., sygn. akt I SA/Ka 96/03.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc jednocześnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.1 par.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne, bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowi o tym art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) cytowanej dalej jako P.p.s.a.
Występujące w sprawie zagadnienia nakazują też powołać się na przepis art.134 P.p.s.a. stanowiący o rozstrzyganiu przez sąd w granicach danej sprawy, przy jednoczesnym nie związaniu zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z obowiązującymi przepisami, sąd uznał, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że jedynie prawidłowe ustalenia faktyczne mogą stanowić podstawę niewadliwej decyzji administracyjnej, wątpliwości
Organy podatkowe obu instancji przyjęły, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i jest niesporny. Jako podstawę prawną delegowania i otrzymywania w czasie delegowania środków finansowych wskazano w zaskarżonej decyzji art.145a – art.145 g ustawy o Policji z dnia 6 sierpnia 1990 r.
Przyznać należy, że skarżący ustaleń faktycznych nie kwestionowali. Nie oznacza to jednak, że podstawa faktyczna rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie rzeczywiście nie budzi wątpliwości.
Za niewystarczające należy uznać ustalenie organów podatkowych w części dotyczącej trybu delegowania I. W. do pełnienia służby poza granicami kraju.
Opierając się na informacji pochodzącej od Komendanta Policji w E. ustalono, że brał on udział w misji pokojowej ONZ w Bośni Hercegowinie w okresie od 1 stycznia 2001r. do 16 października 2001r. jako funkcjonariusz Polskiej Policji w składzie polskich kontyngentów policyjnych i w tym okresie uzyskał określone wypłaty ze stosunku pracy, od których pobrano zaliczki na podatek dochodowy.
Wyjaśnienia skarżącego, złożone na rozprawie wskazują na to, że pełnił on funkcję policjanta obserwatora, a nie był uczestnikiem misji pokojowej. Niezbędne zatem jest zbadanie jakie uprawnienia finansowe przysługiwały mu przy tak określonym statusie.
Precyzyjne określenie statusu skarżącego w ramach służby wykonywanej za granicą, powinno być punktem wyjścia do dalszych rozważań co do jego ewentualnych uprawnień do zwolnienia od podatku należności wpłaconych w czasie tej służby. Funkcja obserwatora zakłada w swej istocie pełną niezależność, zatem konieczne jest zbadanie jak ukształtowano jego uprawnienia finansowe w związku z pełnieniem tej funkcji, a także czy na czas pełnienia funkcji nie został zawieszony stosunek służbowy. Wyjaśnienie tych kwestii wymagać będzie przeprowadzenia dowodu z będących w posiadaniu Komendy Głównej Policji dokumentów związanych delegowaniem i ustaleniem warunków finansowych delegowania.
Art.145a - 145g ustawy o Policji zawarte są w Rozdziale l0a zatytułowanym Kontyngenty policyjne wydzielone do realizacji zadań poza granicami państwa.
Rozdział ten dodany został do ustawy o Policji na mocy ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o działalności ubezpieczeniowej, ustawy - Prawo bankowe,ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną( Dz.U. z 2001r.,Nr 100, poz.1094).
Przepisy dodanego do ustawy o policji rozdziału, weszły w życie dopiero 19 października 2001 r. Tymczasem I. W. zakończył służbę za granicą w 2001r. dnia 16 października. Zatem w czasie pełnienia przez niego w 2001 r. służby za granicą przepisy dodanego do ustawy o Policji rozdziału 10a jeszcze nie obowiązywały.
Pozostało więc w istocie bez wyjaśnienia na jakiej podstawie podatnik został oddelegowany do służby w ramach misji pokojowych ONZ w Bośni Hercegowinie, jakie świadczenia pieniężne przysługiwały mu w tym czasie i na jakich zasadach.
Stwierdzenie zawarte w piśmie Komendanta Policji w E. z dnia 2004r. też nie wyjaśnia tych kwestii, zwłaszcza, że użyto w nim sformułowania "świadczenia ze stosunku pracy". Nie wiadomo również czy były to jedyne świadczenia jakie w tym czasie otrzymywał i czy obejmowały one jakiekolwiek wypłaty związane z delegowaniem.
Skoro przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest możliwość skorzystania przez podatnika ze zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art.21 ust.1 pkt 83 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w 2001 r.), co do świadczeń wypłaconych mu przez Komendę Policji w E. w okresie od 1.01.2001 do 16.10.2001 r., niezbędne było wyjaśnienie czy w okresie tym podatnik miał jedynie prawo do uposażenia wynikającego ze stosunku służbowego czy też uposażenie to przekształciło się na ten czas w świadczenie, które nie ma cech uposażenia ( mimo zbieżności z jego wysokością )" a jest należnością wypłacaną osobom delegowanym do służby za granicą.
Wyżej wskazany przepis art.21 ust.1 pkt 83 updof zwalnia od opodatkowania należności wypłacone między innymi policjantom. Dla oceny zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty niezbędne było poddanie analizie użytego w tym przepisie sformułowania "wolne się od podatku dochodowego od osób fizycznych należności wypłacone (...)". Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia co należy rozumieć przez owe należności. Organ odwoławczy analizował art.12 ust.1 updof i te przepisy ustawy o Policji, które jeszcze nie obowiązywały, pomijając zupełnie w/w sformułowanie kluczowego dla rozstrzygnięcia przepisu.
Nie ulega wątpliwości, że ustawodawca nie określił w omawianym przepisie jakim należnościom przyznaje zwolnienie. Określony został krąg podmiotowy osób, którym należności wypłacono, lecz nie zdefiniowano samych należności. Zatem do organu podatkowego należało zinterpretowane tego przepisu. Stwierdzając, że poszerzenie zapisu art.21 ust.1 pkt 83 updof oraz jego doprecyzowanie nie oznacza, że wcześniej przychody ze stosunku służbowego w kraju, otrzymywane także w okresie pełnienia służby poza granicami państwa, były zwolnione od podatku dochodowego na podstawie art.21 ust.1 pkt.83 ustawy w brzmieniu przed 1 stycznia 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej nie postarał się o wyjaśnienie jakie względy za takim stanowiskiem przemawiają.
Brak wyczerpującej analizy i interpretacji tego przepisu powoduje, że nie jest możliwe skontrolowanie prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.
W szczególności rozważenia wymaga czy przepis ten w brzmieniu przed 1.01.2003 r. stanowił o uldze podatkowej dotyczącej wszelkich wypłat - nazwanych należnościami - niezależnie od ich źródła dokonanych określonych w nim osobom, czy policjant oddelegowany do służby za granicą (czyli dostosowujący się do rozkazu przełożonego) pozostawał stosunku służbowym również wykonując czynności obserwatora w ramach delegowania. W związku z tym, nawiązywanie w argumentacji do stosunku służbowego i związanego z nim uposażenia może okazać się niewystarczające a nawet zawodne.
Regułą jest, że przepisy dotyczące wszelkich ulg i zwolnień trzeba interpretować ściśle i nie należny stosować wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Przyjęcie Więc, że omawiany przepis nie jest podstawą do zwolnienia z opodatkowania przychodów ze stosunku służbowego, w szczególności z powołaniem się na argumenty wynikające pośrednio z nieobowiązujących do 16.10.2001 r. przepisów ustawy o Policji, w żadnym wypadku nie może być uznane za prawidłowe stosowanie prawa.
Sąd nie może zastąpić organu podatkowego w subsumcji obowiązujących przepisów do ustalonego stanu faktycznego.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że nie był on związany wyrokiem wydanym w innej sprawie dotyczącej analogicznego zagadnienia. Organ podatkowy związany jest poglądami prawnymi sądu w ściśle określonych sytuacjach, które w niniejszej sprawie nie występują.
W doktrynie (patrz Ordynacja Podatkowa Komentarz autorstwa S.Babiarza, B.Dautera, B.Gruszczyńskiego, R. Hausera, A. Kabata, M. Niezgódka-Medek Wyd. Prawnicze LexisNexis Warszawa 2004 str.411) słusznie zauważa się jednak, że pogłębianiu zaufania do organów podatkowych nie służy ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji podatkowej do stwierdzenia, że orzeczenie sądu powołane przez stronę piśmie procesowym na poparcie jej tezy, nie wiąże organu podatkowego w sprawie rozpatrywanej. Powołanie się przez stronę na takie orzeczenie sądu powoduje, zdaniem komentatora, że argumentacja sądu na temat wykładni konkretnego przepisu staje się argumentacją podatnika właśnie w sprawie rozpatrywanej. Jeżeli więc organ nie podziela tej argumentacji, powinien szczegółowo odnieść się do uzasadnienia wyroku sądowego i ustosunkować się do wyrażonych tam poglądów, wyjaśniając szczegółowo, dlaczego je odrzuca. Wiąże się to z regułą "uczciwego procedowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 30.10.2001r., III SA 1409/00 niepubl.) oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołującego się zarzutów i żądań.
W sprawie I.W. W. organ odwoławczy w sposób ewidentny uchybił zasadzie wynikającej z art.121 par.1 Ordynacji podatkowej nie odnosząc się w należyty sposób do wskazywanego przez stronę wyroku. Uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik postępowania, trafnie bowiem zwrócono uwagę w uzasadnieniu niepublikowanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2004 r., na jaki powołują się skarżący, że art.21 ust.1 pkt 83 w brzmieniu obowiązującym przed 1.01.2003 r. mówi ogólnie o należnościach pieniężnych wypłacanych policjantom i innym osobom nie wskazując jednocześnie, iż miały one pozostawać w bezpośrednim i wyłącznym związku z wykonywaną poza granicami kraju służbą oraz nie różnicując należnych podatnikowi kwot ani też nie dokonywał wyłączenia możliwości objęcia preferencjami podatkowymi ich elementów, w tym wynagrodzenia otrzymywanego w kraju w ramach stosunku służbowego. Aprobata dla takiej oceny przepisu, nie upoważnia wprawdzie jeszcze na gruncie niniejszej sprawy, do dalej idącego wniosku, że w trakcie jej rozstrzygania przez organ podatkowy doszło do jego naruszenia, skoro WSA w Gliwicach posłużył się wyłącznie regułą wykładni językowej i uwzględnił fakt, że funkcjonariusz w ramach oddelegowania nie otrzymywał oddzielnego wynagrodzenia. Niewątpliwy brak precyzji dostrzegalny w omawianym przepisie, na co zasadnie w skardze zwracają uwagę podatnicy, wymagał od organów podatkowych szczególnie wnikliwej jego analizy przy użyciu możliwych do zastosowania reguł wykładni. Reasumując - nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący przez organ odwoławczy okoliczności stanu faktycznego w wyżej wskazanym zakresie, stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej określonej przepisem art. 122 Ordynacji podatkowej i konkretyzującego tę zasadę przepisu art.187 par.1 Ordynacji. Naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem brakujące dane mogą mieć wpływ na ocenę czy skarżącym przysługiwało prawo do określonego w art.21 ust.1 pkt 83 updof zwolnienia od podatku.
Dopiero dokonanie dodatkowych ustaleń w zakresie wcześniej omówionym pozwoli organowi podatkowemu przystąpić do rozważenia istoty sprawy sprowadzającej się do interpretacji przepisu art.21 ust.1 pkt 83 updof z zachowaniem zasady wynikającej z art.121 Ordynacji podatkowej, którą naruszono w zaskarżonej decyzji. Ponowna analiza prawa materialnego musi uwzględniać to, że ulgi i zwolnienia są prawem obowiązującym tak samo jak inne reguły podatkowe i nie można do nich stosować szczególnych kryteriów. W myśl art.210 par.4 Ordynacji uzasadnienie prawne decyzji podatkowej polegać powinno na wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Powinno ono także zawierać objaśnienie wykładni zastosowanych przepisów, znaczenia słów i pojęć użytych przez ustawodawcę w tych przepisach.
Z uwagi na wymienione wyżej naruszenia mogące mieć wpływ na wynik sprawy zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sąd na podstawie art.152 P.p.s.a orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI